I K 1398/52
WyrokIzba Karna1953-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który spożywał alkohol w godzinach służbowych i spowodował katastrofę samochodową, w wyniku której zginęły dwie osoby, ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli nie godził się na spowodowanie katastrofy, ale godził się na sprowadzenie niebezpieczeństwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierowca, który spożywał alkohol w godzinach służbowych i prowadził pojazd z nadmierną prędkością, godził się na sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy, nawet jeśli nie chciał jej spowodować. W przypadku spowodowania katastrofy z ofiarami śmiertelnymi, kara wymierzona przez sąd pierwszej instancji była rażąco niewspółmierna, co uzasadniało jej zmianę przez Sąd Najwyższy. Sąd podkreślił, że dla bytu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. nie ma znaczenia, czy niebezpieczeństwo zostało spowodowane w związku z ruchem środków komunikacji, czy lokomocji.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Łodzi skazał Jana K. za spowodowanie katastrofy samochodowej, w której zginęły dwie osoby, na cztery lata i sześć miesięcy więzienia. Kazimierz G. został skazany na osiem miesięcy więzienia z zawieszeniem za poczęstowanie Jana K. wódką w czasie służby. Prokurator wniósł rewizję o podwyższenie kary dla Jana K., zarzucając rażącą niewspółmierność. Oskarżony Jan K. zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego i procesowego oraz rażącą niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części wymiaru kary co do oskarżonego Jana K. w ten sposób, że za przypisane mu przestępstwo skazał go na sześć lat więzienia. Utrzymał w mocy wyrok w pozostałych częściach w stosunku do oskarżonego K. oraz w całości w stosunku do oskarżonego G.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian (sprawozdawca). Sędziowie: J. Dorsz, E. Żarnowiecka. Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K. i Kazimierza G. oskarżonych z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu złożonych przez Prokuratora i oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 21 października 1952 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2, art. 388 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w części wymiaru kary co do oskarżonego Jana K. w ten sposób, że za przypisane mu przestępstwo skazał go na sześć lat więzienia; utrzymał w mocy tenże wyrok w pozostałych częściach w stosunku do oskarżonego K. oraz w całości w stosunku do oskarżonego G.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Łodzi wyrokiem z dnia 21 października 1952 r. uznał oskarżonego Jana K., szofera, winnym spowodowania katastrofy samochodowej, w wyniku której dwie osoby poniosły śmierć i na podstawie art. 215 § 1 k.k. skazał go na cztery lata i sześć miesięcy więzienia.Tymże wyrokiem skazano oskarżonego Kazimierza G. na osiem miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania kary za występek z art. 286 § 1 k.k. popełniony przez poczęstowanie wódką oskarżonego K. w czasie, gdy obaj oskarżeni byli na służbie.Rewizja Prokuratora, wnosząc o zmianę wyroku przez podwyższenie kary oskarżonemu K. zarzuca wymierzenie temuż oskarżonemu kary rażąco niewspółmiernej, jeżeli bowiem weźmie się pod uwagę, że w wypadku spowodowanym przez oskarżonego dwie osoby poniosły śmierć, kilka osób doznało obrażeń cielesnych, a PZGS wobec znacznego uszkodzenia samochodu poniósł straty w wysokości 20.000 zł - to przyjąć należy, że kara wymierzona oskarżonemu "nie odpowiada nasileniu złej woli oskarżonego oraz szkodliwości społecznej przypisanego mu czynu".Rewizja oskarżonego Jana K. zarzuca 1) obrazę art. 215 § 1 k.k., której dopuścił się Sąd skazując oskarżonego za przestępstwo z tego przepisu, mimo że samochód, którym kierował oskarżony, nie jest środkiem komunikacji w rozumieniu tego przepisu, lecz jedynie środkiem lokomocji; 2) bezzasadne przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., albowiem nie ulega wątpliwości, że "oskarżony nie chciał popełnić przestępstwa, ani nie godził się na nie", wobec czego czyn oskarżonego należało zakwalifikować z art. 230 § 1 k.k.; 3) obrazę art. 292 k.p.k. przez bezzasadne oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków powołanych na treść obrony oskarżonego, jeśli się uwzględni niewątpliwie wady techniczne samochodu, przeprowadzenie jego oględzin w sposób niefachowy, bez uwzględnienia tych okoliczności, które "mogły mieć ewentualnie wpływ na wypadek"; 4) wymierzenie oskarżonemu kary rażąco niewspółmiernej, jeżeli się uwzględni opinię, jaką cieszył się oskarżony, wyrażoną przez niego skruchę oraz okoliczność, że pojechał samochodem mimo jego wad, z uwagi na polecenie, które otrzymał od swego przełożonego, przy czym wady te wywarły wpływ na powstanie wypadku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Obok okoliczności wskazanych w rewizji Prokuratora, a w dostatecznej mierze uzasadniających zarzut niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu K., podkreślić należy również i inne okoliczności, które trzeba uznać za obciążające oskarżonego.Oskarżony, jak to wynika z ustaleń Sądu zgodnych z materiałem dowodowym, konsumował alkohol w godzinach służbowych nie tylko wbrew swoim szczególnym obowiązkom szofera, ale również wbrew swoim obowiązkom pracownika uspołecznionej instytucji. Przed wypadkiem zaś, mimo zwracanej mu uwagi, rozwijał szybkość, która nawet w świetle jego obrony była nadmierna.Co do rewizji oskarżonego, to należy zwrócić uwagę, że art. 215 § 1 k.k. przewiduje odpowiedzialność karną, między innymi, za spowodowanie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji lądowej. Kwestia, czy niebezpieczeństwo to zostało spowodowane w związku z ruchem środków komunikacji, czy też lokomocji - dla bytu powyższego przestępstwa nie ma znaczenia.Oskarżony, który będąc kierowcą samochodu wprowadził się w stan silnego odurzenia alkoholowego, aczkolwiek nie chciał spowodować katastrofy, zdawał sobie sprawę z tego, że pijąc wódkę naraża się na to, iż jego zdolność panowania nad wozem będzie w znacznym stopniu ograniczona. Jeżeli oskarżony później, w stanie odurzenia alkoholowego, prowadził samochód, to nie ulega żadnej wątpliwości, że godził się na sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy.Wobec tego, że obrońca "zrzekł się wniosku (...) o przesłuchanie podanych przez niego świadków", Sąd nie przeprowadzając tego dowodu nie dopuścił się uchybienia przewidzianego w art. 292 k.p.k.Sąd nie przeprowadzając tychże dowodów nie dopuścił się również uchybienia przewidzianego w art. 8 k.p.k., skoro zagadnienie wad samochodu w sprawie niniejszej jest bez znaczenia wobec samego przyznania oskarżonego, że prowadził z szybkością większą aniżeli na to pozwalały warunki techniczne wozu (...).
Powiązane orzeczenia
- I K 971/57 1958-04-17Czy kierowca, który w stanie nietrzeźwości spowodował katastrofę w ruchu lądowym, może być uznany za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., jeśli twierdzi, że nie mógł przewidzieć możliwości sprowadzenia niebezpieczeń…
- II K 327/61 1961-09-08Czy kwalifikacja prawna czynu kierowcy prowadzącego pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, który sprowadził katastrofę w ruchu lądowym skutkującą śmiercią, powinna być oparta na art. 215 § 1 k.k. w związku z art. 14…
- III K 505/58 1958-10-27Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które doprowadziło do katastrofy w ruchu lądowym, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli nie przeprowadzono badania krwi na…
- II K 468/60 1960-07-13Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które doprowadziło do śmierci innej osoby, uzasadnia przypisanie sprawcy winy umyślnej (zamiaru ewentualnego) w kontekście art. 215 § 1 k.k. i ustawy o zwalcz…
- IV K 77/57 1957-07-17Czy kierowca ponosi odpowiedzialność za spowodowanie wypadku w ruchu lądowym, jeśli prowadził niesprawny technicznie pojazd, mimo że stan techniczny pojazdu mógł być jedną z przyczyn wypadku, a kierowca był w stanie upoj…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375art. 388 KPKart. 286 § 1 KKart. 230 § 1 KKart. 292 KPKart. 8 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.