I SA/Po 917/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-07-09
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności wykonywane przez biegłego sądowego na zlecenie sądu podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w szczególności w kontekście przesłanek wyłączających samodzielną działalność gospodarczą z opodatkowania VAT?Ratio decidendi
Czynności wykonywane przez biegłego sądowego na zlecenie sądu podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie jest spełniona przesłanka braku odpowiedzialności zlecającego (sądu) wobec osób trzecich za wykonanie tych czynności. Biegły ponosi osobistą odpowiedzialność za swoją opinię, a sąd odpowiada jedynie za swoje rozstrzygnięcie oparte na ocenie wszystkich dowodów, w tym opinii biegłego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi biegłego sądowego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, które uznało za nieprawidłowe stanowisko biegłego o niepodleganiu jego czynności opodatkowaniu VAT. Biegły argumentował, że jego czynności nie są samodzielną działalnością gospodarczą, a organy podatkowe błędnie interpretują przepisy dotyczące odpowiedzialności sądu za opinię biegłego oraz stawki wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) As.sąd.WSA Karol Pawlicki Protokolant Sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2008 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany postanowienia w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/M. Skwierzyńska /-/W. Zygmont
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 14a § 1, 3-4 O.p., uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy G. P., że czynności wykonywane przez niego jako biegłego sądowego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Uzasadniając postanowienie stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług , za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą (...) nie uznaje się czynności, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. uznał, że w przypadku wykonywania czynności przez biegłych sądowych nie można mówić, że sąd bierze odpowiedzialność za czynności biegłego. Opinia biegłego stanowi bowiem jedynie dowód w sprawie, który na równi z innymi dowodami podlega ocenie sądu.
Wnioskodawca w zażaleniu na powyższe postanowienie stwierdził, że interpretacja jest sprzeczną z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 22.04.1997r., sygn. III CZP 11/97 oraz z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 3.04.2006r., sygn. I SA/Gl 2004/05, według których nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czynności wykonywane przez biegłych sądowych. Wnioskujący twierdził, że organ I instancji "automatycznie zmienia stawki wynagrodzenia biegłych sądowych ustalone aktualnym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20.07.2000r., które nie zawierają podatku od towarów i usług". Ponadto wywodził, że przy sporządzaniu opinii przez biegłego sądowego istotny jest "moment sprzedaży usługi (...) przez biegłego" bowiem jeżeli wydana przez biegłego opinia jest w ocenie sądu nieprzydatna wynagrodzenie za taką opinię nie zostaje przyznane. Wnioskodawca stwierdził, że aby na mocy art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług skorzystać ze zwolnienia od opodatkowania tym podatkiem konieczne jest rozróżnienie "rzeczoznawstwa" od "doradztwa" , a trudno w każdej sprawie zwracać się do Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych o dokonanie właściwej interpretacji. Wnioskodawca twierdził ponadto, iż nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że sąd jest wyłączony z odpowiedzialności za opinię biegłego. Jeżeli sąd jest odpowiedzialny za wyrok, to również za opinię, jeżeli stanowiła podstawę do wydania orzeczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art.14 b § 5 pkt 1 O.p., odmówił uchylenia i zmiany wymienionego wyżej postanowienia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, co następuje: "Czynności wykonywane przez biegłych sądowych są co prawda wymienione w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże nie stanowią one samoistnej przesłanki, aby je uznać za niepodlegające opodatkowaniu. Istotne znaczenie dla omawianego zagadnienia ma kwestia odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Czynności wykonywane na zlecenie sądu przez biegłych sądowych nie korzystają z wyłączenia z zakresu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, gdyż nie jest spełniony jeden z warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy odnośnie odpowiedzialności zlecającego wykonanie czynności za ich wykonanie przez zleceniobiorca. Tym samym czynności te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. W przypadku zaś wykonywania przez biegłego czynności zleconych przez organ orzekający sąd nie bierze na siebie odpowiedzialności za czynności biegłego."
W skardze wnioskodawca domagał się uchylenia powyższej decyzji, której postawił następujące zarzuty.
Po pierwsze, naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług przez jego niezastosowanie w sprawie.
Po drugie, niewłaściwą interpretację przepisów podatkowych, bowiem zaskarżona interpretacja zmienia stawki wynagrodzenia biegłych sądowych ustalonych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20.07.2000r., które nie zawierają podatku VAT, jak i nieuzasadnione stwierdzenie, iż ustalone przez Ministra Sprawiedliwości stawki za godzinę pracy biegłego sądowego zawierają podatek od towarów i usług, skoro w dacie wydania tego rozporządzenia nie mogło obowiązywać Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27.04.2004r.
Po trzecie, sprzeczność wewnętrzną w decyzji w odniesieniu do momentu powstania zobowiązania podatkowego, skoro w decyzji stwierdzono, iż zobowiązanie podatkowe powstaje w momencie częściowego lub całkowitego otrzymania wynagrodzenia za sporządzoną opinię, co prowadzi do sytuacji, w której biegły w chwili złożenia opinii w sądzie nie wystawia faktury, natomiast sądy żądają wystawienia rachunku już w momencie złożenia opinii, aby móc się ustosunkować do jego wysokości. Zatem, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy powinien określić moment powstania obowiązku podatkowego biegłego sądowego z tytułu wynagrodzenia za sporządzoną opinię.
Po czwarte, istotną wadliwość decyzji przejawiającą się w stwierdzeniu, iż sąd nie bierze odpowiedzialności za czynności biegłego.
Po piąte, utożsamienie w sposób nieuzasadniony pojęcia "biegłego sądowego" z pojęciem "rzeczoznawcy".
Po szóste, bezpodstawne powołanie się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.01.2005r. w sprawie biegłych sądowych, gdyż w opinii skarżącego nie reguluje ono statusu prawnego, kompetencji ani odpowiedzialności biegłych.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjny, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 powołanej ustawy z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
W zakresie swej kognicji Sąd, z uwagi na art. 134 ppsa , nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa , uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Jeśli zaś sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na podstawie art. 151 ppsa.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Skarga jest więc bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Nietrafny jest zarzut skarżącego, jakoby zaskarżona decyzja naruszała art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl tego artykułu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Przepis ten powstał na skutek implementacji przepisów szóstej dyrektywy Rady z dnia 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (opubl. Dz. U. UE L 145 z 13.06.977, s. 1 i nast. ), a od dnia 01.01.2007 r. należy go interpretować z uwzględnieniem Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28.11.2006r w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (opubl. Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1 i nast.). Należy go rozumieć w oderwaniu od "krajowego" pojęcia "prawnie nieskutecznej czynności". Jeżeli przyjmiemy bowiem, że granica pomiędzy czynnościami wymienionymi w art. 6 ust. 2 ustawy VAT a tymi czynnościami, które są prawnie skuteczne jest zależna od prawa cywilnego i karnego, będzie ona przebiegała w każdym państwie członkowskim Wspólnoty w innym miejscu. Inne granice wyznacza bowiem prawo cywilne w Polsce i w innym miejscu przebiegają one przykładowo w Niemczech. Dokonując wykładni przytoczonego przepisu należy mieć w szczególności na względnie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej - ETS). Trybunał stosunkowo wcześnie wskazał, że zasada neutralności opodatkowania podatkiem VAT zabrania rozróżnienia pomiędzy dozwolonymi a zabronionym czynnościami (przykładowo orzeczenie z dnia 05.07.1988 r., sygn. C-269/86 w sprawie W.J.R.Mol v. Inspecteur der Invoerrechten en Accijnyen, orzeczenie z dnia 02.08.1993 r. - teza 20, orzeczenie z dnia 02.08.1993 r., sygn. C-111/92 w sprawie Wilfried Lange v. Finanzamt Fuerstenfeldbruck - teza 16 i 17). Dla ETS decydujące znaczenie ma okoliczność, czy osoba, która dokonała czynności, otrzymała świadczenie wzajemne, które można zidentyfikować (orzeczenie z dnia 14.07.2005 r., sygn. C-435/03, w sprawie British American Tabacco International Ltd, Newman Shipping & Agency Company NV v. Belgia. - teza 39). Mając na uwadze kryteria przyjęte przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości należy uznać, że czynności wykonywane przez biegłego sądowego nie są objęte hipotezą art. 6 ust. 2 ustawy VAT. Biegły sądowy dokonuje bowiem czynności polegających na sporządzeniu dowodu za które otrzymuje ekwiwalent. Jest to ekwiwalent pieniężnych, którego wysokość uzależniona jest nakładu pracy przeznaczonej na sporządzenie opinii. Dla zakresu zastosowania ustawy o podatku od towarów i usług nie ma także znaczenia, że stawka tego świadczenia została ustalona w jednolitej wysokości w formie rozporządzenia wydanego przez Ministra Sprawiedliwości, gdyż wymogu takiego art. 6 ust. 2 nie stawia.
Dla zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie jest istotne, czy stawka określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości zawiera podatek VAT, ponieważ jest to kwestia związana z określeniem podatkowy opodatkowania tym podatkiem, a nie z zakresem obowiązywania ustawy VAT.
Poza tym, pomiędzy organem procesowym (zlecającym) a biegłym z listy biegłych sądowych (zleceniobiorcą) dochodzi do zawarcia pewnego rodzaju umowy w momencie dokonania wpisu biegłego na listę biegłych sądowych. Ubieganie się o wpis na tę listę, a następnie jego akceptacja oznacza wyrażenie zgody oraz gotowości na przyjęcie zlecenia od organu procesowego. Jednocześnie organy procesowe w razie potrzeby uzyskania opinii eksperckiej zobowiązane są do zlecenia tych czynności osobom wyłącznie z listy biegłych. Czynności podejmowane przez biegłych są więc jak najbardziej legalne. Opisane cechy relacji biegły sądowy - zleceniodawca wyraźnie wskazują, że dochodzi między nimi do zawarcia prawnie skutecznej umowy - por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21.12.2006r., sygn. akt III CZP 127/06, wyrok SN z dnia 11.10.2000r., sygn. akt II UKN 36/00.
Zajęte przez organy podatkowe stanowisko nie narusza także art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy VAT. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat tej działalności. W art. 15 ust. 2 sprecyzowano użyte w powyższym przepisie pojęcie działalności gospodarczej. Jako wyjątek od tej zasady należy postrzegać art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Stanowi on, że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swych wyrokach sprecyzował pojęcie samodzielnej działalności gospodarczej i wynagrodzenia dotyczącego dostaw towarów i świadczenia usług jako przedmiotu podatku. ETS orzekł m.in. "za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (por. orzeczenia ETS: C-325/85 Komisja Europejska v. Królestwo Holandii, C-202/90 Jayuntamiento de Sewilla a Rec Avdadores de Tributes de las Zonas Primera y Segunda). Również na gruncie polskiego prawa należy je rozumieć w sposób przyjęty w tym orzecznictwie.
Jest niewątpliwie, że pierwsze dwie przesłanki określone w art. 15 ust. 3 pkt. 3 zostały w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym spełnione. Pozycja biegłego i jego zadania zostały uregulowane - w szczególności - w art. 133 ustawy z 20.06.1985 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1985 r. Nr 31, poz. 137, ze zm.), dekrecie z 26.10.1950 r. o należnościach świadków, biegłych stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49 poz. 445) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8.06.1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112). Przepisy te stanowią, że biegłym jest osoba, która została wpisana na listę biegłych przez Prezesa właściwego Sądu Okręgowego. Biegły, każdorazowo, składając opinię, powołuje się na złożone przyrzeczenie. Aż do zakończenia opiniowania biegły ma obowiązek stawić się na wezwanie sądu i złożyć wyjaśnienia, co do sporządzonej opinii przed sądem. Po złożeniu opinii biegły składa sądowi rachunek, w którym powołuje się na stawki wynagrodzenia zawarte w wspomnianym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, a następnie w formie postanowienia przyznaje wynagrodzenie. Sąd ma przy tym prawo, jak i obowiązek zweryfikowania ostatecznej kwoty rachunku, o ile stwierdzi, że jest ona nieprawidłowa.
W przypadku biegłego nie zostaje jednak spełniona trzecia przesłanka warunkująca zastosowanie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy VAT, albowiem sąd, jako podmiot zlecający opinię, nie odpowiada wobec osób trzecich, za wydaną przez biegłego sądowego opinię. Sąd dopuszczając opinię musi określić przedmiot i zakres opinii, nie ma jednak wpływu na jej merytoryczną zawartość. Opinia biegłego jest często istotnym dowodem, jednakże niekoniecznie jedynym. Dowód ten podlega takim samym rygorom analizy, jak inne dowody. To biegły za swoje czynności ponosi osobistą odpowiedzialność, wskazuje na to treść przyrzeczenia składanego przez biegłego, w którym zobowiąż się on świadomy odpowiedzialności przed prawem, powierzone mu obowiązki wykonywać z całą sumienności i bezstronnością. (podobnie wyrok z dnia 02.10.2007 r., sygn. akt III SA/WA 1132/07)
Także Trybunał Konstytucyjny stwierdza (orzeczenie z 12.06.2008 r., sygn. akt K 50/05), że prawo do wykonywania funkcji biegłego sądowego nabywane jest w Polsce w określonym trybie i po spełnieniu ściśle określonych warunków wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.01.2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133; dalej: rozporządzenie w sprawie biegłych sądowych). Sam wpis na listę biegłych wskazuje na zamiar wykonywania czynności biegłego w sposób częstotliwy. Biegły sądowy jest osobą, która ma teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne jako rzeczoznawca w danej dziedzinie, potwierdzone stosownym dokumentem. Przed objęciem funkcji biegły składa przyrzeczenie, iż powierzone mu obowiązki wykonywać będzie z całą sumiennością i bezstronnością. Nikt zatem nie powinien mieć wpływu na treść jego pracy, którą jest sporządzenie stosownej opinii. Okoliczność, że czynności wykonywane przez biegłych sądowych są wymienione w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176, ze zm.) nie może stanowić samoistnej przesłanki, aby uznać je ipso iure za niepodlegające podatkowi od towarów i usług. Istotne znaczenie ma tu kwestia odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Biegły odpowiada osobiście za wykonywane przez siebie czynności, niezależnie od tego, czy do określonego działania zobowiązał go sąd, czy też inny organ. Sam fakt, iż wydanie opinii zleca sąd, czy też inny organ, nie oznacza, że to on przyjmuje odpowiedzialność wobec osób trzecich. Opinia wydana przez biegłego jest dowodem w postępowaniu sądowym, podlegającym ocenie na równi z innymi dowodami, a nie usługą, której bezpośrednim odbiorcą jest uczestnik postępowania. Sąd ponosi odpowiedzialność jedynie za swoje rozstrzygnięcie, wydane w oparciu o ocenę wszystkich okoliczności w sprawie, w tym także tych, które wymagają wiadomości specjalnych, ale nie za czynności biegłego. Sąd, powołując biegłego z listy biegłych w celu wydania ekspertyzy, odwołuje się do jego specjalistycznej wiedzy, stąd wydana w oparciu o tę wiedzę opinia musi być w pełni samodzielna. Na samodzielność w wydaniu opinii, rozumianej jako wyrażanie własnych poglądów biegłego w danej sprawie, nie wpływa fakt, iż biegły ma obowiązek stosować się do wskazówek organu zlecającego, np. co do zakresu opinii. To, że biegły sporządza opinię w oparciu o akta sprawy przekazane przez zlecającego, nie może przesądzać o tym, iż nie jest on samodzielny. Nie dochodzi do przeniesienia na sąd odpowiedzialności za wyniki działań biegłego sądowego. Nie występują tu więc przesłanki wymienione w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, wyłączające biegłego z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Z powyższych względów nietrafny jest więc i zarzut skarżącego, że sąd ponosi odpowiedzialność za działania biegłego sądowego, a w rezultacie takie czynności wypełniają znamiona art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy VAT.
W konsekwencji Sąd nie podziela też dotychczasowej linii orzeczniczej dotyczącej wykładni art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy VAT wyrażonej w orzeczeniach z dnia 05.06.2006 r., sygn. akt I SA/Gd 355/07, NSA z dnia 13.05.2008 r., sygn. akt I FSK 566/07, a także NSA z dnia 08.04.2008 r., sygn. akt I FSK 522/07.
Błędny jest zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja zmienia stawki wynagrodzenia biegłych sądowych, jak i określa, że ustalone przez Ministra Sprawiedliwości stawki za godzinę pracy biegłego sądowego zawierają podatek od towarów i usług. Istota postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji, o którym mowa w art. 14a § 1 O.p w jego brzmieniu obowiązującym w 2006 r., polega na ocenie prawnej stanu faktycznego oraz stanowiska Wnioskodawcy, które zostały przedstawione we wniosku. Skarżący wnosząc o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej ograniczył wniosek jedynie do pytania, "czy czynności wykonywane przez biegłego sądowego i związane z pełnieniem przez niego funkcji biegłego podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług" (k. 12 akt adm.). Wprawdzie Dyrektor Izby Skarbowej w P. rozpatrując zażalenia stwierdził dodatkowo, że kwota wynikająca z rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych obejmuje również kwotę podatku od towarów i usług. (k. 25 akt adm.). To stwierdzenie jest niezgodne z art. 14a § 1 O.p., ponieważ wychodzi poza stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę. W ocenie Sądu wspomniane naruszenie nie jest na tyle istotne, aby obligowało do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.
Z powyżej względów, nietrafne jest również stanowisko skarżącego dotyczące określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, gdyż wniosek skarżącego nie obejmował tego zagadnienia. Ubocznie należy wskazać, że moment powstania obowiązku podatkowego od tych czynności został określony przez § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004r. (Dz. U. Nr 97, poz.970, ze zm.) w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku świadczenia usług na rzecz sądów powszechnych, administracyjnych, wojskowych lub prokuratury przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym sadu te lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zleciły wykonanie określonych czynności związanych z postępowaniem sądowym lub przygotowawczym, obowiązek podatkowy powstaje z chwila otrzymania całości lub części zapłaty.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest zarzut dotyczący o nieuzasadnionego zrównania pojęć: "biegłego sądowego" i "rzeczoznawcy". Organ I instancji - niejako poza głównym nurtem rozstrzygnięcia - posłużył się tymi pojęciami "wskazując" na kwestię możliwości skorzystania przez biegłych sądowych ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy VAT. Z wywodu tego wynika, że czynności wykonywane przez biegłych sądowych w postępowaniu sądowym na zlecenie sądu nie stanowią czynności z zakresu doradztwa, a w konsekwencji wyłączenie, o którym mowa w art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy VAT, nie ma w stosunku do nich zastosowania.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także zarzut bezpodstawności przytaczania w zaskarżonej decyzji rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych. Wbrew skardze, określa ono zwłaszcza w § 4 odpowiedzialność biegłych. Natomiast status prawny i kompetencje biegłych nie są przedmiotem sprawy; jest nim zagadnienie opodatkowania bądź nie podatkiem od towarów i usług czynności świadczonych przez biegłych na zlecenie organów procesowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło