II OSK 1489/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-28

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Jerzy Stelmasiak, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o wysokości ponad 8 metrów, posadowiony na fundamencie żelbetowym, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest urządzeniem reklamowym, którego instalacja wymaga jedynie zgłoszenia?
Ratio decidendi
Wolnostojący nośnik reklamowy o znacznych gabarytach (ponad 8 m wysokości, tablica 6x3 m), posadowiony na fundamencie żelbetowym, nawet jeśli nie jest zagłębiony w gruncie, jest trwale związany z gruntem i stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym jego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar ustawienia wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ponad 8 metrów na fundamencie żelbetowym. Organy administracji uznały, że inwestycja ta stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego dotyczących definicji budowli i urządzeń reklamowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia WSA del. Bogusław Cieśla /spr./ Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 643/08 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną II OSK 1489/09 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 643/08 po rozpoznaniu skargi [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r. dotyczącą wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych - skargę oddalił. W uzasadnieniu sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Prezydent Wrocławia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wniósł sprzeciw wobec zamiaru ustawienia przez [...] Sp. z o.o. w W. wolnostojącego nośnika reklamowego o wymiarach tablicy 6,0x3,0 m (wymiary zewnętrzne tablicy 6,36x3,36 m) na nośniku (słupie stalowym) o całkowitej wysokości ponad 8 m przy ul. [...] we Wrocławiu (dz. nr 1, AM-6, obr. [...]). Organ I instancji uznał, iż z załączonych do zgłoszenia dokumentów wynika, że planowana inwestycja dotyczy wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Roboty polegające na ustawieniu nośnika reklamowego składającego się z prefabrykowanego fundamentu posadowionego na gruncie nośnym, słupa nośnego o wysokości ponad 4 m oraz tablicy reklamowej o wymiarach 6,0 x 3,0 m wykraczają poza dyspozycję art. 29 Prawa budowlanego. Jest to bowiem budowla, która wymaga przystosowania do istniejących warunków terenowych. Fundament jest częścią całej konstrukcji nośnika, przekazującej obciążenia na podłoże gruntowe, nad którym planuje się zainstalowanie tablicy reklamowej. Znajomość wzajemnego oddziaływania budowli i podłoża oraz uwzględnienie parcia wiatru na jej powierzchnię jest podstawą zapewnienia bezpieczeństwa projektowanej konstrukcji nośnika. Dlatego organ pierwszoinstancyjny uznał, że nie można rozpatrywać planowanej inwestycji jako urządzenia reklamowego wolnostojącego, niezwiązanego trwale z gruntem, lecz jako obiekt budowlany. W konkluzji organ stwierdził, że projektowana tablica reklamowa jest obiektem budowlanym, który nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] Sp. z o.o. w W., domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że objęte postępowaniem urządzenie reklamowe nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem, lecz urządzeniem montowanym na przestawnej podstawie żelbetowej, co wynika z treści zgłoszenia oraz dostarczonego projektu budowlanego. W ocenie spółki w niniejszej sprawie nie można mówić o obiekcie budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dokładniej o budowli. Planowana inwestycja na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego korzysta z dobrodziejstwa zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że instalacja urządzenia reklamowego jest dopuszczalna na podstawie zgłoszenia. Zdaniem skarżącej Spółki, powyższa argumentacja znajduje oparcie w orzecznictwie, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r. (sygn. akt II OSK 931/05) oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2071/07). W dalszej części odwołania [...] Sp. z o.o. odniosła się do argumentacji organu I instancji dotyczącego potrzeby sprawdzenia zabezpieczenia konstrukcji obiektu budowlanego, co jest możliwe tylko w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Strona odwołująca się zarzuciła ponadto, że decyzja zawierająca sprzeciw została wydana po terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż wniosek został złożony w dniu 24 czerwca, a zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] lipca 2008 r. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr II-362/08 Wojewoda Dolnośląski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zamierzona inwestycja polegająca na wykonaniu nośnika reklamowego o wysokości 8,08 m z tablicą informacyjną o wymiarach 6 m na 3 m - na podstawie żelbetowej prefabrykowanej posadowionej na powierzchni gruntu nie jest objęta dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, dlatego możliwość rozpoczęcia robót budowlanych istnieje tylko po uprzednim uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja dotyczy obiektu wolnostojącego związanego trwale z gruntem, przez co nie można jej rozpatrywać w kategoriach instalowania tablic i urządzeń reklamowych. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1617/98, organ II instancji wywodził, że w przypadku, gdy tablica reklamowa jest obiektem przestrzennym o kilkumetrowej wysokości i szerokości, który musi wytrzymać siłę wiatru oraz innych warunków atmosferycznych, to istnieje techniczna konieczność trwałego jej powiązania z gruntem, nawet jeśli fundament nie będzie zagłębiony w ziemi. O tym, że w rozpoznawanej sprawie nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem, świadczy zdaniem organu odwoławczego, oparcie konstrukcji na podstawie żelbetowej z betonu, w której osadzonych jest 12 kotew o średnicy 24 mm oraz 4 haki z pręta o średnicy 16 mm. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody Dolnośląskiego, wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym obiektem budowlanym, którego budowa nie została zwolniona w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od miejsca jego usytuowania. Organ II instancji podkreślił, że wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych, wolnostojących trwale związanych z gruntem, które są budowlami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła [...] Sp. z o.o. w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Nadto spółka podnosiła, że Wojewoda Dolnośląski nie odniósł się do jej zarzutu, że decyzja organu pierwszej instancji zawierająca sprzeciw została wydana po terminie określonym w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu odwoławczego, że planowana inwestycja ma charakter trwałego związania z gruntem, z uwagi na oparcie konstrukcji na podstawie żelbetowej z betonu, w której osadzonych jest 12 kotew o średnicy 24 mm oraz 4 haki z pręta o średnicy 16 mm. Podniosła, że wskazane kotwy oraz haki służą powiązaniu konstrukcji tablicy reklamowej z podstawą betonową, a nie z gruntem. Natomiast podstawa urządzenia reklamowego przeciwstawia się sile wiatru wyłącznie za pomocą grawitacji, jej ciężar powoduje, że urządzenie nie przewraca się i nie przesuwa. Wobec powyższego w ocenie skarżącej błąd co do ustalenia stanu faktycznego powoduje, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, a tym samym sprzeciw był prawnie niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, iż art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach art. 29. Natomiast w art. 30 Prawa budowlanego określono, w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale konieczne jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi, określonych w tym przepisie robót budowlanych. Wyliczenie robót podlegających zgłoszeniu ma charakter zamknięty. Kwestionowane było uznanie, że planowana przez inwestora inwestycja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasadniczym argumentem przeciwnym inwestora było twierdzenie, że objęta zgłoszeniem inwestycja nie jest trwale związana z gruntem, lecz jest urządzeniem montowanym na przestawnej podstawie żelbetowej, co oznaczało, że nie jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do tej kwestii Sąd wskazał, że w ustawie Prawo budowlane brak jest definicji "trwałego związania z gruntem". Ustawodawca nie wskazał, jakie przesłanki przesądzają o uznaniu obiektu budowlanego za trwale związany z gruntem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznano, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie ani też technika, w jakiej tego dokonano. Istotne jest bowiem, to czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom atmosferycznym mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 576/07). Sąd podzielił powyższy pogląd i stwierdził, że inwestycja polegająca na ustawieniu nośnika reklamowego składającego się z prefabrykowanego fundamentu posadowionego na gruncie nośnym, słupa nośnego o wysokości ponad 4 m oraz tablicy reklamowej o wymiarach 6,0 m x 3,0 m, ma za zadanie stabilne i bezpieczne połączenie z gruntem. Ponadto sposób wykonania konstrukcji wskazuje, że zachodzi potrzeba zapewnienia słupowi oraz tablicy takiej podstawy, która uniemożliwi jej przesunięcie się czy przewrócenie. Z treści art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Dyspozycją tegoż przepisu nie objęto jednak budowy urządzeń reklamowych, wolnostojących, trwale związanych z gruntem, do których zaliczyć należy niniejszą inwestycję. W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że objęta zgłoszeniem inwestycja jest obiektem wolnostojącym, trwale związanym z gruntem, a zatem rozpoczęcie robót budowlanych musiało być poprzedzone ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, obligowała właściwy organ do wniesienia sprzeciwu, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto Sąd wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji zawierająca sprzeciw została wydana w terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z akt sprawy wynikało, że zgłoszenie dokonane przez inwestora miało miejsce w dniu 24 czerwca 2008 r. (data na prezentacie), zaś decyzja Prezydenta Wrocławia Nr [...] wnosząca sprzeciw wobec zamiaru ustawienia wolnostojącego nośnika reklamowego przy ul. [...] we Wrocławiu wydana została [...] lipca 2008 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynikało, że została doręczona stronie skarżącej w dniu 7 lipca 2008 r. Wobec powyższego organ pierwszoinstancyjny zachował termin wynikający z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2009 r. wnosiła [...] Sp. z o.o. w W. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nadto uznanie, poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, że przedmiotowy nośnik reklamowy to obiekt budowlany o jakim mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na realizację którego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wadliwie uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe stanowi obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i w związku z tym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy zastosowanie miał przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepis ten nie określa sposobu związania tablic i urządzeń reklamowych z gruntem, jak też nie odnosi się do wielkości, czy gabarytów urządzenia reklamowego. Zatem jego dyspozycja dotyczy instalowania wszystkich urządzeń reklamowych (poza wskazanymi wyjątkami) bez względu na ich wielkość i rozmiar, jak i sposób czy charakter związania z gruntem. W ocenie skarżącej przepisy prawa budowlanego nie pozwalają na przyjęcie wykładni zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji, że o trwałości związania z gruntem decyduje cecha trwałości posadowienia wynikająca z wielkości lub wagi urządzenia reklamowego. Rozróżnienia urządzeń reklamowych na te, które można określić mianem budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) i urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego można przeprowadzić tylko według kryterium trwałości związania z gruntem. Zatem o tym czy dany obiekt jest trwale związany (połączony) z gruntem, nie decyduje jego wielkość czy gabaryty, a jedynie sposób związania (połączenia) z gruntem. Natomiast przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale posadowione na gruncie tylko przy udziale siły grawitacji. Ustawodawca przewidział możliwość nietrwałego związania z gruntem obiektów wymienionych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego (tymczasowe obiekty budowlane), które są ustawione na grancie i masa tych obiektów, z uwagi na istnienie siły grawitacji pozwala na przeciwstawienie się czynnikom atmosferycznym, nie powodując ich przesunięcia czy przewrócenia. Zestawienie przepisów art. 3 pkt 3 i 5 Prawa budowlanego pozwala na przyjęcie, że o tym, czy dany obiekt jest związany trwałe z gruntem, decyduje nie stabilność i trwałość posadowienia, ale fakt związania (połączenia) gruntem. Takim związaniem nie jest oddziaływanie siły grawitacji, gdyż wówczas ustawodawca nie rozróżniałby obiektów budowlanych niepołączonych trwałe z graniem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wykładnia przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest zatem sprzeczna z wykładnią językową, celowościową i systemową. Nadto w tej sprawie znaczenie miało ustalenie pojęcia instalacja i użycie go przez ustawodawcę w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przywiezienie urządzenia reklamowego w kilku częściach oraz ustawienie go i zmontowanie w konkretnym miejscu było właśnie dokonaniem instalacji. Natomiast roboty polegające na trwałym związaniu urządzenia z gruntem, przez wylanie lub wkopanie fundamentów, lub zastosowanie innego sposobu, trwale łączącego urządzenie z gruntem np. za pomocą kotew, należało by uznać za wykonanie robót budowlanych, na których wykonanie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przy czym w sensie techniczno-budowlanym należy rozróżnić pojecie fundamentu od pojęcia podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 pkt 3 i art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.). [...] Sp. z o.o. w Warszawie zgłosiła zamiar budowy wolnostojącego nośnika reklamowego o wymiarach 6,0 x 3,0 m. Opis techniczny powyższego obiektu wskazuje, że nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem, poprzez żelbetową podstawę z betonu zagłębioną w gruncie. W ocenie strony skarżącej przedmiotowy nośnik reklamowy jest trwale posadowiony na gruncie, ale nie jest z nim trwale związany w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Pojęcie trwałego posadowienia, nie może być w ocenie inwestora utożsamiane z pojęciem trwałego związania z gruntem. O tym bowiem czy dany obiekt jest trwale związany (połączony) z gruntem, decyduje sposób związania (połączenia) z gruntem. Zdaniem strony skarżącej, przykładem, że ustawodawca dopuszcza możliwość nietrwałego związania z gruntem są obiekty wymienione w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego (tymczasowe obiekty budowlane). Obiekty te są ustawione na gruncie, a ich masa oraz istnienie siły grawitacji pozwalają na przeciwstawienie się czynnikom atmosferycznym, nie powodując ich przesunięcia czy przewrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z powyższym rozumieniem "trwałego związania z gruntem" nie sposób się zgodzić. Obiekt budowlany trwale związany z gruntem musi co do zasady posiadać fundament, murowany lub prefabrykowany, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót ziemnych. Należy przez to rozumieć mocne połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma zatem istotnego znaczenia, zwłaszcza przy uwzględnieniu współczesnych możliwości techniki. Przesunięciu lub przewróceniu przedmiotowego obiektu budowlanego nie zapobiega tylko masa urządzenia (oraz siła grawitacji), ale właściwie wykonany i związany z podłożem prefabrykowany fundament dostosowany do konstrukcji tego obiektu. W rozpoznawanej sprawie należy zatem przyjąć, że przedmiotowy nośnik reklamowy, jako trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował pogląd, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłączne zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (wyroki NSA z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08 , z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1963/08 i z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1234/09 ). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanych wyżej wyrokach. Jego prawidłowość, wbrew twierdzeniom strony skarżącej potwierdza definicja "tymczasowego obiektu budowlanego" zawarta w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez który należy rozumieć obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, nawet jeżeli jest trwale związany z gruntem, a także obiekty niepołączone trwale z gruntem, jak np. kioski uliczne, barakowozy obiekty kontenerowe. Obiekty te nie są trwale związane z gruntem i takiego związania ze względu na bezpieczeństwo ich użytkowania nie wymagają. Przepisy Prawa budowlanego nie dają zatem żadnych podstaw do wzajemnego przeciwstawiania, jak się proponuje w skardze kasacyjnej, określenia "trwałego posadowienia" obiektu i "trwałego związania z gruntem" takiego obiektu. Istota problemu w rozpatrywanej sprawie polega ponadto na przesądzeniu czy wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego w określonym miejscu na gruncie posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Opis projektowanego nośnika reklamowego wskazuje, że wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament (choćby prefabrykowany), konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w danym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że na podstawie przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. Dlatego prawidłowa była kwalifikacja zamiaru budowlanego inwestora, zgodnie z którą wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego było wykonaniem obiektu budowlanego (budowli) w określonym miejscu, a tym samym budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło