I FSK 279/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-19
Skład orzekający: Marek Zirk - Sadowski, Sylwester Marciniak, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak kopii faktury u sprzedawcy, przy jednoczesnym braku uwzględnienia sprzedaży i podatku należnego przez sprzedawcę w deklaracji VAT, pozbawia nabywcę prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zasadny, ponieważ sąd ten nie ustosunkował się do zarzutu spółki dotyczącego arbitralności ustaleń organów podatkowych w kwestii braku kopii faktury u sprzedawcy. Sąd I instancji zaakceptował naruszenie przez organy przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie NSA odrzucił zarzut naruszenia prawa materialnego, podkreślając, że posiadanie przez wystawcę kopii faktury jest warunkiem niezbędnym do odliczenia podatku naliczonego, a jego brak czyniłby iluzoryczną kontrolę prawidłowości rozliczeń.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który częściowo uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku VAT, a w pozostałym zakresie skargi oddalił. Spółka kwestionowała ustalenia organów dotyczące braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak kopii faktur u sprzedawców. Spółka podnosiła, że dokumenty te znajdują się w Urzędzie Skarbowym we Włoszech i wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z ich oględzin. WSA w Krakowie oddalił skargę w tej części, uznając, że organy wykazały brak uwzględnienia sprzedaży i podatku należnego przez sprzedawców. NSA uchylił wyrok WSA w części oddalającej skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia skarg i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej spółki kwotę 6839 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Zirk - Sadowski Sędziowie sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.) sędzia del. WSA Tomasz Kolanowski Protokolant Marcin Wacławik po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej ze skargi kasacyjnej M.- M. P., W. D. sp. j. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1575/03 w sprawie ze skargi M. - M. P., W. D. sp. j. w R. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 17 lipca 2003 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1997 r. luty, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1998 r. oraz za luty, marzec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1999 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia skarg i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej spółki kwotę 6839 (sześć tysięcy osiemset trzydzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1575/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpatrzeniu skarg "M." M. P., W. D. Spółka Jawna w R. na decyzje Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w T. z dnia 17 lipca 2003 r., od nr [...] do nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1997 r., luty, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1998 r. oraz za luty, marzec, lipiec , sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1999 r., uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące: listopad i grudzień 1997 roku oraz luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 1998 roku, w pozostałym zakresie skargi oddalił oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 2000 zł.
2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że w wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w spółce ustalono, iż w rozliczeniu za poszczególne miesiące objęte kontrolą spółka obniżyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez różne spółki, które to faktury nie zostały potwierdzone kopią u wystawcy, a jednocześnie wykazana w nich sprzedaż i podatek należny nie zostały uwzględnione przez wystawcę w deklaracji VAT-7 za wskazane miesiące roku 1997, 1998 i 1999. Tym samym w oparciu o przepisy § 54 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stwierdzono, że spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia wymienionego podatku naliczonego. Organ odwoławczy wskazał, iż, wbrew stanowisku strony, powołany przepis wskazuje na posiadanie kopii faktury przez jej wystawcę w trakcie kontroli. Gdyby ustawodawca chciał odnieść ten przepis do momentu obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, to niewątpliwie znalazłoby to wyraz w jego treści, poprzez odwołanie się do art. 19 ust. 3 ustawy. Wskazano na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2001 roku, sygn. akt SK 16/00, zgodnie z którym w § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia chodzi o to czy sprzedawca przechowuje (do czego jest prawnie zobowiązany) kopię faktury VAT, a wobec czego czy ona istnieje i może być przedłożona na każde żądanie władz podatkowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał fakturę lub w miesiącu następnym. Ważnym jest, iż jest to jeden z kilku warunków, którego spełnienie pozwala podatnikowi skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego. Innymi są np. otrzymanie towaru, jak również posiadanie przez sprzedawcę kopii faktury, a w przypadku nieposiadania, uwzględnienie wskazanej w niej sprzedaży i podatku należnego w deklaracji. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków prowadzi w konsekwencji do stwierdzenia, w trakcie późniejszej kontroli skarbowej lub podatkowej, że podatnik w momencie dokonywania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie był do tego uprawniony.
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem fakt, iż kontrahenci skarżącej spółki nie odprowadzili do budżetu Skarbu Państwa podatku ze spornych faktur. Okoliczności te uniemożliwiają zatem skarżącej skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
3. W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła, iż ustalenia organu podatkowego dotyczące braku potwierdzonej kopii faktury VAT u sprzedawcy są całkowicie arbitralne i dowolne, bowiem spółka informowała organy podatkowe, że dokumenty włoskich firm, od których zakupiono materiały są zabezpieczone w Urzędzie Skarbowym w F., w związku z prowadzonym przez władze włoskie postępowaniem karnoskarbowym. Nadto nieporozumieniem jest powołanie się przez organy podatkowe na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 roku sygn. akt SK 16/00, ponieważ nie ma w nim mowy o utracie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego w przypadku, gdy kopia faktury VAT nie znajduje się u sprzedawcy, lecz w innym miejscu. Strona wskazała też na wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Wr 294/96, z którego wynika, iż jeżeli w momencie dokonywania operacji gospodarczej sporządzono fakturę i jej kopię, która pozostała u sprzedawcy, to stwierdzenie w okresie późniejszym braku tejże kopii u sprzedawcy, nie może rodzić negatywnych skutków podatkowych dla nabywcy. W ocenie strony przepisy wykonawcze do ustawy o podatku od towarów i usług stanowią o zakazie odliczania podatku naliczonego jedynie wówczas, gdy organ kontroli wykaże, że brak kopii faktury u sprzedawcy miał miejsce w chwili, gdy nabywca skorzystał z prawa odliczenia w terminie określonym w art. 19 ustawy.
Strona zakwestionowała też ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 roku sygn. akt K 17/97, ponieważ w okresie objętym kontrolą skarżąca spółka była spółką cywilną.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w sytuacji przewidzianej w § 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) istotne jest jedynie to, czy faktura, którą ma nabywca, jest potwierdzona kopią znajdującą się u sprzedawcy, a zatem - czy wystawca faktury przechowuje jej kopię (§ 56 powyższego rozporządzenia) i może ją przedstawić na żądanie organów skarbowych, a jeśli w dokumentacji prowadzonej przez wystawcę faktury nie ma jej kopii - czy uwzględnił w deklaracji podatkowej wykazane w tej fakturze sprzedaż i podatek należny (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 953/00). W przedmiotowej sprawie ograny podatkowe bez wątpienia wykazały, iż w żadnej z kwestionowanych transakcji kontrahenci skarżącej spółki nie uwzględnili sprzedaży i podatku należnego udokumentowanego spornymi fakturami, co, przesądza, zdaniem Sądu I instancji o słuszności zaskarżonych decyzji w tym względzie. W tym zakresie organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury.
Odnośnie kwestii ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego Sąd I instancji odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005r., sygn. akt FPS 1/04, z której wynika, że w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r. dopuszczalne było ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w niniejszej sprawie pogląd przyjęty przez Naczelny Sąd Administracyjny w powyższej uchwale w całej rozciągłości.
Sąd I instancji uznał jednakże, iż nie do zaakceptowania jest stanowisko organów podatkowych co do pięcioletniego terminu przedawnienia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy VAT w brzmieniu obowiązującym w 1997 i 1998 roku w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że decyzja w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter konstytutywny, co oznacza, że dodatkowe zobowiązanie powstaje z dniem doręczenia decyzji - art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem zobowiązanie podatkowe powstaje w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość owego zobowiązania, to w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 roku do dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług miał zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Takie stanowisko zostało potwierdzone w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 230/04, w którym stwierdzono, że " w stanie prawnym obowiązującym do końca 2002 r. termin do wydania decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynosił 3 lata, licząc od końca roku w którym upłynął termin płatności podatku od towarów i usług". W związku z powyższym, skoro zobowiązanie podatkowe wygasło przed datą wydania decyzji przez organ I instancji, a uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy, to decyzje te, jako nie uwzględniające terminu przedawnienia z uwagi na naruszenie prawa materialnego Sąd I instancji uchylił w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za listopad i grudzień 1997 r. oraz luty, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1998 r., a w pozostałej części skargi oddalił.
5. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w części oddalającej jej skargi oraz wniosła o jego uchylenie w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i uwzględnienie skarg w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia: prawa materialnego - § 54 ust. 4 pkt 2) rozporządzania Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024), poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż warunkiem niezbędnym do obniżenia przez podatnika podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego jest przechowywanie kopii faktury przez wystawcę oraz przedłożenie jej przez wystawcę na żądanie organów skarbowych, podczas gdy warunkami wystarczającymi są: wystawienie oryginału faktury w prawidłowym terminie, posiadanie przez sprzedawcę kopii faktury w momencie dokonania jej odliczenia oraz faktyczne zaistnienie transakcji sprzedaży; przepisu postępowania - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, polegającego na odmowie przeprowadzenia dowodu z oględzin dokumentów sprzedawcy zabezpieczonych w Urzędzie Skarbowym w F., w sytuacji gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy co do kwestii posiadania przez
sprzedawcę kopii spornych faktur oraz bezpodstawne przyjęcie, że organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zebrały materiał dowodowy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, iż skoro wskazała gdzie znajdują się obecnie dokumenty sprzedawcy i uprawdopodobnił to kserokopiami faktur VAT pozyskanymi z Włoch, nic nie stało na przeszkodzie, aby organ kontroli skarbowej w drodze pomocy prawnej dokonał oględzin dokumentów zabezpieczonych w Urzędzie Skarbowym w F. i ustalił czy kwestionowane kopie faktur znajdują się tam faktycznie. Kontrolujący całkowicie pominął w tym względzie wniosek dowodowy podatnika, co narusza art. 122 Ordynacji podatkowej. Naruszone zostały też art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, gdyż wykazanie okoliczności określonych w § 54 ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. możliwe jest w oparciu o wszelkie dowody w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej (III SA/Wa 190/04), a występujące trudności w nawiązaniu kontaktu z osoba sprzedawcy nie mogą być uznane za sytuację tożsamą z nieposiadaniem przez sprzedawcę kopii faktury (III SA 2515/02). Sąd I instancji powinien był się do zarzutów naruszenia tych przepisów ustosunkować, tymczasem jedynie ogólnikowo stwierdził, iż materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zebrany, czym naruszył art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego strona wskazała, iż w § 54 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. nie wspomniano, że dokumenty (faktury) winny znajdować się w siedzibie spółki lub w wypadku likwidacji spółki (jak jest w niniejszej sprawie) u wyznaczonego przechowawcy lub u innej osoby.
Obowiązujące przepisy kodeksu handlowego (obecnie kodeksu spółek handlowych) oraz ustawy o. rachunkowości wskazują na kim ciąży obowiązek przechowywania dokumentów rozwiązanej spółki oraz nakładają na podatnika obowiązek poinformowania właściwego urzędu skarbowego o miejscu przechowywania ksiąg rachunkowych. Niedochowanie przez osoby zobowiązane powyższych wymogów nie ma jednakże żadnego wpływu na możliwość obniżenia przez nabywcę podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach stwierdzających nabycie towaru i usługi. Przepis § 54 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. pozbawiał podatnika prawa do obniżenia podatku VAT, jeżeli nabywca posiadał fakturę nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, jednakże nie wprowadzał dodatkowego obostrzenia polegającego na wymogu przechowywania tejże faktury w siedzibie sprzedawcy lub w innym miejscu wskazanym przez niego.
Istotnym wydaje się natomiast obiektywne istnienie kopii faktury VAT w momencie
wystawiania jej oryginału i dokonywania przez nabywcę towaru lub usługi odliczenia podatku w niej zawartego. W innym wypadku nabywca zostałby pozbawiony prawa do odliczenia podatku VAT również w wypadku utraty faktur VAT na skutek kradzieży, pożaru, powodzi lub innych zdarzeń losowych zaistniałych np. kilka miesięcy czy lat po dokonaniu transakcji sprzedaży. Odmawianie podatnikowi prawa do odliczenia na skutek stwierdzonego w terminie późniejszym braku u sprzedawcy kopii faktury stanowi nieuzasadnione przepisami przerzucanie faktycznego ciężaru odpowiedzialności za działania i zdarzenia, na które podatnik - nabywca nie ma i nie może mieć jakiegokolwiek wpływu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 105/05, strona wskazała, iż decydujące znaczenie powinien mieć zawsze fakt istnienia kopii faktur w momencie dokonania odliczenia przez nabywcę. Jeżeli ich w tym momencie nie posiada decydujący staje się fakt rozliczenia podatku należnego przez sprzedawcę.
Organy skarbowe w postępowaniu w stosunku do nabywcy, a następnie Sąd rozpatrując sprawę, mogłyby zakwestionować odliczenie podatku naliczonego tylko wtedy, gdy organy skarbowe bezspornie i jednoznacznie udowodniły, iż sprzedawca nie posiadał kopii faktur w momencie dokonania odliczenia przez nabywcę oraz nie rozliczył podatku należnego wynikającego z tych faktur. W przypadku, gdy oryginał faktury został wystawiony w prawidłowym terminie, sprzedawca posiadał kopię w momencie dokonania odliczenia, a faktura dokumentuje sprzedaż, która rzeczywiście miała miejsce, prawo do odliczenia nie może zostać zakwestionowane. Ponieważ organy podatkowe w żaden sposób nie udowodniły, aby sprzedawca w momencie dokonania odliczenia podatku VAT przez nabywcę nie posiadał kopii faktury, skarżącemu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku.
6. Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak również nie uczestniczył w rozprawie kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7. Skarga kasacyjna strony skarżącej w zaskarżonej części zasługuje na uwzględnienie.
8. W szczególności trafny okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji jak i wyroku Sądu I instancji ustalono, że skarżąca spółka nie miała prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ze spornych faktur, gdyż posiadała faktury nie potwierdzone kopią u sprzedawcy. Zatem ta okoliczność (brak kopii faktury) była podstawową przesłanką do uznania utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Oczywiście wyłączenie prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony następuje wówczas, gdy spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: podatnik ma fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, a sprzedawca nie uwzględnił wykazanych w tej fakturze sprzedaży i podatku należnego w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Jednakże ta druga okoliczność nie była w zasadzie kwestionowana przez stronę skarżącą. Także Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe bez wątpienia wykazały, iż żadna ze spółek z o.o. B., E., F., R., M. nie uwzględniła sprzedaży i podatku należnego udokumentowanego spornymi fakturami. Jednakże mimo, że zawarł ogólne rozważania co do istotności faktu, czy faktura, którą ma nabywca, jest potwierdzona kopią znajdującą się u sprzedawcy. Jak również szczegółowo przedstawił zarzuty podniesione w skardze, w tym, iż ustalenia organu podatkowego dotyczące braku potwierdzonej kopii faktury VAT u sprzedawcy są całkowicie arbitralne i dowolne, bowiem spółka informowała organy podatkowe, że dokumenty włoskich firm, od których zakupiono materiały do produkcji zostały przekazane do siedziby firmy S. we Włoszech, a obecnie są zabezpieczone w Urzędzie Skarbowym w F., w związku z prowadzonym przez władze włoskie postępowaniem karnoskarbowym, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w ogóle nie ustosunkował się do tego zarzutu. Tym samym zarzut strony skarżącej w tym zakresie, a mianowicie naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. należy uznać za zasadny. Poza tym skoro strona skarżąca już w toku kontroli skarbowej wskazała, gdzie obecnie znajdują się dokumenty sprzedawcy i uprawdopodobniła to kserokopiami faktur VAT pozyskanymi z Włoch, nic nie stało na przeszkodzie, aby organ kontroli skarbowej w drodze pomocy prawnej uzyskał informację, czy wśród dokumentów zabezpieczonych w Urzędzie Skarbowym w F. znajdują się kwestionowane kopie faktur (a więc wyjaśnił czy sprzedawca posiada kopie spornych faktur). Zatem i w tym zakresie należy uznać, że Sąd I instancji zaakceptował naruszenie przez organy podatkowe przepisów art.122, 187 § 1 i 188 Ordynacji podatkowej. Albowiem nie można w świetle powyższego przyjąć, aby w toku postępowania organy podatkowe podejmowały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tym bardziej że organy podatkowe są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy.
9. Nie sposób jednak przyjąć, że zasadny jest zarzut strony skarżącej dotyczący błędnej wykładni przepisu prawa materialnego w postaci § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz.1024). Mianowicie skarżący uważa, ze nie jest warunkiem niezbędnym do obniżenia przez podatnika podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego przechowywanie kopii faktury przez wystawcę oraz przedłożenie jej przez wystawcę na żądanie organów skarbowych. Tego poglądu skarżącego nie sposób podzielić.
Wręcz przeciwnie pogląd, ze kopie faktur powinny być u ich wystawcy zarówno w momencie wystawienia oryginałów odbiorcom, jak też w czasie wymaganym przepisami prawa co do ich przechowywania nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak więc między innymi w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. I FSK 19/07 Sąd ten zauważa, że "pięcioletni okres przechowywania faktur, jak i innych dokumentów niezbędnych do skorzystania przez podatnika z uprawnienia, o którym mowa w art.19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług, podobnie jak również powiązany z okresami przedawnienia, obowiązek przechowywania ksiąg i związanych z ich prowadzeniem dokumentów, wynikający z art.86 § 1 Ordynacji podatkowej jest konsekwencją wprowadzenia jako zasady w przypadku większości podatków w tym także podatku od towarów i usług samoobliczenia zobowiązania. Obowiązek ten ma umożliwić wsteczną kontrolę prawidłowości takiego rozliczania na podstawie dokumentów posiadanych przez podatnika i jego kontrahentów". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko i podkreśla, ze wykładnia § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego zaproponowana przez stronę skarżącą, która posiadanie faktury przez nabywcę wiązałaby z potwierdzeniem jej kopią jedynie w momencie wystawiania tych dokumentów, a nie w okresie późniejszym, czyniłaby iluzoryczną możliwość przeprowadzania kontroli prawidłowości korzystania przez podatnika z prawa do odliczenia.
10. W tym stanie rzeczy jedyne istotne uchybienia jakie zaistniały w mniejszej sprawie sprowadzają się do opisanej wyżej obrazy przepisów postępowania. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł skorzystać z przepisu art.188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jedynie na podstawie art.185 § 1 tegoż Prawa uchylić wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania.
11. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto w tym stanie rzeczy o przepis art.203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło