VII SA/Wa 2367/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 158 poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1980r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej kpa, oraz art. 92 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia C. Sp. z o.o., dotyczącego wykonania urządzenia reklamowego na działce ew. nr [...] ([...]) przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że wobec wadliwego usytuowania inwestycji w stosunku do obowiązujących i nieprzekraczalnych linii zabudowy określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego W. i W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2002r. nr [...], poz. [...]), zw. dalej planem, zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. ustawy nałożył obowiązek dokonania zmian w powyższym zakresie. Inwestor uzupełnił zgłoszenie, jednak reklama nadal znajdowała się poza wyznaczonymi w planie liniami zabudowy. Z uwagi na niespełnienie wymogów art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego organ wniósł sprzeciw. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 związku z art. 104 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawo budowlane - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że usytuowanie zgłoszonej inwestycji wykracza poza nieprzekraczalną i obowiązującą linię zabudowy określoną w planie oraz dodał, że wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Stwierdził, że brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji. . Skargę na powyższą decyzję złożyła C. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach i zarzucając naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby, która nie była stroną w sprawie oraz naruszenie: § 15 i 16 w zw. z § 6 pkt 6, 7, 11 i 18 planu poprzez błędną wykładnię skutkującą odniesieniem pojęcia zabudowa do nośnika reklamowego, podczas gdy pojęcie "zabudowa" odnosi się wyłącznie do budynków; art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że ww. przepisu nie stosuje się do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, a zatem do budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), podczas gdy z przepisu wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich urządzeń reklamowych; art. 3 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego nie decyduje metoda i rzeczywisty sposób związania z gruntem; art. 30 ust. pkt 21 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że ww. roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; art. 138 kpa poprzez niepełne rozpatrzenie wszystkich zarzutów tj. naruszenia: a) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa wobec nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji; b) art. 107 § 1 i 3 kpa tj. brak uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w decyzji organu I instancji; art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia, że urządzenie reklamowe w niniejszej sprawie jest trwale związane z gruntem oraz że roboty budowlane związane z wykonaniem przedmiotowego urządzenia reklamowego stanowią budowę, a nie instalację obiektu; art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na dołączonym projekcie budowlanym dołączonym do zgłoszenia inwestora; art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności: nieudowodnienie, że zgłoszone roboty budowlane polegają na budowie, a nie instalacji zatem wymagają pozwolenia na budowę; nieudowodnienie, że ww. urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem; - niewyjaśnienie, w którym momencie i w jaki sposób ma zostać wykonana stopa fundamentowa, która, to okoliczność wpływa na fakt, czy mamy do czynienia z instalacją, czy budową; - niewyjaśnienie sposobu posadowienia nośnika na gruncie, pomimo iż w opisie technicznym przedstawiono dwa warianty posadowienia fundamentu; - art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 i art. 11 kpa, poprzez: a) brak uzasadnienia w zakresie ustaleń, że wykonanie obiektu nie podlega zgłoszeniu oraz że dotyczy budowy w rozumieniu Prawa budowlanego; b) niewyjaśnienie, dlaczego wyroki NSA, wydane w innych sprawach mają zastosowanie w niniejszej sprawie W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontroli Sądu podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...]z dnia [...] czerwca 2009r., którą organ ten wniósł sprzeciw do zgłoszenia wykonania ww. robót budowlanych. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 28 Prawa budowlanego ustanawia zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 ww. ustawy. Wyjątki od powołanego wyżej przepisu wymienione w art. 29 ww. ustawy tworzą zatem katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. W treści art. 30 Prawa budowlanego szczegółowo określono, w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych. W ustawie Prawo budowlane rozróżniono więc dwie grupy urządzeń reklamowych, te na których instalowanie wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - tylko zgłoszenie oraz te wolno stojące urządzenia reklamowe, które są budowlami wymienionymi w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy. Przedmiotowa sprawa dotyczy wykonania urządzenia reklamowego na gruncie. Kluczowe znaczenie miało zatem ustalenie, czy ww. roboty budowlane polegają na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, czy też są robotami polegającymi na budowie "budowli" objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że ustawa nie wskazuje jakie przesłanki przesądzają o uznaniu obiektu budowlanego za trwale związany z gruntem, gdyż nie zawiera definicji tego terminu. Posiłkując się definicją zawartą w słowniku języka polskiego (Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Natomiast pojęcie "montażu" oznacza składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (ww. Słownik, tom II, str. 209). Wobec powyższego tak pojęcie instalowania, jak i montażu odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy twór. Przenosząc te uwagi na grunt ustawy Prawo budowlane należy stwierdzić, że w wyniku czynności dotyczących instalowania powstaje nowe urządzenie reklamowe, a zakres prac, jakie winny być wykonane przy jego realizacji zawsze będzie wynikał z konkretnej, zindywidualizowanej sytuacji, na którą wpływa wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inny bowiem charakter będą miały prace przy wykonywaniu urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów i wysokości jednego metra, a zupełnie inny urządzenia o wadze kilku ton i wysokości kilkunastu metrów. Pomimo, że ustawodawca nie wprowadza wprost takiego rozróżnienia urządzeń reklamowych, nie oznacza to, że nie wynika ono z innych przepisów np. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jak już podniesiono na wstępie. W związku z powyższym, wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są decydujące dla przyjęcia, czy może być on zakwalifikowany jako obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też obiekt wolnostojący nietrwale związanym z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym podkreśla się, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie na natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem w istocie decydują jego parametry techniczne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/09, z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 811/08, z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 324/08, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, LEX nr 266325 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 576/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 26/07). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że urządzenie reklamowe przedstawione w załączonym do zgłoszenia projekcie budowlanym jest konstrukcją trwale związaną z gruntem, gdyż świadczą o tym jego wielkość tj. plansza reklamowa o wym. ekranu 3 m x 6 m, przy powierzchni użytkowej ekranów 2 x 10m2, słup o wysokości od 5 do 12m oraz prefabrykowany fundament o wym. 2,30 x 3,60m. Jest to zatem wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę. W świetle przedstawionej argumentacji, pozostałe zarzuty podnoszone w skardze pozostawały bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271, orzekł jak w sentencji.