VI KO 16/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: T. Majewski (współsprawozdawca), J. Pustelnik (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława O. i in., oskarżonych z art. 2 § 1 i art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie jako rewizyjny postanowieniem z dnia 5 kwietnia 1963 r. kwestii prawnej:"Czy była społeczna Organizacja Gospodarcza przy Zarządzie Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, jeśli chodzi o ochronę swego mienia, korzysta z tej ochrony na mocy ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), czy też z ochrony, którą dają przepisy rozdziału XXXIX k.k. z roku 1932?"na podstawie art. 390 k.p.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWieloukładowość obecnego ustroju społeczno-gospodarczego wyraża się w zasadach konstytucyjnych. W przepisach Konstytucji własność środków produkcji występuje w dwóch przeciwstawnych postaciach (typach), a mianowicie jako własność społeczna oraz jako własność indywidualna (prywatna), przy czym własność społeczna - zależnie od stopnia uspołecznienia - jest własnością ogólnonarodową albo własnością grupową, tj. własnością organizacji spółdzielczych lub innych organizacji społecznych ludu pracującego. Własność organizacji społecznych jest niewątpliwie własnością społeczną, przy czym stanowi jakby odrębną jej formę. Nie można jej bowiem utożsamiać z własnością ogólnonarodową ani też własnością spółdzielczą, jakkolwiek - jako społeczna własność grupowa - jest ona bliższa własności spółdzielczej aniżeli własności ogólnonarodowej (vide uchwała połączonych Izb Karnej i Cywilnej z dnia 14 lutego 1964 r. VI KO 52/62).Związek Bojowników o Wolność i Demokracją - organizacja społeczna działająca na podstawie przepisów prawa o stowarzyszeniach - prowadził działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia wydanego przez Ministra Finansów pismem z dnia 5 maja 1959 r. (Nr B. S. 1622/6/59) poprzez wydzieloną komórkę organizacyjną pod nazwą "Społeczna Organizacja Gospodarcza" z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży nr 5.Zezwolenie to zostało wydane na podstawie przepisów uchwały Rady Ministrów nr 446/58 z dnia 17 listopada 1956 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych, której przepisy stanowią, że dochody z działalności gospodarczej przeznaczone są na realizacją zadań statutowych organizacji społecznej, przewidzianych w budżecie zatwierdzonym przez państwowy organ nadzorujący. Dalsze przepisy tej uchwały określają, że działalność gospodarcza organizacji społecznej może obejmować prowadzenie zakładów usługowych, produkcyjnych lub handlowych, stanowiących własność organizacji społecznej, bądź oddanych jej przez Państwo w użytkowanie, zabraniają zaś prowadzenia zakładów dzierżawionych od osób prywatnych lub oddanych przez osoby prywatne w użytkowanie.Z powyższego wynika, że zarówno majątek byłej Społecznej Organizacji Gospodarczej przy Zarządzie Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokracją (jako należący do tej organizacji społecznej bądź też przekazany jej przez Państwo), jak i dochody przeznaczone na realizacją statutowych zadań tego Związku, przewidzianych w budżecie zatwierdzonym przez państwowy organ nadzorujący, stanowią mienie społeczne i korzystają z takiej ochrony prawnej, jaką przepisy prawa dla tego mienia przewidują.