VI KO 82/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: W. Dąbrowski (współsprawozdawca), F. Karolus, R. Kryże, T. Majewski (sprawozdawca), J. Pustelnik, J. Zembaty.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana B. i Stanisławy B., oskarżonych z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), art. 287 § 2, 188 i 193 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Najwyższy w składzie zwykłym kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:a) "Czy pracownicy Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej zatrudnieni na mocy umowy o pracę bądź pełniący funkcje w Zarządzie są funkcjonariuszami ponoszącymi odpowiedzialność z rozdziału XLI k.k.?b) Czy majątek tego Towarzystwa jest mieniem społecznym w rozumieniu ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneCele i ramy działania Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej określone są w statucie tej organizacji.Statut ten stanowi między innymi, że zadaniem Towarzystwa jest organizowanie i przeprowadzanie kursów politechnicznych, upowszechnianie najszerszych zdobyczy techniki oraz prowadzenie placówek badawczych i naukowych (pkt 8 lit. od a do h).Towarzystwo Krzewienia Wiedzy Praktycznej korzysta między innymi z subwencji państwowych, a przy wykonaniu swych zadań obejmuje swym zasięgiem obszar całego kraju.Działalność Towarzystwa jest ściśle powiązana z realizacją państwowych planów społeczno-oświatowych i podlega kontroli nie tylko ze strony władz statutowych, ale także kontroli społecznej i państwowej (art. 43 prawa o stowarzyszeniach z dnia 27 października 1932 r. - Dz. U. Nr 94, poz. 808 z późniejszymi zmianami).Towarzystwo Krzewienia Wiedzy Praktycznej jest więc niewątpliwie jedną z organizacji społecznych ludu pracującego, o których mowa w art. 72 Konstytucji PRL. Mienie należące do tego rodzaju organizacji stanowi jedną z form własności społecznej (vide: uchwała z dnia 14 lutego 1964 r. połączonych Izb Sądu Najwyższego Cywilnej i Karnej, sygn. VI KO 52/62).Jak wynika z powyższego mienie Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej jest mieniem społecznym w rozumieniu przepisów o ochronie mienia społecznego.Funkcjonariusze tego Towarzystwa - w myśl art. 46 m.k.k. - ponoszą odpowiedzialność z rozdziału XLI k.k., albowiem Towarzystwo to jest organizacją mającą zlecone czynności zarządu państwowego w zakresie krzewienia oświaty. Podstawa formalna zatrudnienia funkcjonariusza (np. umowa o pracę, mianowanie) nie ma w tej kwestii istotnego znaczenia (vide: uchwała z dnia 28 czerwca 1962 r. sygn. VI KO 11/62, opublikowana w OSNKW zesz. 3 z 1963 r., poz. 54).Jeśli chodzi o członków zarządu i komisji rewizyjnej nie będących funkcjonariuszami Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Praktycznej, to podlegają oni odpowiedzialności karnej z rozdziału XLI kodeksu karnego z mocy art. 292 tegoż kodeksu w razie dopuszczenia się przestępstwa przy wykonywaniu zleconych czynności z zakresu zarządu państwowego.Z tych powodów należało przedstawioną kwestię prawną rozstrzygnąć jak wyżej.