II CZ 117/66

PostanowienieIzba Cywilna1966-04-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd procesowy powinien sam zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla małoletniego pozwanego w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, czy też powinien zobowiązać powoda do przedstawienia postanowienia sądu opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd procesowy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, w której pozwanym jest dziecko małoletnie, ma obowiązek zwrócić się do właściwego sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora. Nie może natomiast obciążać powoda obowiązkiem przedstawienia takiego postanowienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd opiekuńczy powinien wszcząć postępowanie z urzędu, a sąd procesowy nie powinien wyznaczać terminu do uzupełnienia braków w zakresie zdolności procesowej, jeśli ustanowienie kuratora powinno nastąpić z urzędu.
Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa wobec małoletniej córki. Przewodniczący Sądu zarządził przedstawienie przez powoda postanowienia sądu opiekuńczego o ustanowieniu kuratora dla małoletniej. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie, uznając, że powód nie zastosował się do tego zarządzenia. Powód wniósł zażalenie, twierdząc, że zarządzenie zostało wydane przed upływem terminu i że złożył już wniosek do sądu opiekuńczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i zarządzenie Przewodniczącego Sądu w części dotyczącej polecenia powodowi przedstawienia postanowienia sądu opiekuńczego o ustanowieniu kuratora.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, J. Majorowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Szymona K. przeciwko małoletniej Beacie Lucie K. i jej matce Teresie K. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 1966 r.,uchylił zaskarżone postanowienie oraz zarządzenie Przewodniczącego Sądu z dnia 20 czerwca 1966 r. w części dotyczącej polecenia przedstawienia przez powoda postanowienia sądu opiekuńczego o ustanowieniu kuratora.Uzasadnienie faktycznePowód wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa w stosunku do pozwanej Beaty K.Sąd Wojewódzki z mocy art. 177 § 1 k.p.c. zawiesił postępowanie dlatego, że powód nie zastosował się do zarządzenia Przewodniczącego Sądu i w zakreślonym mu terminie 7 dni nie przedstawił postanowienia sądu opiekuńczego o ustanowieniu kuratora dla małoletniej pozwanej.Powód w zażaleniu domagał się uchylenia powyższego postanowienia zarzucając, że zostało ono wydane przed upływem 7-dniowego terminu zakreślonego w zarządzeniu Przewodniczącego Sądu z dnia 20.VI.1966 r. oraz że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę, iż powód zastosował się do tego zarządzenia i w dniu 23.VI.1966 r. złożył wniosek do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafny jest zarzut skarżącego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed upływem terminu zakreślonego w zarządzeniu Przewodniczącego Sądu z dnia 20.VI.1966 r. Zarządzenie to bowiem zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 23.VI.1966 r., termin zatem 7-dniowy w dniu 30.VI.1966 r. jeszcze nie upłynął.Sąd Wojewódzki uchybił również art. 70 § 1 k.p.c.Wyznaczenie terminu z art. 70 § 1 k.p.c. do uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów należy do kompetencji sądu, a nie przewodniczącego, może być zatem wydane w formie postanowienia, a nie zarządzenia. Termin taki musi być odpowiedni do uzupełnienia braku. Termin 7 dni wyznaczony przez Przewodniczącego Sądu do przedstawienia postanowienia sądu opiekuńczego w żadnym razie nie może być uznany za termin odpowiedni.Sąd Wojewódzki przeoczył ponadto, że przepis art. 70 § 1 k.p.c. wkłada na sąd obowiązek zwrócenia się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora w sprawie, w której ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu. Taki obowiązek istnieje w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa, jeżeli pozwanym jest dziecko małoletnie. Udział bowiem dziecka w takim procesie stosownie do art. 98 § 2 i 99 k.r.o. możliwy jest tylko przez kuratora ustanowionego przez władzę opiekuńczą. Sąd opiekuńczy w wypadkach określonych w art. 98 § 2 k.r.o. powinien (art. 570 k.p.c.) wszcząć postępowanie z urzędu, a sąd procesowy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa powinien się zwrócić sam do właściwego sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 397, 383 i 388 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i zarządzenie Przewodniczącego Sądu z dnia 20 czerwca 1966 r. w części polecającej powodowi przedstawienie postanowienia sądu opiekuńczego o ustanowieniu kuratora.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 KPCart. 70 § 1 KPCart. 98 § 2art. 98 § 2 KROart. 570 KPCart. 397§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.