I KO 40/53

PostanowienieIzba Karna1953-12-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy chwilowe użycie przez urzędnika dla osobistych celów, bez zamiaru przywłaszczenia, sumy pieniężnej powierzonej mu do wypłaty innym pracownikom, stanowi przestępstwo z dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) czy też przestępstwo z art. 285 § 2 k.k.?

Ratio decidendi

Do istoty przestępstwa zagarnięcia mienia społecznego, o którym mowa w dekretach z dnia 4 marca 1953 r., należy warunek, aby zamiar sprawcy był skierowany bezpośrednio na przywłaszczenie tego mienia i rozporządzanie nim w sposób trwały. Chwilowe zatem rozporządzenie przez urzędnika mieniem społecznym w inny sposób, w szczególności zaś samowolne korzystanie z "kredytu" w instytucji społecznej bez zamiaru przywłaszczenia mienia, wypełnia dyspozycję art. 286 § 1 k.k.

Stan faktyczny

Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie dotyczącą kwalifikacji czynu urzędnika. Urzędnik chwilowo użył dla osobistych celów, bez zamiaru przywłaszczenia, sumy pieniężnej powierzonej mu do wypłaty innym pracownikom. Kwestia dotyczyła tego, czy czyn ten stanowi przestępstwo z dekretu z dnia 4 marca 1953 r., czy też z art. 285 § 2 k.k.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie kwestię prawną, wskazując na kwalifikację czynu jako przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zygmunta G., osk. z art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), na posiedzeniu niejawnym, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie kwestię prawną:"Czy chwilowe użycie przez urzędnika dla osobistych celów, bez zamiaru przywłaszczenia, sumy pieniężnej, powierzonej mu do wypłaty innym pracownikom, stanowi przestępstwo z dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) czy też przestępstwo z art. 285 § 2 k.k.?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDo istoty przestępstwa zagarnięcia mienia społecznego, o którym mowa w dekretach z dn. 4.III.1953 r., należy warunek, aby zamiar sprawcy był skierowany bezpośrednio na przywłaszczenie tego mienia i rozporządzanie nim w sposób trwały. Chwilowe zatem rozporządzenie przez urzędnika mieniem społecznym w inny sposób, w szczególności zaś samowolne korzystanie z "kredytu" w instytucji społecznej bez zamiaru przywłaszczenia mienia, wypełnia dyspozycję art. 286 § 1 k.k.Jest przy tym rzeczą zrozumiałą, iż zamiar sprawcy powinien być ustalony z całą ostrożnością, na podstawie konkretnych okoliczności sprawy.

Powiązane orzeczenia

IV KRn 628/55 1955-09-28Czy bezprawne podjęcie i używanie przez urzędnika mienia społecznego, bez zamiaru jego trwałego przywłaszczenia, ale z zamiarem jego zwrotu, wypełnia znamiona przestępstwa przywłaszczenia mienia społecznego, czy też stan…
V K 1242/59 1959-12-12Czy czyn polegający na sprzedaży mienia społecznego przez urzędników, przekraczając uprawnienia, kwalifikuje się jako przestępstwo z art. 286 § 2 k.k., czy też z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (lub późniejszej ust…
I K 257/60 1961-07-02Czy pracownik działający na podstawie umowy-zlecenia, który przywłaszczył sobie powierzone mu środki pieniężne, odpowiada za zagarnięcie mienia społecznego na podstawie art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r.,…
IV KRn 126/57 1957-03-28Czy czyn polegający na zabraniu mienia społecznego, które zostało oddane sprawcy w zarząd, powierzone na przechowanie lub w stosunku do którego jest on obowiązany do ochrony lub zabezpieczenia, kwalifikuje się jako przes…
V KRN 138/70 1970-10-13Czy czyny polegające na przywłaszczeniu pieniędzy społecznych poprzez fałszowanie dokumentacji i udzielanie nieuprawnionych pożyczek, kwalifikowane jako przestępstwo z art. 286 § 2 d.k.k., mogą być uznane za zagarnięcie…

Powołane przepisy

art. 1art. 390 KPKart. 285 § 2 KKart. 286 § 1 KK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.