I CR 955/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia. S. Kałamajski (sprawozdawca). Sędziowie: T. Byliński, J. Ignatowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ludwika C. przeciwko Spółdzielni Pracy Stolarzy w Warszawie o należność ze spółdzielczego stosunku pracy, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 7 grudnia 1953 r., zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej żądania powoda do wysokości 1.355,92 zł i rewizję pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 10/20 lutego 1953 r. w części zasądzającej od pozwanej na rzecz powoda 1.355,92 zł z 8% od dnia 1 stycznia 1952 r. oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód żądał zasądzenia od pozwanej kwoty 2.570,92 zł z 3% miesięcznie od dnia 1 stycznia 1952 r. twierdząc, że pozwana potrąciła poszukiwaną sumę z jego wynagrodzenia za 1951 r., że potrącenie to jest jednak sprzeczne z art. 38 rozporządzenia o umowie o pracę robotników, gdyż nie jest oparte na tytule egzekucyjnym.Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wyjaśniając, że powodowi policzono za wysokie stawki wynagrodzenia oraz że potrącenie spornej sumy nastąpiło w związku z poleceniem Banku i w porozumieniu ze Związkiem Branżowym.Sąd Powiatowy dnia 20 lutego 1953 r. zasądził na rzecz powoda żądaną w pozwie sumę z 8% od dnia 1 stycznia 1952 r.Sąd Wojewódzki, który rozpoznał sprawę na skutek rewizji obu stron: powoda - co do orzeczenia o odsetkach, a pozwanej - co do zasądzenia powództwa, dnia 7 grudnia 1953 r. zmienił wyrok Sądu Powiatowego i powództwo oddalił. Sąd Wojewódzki uznał, iż w łączącym strony spółdzielczym stosunku pracy przepis art. 38 wyżej cytowanego rozporządzenia nie ma zastosowania, a ponieważ podstawą żądania powoda jest wyłącznie ten przepis, powództwo jest prawnie nieuzasadnione.Dnia 26 października 1955 roku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną z wnioskiem o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 7 grudnia 1953 roku i oddalenie rewizji pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego z dnia 20 lutego 1953 r. w części zasądzającej od pozwanej na rzecz powoda 1.355,92 zł z 8% od dnia 1 stycznia 1952 r. zarzucając, że wyrok Sądu Wojewódzkiego zapadł z pogwałceniem prawa i narusza interes Państwa Ludowego "przez pozbawienie powoda jako człowieka pracy należnej mu ochrony prawnej". Rewizja nadzwyczajna nie zaskarża oddalenia powództwa o zapłatę 1.215 zł, gdyż pozwana wypłaciła powodowi 1.215 zł tytułem udziału w czystej nadwyżce za 1951 r., tak że wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo co do kwoty 1.215 zł nie narusza interesu Państwa Ludowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie i trafnie podkreślono w zaskarżonym wyroku, że stosunek prawny łączący członka spółdzielni pracy ze spółdzielnią nie może być identyfikowany ze stosunkiem pracy na podstawie umowy unormowanej w rozporządzeniach o umowie o pracę robotników albo pracowników umysłowych lub też w kodeksie zobowiązań. Członka spółdzielni pracy łączy ze spółdzielnią tzw. spółdzielczy stosunek pracy. Prawa i obowiązki stron w zakresie tego stosunku regulują przede wszystkim przepisy ustawy o spółdzielniach oraz statut spółdzielni.Przepisy normujące zwykły stosunek pracy mają w spółdzielczym stosunku pracy zastosowanie tylko o tyle, o ile z ich treści i istoty wynika, że dotyczyć mają wszelkich stosunków pracy bez względu na ich specyficzny charakter. Do przepisów tych zaliczyć trzeba przepisy, które są wyrazem troski o bezpieczeństwo życia i zdrowia człowieka pracy oraz troski o jego sprawy bytowe, o zapewnienie mu zapłaty wynagrodzenia za pracę w sposób zabezpieczający utrzymanie jego własne i jego rodziny. Do tego rodzaju przepisów należy art. 38 rozporządzenia o umowie o pracę robotników. Przepis ten - wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego, a zgodnie ze stanowiskiem rewizji nadzwyczajnej - ma zastosowanie również w spółdzielczych stosunkach pracy, daje bowiem ochronę płacy za pracę i zabezpiecza utrzymanie człowieka pracy i jego rodziny.Odmienny pogląd Sądu Wojewódzkiego narusza cytowany przepis art. 1 p.o.p.c.Zaskarżony wyrok narusza również interes Państwa Ludowego. Państwo Ludowe jest bowiem zainteresowane w tym, by ludzie pracy nie byli pozbawieni praw ustanowionych w ich (ludzi pracy) szczególnej obronie.Z powyższych względów rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Mając na względzie niewadliwie ustalone oraz niesporne okoliczności, że pozwana dokonała potrąceń w wysokości podanej przez powoda oraz że stało się to bez tytułu egzekucyjnego, Sąd Najwyższy na mocy artykułów 396 § 1, art. 398, 399 § 1 łącznie z art. 386 k.p.c. orzekł jak w sentencji.Orzeczenie niniejsze w niczym nie podważa uchwały walnego zgromadzenia członków pozwanej spółdzielni z dnia 13 sierpnia 1954 r. w przedmiocie zapłaty zaległego wynagrodzenia członkom spółdzielni, którzy znaleźli się w sytuacji jak powód. Uchwała ta powzięta po zaskarżonym wyroku może być podstawą żądania powoda.