II KO 107/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Katowicach kwestię prawną:"Czy kupno jednej świni wagi 214 kg oraz dwóch cieląt, w odstępie dwóch miesięcy w celu uboju dla rozsprzedaży mięsa z zyskiem, stanowi gromadzenie towaru i przestępstwo określone w art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji i ochronie interesów nabywców oraz producentów rolnych w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 39, poz. 171), czy też przestępstwo określone w art. 9 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301)?".na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. rozstrzygnąć jak następuje:W przypadku, o którym mowa w pytaniu, sprawca ponosi odpowiedzialność karną, na podstawie art. 9 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301), jeśli działał wbrew przepisom o gospodarowaniu wydanym na mocy art. 3 wyżej wymienionego dekretu z dnia 29 października 1952 r.Uzasadnienie faktyczneAby móc odpowiedzieć na pytanie Sądu Wojewódzkiego, należy ustalić naprzód, jaką treść kryją w sobie użyte w art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. słowa: "gromadzi towary w oczywiście nadmiernych ilościach", dotyczące osoby do tego gromadzenia nie uprawnionej. Słowa te oznaczają, iż podstawą odpowiedzialności karnej według wspomnianego przepisu, jest fakt skupienia przez sprawcę nabytych w legalnym obrocie, towarów w ilościach daleko wybiegających poza zwyczajne bieżące potrzeby konsumenta wraz z rodziną pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie. Zagadnienie, czy w konkretnym przypadku okoliczności takie zachodzą, podlega rozważeniu i ocenie sądu wyrokującego w danej sprawie. Wedle art. 5 wymienionej na wstępie ustawy, nie ma w żadnym razie odpowiedzialności karnej na jego podstawie, jeżeli działaniu sprawcy nie towarzyszył zamysł dalszej odsprzedaży towaru z zyskiem. Nabycie towaru nie po to, aby go gromadzić i później w stosownej, w mniemaniu sprawcy, chwili z zyskiem odsprzedać, ale w tym celu, aby wprost zbyć ten towar z zyskiem, po ewentualnym jedynie jego przerobieniu lub przeistoczeniu w postać nadającą się do zbycia cząstkowego, nie wyczerpuje znamion występku określonego w art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r.O ile przy tym sprawca nie dokonał nabycia w jednostce gospodarki uspołecznionej (art. 1) lub w przedsiębiorstwie handlu detalicznego (art. 2) albo też za waluty obce lub stosowne dokumenty (art. 6), w czynie jego nie ma w ogóle znamion żadnego z przestępstw wymienionych w tej ustawie.Co do zwierząt rzeźnych - nabycie ich z pominięciem norm o gospodarowaniu, wydanych na podstawie art. 3 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301), wypełnia ustawową istotę czynu, przewidzianego jako przestępstwo w art. 9 tego dekretu.Niezależnie od odpowiedzialności za to przestępstwo wchodzić tu może ponadto w rachubę wykroczenie określone w art. 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1947 r. o zezwoleniach na prowadzenie przedsiębiorstw handlowych i budowlanych i na zawodowe wykonywanie poszczególnych czynności handlowych (Dz. U. Nr 47 z 1949 r., poz. 366), a także - odpowiedzialność za naruszenie obowiązków podatkowych.