I OSK 596/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-09
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Leszek Kiermaszek, Anna Łukaszewska-Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie dyrektora placówki oświatowej w trybie "szczególnie uzasadnionych przypadków" wymaga wykazania ciężkich uchybień w zarządzaniu oraz uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty, czy też brak opinii kuratora można uznać za milczącą zgodę?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odwołanie dyrektora placówki oświatowej w trybie "szczególnie uzasadnionych przypadków" wymaga wykazania istotnych naruszeń prawa, które uniemożliwiają dalsze pełnienie funkcji kierowniczych i zagrażają interesowi publicznemu. Sąd podzielił stanowisko WSA, że przedstawione przez organ zarzuty nie spełniały tych przesłanek. Jednocześnie NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepis dotyczący opinii kuratora oświaty, przyjmując, że brak opinii nie może być utożsamiany z milczącą zgodą. Zgodnie z art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym, brak zajęcia stanowiska przez kuratora w terminie 14 dni należy uznać za akceptację.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu Kolneńskiego odwołał D. S. ze stanowiska dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej bez wypowiedzenia, powołując się na "szczególnie uzasadnione przypadki" związane z zarządzaniem placówką. D. S. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów, w tym brak uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty. WSA stwierdził nieważność uchwały, uznając, że przedstawione zarzuty nie stanowiły "szczególnie uzasadnionych przypadków" i że brak opinii kuratora nie mógł być traktowany jako milcząca zgoda. Zarząd Powiatu wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Leszek Kiermaszek Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu Kolneńskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 789/07 w sprawie ze skargi D. S. na uchwałę Zarządu Powiatu Kolneńskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora poradni psychologiczno-pedagogicznej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt. II SA/Bk 789/07, po rozpoznaniu skargi D. S., stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu Kolneńskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się powyższego wyroku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Uchwałą z dnia [...] czerwca 2007 r. Zarząd Powiatu Kolneńskiego, powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 32 ust. 2 pkt 5 i 77 b ust.1 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), odwołał D. S. ze stanowiska dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. bez wypowiedzenia z dniem [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu uchwały organ postawił skarżącej szereg zarzutów związanych z zarządzaniem placówką oraz jej stosunkiem wobec Powiatu jako jednostki prowadzącej Poradnię. Ponadto Zarząd Powiatu wyjaśnił, iż zamiar odwołania D. S. ze stanowiska dyrektora przedstawiony został Podlaskiemu Kuratorowi Oświaty w Białymstoku w piśmie z dnia 25 maja 2007 r. wraz z wnioskiem o wydanie pozytywnej opinii w sprawie. W związku z tym, iż do dnia podjęcia uchwały Podlaski Kurator Oświaty formalnie nie zajął stanowiska i nie przedstawił swojej opinii w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Poradni, zastosowano przepis art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym, przyjmując, że brak takiego stanowiska organu stanowi pozytywną opinię.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2007 r. D. S. wezwała Zarząd Powiatu Kolneńskiego do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie powyższej uchwały, gdyż w sposób oczywisty narusza ona przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, nie uzyskano bowiem pozytywnej opinii kuratora, a w przedmiotowej sprawie nie zaszły przypadki szczególnie uzasadnione warunkujące odwołanie w trybie natychmiastowym.
W dniu 28 sierpnia 2007 r. Zarząd Powiatu Kolneńskiego wydał uchwałę odmawiającą uchylenia uchwały tego organu z dnia [...] czerwca 2007 r. z powodu braku przesłanek merytorycznych i podstaw prawnych.
D. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ze skargą na uchwałę Zarządu Powiatu Kolneńskiego z dnia [...] czerwca 2007 r., zarzucając jej naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, że zaszły przypadki szczególnie uzasadnione odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. W uzasadnieniu wskazała, iż przytoczone w uchwale podstawy odwołania nie kwalifikują się jako szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w powołanym przepisie, jednocześnie zaprzeczyła jakoby wskazane przykłady w rzeczywistości miały miejsce. Odnosząc się zaś do poszczególnych zarzutów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podała, iż stosownie do przepisu art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o oświacie, dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy i decyduje w sprawach zatrudnienia i zwalniania nauczycieli, dlatego też organ prowadzący poradnię nie może narzucać mu swoich rozwiązań w tym zakresie, tym bardziej że zgodność i prawidłowość w zatrudnieniu nauczycieli z kwalifikacjami nadzoruje kurator oświaty, a dotychczas nie było w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. W dalszej kolejności skarżąca podkreśliła, iż zmiany kadrowe jakich dokonywała, nie wymagały korekty arkusza organizacji pracy poradni, a przesunięcia etatowe dokonywane były w ramach tej samej ilości etatów, jaka została przydzielona przez organ prowadzący poradnię. Ponadto wskazała, że zarzut zatrudnienia pracownika pracującego również w innym zakładzie pracy, w kontekście przepisów Karty Nauczyciela i Kodeksu pracy, jest bezprzedmiotowy, bowiem żadna z powołanych regulacji nie zabrania podjęcia przez nauczyciela dodatkowego zatrudnienia. Zarzut nadmiernego ruchu kadrowego w poradni jest również niezasadny, ponieważ związany był wyłącznie z decyzjami pracowników, którzy z własnej inicjatywy występowali o rozwiązanie stosunku pracy. Skarżąca podniosła także, iż diagnoza pracy poradni przeprowadzona przez Kuratorium Oświaty w marcu 2007 r. nie wykazała żadnych zastrzeżeń do pracy kadry pedagogicznej, ponadto przeprowadzona przez Komisję organizacyjną kontrola nie wykazała żadnego związku pomiędzy polityka kadrową, a spadkiem poziomu pracy w Poradni, przeciwnie poradnia osiągała bardzo dobre wyniki pracy. Dodatkowo zarzuciła, że uchwała o odwołaniu jej z funkcji dyrektora poradni nie była poprzedzona na żadnym etapie prowadzonego postępowania, wskazaniem przez organ możliwości ustosunkowania się skarżącej do stawianych jej zarzutów, nadto żadne z pism kierowanych do niej nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień.
Ponadto skarżąca podkreśliła, iż stosownie do treści art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, Podlaski Kurator Oświaty winien zająć stanowisko w przedmiotowej sprawie, a niezajęcie takiego stanowiska nie mogło w żadnym wypadku być utożsamiane z wydaniem pozytywnej opinii. W niniejszej sprawie nie ma bowiem zastosowania przepis art. 77b ust.1 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym. Powołując się na powyższe okoliczności wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały, jako nieważnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedochowanie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, ewentualnie domagając się oddalenia skargi, gdyż w sprawie zachodziły szczególne okoliczności przemawiające za odwołaniem skarżącej z zajmowanego stanowiska, a zarząd władny był do wydania stosownej uchwały nawet w sytuacji braku odpowiedzi Podlaskiego Kuratora Oświaty.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, iż zaskarżona uchwała naruszała przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż wbrew twierdzeniom Zarządu Powiatu Kolneńskiego skarga D. S. wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu, zatem nie zachodzą okoliczności pozwalające na jej odrzucenie.
Sąd pierwszej instancji za zasadne uznał zarzuty naruszenia prawa, postawione zaskarżonej uchwale. W ocenie Sądu Zarząd Powiatu Kolneńskiego naruszył art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, który daje organowi możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, jeżeli zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:
– zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione,
– kurator oświaty wyraził pozytywną opinię w kwestii odwołania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków jest pojęciem ogólnym, lecz z pewnością nie dotyczy negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych zadań przez nauczyciela, gdyż te okoliczności zostały unormowane w innym przepisie, tj. art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy o systemie oświaty. Sąd podkreślił, iż zgodnie z ustalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków, stanowiących podstawę do odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora, nie mieści się każde naruszenie prawa przez tę osobę (wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt II SA 3293/00 – Pr. Pracy 2001 r. z. 9 s. 41), zaś organ odwołujący dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy winien kierować się tutaj przesłankami określonymi w art. 52 Kodeksu pracy (wyrok NSA z 12 lutego 2002 r. sygn. akt I SA 2743/01).
W ocenie Sądu, przyczyny odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora, jakie zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków. Okoliczności powołane przez organ – samowolne dokonywanie zmian w zatrudnieniu w poradni, zatrudnianie pedagoga (męża) pracującego jednocześnie w innych placówkach, utrzymywanie nadmiernego ruchu kadrowego czy negowanie przez skarżącą uwag dotyczących jej pracy – były okolicznościami niewystarczającymi dla stwierdzenia, że skarżąca dopuściła się wyjątkowo ciężkich uchybień w sprawowaniu obowiązków kierowniczych. Sąd podkreślił, iż nie wnikał w zasadność podniesionych zarzutów, stwierdzając jedynie, iż nie spełniają one przesłanek niezbędnych dla zwolnienia z obowiązków dyrektora w trybie określonym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Sąd zauważył też, iż Zarząd Powiatu powziął zamiar odwołania Skarżącej ze stanowiska dyrektora Poradni po analizie wyników kontroli przeprowadzonej przez Komisję Rewizyjną Rady Powiatu. Tymczasem wystąpienie pokontrolne z dnia 11 maja 2007 r. Komisji Rewizyjnej zawiera podsumowanie kontroli, w którym stwierdza się, że w Poradni nie występują nieprawidłowości. W szczególności nie budziła zastrzeżeń Komisji organizacja pracy w jednostce i wykonywanie zadań z zakresu oświaty. Natomiast w kwestii stwierdzonych uchybień, Komisja Rewizyjna uznała za wystarczające wystosowanie zalecenia do placówki przez Zarząd Powiatu, aby usunięto nieprawidłowości. Także Kurator Oświaty w Białymstoku, sprawujący nadzór pedagogiczny nad placówką, w trakcie wizytacji w dniu 9 marca 2007 r., a więc na około trzy miesiące przed odwołaniem skarżącej z funkcji dyrektora, nie stwierdził żadnych uchybień w funkcjonowaniu prowadzonej przez nią placówki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż zaskarżona uchwała wydana została także z uchybieniem drugiej przesłanki wskazanej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty stanowi w przekonaniu Sądu, wymóg bezwzględny do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, co wynika z wykładni językowo-logicznej przepisu. Brak jakiejkolwiek opinii kuratora oświaty nie może być interpretowane jako milcząca zgoda tego organu na przedłożoną propozycję zwolnienia nauczyciela ze stanowiska. Powołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 77b ust. 1 i 3 ustawy samorządzie powiatowym, gdyż został zawarty w ustawie dotyczącej funkcjonowania systemu oświaty oraz pracy określonej grupy zawodowej jaką są nauczyciele. Uchylanie się kuratora oświaty od zajęcia stanowiska w sprawie, nie powinno być interpretowane przez organ na niekorzyść osoby zwalnianej z pracy.
Powołując się na powyższe okoliczności Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Powiatu Kolneńskiego, reprezentowany przez radcę prawnego Z. T., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy z art. 174 P.p.s.a., a wyrokowi zarzucono:
– naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 38 ust .1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a także błędną wykładnię art. 77b ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym, polegającą na przyjęciu, że zwolnienie pracownika ze stanowiska kierowniczego w sytuacji odmowy złożenia przez niego deklaracji lojalnościowej wobec pracodawcy, nie stanowi podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego oraz iż takowej podstawy nie daje faworyzowanie zatrudnionego przez dyrektora współmałżonka kosztem innych zatrudnionych w poradni pracowników oraz przyjęcie, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty stanowi lex specialis wobec art. 77b ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym,
– naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię art. 152 P.p.s.a., iż uchwała zarządu powiatu nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż Zarząd Powiatu Kolneńskiego odwołał dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K., kierując się wyłącznie dobrem placówki. Organ podkreślił, iż nie mógł tolerować nagannych zachowań dyrektora, gdyż mogło to spowodować upadek jednostki, a przynajmniej znaczne pogorszenie jej pracy. W szczególności zarząd uznał za niedopuszczalne tolerowanie sytuacji, w której jego polecenia związane z ustaleniami komisji rewizyjnej rady powiatu były lekceważone. Organ podkreślił, iż skarżąca na posiedzeniu zarządu wprost stwierdziła, że nie wykona zaleceń starosty i zarządu. Już sama ta przesłanka – zdaniem Zarządu – była wystarczająca do dyscyplinarnego zwolnienia ze stanowiska dyrektora.
Ponadto organ podniósł, iż uchybienia stwierdzone przez Komisję Rewizyjną nie były uchybieniami błahymi. W wyniku prac Komisji oraz późniejszych ustaleń Zarządu ustalono, że skarżąca na wakujące stanowisko zatrudniła swego męża, co zdaniem organu było sprzeczne z ustawą o pracownikach samorządowych i jest to osoba przez nią w zakładzie pracy faworyzowana. Nadto komisja rewizyjna ustaliła nadmierny ruch kadrowy w poradni, powodujący braki wyspecjalizowanej kadry, co wskazuje na nienależytą staranność dyrektora w zakresie organizowania pracy. Komisja ustaliła też, że może budzić podejrzenie o stronniczość wydawanie orzeczeń o potrzebie nauczania indywidualnego i indywidualnych zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a potem prowadzenie zajęć z dziećmi przez osoby wydające te orzeczenia. Komisja ustaliła, że sprawa dotyczyła bezpośrednio także skarżącej. Komisja zaleciła zmianę takiego stanu rzeczy skarżącej, jednakże na posiedzeniu zarządu stwierdziła ona, że ustalenia są niesłuszne i zalecenia nie będą wykonane.
Zarząd Powiatu podkreślił też, iż zamiar odwołania Dyrektor S. ze stanowiska przedstawiony został Kuratorowi Oświaty, który jednakże do dnia dzisiejszego na pismo zarządu nie odpowiedział. Zgodnie z art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym uznaje się, że po upływie czternastodniowego terminu przewidzianego dla wydania opinii, brak odpowiedzi uznaje się za opinię pozytywną. Tym samym, zdaniem Zarządu, przesłanka uzyskania opinii została spełniona. Gdyby przyjąć, że art.38 ustawy o systemie oświaty jest lex specialis wobec art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym, podjęcie jakiejkolwiek decyzji znacznie by się wydłużyło, gdyż należałoby wobec takiego rozumienia sprawy, egzekwować zajęcie stanowiska poprzez skargę na bezczynność organu, co niejednokrotnie zniweczyłoby podjęte zamiary, jeżeli decyzja musiałaby być podjęta szybko, a uprawniony organ nie zająłby stanowiska.
Naruszenie art. 152 ustawy P.p.s.a. polegało zaś zdaniem skarżącego na tym, że czynność odwołania została już wykonana, zaś Sąd uważa, iż przepis ten należy stosować w każdej sytuacji uwzględnienia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. S. wniosła o jej oddalenie podejmując obszerną polemikę z jej uzasadnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Sąd odwoławczy stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania. W tej sprawie żadna z przesłanek nieważności, które wymienia przepis art. 183 § 2 nie wystąpiła.
Z tych względów będąc związany granicami skargi kasacyjnej Sąd rozpoznał postawione w niej zarzuty.
Za chybiony uznał Naczelny Sad Administracyjny zarzut naruszenia przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez przyjęcie, że w odniesieniu do skarżącej zachodziły szczególnie uzasadnione przypadki stwarzające możliwość odwołania ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Stosując ten sposób odwołania ze stanowiska, organ powołał się na stwierdzone uchybienia w kierowaniu placówką przez skarżącą jak: samowolne dokonywanie zmian w zatrudnieniu w poradni, zatrudnianie pedagoga męża, zatrudnionego łącznie w zwiększonym wymiarze czasu pracy w innych placówkach, utrzymywanie nadmiernego ruchu kadrowego oraz negowanie zasadności uwag dotyczących jej pracy.
Ocena Sądu, który nie wnikając w zasadność podniesionych zarzutów stwierdził, że nie spełniają one przesłanek niezbędnych do odwołania dyrektora bez wypowiedzenia zasługuje na aprobatę. Podkreślenia wymaga to, iż organ w zaskarżonej uchwale sformułował pod adresem skarżącej zarzuty odnoszące się do sposobu kierowania i zarządzania placówką nie wskazując jakie konkretnie przepisy prawa nakładające obowiązki na dyrektora zostały naruszone, jak również jakie skutki prawne w sferze funkcjonowania placówki one wywołały.
Zważyć należy, iż w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje się, iż użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być więc na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły.
Ten kierunek orzecznictwa utrzymywał się zarówno w poprzednim stanie prawnym, gdy NSA działał jako Sąd jednoinstancyjny, jak obecnie pod rządami nowych przepisów, gdy orzeka on jako Sąd odwoławczy.
Przykładowo wymienić należy wyroki z dnia 23 września 2005 r. – sygn. akt I OSK 91/05, z 18 lipca 2006 r. – I OSK 648/06, z 6 października 2006 r. I OSK 1076/06 (publ. w systemie Lex) i z 18 kwietnia 2008 r. – I OSK 86/08 (niepubl.), których przyjęto, iż odwołanie nauczyciela w trybie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 może nastąpić bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego tylko z ważkich powodów, które uniemożliwiają dalsze zajmowanie stanowiska i uzasadniają natychmiastowe z niego odwołanie.
Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, iż przypadek taki nie zachodzi w tej sprawie i wskazał na możliwość zastosowania przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b/ tej ustawy, który także przewiduje odwołanie dyrektora placówki bez wypowiedzenia jednak tylko w przypadku ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli.
W tej sprawie organ prowadzący placówkę procedury przewidzianej w powyższym przepisie nie prowadził, stąd też powoływanie się na zastrzeżenia do pracy dyrektora nie mogły być kwalifikowane jako najcięższa przyczyna odwołania ze stanowiska i uznane za przypadek szczególnie uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast pogląd prezentowany w skardze kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty w odniesieniu do przesłanki istnienia pozytywnej opinii kuratora.
Zasadnie w skardze kasacyjnej wywiedziono, iż w przypadku, gdy organ nadzoru pedagogicznego nie zajmuje stanowiska w kwestii przewidywanego odwołania ze stanowiska dyrektora placówki, zastosowanie ma przepis art. 77b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
W myśl tego przepisu ust. 1 jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu powiatu od jego stwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. Jeżeli organ nie zajmie stanowiska w sprawie rozstrzygnięcie, uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez powiat, z upływem terminu określonego w ust. 1.
Błędnie Sąd pierwszej instancji przyjął na podstawie wykładni językowej, iż w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 chodzi o dosłowne uzyskanie opinii pozytywnej. Przepis ten nie zawiera regulacji, która wykluczałaby stosowanie wykładni systemowej, a ta nakazuje w odniesieniu do organów samorządu terytorialnego w tym organów powiatu stosowanie instytucji przewidzianej w art. 77b ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym pozwalającej milczenie organu w terminie do 14 dni uznać za akceptację stanowiska.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 3 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 590/07 – publ. w systemie Lex) przyjmuje się materialnoprawny charakter tego terminu jak również wywołanie skutku w postaci przyjęcia rozstrzygnięcia w brzmieniu przedłożonym przez organ samorządowy.
Podzielając powyższy pogląd Naczelny Sąd Administracyjny i uznając zasadność tego zarzutu skargi kasacyjnej jednocześnie stwierdza, iż z uwagi na wcześniejsze wywody – zarzut ten nie mógł odnieść skutku w postaci uchylenia wyroku, gdyż nie miał on zasadniczego wpływu na treść wyroku.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 152 ustawy P.p.s.a., należy zauważyć, iż przepis ten należy do kategorii przepisów postępowania, a zarzut naruszenia takich przepisów może okazać się skuteczny tylko wówczas, gdyby naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna uzasadnienia w tym przedmiocie nie zawiera.
Przepisu tego Sąd pierwszej instancji nie naruszył, gdyż obowiązek zamieszczenia rozstrzygnięcia objętego pkt 2 sentencji wyroku wynika wprost z art. 152 ustawy P.p.s.a. w każdym przypadku uwzględnienia skargi.
Stwierdzenie, że uchwała nie podlega wykonaniu oznacza, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które z niej wynikają od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest jeszcze prawomocny. Rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność, iż uchwała wcześniej została wykonana nie ma więc znaczenia skoro w istocie chodzi tu o skutek prawny uchwały w znaczeniu mocy prawnej tego aktu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło