II OSK 1142/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-14

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Bożena Walentynowicz, Arkadiusz Despot – Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, nawet jeśli nie wiązało się z użyciem przemocy, stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Ustawodawca sam przesądził, że osoby skazane za takie przestępstwa stwarzają uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co oznacza, że organ nie musi już indywidualnie oceniać istnienia tej obawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej H. M. po jego prawomocnym skazaniu za przestępstwa przeciwko mieniu. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia, uznając, że skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu obliguje do cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. H. M. zaskarżył decyzję, argumentując, że nie ma uzasadnionej obawy użycia broni wbrew porządkowi publicznemu, a WSA w Warszawie oddalił jego skargę. Następnie H. M. wniósł skargę kasacyjną do NSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz (spr.) Protokolant Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 24/09 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 24/09 oddalił skargę H. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania H. M, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] września 2008 r. cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Fabrycznej z dnia 5 maja 2008 roku sygn. akt [...] H. M został uznany winnym popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, z art. 238 kk i 233 § 1 kk, w zw. z art. 11 § 2 kk oraz z art. 233 § 1 kk- oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości a więc sklasyfikowanego jako przestępstwo przeciwko mieniu, a także fałszywe zeznania oraz fałszywe zawiadomienie o przestępstwie. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni palnej i amunicji nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy istnieje uzasadniona obawa, że dana osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zwłaszcza wówczas, gdy została ona skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko m.in. życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ujawnienie przez organ Policji wskazanych wyżej okoliczności ma charakter wiążący, a więc obliguje organ do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ podkreślił, że sam ustawodawca istnienie uzasadnionej obawy związał wprost z popełnieniem przez posiadacza broni przestępstwa przeciwko mieniu. Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy ma charakter obligatoryjny, a cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego a administracyjnoprawnym skutkiem naruszenia przepisów prawa karnego materialnego. Prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym i ochrona interesu społecznego jest nadrzędna nad interesem jednostki. W sytuacji prawomocnego skazania m.in. za przestępstwo przeciwko mieniu zarówno pozytywne opinie skarżącego jak i czas popełnienia przestępstw nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, o których mowa w art. 105 § 1 i 2 kpa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. M, zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku art. 15 ust. 1 pkt 6 z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy nie istnieje obawa, że skarżący mógłby użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Jak wskazał Sąd, podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zgodnie, z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Interpretując wskazany przepis ustawy o broni i amunicji należy mieć na uwadze także wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele, na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3) jak również określa szereg właściwości osób fizycznych np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać. Jednym z warunków negatywnych jest warunek, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy. Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywnie, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia, niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni Prawo administracyjne LexisNexis Warszawa 2007 str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają tą blankietową treść konkretnymi ustaleniami (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 356/07 i z dnia 20 maja 2008 r. nie publ.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni był fakt skazania H. M prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej z dnia 5 maja 2008 roku sygn. akt [...] za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, z art. 238 kk i 233 § 1 kk, w zw. z art. 11 § 2 kk oraz z art. 233 § 1 kk- oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości, a więc sklasyfikowanego jako przestępstwo przeciwko mieniu, a także fałszywe zeznania oraz fałszywe zawiadomienie o przestępstwie. Zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego przeciwko mieniu powoduje utratę wiarygodności strony, ponieważ świadczy, że ma ona lekceważący stosunek do ustalonych prawem zasad, a tym samym nie daje także gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni. Wobec posiadaczy pozwoleń na broń naruszających obowiązujące przepisy prawa, organy Policji stosują bardzo restrykcyjną politykę, co do możliwości zachowania im prawa do posiadania i używania broni palnej. Wynika to z faktu, że w takich przypadkach ustawodawca dał bezwzględnie prymat interesowi społecznemu, obligatoryjnie nakazując cofanie pozwoleń w myśl dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Należy zatem stwierdzić, iż organy Policji trafnie przyjęły, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. W świetle cytowanych przepisów uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przez skarżącego posiadającego pozwolenie na broń wynika z faktu skazania H. M prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej z dnia 5 maja 2008 roku sygn. akt [...] za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, z art. 238 kk i 233 § 1 kk, w zw. z art. 11 § 2 kk oraz z art. 233 § 1 kk.. Takie ustalenie, po myśli art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, obligowało do cofnięcia skarżącemu udzielonego pozwolenia na broń palną myśliwską. Skarżący wobec rodzaju zarzucanych naruszeń prawa nie daje bowiem gwarancji, że nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy podkreślić, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale nadto mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak już, bowiem wskazano wyżej prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej ustawy, reglamentacyjny charakter. Wydawanie pozwoleń na broń może mieć, zatem miejsce w sytuacjach uznanych za szczególne, a ich cofanie winno nastąpić wówczas, gdy interes bezpieczeństwa i porządku publicznego jest zagrożony. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem albowiem od posiadaczy broni palnej z całą pewnością wymagać należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Sądu bezspornym jest, że skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1166/06, zgodnie z którym " wprowadzenie takiej regulacji prawnej (zmiana z dniem 1 stycznia 2004 roku przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6) powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo przeciwko którym toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.", jak również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1211/07 nie publ., zgodnie, z którym ..." ustawodawca przesądził, iż osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec której toczy się postępowanie karne o taki czyn z mocy samej ustawy należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to domniemanie niewzruszalne." Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego argumenty, a mianowicie fakt, że nie był do tej pory karany, czyny za które został skazany zostały popełnione w 1999 roku, jest czynnym myśliwym od ok. 30 lat, pełni funkcje w Kole Łowieckim, myślistwo to jego życiowe hobby i posiada pozytywną opinię społeczną, a przestępstwa za które został skazany nie były popełnione z użyciem lub groźbą użycia przemocy pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji administracyjnej, bowiem sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, czyli zgodność z prawem materialnym i procesowym. Nadto powyższe okoliczności nie zmieniają faktu, że skarżący został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa m.in. przeciwko mieniu, a to właśnie ten fakt stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. 8, 10, 77, 80 i 81 kpa Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wskazał, na czym naruszenie przytoczonej wyżej normy postępowania miałoby polegać. W tej sytuacji zarzut ten nie jest możliwy do oceny. Samo, bowiem podanie przepisów, bez rozwinięcia zagadnienia w uzasadnieniu skargi, czyni zarzut naruszenia zasad postępowania skutkującym istotnym wpływem na wynik rozstrzygnięcia, stwierdzeniem nie umocowanym do merytorycznej analizy. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2006 r. (Sygn. akt: II GSK 15/05) "nie wystarczy też powołanie odpowiedniego przepisu procedury, ale należy wskazać na czym to uchybienie polegało i wykazać dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Tym niemniej Sąd stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania (k-54 akt) oraz poinformowany o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się (k-115). Pismem z dnia 29 sierpnia 2008 roku (k-119) skarżący oświadczył, że nie wnosi o zapoznanie się z aktami postępowania. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi. Od powyższego wyroku H. M wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie przedmiotowych przepisów za znajdujące zastosowanie w stosunku do H. M jako podstawa do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, podczas gdy okoliczności sprawy analizowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dają jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w związku z czym nie zachodzą przesłanki do cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] września 2008 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie myśliwskiej broni palnej, pomimo że organ wydając decyzję dokonał naruszenia szeregu przepisów procedury administracyjnej, co miało zasadniczy - istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: a. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niezgodnej z brzmieniem art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, b. art. 8 k.p.a . poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, c. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie H. M wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenie na posiadanie broni, d. art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść H. M, e. art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną na podstawie okoliczności sprawy przesłankę uzasadnionej obawy, że skarżący H. M może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy w świetle zebranych w postępowaniu administracyjnym materiałów dowodowych nie jest możliwe stwierdzenie takiej uzasadnionej obawy, gdyż takowa w ogóle nie istnieje, f. art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnione wszystkich okoliczności istotnych dla wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia H. M pozwolenia na broń, podczas gdy skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w celu uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie w całości skargi złożonej na zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. oraz uchylenie w całości przedmiotowej decyzji, ewentualnie zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w Warszawie, oddalając skargę H. M na decyzję Komendanta Głównego Policji, błędnie przyjął jakoby do skarżącego miała zastosowanie norma wyrażona w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji. Niczym nieuzasadniony i nieprawidłowy jest wyrażony w zaskarżonym orzeczeniu pogląd, iż wobec skazania za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k. k., art. 238 k. k. i 233 § 1 k. k. oraz z art. 233 § 1 k. k. skarżący nie daje gwarancji, że nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przepis artykułu 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jako przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wskazuje uzasadnioną obawę, że osoba, która takie pozwolenia posiada może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli została ona skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał "interes bezpieczeństwa i porządku publicznego" za pojęcie niedookreślone. Pomimo tego Sąd błędnie zinterpretował art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przyjmując, iż stwierdzenie, że dana osoba popełniła przestępstwa wskazane w przedmiotowym przepisie, daje podstawę do "automatycznego" uznania, że stwarza ona uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Samo brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy wskazuje, że cofnięcie pozwolenia na broń następuje wyłącznie w wypadku uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie występowania takiej uzasadnionej obawy musi być poparte starannym rozważeniem okoliczności danej sprawy i opierać się na cechach i zachowaniu danej osoby, które wskazują na możliwość sprzecznego z prawem wykorzystania posiadanej broni - zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem są to na przykład: nieopanowanie, konfliktowość, porywczość, niezrównoważenie, nadużywanie alkoholu. Obawa nie może mieć charakteru hipotetycznego. W wyroku z dnia 22 lutego 2008 r. (II OSK 67/07) Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż "przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego." Wprawdzie zgodnie z poglądem WSA w Warszawie prawo do posiadania broni nie jest gwarantowane na poziomie konstytucyjnym, jednakże w przypadku skarżącego - jak każde uprawnienie nabyte - podlega ochronie i nie może być arbitralnie odbierane. Należy podkreślić, że czyny, które były podstawą skazania H. M w postępowaniu karnym, które to skazanie stanowiło następnie przyczynę wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, miały miejsce w 1999 r. Upłynął już znaczny odstęp od tego momentu, a w tym czasie skarżący w pełni przestrzegał obowiązującego porządku prawnego. Przypisane skarżącemu w wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia -Fabrycznej z dnia 5 maja 2008 r. przestępstwa nie zostały popełnione przy wykorzystaniu broni, co więcej nie doszło do jakiegokolwiek użycia przemocy. Przekonanie WSA w Warszawie, wyrażone w zaskarżonym niniejszą skargą wyroku z dnia 13 marca 2009 r., iż skazanie takie determinuje, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konieczność wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni, stoi w sprzeczności z przyjętą w tym zakresie linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną choćby w wyroku z dnia 29 lutego 2008 roku (II OSK 84/07). W wyroku tym NSA stwierdził, że "nie popełnienie każdego przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu uzasadnia cofniecie pozwolenia na broń, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie wskazuje, że jego sprawca może użyć też broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego." Wbrew tezie wyrażonej przez WSA w Warszawie w zaskarżonym orzeczeniu brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy czynami przypisanymi skarżącemu w wyroku sądu karnego, a istnieniem uzasadnionej obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa bądź porządku publicznego. Oddalając skargę na decyzję o cofnięciu H. M pozwolenia na posiadanie broni, WSA w Warszawie pominął wszelkie okoliczności, które wskazują, że posiadanie przez skarżącego broni myśliwskiej nie stanowi nawet najmniejszego zagrożenia dla porządku prawnego. H. M jest od 30 lat czynnym myśliwym. Nigdy nie naruszył zasad korzystania z broni palnej. Jego wzorową postawę w łowiectwie potwierdzają przyznane mu odznaczenia: Srebrny Medal Zasługi Łowieckiej oraz Medal za Zasługi w Rozwoju Wielkopolskiego Łowiectwa. Jest on ponadto człowiekiem spokojnym, opanowanym, nie wykazuje jakiejkolwiek agresji w stosunku do otoczenia. Ze względu na powyższe nie istnieje jakakolwiek racjonalna przesłanka, pozwalająca przyjąć, że H. M mógłby nadużyć przysługującego mu prawa do posługiwania się myśliwską bronią palną, a zatem nie ma podstaw do cofnięcia mu pozwolenia na posiadania broni. Z pewnością popełnienie przed dziesięcioma laty przestępstwa przeciwko mieniu bez stosowania przemocy fizycznej czy chociażby groźby jej użycia nie jest dostatecznie istotną przesłanką, która mogłaby implikować - i to automatycznie - istnienia obawy użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem publicznym chronionym przez obowiązujący porządek prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku dopuścił się ponadto obrazy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 roku, utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] września 2008 roku, pomimo że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przez organ przepisów regulujących jego przebieg. Uchybienia miały miejsce w zakresie umożliwienia stronie - H. M aktywnego udziału w dotyczącym go postępowaniu oraz na etapie postępowania dowodowego (art. 10 §1, 77, 80, 81 k.p.a.). Przy wydaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej, organy administracyjne - Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, a następnie Komendant Główny Policji - nie zgromadziły i nie przeanalizowały w sposób pełny materiału dowodowego. Z góry - automatycznie - przyjęto, że skazanie H. M za popełnienie w 1999 r. przestępstwa przesądza o konieczności odebrania mu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej, jako osobie nie dającej gwarancji używania jej w sposób zgodny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Taki pogląd ukierunkował tok prowadzonego postępowania dowodowego. Nie poddano także należytej analizie materiałów dowodowych w celu ustalenia, czy posiadanie przez skarżącego broni palnej stanowi rzeczywiste zagrożenie dla interesu publicznego. Naruszono także ogólną zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., cofając H. M pozwolenie na posiadanie myśliwskiej broni palnej, pomimo że okoliczności sprawy nie podlegały subsumcji pod normę wyrażoną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, będącej podstawą prawną dla wydania decyzji w tym przedmiocie. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Autor skargi kasacyjnej oparł środek odwoławczy na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. Jednakże z treści zarzutów oraz ich uzasadnienia wynika, że decydującą o rozstrzygnięciu sprawy kwestię stanowi wykładnia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że w związku z ujawnionymi w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżnościami w stosowaniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w kwestii cofnięcia pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zagadnienie to na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich stało się przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5). Podejmując niniejszą uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm)." Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołana regulacja – na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, znajdująca również zastosowanie w sprawach o cofnięcie pozwolenia na broń – przewiduje, że odmowa przyznania prawa do posiadania broni, jak i cofnięcie już przyznanego prawa następuje wobec osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w cytowanej wyżej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że H. M popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. – oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości, za co został skazany prawomocnym wyrokiem. Zatem w sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji po słowach "w szczególności". Wobec tego prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że organ Policji nie musiał w stosunku do skarżącego przeprowadzać oceny, czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa, że użyje on broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam ustawodawca, jak przyjęto w cytowanej wyżej uchwale NSA, rozstrzygnął bowiem, że co do skarżącego z uwagi na rodzaj popełnionego przestępstwa istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Wobec powyższego za niezasadny należało uznać zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W konsekwencji brak jest podstaw uzasadniających postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skoro w przypadku prawomocnego skazania za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu nie zachodzi konieczność ustalania czy w stosunku do takiej osoby istnieje obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło