I SA/Bk 1/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-02-24
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie wierzytelności na własny rachunek i ryzyko, w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji, stanowi usługę pośrednictwa finansowego zwolnioną z VAT, czy też usługę ściągania długów lub factoringu podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Nabycie wierzytelności na własny rachunek i ryzyko, w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji, stanowi usługę o charakterze złożonym. Kwalifikacja prawnopodatkowa tej usługi zależy od kolejnych czynności podejmowanych przez nabywcę. Jeśli celem jest dalsza odsprzedaż, usługa może być zwolniona z VAT jako pośrednictwo finansowe. Natomiast jeśli celem jest windykacja długu, usługa podlega opodatkowaniu VAT według stawki 22%. Interpretacja indywidualna, która bezwarunkowo uznaje każdy obrót wierzytelnościami za opodatkowany, narusza prawo materialne.Stan faktyczny
Spółka A. Spółka jawna zakupiła pakiet wierzytelności wekslowych, a następnie zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT nabycia i sprzedaży tych wierzytelności. Spółka uważała, że nabycie wierzytelności na własny rachunek i ryzyko, w celu odsprzedaży lub windykacji, stanowi usługę pośrednictwa finansowego zwolnioną z VAT. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że obrót wierzytelnościami mieści się w pojęciu usług ściągania długów i factoringu i jest opodatkowany stawką podstawową.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. Spółka jawna w N.S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki jawnej A. w N. S. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. Spółka jawna w N. S. (dalej w skrócie jako "Spółka", "Wnioskodawca") zwróciła się do Ministra Finansów - reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności (ustalenia podstawy opodatkowania) oraz sprzedaży części zakupionej wierzytelności.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jako podmiot zawodowo trudniący się zakupem, odsprzedażą i windykacja należności, na mocy umowy przelewu wierzytelności
z [...] marca 2008 r. Spółka zakupiła pakiet wierzytelności wekslowych (wierzytelności kilkudziesięciu podmiotów) o łącznej wartości nominalnej wynoszącej [...] zł za które zgodnie z umową zapłacono [...] zł. Nabywając przedmiotowe wierzytelności Wnioskodawca wszedł w prawa wierzyciela, w tym prawa do domagania się zapłaty od dłużników, prawa do redukcji lub zwolnienia z długu oraz prawa do dalszej sprzedaży wierzytelności wekslowej. Na zakup całej wierzytelności, jako świadczący usługę pośrednictwa finansowego na rzecz zbywcy wierzytelności wystawiono fakturę VAT na kwotę netto [...] zł (różnica między wartością nominalną pakietu wierzytelności a zapłaconą ceną) ze stawką VAT - zwolniony. Usługę sklasyfikowano na podstawie wykładni Głównego Urzędu Statystycznego jako usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane - PKWiU 65.23.10-00-00 załączając decyzję GUS OK-5672/KU-3917/2008.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego sformułowano następujące pytania: 1. Czy Wnioskodawca świadcząc usługę pośrednictwa finansowego na rzecz zbywcy (polegającą na zapłacie za nabytą wierzytelność) prawidłowo określił wartość netto tej usługi równą różnicy między wartością nominalną całej wierzytelności,
a kwotą zapłaconą zbywcy? 2. Czy wykonana przez Wnioskodawcę usługa pośrednictwa finansowego na rzecz zbywcy wierzytelności jest usługą pośrednictwa finansowego korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług? 3. Czy w momencie jednorazowej sprzedaży części zakupionej wierzytelności, podatnikiem VAT z tego tytułu będzie nabywca, który będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy usługę objętą zakresem ww. ustawy na identycznych zasadach jak opisane wyżej? 4. Czy
w momencie sprzedaży części zakupionej wierzytelności, jednostce będącej podatnikiem VAT, u Wnioskodawcy (zbywcy wierzytelności) powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług?
Zdaniem Wnioskodawcy, opodatkowanie umów dotyczących obrotu wierzytelnościami obejmuje wszelkie składniki wynagrodzenia, niezależnie od postaci czy nazwy, należne nabywcy z tytułu zawartej umowy. W przypadku definitywnego nabycia wierzytelności w drodze cesji wierzytelności opodatkowaniu podlega kwota, której wysokość jest równa różnicy pomiędzy wartością nominalną kupowanej wierzytelności a kwotą, jaką cesjonariusz zapłacił za wierzytelność. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi nabywania wierzytelności w celu odsprzedaży lub windykacji we własnym zakresie, sklasyfikowane zgodnie z pismem GUS w Łodzi jako usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane - PKWiU 65.23.10-00-00, które na postawie art. 43 ust. 1 pkt 1ustawy z 11 marca 204 r.
o podatku od towarów i usług (Dz. U Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej w skrócie jako u.p.t.u.) w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u.- są zwolnione z podatku. Zdaniem Wnioskodawcy zakup wierzytelności na własny rachunek i ryzyko nie jest usługą ściągania długów, ani usługą factoringu. Czynność zakupu wierzytelności - jako usługa pośrednictwa finansowego - jest objęta ustawą o VAT, której płatnikiem VAT jest nabywca wierzytelności. Zdaniem Wnioskodawcy zakup wierzytelności (praw majątkowych) w doktrynie, interpretacjach izb skarbowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych uznany został za świadczenie usług po stronie nabywcy wierzytelności w ramach czynności sklasyfikowanych jako usługi pośrednictwa finansowego (PKWiU 65.23.10). W momencie odsprzedaży wcześniej zakupionej wierzytelności, która w momencie definitywnego zakupu stała się wierzytelnością podatnika, przeniesienie prawa do niej na podmiot trzeci stanowi formę uzyskania należnej zapłaty za tę wierzytelność i jednocześnie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT po stronie zbywcy. W związku z powyższym zdaniem Wnioskodawcy z tytułu umowy sprzedaży wcześniej zakupionej wierzytelności
nie powstaje u zbywcy wierzytelności obowiązek podatkowy z tytułu podatku
od towarów i usług.
Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej
w B., w interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2009 r. nr [...] uznał za nieprawidłowe stanowisko Spółki w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności (ustalenia podstawy opodatkowania) oraz sprzedaży części zakupionej wierzytelności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że transakcja zawierana pomiędzy cedentem a cesjonariuszem polega na przelewie wierzytelności z cedenta na cesjonariusza, który przejmuje wierzytelność w celu jej realizacji we własnym imieniu. Niewątpliwie tego typu transakcja powoduje "uwolnienie" cedenta od ciężaru egzekwowania wierzytelności i stanowi czynność odzyskiwania długów wyłączoną ze zwolnienia
od podatku od towarów i usług. Celem tej transakcji jest właśnie ściąganie długów,
to zaś skutkuje w tym konkretnym przypadku wyłączeniem transakcji ze zwolnienia od opodatkowania.
Powołując się na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u., organ stwierdził, że zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług transakcji finansowych, polegających na zakupie wierzytelności i późniejszym ich odzyskiwaniu na własny rachunek jest nieuzasadnione. Obrót wierzytelnościami (niezależnie od stopnia przejętego ryzyka wypłacalności dłużnika) mieści się w pojęciu usług "ściągania długów i factoringu"
i jest opodatkowany stawką podstawową na mocy art. 41 ust. 1 u.p.t.u. - stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust.1 tej ustawy.
Odnosząc się do kwestii określenia podstawy opodatkowania czynności będących przedmiotem wniosku, Minister Finansów zauważył, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.t.u., podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 u.p.t.u. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W świetle powyższego podstawą opodatkowania opisanej w zapytaniu czynności polegających na nabyciu wierzytelności jest różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności,
a wartością, którą Wnioskodawca zapłacił wierzycielowi pierwotnemu, pomniejszoną o kwotę należnego podatku.
Jednocześnie - w oparciu o przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz wskazany wyżej stan prawny organ stwierdził, iż czynność polegająca
na sprzedaży przez wierzytelności nabytej uprzednio w drodze cesji,
nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W takiej sytuacji to nabywca wierzytelności świadczy usługę, polegającą na uwolnieniu
jej od wykonywania czynności związanych ze ściąganiem długu i ryzyka jego nieściągnięcia. Minister Finansów uznał więc, że zbycie wierzytelności nabytej uprzednio w drodze cesji lub zakupu, nie będzie powodować u Wnioskodawcy obowiązku podatkowego, bowiem to nabywca tej wierzytelności w istocie będzie świadczyć usługę na rzecz Wnioskodawcy, zatem w tej części stanowisko strony uznano za prawidłowe.
Nie godząc się z powyższą interpretacją, po uprzednim wezwaniu organu
do usunięcia naruszenia prawa, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wywiodła do tut. Sądu skargę, zarzucając jej naruszenie:
– art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z załącznikiem nr 4 do tej ustawy, poprzez uznanie usługi nabycia wierzytelności na własny rachunek i ryzyko za usługę factoringu i ściągania długów, do której nie ma zastosowania zwolnienie
od podatku od towarów i usług,
– art. 29 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 u.p.t.u., poprzez ustalenie wartości usługi (podstawy opodatkowania) nabycia wierzytelności jako różnicy pomiędzy wartością nominalną nabywa wierzytelności a rzeczywistą kwotą, jaką została za nią zapłacona, pomniejszoną o warto podatku, przy zastosowaniu stawki podstawowej VAT,
– art. 135(1)(d) Dyrektywy Rady UE nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. poprzez uznanie usługi nabycia wierzytelności na własny rachunek i ryzyko za usługę factoringu i ściągania długów (usługę windykacji należności),
do której nie ma zastosowania zwolnienie od podatku od towarów i usług.
Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej interpretacji i zasądzenie kosztów sądowych zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Autor skargi podzielił pogląd, iż czynność nabycia wierzytelności stanowi usługę w rozumie art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 u.p.t.u., zakwestionował natomiast zasadność stanowiska, jakoby usługa ta mieściła się w pojęciu factoringu i usług ściągania długów, a w związku z tym, nie korzystała zwolnienia od podatku
na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 i załącznika Nr 4 do ustawy o podatku od towarów
i usług. Zdaniem Skarżącej, interpretacja taka narusza art. 135(l)(d) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatkowego wartości dodanej, zgodnie z którym zwolnione zostały z podatku transakcje, łącznie
z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych z wyłączeniem windykacji należności. Zatem usługa nabycia wierzytelności świadczona przez podatnika na rzecz zbywcy korzysta ze zwolnienia przedmiotowego VAT, jako usługa związana z transakcją dotyczącą długów.
Pełnomocnik stwierdził, że factoring jest pojęciem odmiennym od transakcji nabycia wierzytelności. Różnica między factoringiem a zwykłą cesją wierzytelności polega na tym, że usługi factoringu świadczone są wyłącznie na rzecz podmiotów dokonujących obrotu towarami i usługami i tylko w zakresie wierzytelności związanych z tym obrotem. W zakres factoringu, oprócz wyeliminowania długu, wchodzą również dodatkowe świadczenia.
W sytuacji przedstawionej przez podatnika nastąpiło definitywne nabycie wierzytelności na jego rzecz i ryzyko i nie występują dalsze rozliczenia między stronami. Transakcja zawierana pomiędzy cedentem a cesjonariuszem dotyczyła jedynie przelewu wierzytelności z cedenta na cesjonariusza. W żadnym razie
z wniosku nie wynikało natomiast, że Spółka zobowiązała się do jakichkolwiek działań polegających na ściąganiu długu na rzecz innego podmiotu.
Na poparcie stanowiska, pełnomocnik Spółki cytuje orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyroki WSA: sygn. I SA/Op 346/08, I SA/Op 79/09, I SA/Po 8/09, oraz NSA: sygn. II FSK 1318/07, sygn. II FSK 68/07).
Autor skargi podniósł również, iż uznanie dyskonta (tj. różnicy pomiędzy wartością nominalną nabywanej wierzytelności, a ceną uiszczoną za nią przez podatnika) jako podstawę opodatkowania skutkowałoby naruszeniem zasady stabilności i pewności opodatkowania. Spółka w takim przypadku nie ma, bowiem żadnej gwarancji czy wymagalny podatek od kwoty dyskonta, będzie adekwatny
do wysokości wyegzekwowanej od dłużników sumy. W ocenie Spółki, przy tak określonej podstawie opodatkowania podatek należny będzie znacznie przewyższał wartości usługi, co jest niedopuszczalne zważywszy na fakt, iż podatek od towarów
i usług jest podatkiem od wartości dodanej. Podstawową zasadą systemu VAT jest bowiem opodatkowanie wyłącznie konsumenta ostatecznego towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut naruszenia prawa nie został w skardze podniesiony.
W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że zakup wierzytelności stanowi usługę, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Spór natomiast sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy usługi wskazane we wniosku o dokonanie interpretacji są zwolnione od podatku od towarów i usług z mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., jako usługi wymienione w pkt 3 załącznika nr 4 do tej ustawy - usługi pośrednictwa finansowego, czy też są to usługi wyłączone z tego katalogu, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22% - usługi ściągania długów oraz faktoringu (poz. 3 pkt. 5 załącznika nr 4 do u.p.t.u.).
Obrót wierzytelnościami prowadzony na własny rachunek jest usługą, w której mieści się nabycie w drodze cesji wierzytelności z zaangażowaniem własnych środków oraz obciążenie ryzykiem niewypłacalności dłużnika lub zakupienie wierzytelności w celu ich windykacji albo dalszej odsprzedaży z zaangażowaniem własnego kapitału. Tym samym to nabywca (kupujący) wierzytelności jest świadczącym usługę na rzecz zbywającego (sprzedawcy), który poprzez zbycie wierzytelności nie świadczy usługi. W zależności od celu działania nabywcy ww. usługa obrotu wierzytelnościami, może zostać zaliczona do grupowania "Usługi pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nie klasyfikowane" (PKWiU 65.23.10), które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Z kolei faktoring klasyfikuje się do grupowania "Usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym" (PKWiU 65.22.10), tj. jako usługi opodatkowane stawką 22 %. Przy czym z usługami faktoringu dla celów VAT będziemy mieć do czynienia
w przypadku cesji wierzytelności dokonywanych na podstawie zawartej stałej umowy, gdzie poza finansowaniem zbywcy - nabywca tych wierzytelności pełni dodatkowe funkcje, takie jak ściąganie wierzytelności czy też inne funkcje administracyjne
(T. Chentosz, M. Świerczewski, Usługi faktoringu a VAT, Prz. Pod. 2004/9/13).
W przedmiocie zwolnień ustanowionych w art.13B lit. d pkt 3 zdanie ostatnie szóstej Dyrektywy (77/388), w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wypowiadał się również ETS, który w orzeczeniu C-305/01 (LEX nr 158649, ECR 2003/6B/I-06729), wskazał, że "Zasadniczym celem faktoringu jest odzyskanie długów, które strona trzecia ma wobec faktora. Dlatego faktoring uznaje się za stanowiący jedynie wariant bardziej ogólnego pojęcia odzyskiwania długów, niezależnie od sposobu jego przeprowadzenia". Pogląd ten zachowuje aktualność także na gruncie przepisów obecnie obowiązującej Dyrektywy Rady UE nr 2006/112/WE (art.135.1.lit.d).
Mając na uwadze unormowanie kodeksu cywilnego w zakresie cesji (przelewu) wierzytelności (art. 509 i nast. k.c.), należy przyjąć, że czynność obrotu wierzytelnościami jest usługą o charakterze złożonym, która zwykle składa się
co najmniej z dwóch czynności: 1) nabycia wierzytelności na własny rachunek (nabycie pierwotne) w trybie cesji wierzytelności, na podstawie art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego oraz 2) zbycia wierzytelności na rzecz nabywcy wtórnego (zbycie wtórne
w trybie cesji wierzytelności) lub windykacji wierzytelności we własnym imieniu czy też jej umorzenia. Powyższe świadczy o tym, że transakcje obrotu wierzytelnościami z punktu widzenia przepisów u.p.t.u. nie powinny być oceniane przez pryzmat pojedynczych czynności prawnych, takich jak kupno czy sprzedaż wierzytelności, lecz należy rozpatrywać, jako usługę o charakterze złożonym (por. wyroki: NSA sygn. II FSK 1318/07 opubl. LEX 468605 oraz WSA w Łodzi sygn. I SA/Łd 755/09, WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 213/07,prawomocny, a także WSA w Bydgoszczy, sygn. I SA/Bd 950/09, opubl. na stronie internetowej CBOiS). Na usługę kwalifikowaną jako obrót wierzytelnościami składa się, bowiem zarówno czynność nabycia wierzytelności, jak i czynność jej sprzedaży czy windykacji. Cesji wierzytelności nie można, zatem zawsze kwalifikować jako czynności opodatkowanej stawką podstawową (22%), bądź zawsze jako zwolnioną od opodatkowania.
Tym samym skład rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony
w przywoływanym wyżej wyroku WSA w Bydgoszczy sygn. I SA/Bd 950/09,
że "wyodrębniając jeden z elementów prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, tj. kupna wierzytelności (nadając tej czynności samodzielny status, oderwany od kolejnego z elementów działalności – windykacji bądź dalszej sprzedaży wierzytelności), podważa się w istocie sens przeprowadzanych operacji gospodarczych".
Określenie charakteru świadczonych usług obrotu wierzytelnościami wiąże się, więc przede wszystkim z ustaleniem celu działania usługodawcy nabywającego wierzytelność innego podmiotu. Należy podkreślić, że z usługą finansową mamy
do czynienia już w momencie zakupu wierzytelności. Zakup długu jest, bowiem nie tylko elementem, lecz koniecznym warunkiem wykonania usługi na rzecz sprzedawcy.
Należy, zatem stwierdzić, że o tym czy usługa taka będzie zwolniona z VAT jako pośrednictwo finansowe (nabycie należności w celu dalszej odsprzedaży) albo opodatkowana 22 % stawką VAT (zakup wierzytelności w celu windykacji) decyduje sposób wykorzystania nabytej wierzytelności.
Przedstawiony wyżej pogląd zgodny jest linią orzecznictwa sądów administracyjnych i stanowi jej kontynuację (por. między innymi wyroki: WSA
w Warszawie. sygn. III SA/WA 2208/06, WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 213/07, NSA sygn. II FSK 1318/07, WSA w Gliwicach sygn. III SA/Gl 866/09).
Powyższe pozwala na stwierdzenie, że jeżeli podmiot gospodarczy dokonuje zakupu wierzytelności w celu jej odsprzedaży lub wyegzekwowania lub dalszej sprzedaży, świadczy na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej usługę pośrednictwa finansowego, której podstawowym celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania. Usługi nabywania wierzytelności innych podmiotów, niemające charakteru usług faktoringu właściwego, lecz realizowane
w celu ściągania (windykacji) długów (niezależnie od stopnia przejętego ryzyka wypłacalności dłużnika) - podlegają opodatkowaniu VAT, według stawki 22 %, tylko wówczas, gdy celem podatnika nabywającego cudzą wierzytelność jest ściągnięcie (windykacja) długu od dłużnika, a nie dalsza odsprzedaż wierzytelności. W takim przypadku, bowiem usługę taką należy traktować jako usługę obrotu wierzytelnościami, kwalifikowaną w ramach grupowania "Usługi pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nieklasyfikowane (PKWiU 65.23.10)" - a wiec zwolnioną od podatku. Kwalifikacja prawnopodatkowa sprzedaży wierzytelności uzależniona jest od kolejnych czynności podejmowanych przez nabywcę (tj. dalszej odsprzedaży lub windykacji we własnym imieniu).
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że będąca przedmiotem badania i oceny Sądu indywidualna interpretacja, w której stwierdza się bezwarunkowo,
że każdy obrót wierzytelnościami (nabycie) podlega opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług według stawki podstawowej została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny uwzględni ocenę prawną wspomnianych przepisów dokonaną przez Sąd.
Za niezasadny uznano natomiast zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 u.p.t.u., poprzez ustalenie podstawy opodatkowania usług zakupu wierzytelności w celu windykacji (odzyskiwania długów) jako dyskonta tj. różnicy pomiędzy wartością nominalną nabywanej wierzytelności a rzeczywistą kwotą, jaka została za nią zapłacona, pomniejszoną o wartość podatku. Sąd podziela, bowiem pogląd wyrażony w orzecznictwie (por. wyrok WSA, sygn. I SA/Wr 213/07, sygn. I SA/Op 79/09), że w przypadku tego rodzaju usług formą wynagrodzenia (ekwiwalentu za wykonaną usługę) jest właśnie różnica między wartością nominalną wierzytelności a ceną jej nabycia. Podobnie wypowiedział się również ETS w ww. orzeczeniu C-305/01, wskazując, że faktoring stanowi wariant bardziej ogólnego pojęcia odzyskiwania długów, oraz, że zwalniający z długu (faktor) w zamian
za usługę uwolnienia klienta od przeprowadzenia operacji odzyskiwania długów
i od ryzyka ich niespłacenia otrzymuje zapłatę odpowiadającą różnicy między wartością nominalna długów, a kwotą, którą płaci za przejęte długi.
Z uwagi na naruszenie prawa materialnego tj. art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Sąd na mocy art. 146 § 1, art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, a o kosztach na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §2 p.p.s.a oraz § 2 ust.1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło