II GSK 1737/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-22
Skład orzekający: Barbara Stukan – Pytlowany, Cezary Pryca, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS, które stwierdza jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, może być uznane za rozstrzygające co do istoty sprawy w rozumieniu art. 124 § 1 k.p.a. i czy Prezes ZUS jest organem właściwym do wydania takiego postanowienia w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które jednocześnie stwierdza uchybienie terminu, nie narusza art. 124 § 1 k.p.a., ponieważ stanowi ono faktyczną przyczynę zakończenia postępowania odwoławczego. Sąd uznał również, że Prezes ZUS, jako organ kierujący Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, jest właściwy do wydania takiego postanowienia w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, działając jako organ odwoławczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku C.L. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Po odmowie umorzenia i utrzymaniu tej decyzji w mocy po ponownym rozpoznaniu, C.L. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji. Prezes ZUS odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na to postanowienie, a następnie, po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia, oddalił skargę C.L. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan – Pytlowany Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Wdowiak Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 2/11 w sprawie ze skargi C. L. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywróceniu terminu do wniesienia odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z 5 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 2/11, oddalił skargę C.L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu do jego wniesienia.
Sad I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu [...] września 2002 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wpłynął wniosek C.L. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] ZUS odmówił C.L. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy.
Postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] listopada 2002 r. nr [...] zostało umorzone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 4 lipca 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w P. wskazano, że zostało ono wydane na skutek nowelizacji z dniem 1 lipca 2004 r. przepisu art. 83 ust. 4 z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 1998, nr 137, poz. 887).
Na skutek wniosku C.L. z [...] sierpnia 2006 r. o ponowne rozpoznanie spawy, ZUS -decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2002 r. nr [...]
Od powyższej decyzji C.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który, wyrokiem z 12 września 2008 r., wydanym w sprawie V SA/Wa 2950/07, oddalił skargę C.L. Wyrok Sądu I instancji C.L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą II GSK 16/09.
Pismem z [...] września 2008 r., skierowanym do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, C.L. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, składając jednocześnie odwołanie od decyzji ZUS z [...] listopada 2002 r. podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Postanowieniem z [...] stycznia 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i przekazał wniosek Prezesowi ZUS.
Prezes ZUS rozpatrując wniosek i wskazując na postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia środków odwoławczych od decyzji odmawiającej C.L. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stwierdził, że została już wydana, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzja z [...] grudnia 2006 r., która jest decyzją ostateczną w toku postępowania administracyjnego. W oparciu o przepis art. 134 k.p.a., Prezes ZUS stwierdził, że odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2002 r. są niedopuszczalne. Dodatkowo, Prezes ZUS, stwierdził na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., że skarżący nie wykazał, że składając wniosek zachował siedmiodniowy termin od ustania przyczyny uchybienia oraz, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie organ wskazał, na niemożność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy została już w tej sprawie wydana decyzja ostateczna.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] ZUS, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74) w związku z art. 134 i art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku C.L. z [...] września 2008 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
Po rozpoznaniu skargi C.L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., postanowieniem z 20 sierpnia 2009 r. wydanym w spawie sygn. akt I SA/Sz 369/09, skargę tę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył C.L., wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2010 r. wydanym w spawie, sygn. akt II GSK 937/09 uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie II i odrzucił skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota poddanego kontroli instancyjnej stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., sprowadza się do uznania, że zachodziła tożsamość spraw sądowoadministracyjnych: ze skargi strony na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2009 r., którym organ ten odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2002 r., dotyczącej niewyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne skarżącego za okres wrzesień 2000 r.- wrzesień 2002 r. (sygn. akt sądowych I SA/Sz 369/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.) oraz ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2006 r., którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2002 r., (sygn. akt sądowych V SA/Wa 2950/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.).
Powyższe stanowisko sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako błędne, bowiem pomiędzy wskazywanymi sprawami o sygnaturach I SA/Sz 369/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i V SA/Wa 2950/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zachodziła jedynie tożsamość podmiotowa, gdyż ich stronami byli C.L. i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Brak było natomiast podstaw do przyjęcia, że zachodziła tożsamość przedmiotowa, co wyłączało istnienie, z powodów wskazywanych w zaskarżonym postanowieniu, stanu sprawy w toku i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., wyrokiem z 5 maja 2011 r. oddalił skargę C.L., wskazując, że w jego ocenie, ZUS trafnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co faktycznie uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Zdaniem Sądu organ winien jednak z uwagi na treść art. 134 k.p.a. uznać wniesienie odwołania za niedopuszczalne czemu dał wyraz jedynie w uzasadnieniu postanowienia. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącego z [...] sierpnia 2006 r. doprowadził do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, o co zabiegał skarżący składając we wrześniu 2002 r. stosowny wniosek. Ponadto Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra i z możliwości wniesienia tego środka odwoławczego skarżący skorzystał już składając wniosek z [...] sierpnia 2006 r. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie C.L. z [...] września 2008 r. zostało złożone po wydaniu przez ZUS decyzji ostatecznej obejmującej tożsamy przedmiot i zamiarem skarżącego, jest ponowne wszczęcie postępowania odwoławczego przed, jego zdaniem, właściwym do rozpatrzenia odwołania organem tj. Ministrem Polityki Społecznej. Nadto Sąd wskazał, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do jego wniesienia przez ZUS zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, ponieważ skarżący nie wykazał by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
C.L. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę zarzucił naruszenie:
1. art. 134 p.p.s.a. w zw. z 83 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 65 § 1 k.p.a., art. 124 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., polegające na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku i uzasadnieniu postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].04.2009 r. niedopuszczalności odwołania z dnia [...].09.2008 r. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].11.2002 r., przy czym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był nieupoważniony do wydania rozstrzygnięcia w formie postanowienia bowiem organem uprawnionym był Zakład Ubezpieczeń Społecznych gdy przyjąć, że Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał się słusznie za organ niewłaściwy,
2. art. 78 Konstytucji RP, polegające na pozbawieniu strony prawa do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji pomimo, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem dotyczącym odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od decyzji z dnia [...].11.2002 r. przysługiwało skarżącemu odwołanie na podstawie art. 127 § 1 i 2 k.p.a. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej jako organu drugiej instancji,
3. art. 58 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżący nie wykazał by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną orzeczenie Prezesa ZUS z [...] kwietnia 2009 r. jest niezgodne z przepisem art. 124 § 1 k.p.a., który stanowi, że postanowienie winno zawierać m.in. rozstrzygnięcie co do istoty. Skarżący wskazał w związku z tym, że brak pełnego rozstrzygnięcia w stosunku do uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia winno spowodować uznanie, że Prezes ZUS wydając to postanowienie dopuścił się rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością zaskarżonego skargą orzeczenia na mocy art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Ponadto skarżący podniósł, że kolejnym, niezauważonym przez WSA, uchybieniem jest wydanie rozstrzygnięcia w formie postanowienia przez organ nie upoważniony, co wynika z faktu, że to nie Prezes ZUS, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem właściwym do wydawania decyzji w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).
Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, za rozpoznaniem odwołania z dnia [...] września 2008 r. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej przemawia fakt braku winy skarżącego w stwierdzonej przez Sąd Najwyższy (sygn. akt II UK 293/07) tzw. następczej niedopuszczalności drogi sądowej i procesowym unicestwieniu postępowania sądowego wcześniej wszczętego i jeszcze niezakończonego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, Minister Pracy i Polityki Społecznej błędnie na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał odwołanie z [...] września 2008 r. do rozpatrzenia Prezesowi ZUS. Ponadto skarżący wskazał, że Prezes ZUS naruszył art. 58 § 1 k.p.a. przyjmując, że skarżący nie wykazał by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy przypomnieć, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stają się prawomocne z chwilą ich wydania- art.168 § 1 p.p.s.a. W związku z tym stwierdzeniem należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należnych od C.L. zostały wydane dwie decyzje. Pierwszą z nich z dnia [...] listopada 2002 roku ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od września 2000 roku do września 2002 roku. Drugą decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku utrzymano w mocy decyzję ZUS z [...] listopada 2002 roku. Istotna w sprawie jest okoliczność, że wyrokiem z 12 września 2008 roku wydanym w sprawie sygnatura akt V SA/Wa 2950/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę C.L. na decyzję ZUS z [...] grudnia 2006 roku, a wyrokiem z 27 sierpnia 2009 roku wydanym w sprawie sygnatura akt II GSK 16/09 NSA oddalił skargę kasacyjną C.L. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 września 2008 roku. Oznacza to, że sprawa sądowo- administracyjna dotycząca umorzenia należności z tytułu nieopłaconych przez C.L. składek na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od września 2000 roku do września 2002 roku została prawomocnie zakończona z chwilą wydania prawomocnego wyroku oddalającego skargę kasacyjną. Jednocześnie stosownie do stanowiska NSA wyrażonego w postanowieniu z dnia 16 listopada 2010 roku wydanego w sprawie sygnatura akt II GSK 937/09 przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była skarga wniesiona przez C.L. na postanowienie ZUS z [...] kwietnia 2009 roku mocą którego organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z [...] listopada 2002 roku.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów opisanych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. W szczególności należy podkreślić, że niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminowi do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi. Oznacza to, że wniesienie odwołania po terminie nie stanowi o niedopuszczalności odwołania. Pamiętać bowiem należy, że inne są przyczyny stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafne stanowisko Sądu I instancji wskazujące na rozstrzygnięcie w zakresie niedopuszczalności odwołania zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Treść rozstrzygnięcia ZUS z [...] kwietnia 2009 roku została jednoznacznie określona w postanowieniu. Wydając zaskarżone postanowienie z [...] kwietnia 2009 roku ZUS odniósł się do pisma strony wnoszącej skargę kasacyjną z [...] września 2008 roku zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2002 roku wraz z odwołaniem od tej decyzji. Sformułowanie samej sentencji postanowienia, wskazujące na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jako faktyczną przyczynę zakończenia postępowania odwoławczego stanowi zgodny ze stanem faktyczno-prawnym wynik sprawy. Wyniku tego nie może zmienić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia z [...] kwietnia 2009 roku jak i zawarte w uzasadnieniu rozważania dotyczące rozpatrzenia odwołania od decyzji z [...] listopada 2002 roku. Podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko wskazujące, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, zaś w sytuacji, gdy najpierw stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania, organ winien wpierw wydać postanowienie, o którym mowa w art.134 k.p.a., a w dalszej kolejności w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ winien rozpoznać ten wniosek przy zastosowaniu reguł opisanych w art.58 i 59 k.p.a. (vide wyrok NSA z 24.09.2008 roku I OSK 1490/07 ONSAiWSA 2009/3, poz.55, wyrok NSA z 29.09.2010 roku I OSK 478/10 niepublikowany).
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.58 § 1-3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek taki zainteresowany winien złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Oczywiście wspomniany siedmiodniowy termin ma charakter terminu zawitego, co oznacza, że nie może być on przywrócony. Ponadto wnosząc stosowny wniosek zainteresowany musi dopełnić czynności, dla której termin ten był określony. Przedstawiona regulacja prawna powinna być rozumiana w ten sposób, że dla uwzględnienia wniosku konieczne jest kumulatywne spełnienie wszystkich wymienionych wyżej przesłanek. Brak zaś spełnienia jednej z nich, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. Z akt sprawy wynika, że strona wnosząca skargę kasacyjną otrzymała decyzję ZUS z [...] listopada 2002 roku w dniu [...] lutego 2003 roku. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji wraz z odwołaniem od tej decyzji, strona skarżąca łączy z faktem błędnego przekazania pisma z [...] września 2008 roku (zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołanie) przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do rozpatrzenia Prezesowi ZUS.
W związku z powyższym należy uznać, że zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu wskazujące na brak przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z [...] listopada 2002 roku. Powyższe okoliczności wskazują, że strona skarżąca ani nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi bez swojej winy, ani wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowo określonego terminu. W tym stanie rzeczy nie jest także zasadny zarzut opisany w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej.
Ponadto należy podkreślić, że organem uprawnionym do wydania postanowienia, o którym mowa w art.134 k.p.a. jest organ odwoławczy. Natomiast środkiem odwoławczym przysługującym stronie w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z treści art.83 ust.4 u.s.u.s. wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kierowany jest do Prezesa ZUS. W tym miejscu stwierdzić należy, że w orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujące na to, że organem przed którym toczy się postępowanie wywołane wnioskiem strony złożonym w trybie art.83 ust.4 u.s.u.s. jest nadal Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu (vide wyrok NSA z 29.05.2007 r II GSK 340/06, wyrok NSA z 16.06.2010 r II GSK 630/09 niepublikowane).
Nadto wskazać należy, że podzielając pogląd przedstawiony w powołanych wyżej wyrokach NSA, stwierdzić należy, że Zakład jest organem właściwym do wydania decyzji po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a więc jako organ odwoławczy jest też właściwy do wydania postanowienia, o którym mowa w art.134 k.p.a. Postanowienie to podpisuje Prezes Zakładu, jako osoba kierująca działalnością Zakładu i reprezentująca go na zewnątrz lub z jego upoważnienia inna osoba, tak jak to miało miejsce w tej sprawie.
Należy także podkreślić, że stosowane w niniejszej sprawie normy procedury administracyjnej nie naruszają art.78 Konstytucji RP, co czyni nie zasadnym zarzut opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło