II SA/Ol 889/05

WyrokWSA w Olsztynie2006-02-21

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Lech Ledwożyw

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca sukcesorem generalnym podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie powierzchni ziemi przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, może być uznana za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska, co pozwoliłoby jej na zwolnienie z obowiązku rekultywacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka będąca sukcesorem generalnym poprzedniego właściciela gruntu, który spowodował zanieczyszczenie, nie może być traktowana jako "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska. Celem tej regulacji było zwolnienie z obowiązku rekultywacji tylko tych władających, którzy nie spowodowali zanieczyszczenia ani nie wywodzą swoich praw od podmiotu, który je spowodował w ramach sukcesji uniwersalnej. Wobec tego organy miały podstawę do odrzucenia zgłoszenia.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. zgłosiła zanieczyszczenie gruntu na stacjach paliw, wskazując jako sprawcę poprzedniego właściciela, B S.A. Organy administracji odrzuciły zgłoszenie, uznając, że A S.A., jako następca prawny B S.A., nie jest "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną interpretację pojęcia "inny podmiot".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński Adam Matuszak (spr.) Katarzyna Matczak Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 roku sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie zanieczyszczenia powierzchni ziemi - oddala skargę UZASADNIENIE: W dniu 30 czerwca 2004 r. do Prezydenta Miasta wpłynęło zgłoszenie A S.A. w P. o fakcie zanieczyszczenia powierzchni gruntu na terenie Stacji Paliw płożonych w "[...]": przy "[...]", działka Nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", przy ul. "[...]", działka Nr "[...]", przy ul. "[...]", działka Nr "[...]". , spowodowanego przez inny podmiot, tj. poprzedniego właściciela — B S.A. , przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U z 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zmianami). Z uzasadnienia wniosku wynikało, że B S.A. prowadziła działalność na przedmiotowych nieruchomościach odpowiednio od 1971 r., 1978 r. i 1953 r. Jako podstawę prawną zgłoszenia spółka wskazała art. 12 powołanej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. W dniu 20 grudnia 2004 r., uzupełniając zgłoszenie, strona złożyła wyniki badań gruntu na wyżej wskazanych stacjach, określonych na podstawie prób pobranych w dniu 19 października 2004 r. Prezydent Miasta, decyzją z dnia "[...]" r. , "[...]", odrzucił powyższe zgłoszenie z powołaniem się na art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U z 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że przedłożone wyniki badań, wykonane w październiku 2004 r. , wykazują jedynie na to , że aktualnie odnotowuje się zawartość substancji wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowisk z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby i standardów jakości ziemi (Dz. U z 2002 r. Nr 165, póz.1359) w ilościach przekraczających standardy. Natomiast brak jest dowodu na to, że zanieczyszczenia dopuścił się poprzedni podmiot, tj. B S.A. Ponadto zdaniem organu, w sprawie nie może mieć zastosowania art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska , z uwagi na następstwo prawne A S.A. Od powyższej decyzji A S.A. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się jej uchylenia. Odwołujący zarzucał organowi pierwszej instancji naruszenie art. 12 ust. 1,2 i 4 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo ochrony środowiska, poprzez: przyjęcie, że B S.A. jako poprzednik prawny A S.A. nie jest "innym podmiotem" niż podmiot zgłaszający zanieczyszczenie, przyjęcie, że "wyniki badań" muszą potwierdzać stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemi na dzień przejęcia nieruchomości oraz odmówienie w drodze decyzji przyjęcia zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości zgłoszonego przez A S. A. w dniu 30 czerwca 2004 r., nadto naruszenie art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 89 § l i 2 Kpa. W ocenie strony odwołującej, z uwagi na cel przepisu art. 12, należy interpretować go stosując wykładnię literalną, w związku z czym ważne jest stwierdzenie, że zanieczyszczenia dokonał inny podmiot B S.A. , następnie wykreślony z rejestru. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., "[...]" , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przytoczył treść art. 12 ust. 1-2 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zm.), oraz rozważał, czy wnioskodawca jest innym podmiotem niż podmiot, który dokonał zanieczyszczenia. Oceniając, czy A S.A. jest "innym podmiotem" niż B S.A. - organ II instancji uznał, iż - skoro następstwo prawne miało oparcie na przepisach art. 463 i art.464 Kodeksu Handlowego - to Spółka ta, jako sukcesor generalny przejęła po podmiocie, który spowodował zanieczyszczenie, wszystkie prawa i obowiązki, także w sferze praw i obowiązków publiczno-prawnych. Stąd istniej ą podstawy do przyjęcia, iż zgłaszającemu nie przysługuje przymiot innego podmiotu. W związku z powyższym w ocenie Kolegium nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, dlatego zaistniały podstawy do odrzucenia zgłoszenia. Wobec powyższego kwestie dotyczące momentu powstania zanieczyszczenia mają charakter wtórny, bez względu bowiem na to, czy zanieczyszczenie zostało spowodowane przed l października 2001 r. lub po tej dacie, oraz czy sprawcą była B S.A. czy też A S.A., to i tak zgłoszenie podlega odrzuceniu z tego powodu, iż zgłaszający nie może być uznany za inny podmiot niż wskazany przez niego sprawca zanieczyszczeń. Na powyższą decyzję organu II instancji, A S.A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której zarzucił naruszenie art. 7 Kpa i art. 77 Kpa oraz art. 89 § l i 2 Kpa poprzez obrazę zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu strony oraz naruszenia obowiązku organu administracji publicznej zebrania całego materiału dowodowego. Nadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez błędne przyjęcie, że poprzednik prawny B S.A. nie jest "innym podmiotem" niż zgłaszający zanieczyszczenie. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta "[...]" i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania, nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący podał, że spełnił obydwa warunki wymagane ustawą, to jest: zgłosił w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi i przedłożył wyniki badań potwierdzające fakt zanieczyszczenia przed wejściem w życie ustawy, oraz opis okoliczności wskazujących, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot. Wskazał, iż w przypadku gdy organ zamierzał odrzucić zgłoszenie dokonane w trybie art. 12 ust. l tej ustawy, zobligowany był do przeprowadzenia wszechstronnego ł wyczerpującego postępowania dowodowego w celu wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe wymagania dla skutecznego dokonania zgłoszenia. Zakres działania organu wyznacza w tym przypadku art. 7 Kpa, art. 77 § l Kpa i art. 89 § l i 2 Kpa. , przy czym dla ustalenia przedmiotowych okoliczności organ powinien podjąć wszelkie dopuszczone prawem działania. Jeżeli organ uznał, że strona przedstawiła niepełny materiał dowodowy, to miał obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Odrzucenie zgłoszenia bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego stanowi naruszenie powołanych przepisów postępowania. Art. 89 § l i 2 Kpa nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia rozprawy w każdym przypadku, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy przyśpieszy to lub uprości toczone postępowanie. Zgodnie z art. 81 Kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną dopiero, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organ I instancji nie wyznaczył rozprawy w toku postępowania, gdzie strony mogłyby zapoznać się z argumentacją organu, jak również wyrazić swoje stanowisko w sprawie, przed wydaniem decyzji. Skarżący wskazał, iż ewentualne obowiązki wynikające z art. 102 Prawa ochrony środowiska mogłyby być przedmiotem przejęcia dopiero po wejściu w życie tego przepisu, to jest w 2001 roku. Tymczasem do połączenia spółek i wykreślenia B z rejestru, doszło we wrześniu 1999 r. Strona wskazała, że w Prospekcie Emisyjnym A nie zakładano generalnej sukcesji administracyjnej. Powołała się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przy następstwie prawnym pod tytułem ogólnym, obowiązki i prawa wynikające z przepisów prawa administracyjnego są co do zasady nieprzenoszalne. Wyjątek od tej reguły może określić w drodze normatywnej ustawodawca. Spółka podnosiła, że obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego nie był w dacie połączenia się spółek stosunkiem administracyjnym o charakterze rzeczowym, który przechodzi na każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości wskutek nabycia tytułu prawnego do nieruchomości. Charakter prawnorzeczowy ma on dopiero od wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz .U Nr 62, póz. 627 ze zm.). Do tej pory obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego był regulowany przepisem art. 82 ust. l ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U Nr 3, póz. 6 ze zm.). Wprowadzenie nowej zasady odpowiedzialności, opartej na konstrukcji rzeczowego stosunku administracyjnoprawnego, bez przepisów przejściowych, byłoby niezgodne z zasadami państwa prawa, zatem w art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej, ustawodawca udzielił władającym terminu na zgłoszenie zanieczyszczeń wywołanych przez inną osobę. Należy przyjąć, że przepis ten jest lex specialis w stosunku do innych zasad odpowiedzialności administracyjnej z zakresu ochrony środowiska. Jednocześnie stosując zasady interpretacji a contrario można wywieść, że przeniesienie odpowiedzialności administracyjnej za rekultywację środowiska na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nie było oparte na modelu stosunku rzeczowego. Oznacza, to, że A S.A. może odpowiadać za szkody w środowisku wyrządzone przez B S.A. na podstawie przepisów prawa cywilnego, ale nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności publicznoprawnej za rekultywację powierzchni ziemi. Oznacza to również, że A S.A. , może partycypować w kosztach usuwania zanieczyszczeń z tych nieruchomości w takim stopniu, w jakim szkody wynikły z jego działalności. Ustalenie tej proporcji powinno być także przedmiotem postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Celem racjonalnego ustawodawcy było więc potwierdzenie, że władający nie ponoszą odpowiedzialności za szkody wywołane przez inne osoby. W stosunku do A S.A. podmiotem innym była B S.A., która przez około 50 lat istnienia (wraz z poprzednikami prawnymi) wyrządziła w środowisku znaczne szkody, porównywalne do szkód ekologicznych wyrządzonych przez armię rosyjską i to częstokroć na terenie nieruchomości, które nigdy nie zostały przekazane A. Mimo to, gdyby przyjąć zasadę administracyjnoprawnego następstwa prawnego, skarżący odpowiadałby za rekultywacje nieruchomości, o których istnieniu, stanie ekologicznym i technicznym częstokroć nie ma żadnych wiadomości. W braku historycznych badań ekologicznych i przy powszechnie znanym braku dbałości o środowisko w latach realnego socjalizmu doprowadziłoby to, wskutek przyjętego modelu przekształceń własnościowych, do odpowiedzialności ekologicznej A S. A. za historyczne szkody ekologiczne wyrządzone w sektorze obrotu paliwami na terenie całego kraju. A SA dodatkowo powołał się na to, że sprawy o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, zostały już rozstrzygnięte przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne, które uznały prezentowane przez skarżącego stanowisko za zasadne, np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 maja 2005r. sygn. akt II SA/Lu 343/05. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi w całości podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazało, że niezrozumiałym jest zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego, skoro Kolegium uznało, zgodnie z okolicznościami podanymi w zgłoszeniu, iż doszło do zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Fakt następstwa prawnego wynika z przedstawionego przez stronę odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców. W niniejszej sprawie fakty nie są sporne, a jedynie ich ocena prawna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasada legalności obowiązująca w postępowaniu sądowo- administracyjnym, wyrażona w art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, póz. 1269), obliguje Sąd do kontroli aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art.12 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. ( Dz. U Nr 100, póz. 1085 ze zmianami, Dz. U z 2002 r. Nr 143, póz. 1196, z 2003 r. Nr 7, poz.78 i Nr 190, póz. 1865, z 2004 r. Nr 49, poz.464), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia ustawą wprowadzającą, która weszła w życie dnia l października 2001 r. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było przede wszystkim dokonanie oceny, czy przepis ten został zastosowany prawidłowo przez organ orzekający w niniejszej sprawie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które mogłoby skutkować jej uchyleniem. Zgodnie z art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej, władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. Skuteczne dokonanie takiego zgłoszenia zwalnia władającego z obowiązków określonych w art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska . Przepis art. 12 ust. 2 nakłada na zgłaszającego obowiązek dołączenia do zgłoszenia odpowiednio wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentacji potwierdzającej niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. W ciągu roku od dokonania zgłoszenia, mogło być ono odrzucone przez Starostę, jeżeli nie były spełnione warunki ustawy. ( art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzaj ącej). Z akt sprawy administracyjnej wynika, że A S.A. był władającym nieruchomościami, których dotyczyło zgłoszenie w dniu l października 2001 r. i dokonał przedmiotowego zgłoszenia w ustawowym terminie. Wyniki badań, dołączone do zgłoszenia, potwierdzały fakt zanieczyszczenia ziemi na terenach wskazanych przez skarżącego działek. Mimo to organy orzekające w sprawie uznały, iż zachodzą podstawy do odrzucenia zgłoszenia w całości, ponieważ A S.A., w rozumieniu ustawy, nie jest "innym podmiotem" aniżeli podmiot, który spowodował zanieczyszczenie. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest więc ocena, czy stanowisko organów administracji jest słuszne. W dokonanym zgłoszeniu A S.A. jako sprawcę zanieczyszczenia wskazał podmiot poprzednio władający gruntem, to jest B S.A. Stosując wykładnię gramatyczną, należałoby dojść do wniosku, że nie może być mowy o tożsamości podmiotowej, a więc, że zanieczyszczenie zostało spowodowane przez podmiot inny niż zgłaszający. Jednakże, w ocenie Sądu, stosowanie w tym przypadku literalnej wykładni prowadziłoby do błędnej konkluzji. Nie można bowiem pozostawić na uboczu celu, który przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu omawianej regulacji. Z dniem l października 2001 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. Nr 62, póz. 627 ze zmianami), zwanej dalej Prawem ochrony środowiska, w którym to akcie ustawodawca wprowadził nowe zasady odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska. Zasadą jest, iż od tej daty za zanieczyszczenie powierzchni ziemi odpowiada władający. Odpowiedzialność ta obejmuje obowiązek rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi, przewidziany w art. 102 ust. l Prawa ochrony środowiska. Władający może się uwolnić od tego obowiązku wówczas, kiedy wykaże, że zanieczyszczenie, dokonane po dniu objęcia przez niego władania, spowodował inny wskazany podmiot (art. 102 ust.2 Prawa ochrony środowiska). Jest to novum, ponieważ w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz. U z 1994 r. Nr 49, póz. 196) obowiązek rekultywacji ciążył na sprawcy zanieczyszczenia. Dla ochrony władających, którzy w dniu wejścia w życie nowych uregulowań weszli we władanie gruntu zanieczyszczonego przed l października 200Ir. , ustawodawca przewidział odstępstwo od zasady uregulowanej w art. 102 ust. l Prawa ochrony środowiska. Wyjątkiem tym jest art. 12 ustawy wprowadzającej, który umożliwia władającemu uwolnienie się od obowiązku rekultywacji gruntu zanieczyszczonego przed wejściem w życie nowych regulacji prawnych, jednakże pod warunkiem: - zgłoszenia faktu zanieczyszczenia właściwemu Staroście, w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. ( art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej); - załączenia do zgłoszenia wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ponad dopuszczalne normy oraz opisu okoliczności wskazujących, że zanieczyszczenia dokonał innym podmiot ( art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej). Jeżeli zgłoszenie nie zostanie odrzucone, to do władającego nie stosuje się art. 102 ust. l -3 Prawa ochrony środowiska. Wymienione wyżej materialnoprawne przesłanki muszą być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy zgłaszającym i organami orzekającymi w sprawie sprowadza się do odmiennego rozumienia, użytego w art. 12 ustawy wprowadzającej, pojęcia " inny podmiot". Z kserokopii dokumentów złożonych do akt niniejszej sprawy wynika, iż B S.A. z dniem 19 maja 1999 r. została przejęta przez "[...]" Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne "[...]" w "[...]". Do połączenia spółek doszło na podstawie art. 463 pkt l i art. 464 § l, 2 i 4 obowiązującego wtedy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy ( Dz. U Nr 57, poz.502 ze zmianami ). W tym samym dniu Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę o zmianie firmy ( nazwy spółki) na A S.A. Do kolejnej zmiany firmy na A S.A. doszło 3 kwietnia 2000 r. W dniu 7 września 1999 r. B S.A. została wykreślona z rejestru handlowego. Z tym dniem spółka przejmująca, zgodnie z art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. W doktrynie i orzecznictwie nie ma zgodności co do tego, czy przy następstwie prawnym o charakterze sukcesji uniwersalnej na następcę przechodzą wszystkie obowiązki, w tym również o charakterze publicznoprawnym. Problematyka sukcesji generalnej była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który niejednokrotnie opowiadał się za tym, iż nie ma powodów, by jej zasięg ograniczać tylko do sfery stosunków cywilnoprawnych. ( por. wyroki: z 20.04.1999 r. II SA 7091/98 - Monitor Podatkowy 1999/1/40, z 19.07.1999 r. I SA/Ka 2203/97 Monitor Podatkowy 2000/8/37, z 23.12.1998 r. III SA 2791/97 ONSA 2000/1/19). Jest to stanowisko tym bardziej racjonalne, że sam przepis, przy użyciu sformułowania "wszystkie prawa i obowiązki", nie zawiera jakichkolwiek wyłączeń. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjęcie, iż B S.A. jest "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej, doprowadziłoby do sytuacji, w której następca prawny pod tytułem ogólnym, nie odpowiada za zanieczyszczenia spowodowane przez jego poprzednika. W ocenie Sądu nie taki cel przyświecał ustawodawcy, gdyż jego zamiarem było zwolnienie od obowiązku rekultywacji gruntu tylko tych władających w dniu wejścia w życie ustawy wprowadzającej , którzy nie spowodowali przed tą datą zanieczyszczenia ani nie wywodzą swych praw do zanieczyszczonego terenu - w ramach sukcesji uniwersalnej - od podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie. W przeciwnym razie, rekultywacji dokonywałby Starosta na koszt podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie ( art. 102 ust. 4 i ust. 6 Prawa ochrony środowiska). Przy przyjęciu koncepcji, że w sprawie zachodzi sukcesja generalna, gdzie następca wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki zbywcy, koszty te i tak obciążyłyby ostatecznie A S.A. Skutki przyjęcia przez Starostę zgłoszenia, i tak w konsekwencji, dotknęłyby skarżącego. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia, aby koszty te ponosił Starosta, w sytuacji, kiedy znany jest następca prawny podmiotu zanieczyszczającego. Należy mieć tu na względzie ratio iuris Prawa ochrony środowiska. W poprzednio obwiązującym stanie prawnym za zanieczyszczenie środowiska odpowiadał sprawca zanieczyszczenia. W praktyce często zdarzało się, że koszty z tym związane przenoszone były na barki Skarbu Państwa, gdyż trudno było ustalić, kto faktycznie spowodował zanieczyszczenie. Wydaje się, że to legło u podstaw zmiany reżimu odpowiedzialności i przeniesienie jej na władającego zanieczyszczonym gruntem, poza wyjątkami w ustawie przewidzianymi. Ratio legis omawianego art. 12 ustawy wprowadzającej, w zestawieniu z ogólnym celem Prawa ochrony środowiska, przemawia zatem za szerszym rozumieniem pojęcia "inny podmiot". Przy zastosowaniu w procedurze interpretacyjnej dyrektyw funkcjonalnych i celowościowych, można więc mówić o ciągłości podmiotowej A S.A. i B S.A. , a wobec tego ten ostatni nie może być traktowany jako " inny" podmiot w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej. Organy orzekające miały więc podstawę do zastosowania w sprawie art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej. Nadto, nie sposób również zgodzić się z zarzutem skarżącego o naruszeniu przez organy orzekające: art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 81 Kpa czy art. 89 Kpa w sytuacji, gdy strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała faktu powstania Spółki A S.A. w trybie art. 463 kodeksu handlowego lecz - nie negując następstwa prawnego po B S.A. - twierdziła, że jest to "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ustawy wprowadzającej. Jak słusznie wskazał organ II instancji, niezrozumiałym jest zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania dowodowego, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, zgodnie z okolicznościami podanymi w zgłoszeniu, iż doszło do zanieczyszczenia powierzchni ziemi. W niniejszej sprawie nie są sporne fakty, a jedynie ich prawna ocena. Natomiast z akt sprawy administracyjnej wynika, iż rzeczywiście przed wydaniem decyzji, z naruszeniem art. 10 § l k.p.a., stronie skarżącej nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W ocenie Sądu jednak jest to uchybienie, które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, w sytuacji, kiedy spór dotyczył prawa, a nie stanu faktycznego. Z omówionych wyżej powodów nie można zaskarżonej decyzji zarzucać naruszenia prawa. Odnosząc się do informacji strony skarżącej o rozstrzygnięciach sądowych uwzględniających skargi A należy wskazać, iż są one znane składowi orzekającemu w niniejszej sprawie. Sądowi znane są jednakże także wyroki innych Sądów Administracyjnych oddalające skargi, w których Sądy opowiedziały się za wstąpieniem następcy prawnego pod tytułem ogólnym w ogół praw i obowiązków poprzednika prawnego, w tym również obowiązków o charakterze publicznoprawnym. ( np. wyroki WSA w Łodzi : z 16.11.2005 r. sygn. akt II SA/Łd 853/05, z dnia 18 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 688/05, wyroki WSA w Szczecinie: z dnia 24.11.2005 r. sygn. akt II SA/Sz 338/05, z dnia 16.11.2005 r. sygn. akt II SA/Sz 337/05, z dnia 5 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 749/05). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło