II GSK 436/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1235/08 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sąd oparł się na następującym stanie sprawy. W dniu 28 maja 2007 r. Prokurator Rejonowy w M. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych R.G., prowadzącemu sklep spożywczo – przemysłowy w T. W trakcie postępowania administracyjnego Burmistrz K. uzyskał z Sądu Rejonowego w M. odpis prawomocnego wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt II K 58/07, w którym uznano G.G. – sprzedawcę w sklepie skarżącego – winnego popełnienia czynu z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm. – dalej ustawa o wychowaniu w trzeźwości). W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Burmistrz K. decyzją z dnia [...] października 2007 r. cofnął skarżącemu zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa. Organ, na podstawie zebranych dowodów, stwierdził, że w placówce handlowej wielokrotnie dochodziło do sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt, tj. do naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N., ponownie rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że okoliczność sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt przez pracownika skarżącego została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. Organ wskazał, że dla zrealizowania przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a) cyt. ustawy, tj. cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia zasad sprzedaży w określonej placówce, nie jest natomiast konieczne aby naruszenia tego dokonał osobiście podmiot, któremu udzielono zezwolenia. Podmiot ten ma obowiązek zorganizowania sprzedaży napojów alkoholowych w sposób zapewniający przestrzeganie zasad sprzedaży określonych w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., oddalając skargę wyjaśnił, że ustawa o wychowaniu trzeźwości zakazuje sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt ( art. 15 ust. 1 ) i wskazał na uregulowanie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a) tej ustawy, zgodnie z którym cofa się zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku sprzedaży takich napojów na kredyt. Sąd I instancji wyjaśnił, że w sklepie prowadzonym przez skarżącego doszło na naruszenia powyższych przepisów. Potwierdza to treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 kwietnia 2007 r., w którym Sąd ten uznał G.G. winnego popełnienia czynu – sprzedaży alkoholu na kredyt, co stanowi przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wyrok Sądu Rejonowego wiąże inne Sądy oraz organy administracji, dlatego też za niezasadne wskazał zarzuty skarżącego, jakoby wyrok ten nie mógł być podstawą wydania decyzji. Za bezsporny WSA w K. uznał fakt, że w sklepie skarżącego doszło do sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt, a nawet jednorazowe naruszenie zasady sprzedaży jest wystarczającą i uzasadnioną przesłanką do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia. R.G. skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 15 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 43 ust. 1, 2 i 4 cyt. ustawy poprzez przyjęcie, że skazanie G.G. w trybie postępowania karnego z powołaniem na popełnienie czynu określonego w przepisie art. 43 ust. 1 wymienionej ustawy, przez przyjęcie, że dokonał od 3 do 12 przypadków sprzedaży alkoholu na kredyt, podczas gdy w rzeczywistym stanie sprawy o sygn. akt II K 58/07 Sądu Rejonowego w Muszynie został skazany za to, że sprzedał na kredyt różne artykuły spożywcze, wśród których, w podanych pojedynczych przypadkach wraz z żądaną przez kupującego puszką piwa – jest równoznaczne ze sprzedażą i podawaniem napojów alkoholowych na kredyt jako zasadą sprzedaży napojów alkoholowych podaną w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a), a więc w przepisie postępowania administracyjnego o cofaniu zezwolenia przez wydanie indywidualnej decyzji administracyjnej w trybie określonym w przepisach Kpa., a więc w postępowaniu autonomicznym w stosunku do postępowania karnego, w którego ostatnio podanym trybie karnym skazany został G.G. z powołaniem na naruszenie zakazu określonego w art. 15 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy; 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i 80 Kpa. przez przyjęcie, że pracownik sklepu został skazany za sprzedaż alkoholu na kredyt, jak podaje zaskarżone orzeczenie WSA w K., podczas gdy stan sprawy wskazuje jedynie na pojedyncze sprzedaże na kredyt, jako wielokrotnego i ciągłego naruszania zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a nie udowodnienie tej przesłanki uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i uwzględnienie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Autor skargi kasacyjnej oparł ją na podstawie naruszenia prawa materialnego i procesowego, jednakże zarzutem wiodącym i mieszczącym się w obu wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. podstawach jest nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, które spowodowało wadliwe zastosowanie wskazanych w petitum przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Nadto, kasator uznaje za błędną taką dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ppkt a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zgodnie z którą nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży alkoholu uzasadnia cofnięcie zezwolenia. Przypomnieć należy, że poddanym kontroli kasacyjnej wyrokiem Sąd I instancji uznał za prawidłowe cofnięcie G.G. pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na stwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w M. fakt naruszenia zasad ich sprzedaży poprzez sprzedaż na kredyt, przy czym jak stwierdził WSA, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji znajduje oparcie w obowiązującym prawie, a zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych jest działalnością reglamentowaną, wymagającą uzyskania zezwolenia, co wynika z art. 75 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm. ) oraz z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zezwolenie, o którym mowa wydaje się zawsze na czas oznaczony minimum czterech lat, jednakże przed upływem tego okresu uprawnienie może zostać cofnięte przez organ zezwalający. Dzieje się tak w przypadku naruszenia przez podmiot dysponujący zezwoleniem przewidzianych ustawą o wychowaniu w trzeźwości rygorystycznych zasad, na jakich prowadzona może być sprzedaż napojów alkoholowych m.in. zakazów przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 1 – 3 cyt. ustawy. Wskazany przepis w pkt 3) formułuje wobec podmiotu dysponującego zezwoleniem zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na kredyt lub pod zastaw. Naruszenie wskazanej reguły, jak już wyżej wspomniano, znajduje określoną art. 18 ust. 10 pkt 1) lit. a) sankcję administracyjną cofnięcia zezwolenia, przy czym jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, dla jej zastosowania wystarczający jest już tylko pojedynczy przypadek naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 3). Powyższe wynika po pierwsze z literalnego brzmienia przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1) lit. a) i b) cyt. ustawy, w którym zwrot "nieprzestrzegania" odnosi się do naruszeń dwóch różnych określonych pod lit. a) i b) zakazów, a nie jak wywodzi skarga kasacyjna do kilkakrotnych naruszeń jednego wskazanego pod lit. a) zakazu. Po wtóre zaś, wciąż aktualny jest wypracowany przez orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności zaś przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, pogląd prawny, że już jednorazowe naruszenie któregokolwiek z ustanowionych w art. 15 ust. 1 ustawy zakazów obliguje organ zezwalający do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ( por. wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r. sygn. akt II GSK 148/05, z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II GSK 175/06,z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 58/07 z dnia 29 września 2007 r. sygn. akt II GSK 111/07, z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 923/08 i z dnia 4 lutego 2011r. sygn. akt II GSK 166/10 ). Bez znaczenia dla trafności tej tezy jest, że w przedmiotowej sprawie cofnięcie wynikło ze sprzedania alkoholu na kredyt, a Sąd I instancji na poparcie dokonanej wykładni art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) I b) przywołał stanowisko NSA zawarte w wyroku, w którym cofnięcie zezwolenia spowodowane zostało sprzedażą alkoholu małoletniemu. Zarówno sprzedaż alkoholu na kredyt jak też sprzedaż alkoholu osobom do lat 18, czy osobom znajdującym się w stanie nietrzeźwości stanowią, objęte dyspozycją art. 15 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przypadki działania zakazanego prawem i brak jest podstaw żeby przyjmować za kasatorem, że jednorazowe złamanie któregokolwiek zakazu nie podlega sankcji, a jedynie stwierdzenie wielokrotnych, jednorodzajowych naruszeń uzasadnia cofnięcie uzyskanego prawa. Należy dodać, że powyższe rozważania nie mogą mieć w sprawie ze skargi kasacyjnej zasadniczego znaczenia, bowiem nie ulegało wątpliwości, iż w sklepie prowadzonym przez skarżącego sprzedaż na kredyt miała miejsce wielokrotnie. Fakt takiej wielokrotnej sprzedaży alkoholu na kredyt przez pracownika skarżącego wynika wprost z wyroku Sądu Rejonowego w M., który jak prawidłowo uznał Sąd I instancji, wiąże nie tylko orzekający sąd karny ale również inne sądy i organy administracji. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r. poglądem, okoliczności potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione ( sygn. akt III SA 262/93, POP 1994, nr 6, poz. 108 ). Nie mogą zatem być przedmiotem postępowania dowodowego ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu, a te w rozpatrywanej sprawie, jak słusznie zważył WSA, obligowały organ zezwalający do zastosowania wobec skarżącego sankcji z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego przez Sąd I instancji przez nieuwzględnienie naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., należy stwierdzić, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje podnoszona przez kasatora jako nie rozpatrzona przez WSA okoliczność, iż sprzedawane na kredyt piwo było kupowane wraz z innymi artykułami spożywczymi, bowiem było ono wydawane kupującym jako towar kredytowany. Wreszcie, autor skargi kasacyjnej podnosi brak rozróżnienia przez Sąd I instancji przepisów karnych zamieszczonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości od przepisów tej ustawy regulujących prawa i obowiązki "osoby w konkretnym stanie faktycznym". Należy stwierdzić, że wskazanie przez Sąd I instancji przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości odnosiło się jedynie do powołanego wyroku Sądu Rejonowego w M., który uznał że naruszenie zakazu z art. 15 ust. 1 pkt 3) cyt. ustawy mieści się w dyspozycji przepisu art. 43 ust. 1 tego aktu i jest przestępstwem. Przywołanie przez WSA stanowiska sądu karnego w żadnym razie nie może być kojarzone z zarzucaną przez kasatora nieumiejętnością rozróżniania przepisów karnych i administracyjnych. Poza tym przypomnieć wypada, że zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd prawa procesowego oznacza konieczność wskazania naruszonego przepisu prawa procesowego przez sąd, a ponadto zarzut ten musi być zaopatrzony w uzasadnienie, z którego wynikałby istotny wpływ wskazywanego naruszenia na wynik sprawy, czego wymaga art. 176 i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tej części skargi kasacyjnej brak jest obu koniecznych elementów, co nie pozwala odnieść się w pełni do postawionego zarzutu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.