II KO 23/55

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Henryka K., osk. z art. 9 pkt. 1 dekretu z dn. 29.X.1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301) po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi w Łodzi kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:1)Czy Uchwała Rady Ministrów z dnia 3.I.1953 roku w sprawie zniesienia ponownego zaopatrzenia, regulacji cen, ogólnej podwyżki płac i zniesienia ograniczeń w handlu nadwyżkami produktów rolniczych, a w szczególności część III-cia, ustęp 2 punkt c) tej uchwały uchylił przepisy o reglamentacji zbóż i głównych przetworów zbożowych, a mianowicie przepis art. 9 ustęp 1 dekretu z dn. 29.X.1952 roku o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzeniu (Dz. U. Nr 44, poz. 301) w związku z rozporządzeniem Przewodniczącego P.K.P.G. z dn. 26.X.1949 roku (Dz. U. Nr 56, poz. 444) i Rozporządzeniem Ministra Handlu Wewnętrznego z dn. 2.XI.1950 roku w sprawie obrotu zbożem i głównymi przetworami zbożowymi (Dz. U. Nr 2 z 1951 r. poz. 15)?2)pod jaki przepis ustawy karnej należy zakwalifikować czyn sprawcy, który nabywa pszenicę od rolnika i następnie sprzedaje ją w małych ilościach na własnym straganie, nie posiadając specjalnego zezwolenia na handel pszenicą (w razie odpowiedzi pozytywnej na 1-sze pytanie)?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneRozporządzeniem z dn. 26.X.1949 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 444) Przewodniczący P.K.P.G. uznał za artykuły reglamentowane (zagospodarowane) zboże i główne przetwory zbożowe (§ 1 p. 1 tego Rozp.).§ 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego z dn. 2.XI.1950 r. (Dz. U. Nr 2 z 1951 r., poz. 16) stanowi, że "skup i sprzedaż zboża powierza się na zasadzie wyłączności przedsiębiorstwu państwowemu "Polskie Zakłady Zbożowe". Stosownie do § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia główne przetwory zbożowe pochodzące z przemiału gospodarczego nie mogą być przedmiotem obrotu.Z powyższego wynika, iż zboże i główne przetwory zbożowe są artykułami reglamentowanymi (zagospodarowanymi) i ich nabycie bądź wprowadzenie do obrotu przez osoby nieuprawnione stanowi naruszenie art. 9 p. 1 dekretu z dn. 29.X.1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzeniu (Dz. U. Nr 44, poz. 301).Zakaz sprzedaży zbóż przez osoby nieuprawnione w myśl wspomnianych przepisów nie został uchylony przez przytoczoną wyżej uchwałę Rady Ministrów z dn. 3.I.1953 r., lecz jedynie ograniczony. Według przepisu części III ustęp 2, pkt c tej uchwały producenci rolni mogą po wywiązaniu się z obowiązkowych dostaw zbóż w powiatach, których plan obowiązkowych dostaw zbóż wykonany został co najmniej w 90%, zbywać w wolnej sprzedaży pszenicę, żyto, jęczmień, owies, mieszankę kłosowo-zbożową oraz mąki i kasze bezpośrednio konsumentom indywidualnym po cenach uzgodnionych między sprzedającym i nabywcą lub gminnym spółdzielniom.A zatem nabywanie określonych w rozporządzeniu Ministra Handlu Wewnętrznego z dn. 2.XI.1951 r., zbóż lub głównych przetworów zbożowych, pochodzących z przemiału gospodarczego nie dla celów bezpośredniej konsumpcji (tj. do dalszej odsprzedaży z zyskiem), bądź zbywanie takich zbóż lub przetworów zbożowych przez osoby nie będące producentami rolnymi stanowi przestępstwo, przewidziane w art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64) o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym, jak również art. 9 ust. 1 dekretu z dn. 19.X.1952 r. Dz. U. Nr 44, poz. 301) o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego w związku z art. 13 ust. 2 tego dekretu i Rozporządzeniem Przewodniczącego P.K.P.G. z dn. 26.X.1949 r. w sprawie uznania niektórych artykułów za reglamentowane (Dz. U. Nr 56, poz. 444), które to Rozporządzenie posiada nadal moc po ogłoszeniu powołanego dekretu z dn. 29.X.1952 r., a to na podstawie art. 13 ustęp 2 tego dekretu oraz Rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego z dn. 2.XI.1950 r. (Dz. U. z 1951 r. Nr 2, poz. 16), przy czym wobec tego, że przepis art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64) jest surowszy, będzie on miał w tym przypadku zastosowanie.Na podstawie więc tych przepisów odpowiada sprawca, który nabywa pszenicę od rolnika, a następnie sprzedaje ją z zyskiem na własnym straganie, nie posiadając do tego właściwego uprawnienia.Jeżeli sprawca wymienionych czynów nie działał z chęci zysku, ma w tym przypadku zastosowanie art. 9 ustęp 1 dekretu z dn. 29.X.1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301).Zauważyć trzeba, że wspomniane czyny nie kwalifikują się jako wykroczenia z art. 6 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 366), wobec tego, że przytoczone powyżej przepisy są szczególne i surowsze.