I SA/Gd 439/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-10-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy premia pieniężna wypłacona dystrybutorowi przez producenta za osiągnięcie określonego poziomu sprzedaży towarów stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Premia pieniężna wypłacona dystrybutorowi przez producenta za osiągnięcie określonego poziomu sprzedaży nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jest to czynność obojętna z punktu widzenia VAT, podlegająca natomiast zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym. Opodatkowanie takiej premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, co jest sprzeczne z zasadami prawa krajowego i unijnego.Stan faktyczny
Spółka dystrybuująca piece i wkłady kominkowe otrzymała od norweskiego producenta premię pieniężną za osiągnięcie określonego poziomu sprzedaży. Producent wystawił dokument księgowy (credit note) uznający dług z tytułu premii. Spółka uważała, że premia nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż nie stanowi ani dostawy towaru, ani odpłatnego świadczenia usług. Organ podatkowy uznał premię za wynagrodzenie za usługę świadczoną przez dystrybutora na rzecz producenta, podlegającą opodatkowaniu VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów i określił, że nie może być ona wykonana. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi ,,A", sp. z o.o. z siedzibą w G. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 17 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla indywidualną interpretację Ministra Finansów; 2. określa, że indywidualna interpretacja Ministra Finansów nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 439/09
UZASADNIENIE
Minister Finansów działający przez Dyrektora Izby Skarbowej 7 kwietnia 2009 r., po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez "A", sp. z o.o. z siedzibą w G., odmówił zmiany stanowiska Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej zawartego w (doręczonej 23 lutego 2009r.) interpretacji indywidualnej z 17 lutego 2009 r. co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Wnioskiem z 17 listopada 2008 r. (wpływ do organu 24 listopada 2008 r.) "A", sp. z o.o. z siedzibą w G. (zwana dalej Spółką) zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej działającego w imieniu Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji, co do sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności, za które otrzyma premię pieniężną.
Przedstawiając stan faktyczny Spółka wskazała, że jest dystrybutorem pieców i wkładów kominkowych produkowanych przez "B" AS (spółkę prawa norweskiego). W ramach współpracy pomiędzy tymi podmiotami zawarta została umowa o promocję określonych typów pieców z zastrzeżeniem, że w przypadku osiągnięcia przez Spółkę pewnego poziomu sprzedaży uzyska ona premię od "B" AS. Wysokość premii była ściśle powiązana z aktualnymi cenami zakupu pieców i stanowi sumę iloczynów określonego procentu aktualnej ceny zakupu pojedynczego pieca oraz ilości towaru sprzedanego w okresie promocyjnym. W związku z zakończeniem okresu produkcyjnego trwającego od 15 maja 2008 r. do 15 lipca 2008 r. w trakcie którego wnioskodawca zrealizował wymagany poziom sprzedaży "B" AS wystawiła dokument księgowy – credit note, w którym uznała swój dług względem Spółki z tytułu udzielonej premii. Przedmiotowa nota nie była powiązana z konkretną dostawą towarów, ponieważ produkty sprzedawane w okresach promocyjnych znajdowały się w magazynach już przed zawarciem umowy i pochodziły z wielu różnych dostaw.
Zdaniem Spółki, przyznanie jej premii za zrealizowanie określonego poziomu sprzedaży pieców i wkładów kominkowych produkowanych przez "B" AS stanowi zdarzenie nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż opodatkowaniu podlega jedynie odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Tymczasem przekazanie premii z definicji nie może być uznane za dostawę towaru, bowiem jej przedmiotem jest pieniądz, który nie jest towarem w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004, Nr 54, poz. 535; zwana dalej ustawą o VAT). Zdaniem Spółki przekazania premii nie można również uznać za usługę, gdyż usługą jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej, która nie stanowi odstawy towarów, przy czym chodzi tu jedynie o te świadczenia, które są realizowane za wynagrodzeniem.
Dyrektor Izby Skarbowej w wydanej 17 lutego 2009 r. interpretacji stwierdził, że w odniesieniu do opisanego we wniosku stanu faktycznego przedstawione przez Spółkę stanowisko jest nieprawidłowe.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym przez świadczenie usług rozumie się, zgodnie z art. 8 ustawy o VAT, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej, która nie stanowi odstawy towarów, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonana czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji z wyjątkiem usług elektronicznych i turystyki. W konsekwencji, każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu oraz określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi, gdyż pojęcie to w rozumieniu ustawy o VAT jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Aby uznać świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą oraz powinno zostać wypłacone wynagrodzenie za jej wykonanie. Organ stanął na stanowisku, że działania Spółki polegające na realizacji określonego poziomu zakupów mają bezpośredni wpływ na wypłatę wynagrodzenia. Skoro wypłacona premia zależy od określonego zachowania Spółki, to pomiędzy stronami istnieje relacja zobowiązaniowa, którą należy traktować jako świadczenie usługi przez stronę otrzymującą premię.
Organ podkreśli dalej, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym miały miejsce dwie transakcje: dostawa towarów i świadczenie usługi. Transakcje te są oddzielnie wynagradzane, gdyż cenę za nabycie pieców i wkładów kominkowych "B" AS reguluje Spółka; w przypadku premii natomiast zachodzi odwrotna sytuacja. Zdaniem organu premia ta jest wynagrodzeniem za świadczenie usługi jaką jest realizacja warunków umowy zamierzającej do osiągnięcia odpowiedniego pułapu obrotów i rodzi obowiązek podatkowy dla Spółki.
Reasumując organ uznał, że w przypadku kiedy premia pieniężna wypłacana z tytułu dokonania przez nabywcę towarów o określonej ilości w określonym czasie i premia ta nie jest związana z żadną konkretną dostawą, uznać należy że wypłacona premia związana jest z określonym zachowaniem nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego taką premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu według stawki 22%.
Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 7 kwietnia 2009 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej z 17 lutego 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, iż wypłacenie gratyfikacji pieniężnej uzależnione zostało od określonego zachowania strony, co spowodowało, że pomiędzy stronami wykształciła się swoista relacja zobowiązaniowa, której materialne efekty należy traktować jako świadczenie usługi realizowanej przez stronę, podlegającej opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
W skardze na indywidualną interpretację wydaną w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie w całości wobec jej niezgodności z prawem, Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym:
1) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że przyznana przez dostawcę Spółce premia za zrealizowanie określonego poziomu obrotów stanowi wynagrodzenie za wykonaną na rzecz dostawcy usługę;
2) art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE RADY z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez przyjęcie, że świadczenie które stanowi dostawę towarów może jednocześnie wchodzić w zakres świadczonej przez Spółkę usługi, prowadząca w konsekwencji do naruszenia art. 84 i 217 Konstytucji RP w następstwie przyjęcia wykładni, która prowadzi do podwójnego opodatkowania tych samych czynności.
W uzasadnieniu skargi powtórzono w znacznym zakresie argumentację zaprezentowaną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z 2 marca 2009 r.
Spółka wyjaśniła, że w niniejszej sprawie świadczeniem w cywilistycznym tego słowa znaczeniu jest pierwotna sprzedaż towarów przez "B" AS na rzecz Spółki, a następnie odsprzedaż zakupionego towaru przez Spółkę na rzecz osób trzecich, przy czym obie sprzedaże są opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Późniejsze natomiast udzielenie przez "B" AS premii Spółce w związku ze zrealizowaniem określonego poziomu sprzedaży towarów nie może być uznane za świadczenie. Twierdzenie organu, iż wypłacona premia stanowi wynagrodzenie za usługę, gdyż brak jest związku pomiędzy otrzymaną premią a zachowaniami Spółki polegającymi na nabywaniu od "B" AS towarów i odsprzedawanie ich osobom trzecim; w konsekwencji premia ta nie jest objęta regulacją ustawy o VAT.
Uzasadniając drugi z zarzutów zaprezentowanych w skardze Spółka podniosła, że za usługę może być uznane jedynie takie świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów na co wskazuje treść art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. Wspólnotowy system podatku od wartości dodanej wyklucza sytuację w której jedno i to samo zdarzenie stanowiłoby równocześnie dostawę towarów i świadczenie usługi. Skoro w przedmiotowej sprawie na określony z góry pułap obrotów premiowany przez "B" AS składa się odpowiednia ilość transakcji sprzedaży – dostawy towarów, to czynności te nie mogą, poprzez zsumowanie, przekształcić się w usługę; doprowadza to do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, raz jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi raz jako zakupu (świadczenie usługi) przez nabywcę tego samego towaru, co należy uznać za niedopuszczalne zarówno na gruncie konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania, jak i z punktu widzenia podstawowych zasad wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podał również, że w świetle przepisów krajowych i wspólnotowych dla uznania jakiegoś zdarzenia za świadczenie usługi, istotne jest istnienie stosunku zobowiązaniowego pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania czynności. Tym samym udzielona premia prawidłowo uznana została za świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odnosząc się do zarzutu podwójnego opodatkowania czynności za zrealizowanie sprzedaży na określonym pułapie Dyrektor wskazał, że w rozpatrywanym przypadku występują dwie transakcje: dostawy towarów oraz świadczenia usług. Skoro wypłata premii nie ma charakteru dobrowolnego, gdyż nie jest związana z żadną konkretną dostawą zaś jej udzielenie uzależnione jest od konkretnych zachowań – to podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Końcowo organ odniósł się do zarzutu naruszenia Konstytucji RP wskazując, iż dopiero orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu prawnego z Konstytucją RP sprawia, iż traci on moc co umożliwia organom podatkowym odstąpienie od jego zastosowania. W rozpatrywanym przypadku zastosowany przez organy podatkowe art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, wobec czego zarzuty Spółki w tym przedmiocie należało uznać za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
I.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszej części P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę uchyla pisemną interpretację.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
II.
Istotę sporu stanowi ustalenie czy zrealizowanie przez Spółkę określonej wielkości zakupów (obrotów), w oparciu o zawarte umowy dystrybucyjne, skutkuje wykonaniem usługi na rzecz sprzedawcy, a tym samym, czy otrzymana przez stronę premia za osiągnięcie określonego poziomu sprzedaży podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
III.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 Nr 54 poz. 535; zwana dalej ustawą o VAT) przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Z treści przywołanego unormowania wynika, że pojęcie świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru.
Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Przepis ten wyklucza takie rozwiązanie, rozdzielając usługi od dostaw.
Podkreślić należy, że dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej, podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy - zrealizowania określonego z góry pułapu zakupów - za świadczenie usługi.
Zauważyć należy, że w tej sprawie, na określony pułap obrotów składa się odpowiednia liczba transakcji sprzedaży towarów. Czynności stanowiące dostawę towaru nie mogą, poprzez ich zsumowanie, przekształcić się w usługę.
Przeszkodą do takiej konstatacji - jak już podkreślono - jest treść art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z której to wynika, że dostawa nie może być jednocześnie usługą (por. wyrok NSA z 6 lutego 2007 r., sygn. I FSK 94/06 niepubl.).
IV.
Dokonując interpretacji powołanego przepisu należy odnieść się również do unormowań Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L. 06/347/1), a w szczególności do odpowiednika art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jakim jest dyspozycja art. 24 pkt 1 Dyrektywy. Zgodnie z treścią tego przepisu pojęcie świadczenie usług oznacza każdą transakcję nie stanowiącą dostawy towarów. Tym samym przyjąć należy, że na gruncie Dyrektywy VAT funkcjonuje takie samo rozwiązanie prawne - dostawa towaru nie może jednocześnie stanowić świadczenia usługi. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi.
Przepis art. 24 Dyrektywy, zawierający definicję świadczenia usług, tworzy wraz z art. 14, definiującym dostawę towarów, oraz artykułem 30, zawierającym definicję importu, zakres opodatkowania dokonywanych transakcji, stanowiąc bazę systemu podatku od wartości dodanej. System ten, co do zasady, obejmuje wszystkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej
i odzwierciedla jedną z podstawowych cech podatku, wyrażoną w art. 1 Dyrektywy - powszechność opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jednocześnie, że transakcje już opodatkowane nie mogą podlegać ponownemu opodatkowaniu. Nie może bowiem ta sama czynność prawna być opodatkowywana dwukrotnie tym samym podatkiem od wartości dodanej.
Z uzasadnienia wyroku ETS w sprawie Faaborg-Gelting Linien A/S v. Finanzanzamt Flensburg (orzeczenie wstępne) wynika, że każdorazowo należy ustalać, czy transakcja stanowi dostawę towarów, czy świadczenie usług. Trybunał orzekł, że o tym, czy w świetle VI Dyrektywy dana transakcja stanowi dostawę towarów, czy świadczenie usług, powinny decydować wszystkie okoliczności zawarcia tejże transakcji (por. M. Chomiuk w: K. Sachs, VI Dyrektywa VAT, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004, s. 112).
Z przywołanego orzeczenia wywieść należy wniosek, że albo występuje dostawa towarów, albo świadczenie usług (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2007r. w sprawie I FSK 94/06).
V.
Zauważyć więc należy, że opodatkowanie - jako usługi świadczonej przez nabywcę towaru - nabycia określonej ilości towaru, prowadziłoby de facto do podwójnego opodatkowania tej samej czynności: pierwszy raz - jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi - jako świadczenia usługi zakupu tego samego towaru o określonej łącznej wartości w ramach tej samej transakcji.
Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz (w pewnym sensie) w art. 217 Konstytucji (por. R. Mastalski, Skutki prawne wystawienia faktury w podatku od towarów i usług, w: Przegląd Podatkowy, 2001, nr 7, s. 26). Na temat zasady zakazu podwójnego opodatkowania w krajowym systemie prawa podatkowego, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołać należy orzeczenie Trybunału z 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03, OTK-A 2004/9/94 oraz uchwałę 7 sędziów NSA z 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02 (publ. w: ONSA 2002/4/136).
Podwójne opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej, jest także niedopuszczalne.
Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Zakaz podwójnego opodatkowania podatkiem od wartości dodanej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (por. m.in. wyrok ETS z 27 czerwca 1989 r., w sprawie sygn. akt J 50/88, opubl. w: LEX nr 83935, wyrok ETS z 3 października 1985 r., w sprawie sygn. akt J 249/84, opubl. w: LEX nr 84285).
Uzasadnionym tym samym staje się twierdzenie, że podstawowym celem wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, w konsekwencji także podatku od towarów i usług, jest wyeliminowanie podwójnego opodatkowania tych samych transakcji; tak więc za niedopuszczalne należy uznać opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży: raz jako sprzedaży - dostawy towaru, drugi zakupu towaru - jako usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT.
Ponadto Sąd zauważa, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy VAT, to transakcja gospodarcza. Oznacza to, iż stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Tymczasem nie dość, że wypłata premii wiąże się w istocie z wykonaniem określonej sumy czynności będących elementem dostawy towarów, to niezrealizowanie przez nabywcę określonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją, czy jakąkolwiek odpowiedzialnością.
VI.
Uwzględniając skargę Sąd podzielił tym samym stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., I FSK 94/06 zgodnie z którym (...) za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi (...).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za tezą tą przemawia nie tylko wykładnia przepisów polskich, ale także unijnych. Transakcja gospodarcza nie może bowiem stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług, a także nie powinna podlegać podwójnemu opodatkowaniu (por. wyrok WSA w Krakowie z 19 marca 2009r. w sprawie I SA/Kr 1488/08, wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2009r. w sprawie I SA/Bk 131/09, wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2007r. w sprawie III SA/Wa 4080/06, wyrok WSA w Lublinie z 21 stycznia 2009r. w sprawie I SA/Lu 663/08, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2008r. w sprawie III SA/Wa 1007/08, wyrok WSA w Warszawie z 9 marca 2009r. w sprawie III SA/Wa 2866/08, wyrok WSA w Warszawie z 5 stycznia 2009r. w sprawie III SA/Wa 1451/08).
Za brakiem podstaw prawnych do opodatkowania premii czy bonusów za zwiększanie zakupów opowiadają się również przedstawiciele piśmiennictwa m.in. A. Bartosiewicz w komentarzu do art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w: A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II. oraz J. Zubrzycki w Leksykonie VAT (J. Zubrzycki, Leksykon VAT, tom I, Wydawnictwo UNIMEX 2006, s. 498).
Zdaniem autorów osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem wypłacana temuż nabywcy towarów przez sprzedawcę premia (bonus) za uzyskanie tegoż pułapu obrotów - nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia za świadczenie usług). Tym samym wypłacenie tego rodzaju premii (bonusu) jest obojętne z punktu widzenia podatku od towarów i usług, podlega natomiast u nabywcy towarów, któremu ta premia jest przekazywana, zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym. Podobnie w przypadku wypłaty premii przez sprzedawcę - nabywcy towarów, z tytułu terminowego płacenia przez tego ostatniego za zakupiony towar, a więc prawidłowe wykonywanie przez nabywcę jednej z czynności istniejącego między stronami kontraktu kupna-sprzedaży - nie jest żadną usługą kupującego na rzecz sprzedawcy, która podlegałaby opodatkowaniu VAT.
Reasumując:
premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi; innymi słowy - wypłacenie tego rodzaju premii jest obojętne z punktu widzenia podatku od towarów i usług, podlega natomiast u nabywcy towarów, któremu ta premia została przyznana, zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.
EK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło