II FSK 1293/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Lidia Ciechomska- Florek, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 978/09 w sprawie ze skargi M. F. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 października 2009 r. nr [...];[...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. F. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 3 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, I SA/Gl 978/09, oddalił skargę M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 1 października 2009 r., nr [...], [...], w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: podatniczka wniosła skargę na powyższe postanowienie dyrektora izby skarbowej, którym organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z 26 czerwca 2009 r. nr [...], określającej skarżącej wysokość należnych odsetek za zwłokę za miesiące: sierpień, wrzesień i października 2007 r. w łącznej wysokości [...] zł od niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 i stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzję podatkową organ pierwszej instancji wysłał, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pełnomocnikowi podatniczki – H. G.- na adres wskazany przez mocodawczynię w piśmie z 27 stycznia 2009 r., uzupełniającym pełnomocnictwo udzielone pismem z 21 stycznia 2009 r. Przesyłka, zawierająca decyzję, po dwukrotnym awizowaniu 30 czerwca i 7 lipca 2009 r. oraz zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym w oddawczej skrzynce pocztowej, została zwrócona organowi podatkowemu 15 lipca 2009 r. Doręczenie zostało uznane za dokonane z dniem 14 lipca 2009 r. a ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął 28 lipca 2009 r. Organ zaczął prowadzić postępowanie egzekucyjne, o czym zawiadomił podatniczkę pismem z 4 sierpnia 2009 r. i załączonymi do niego odpisami tytułów wykonawczych z 31 lipca 2009 r. Pisma przesłane na adres podatniczki zostały odebrane 5 sierpnia 2009 r. przez L. W., która też odebrała 12 sierpnia 2009 r. informację o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Pismem z 14 sierpnia 2009 r., uzupełnionym 17 sierpnia 2009 r., pełnomocniczka skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosząc, że decyzja nie została jej doręczona, ani też nie pozostawiono w jej skrzynce pocztowej żadnego awiza. Podała przy tym, że 30 czerwca i 7 lipca 2009 r. przebywała w domu i na pewno odebrałaby osobiście przesyłkę od listonosza. Oświadczyła też, że o fakcie wydania decyzji podatkowej dowiedziała się dopiero w 12 sierpnia 2009 r. po otrzymaniu pisma zawiadamiającego o zajęciu konta firmy podatniczki. W dniu 17 sierpnia 2009 r. pełnomocniczka wniosła odwołanie od decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, bowiem uznał, że podatniczka powzięła wiadomość o wydaniu decyzji już 5 sierpnia 2009 r. (w dacie otrzymania odpisów tytułów wykonawczych, w których wskazano datę i numer decyzji, stanowiącej podstawę ich wystawienia), a nie dopiero 12 sierpnia 2009 r. (czyli w dacie otrzymania informacji o zajęciu rachunku bankowego firmy). Niezależnie od powyższego powodu oddalenia wniosku organ odwoławczy ustosunkował się także merytorycznie do jego zasadności i wskazał, że nie zachodzą okoliczności, z których wynikałoby naruszenie tego terminu bez winy strony, a w zasadzie – jej pełnomocniczki. Podkreślił, że organ podatkowy pierwszej instancji przesłał wydaną przez siebie decyzję zgodnie z prawem ustanowionemu przez M. F. pełnomocnikowi na adres wskazany w treści ostatniego pisma, zawierającego rozszerzenia (doprecyzowanie) zakresu pełnomocnictwa i wskazującego nowy adres do korespondencji z pełnomocnikiem. Organ stwierdził jednocześnie, że pełnomocniczka nie odebrała przesyłki pocztowej mimo jej dwukrotnego awizowania, a jej twierdzenie o nieprawidłowym działaniu listonosza nie znalazły żadnego potwierdzenia. Doręczenie zastępcze nastąpiło zatem w sposób skuteczny, a wniesienie odwołania po terminie ocenić należy jako zawinione przez stronę. Odmawiając również z tego powodu przywrócenia terminu, organ jednocześnie stwierdził, że odwołanie z 17 sierpnia 2009 r., jako wniesione po terminie, nie może być rozpoznane. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka zarzuciła, że postanowienie dyrektora izby skarbowej zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 145 § 2 i art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U.z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. - zwanej dalej O.p.) i wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ odwoławczy oparł swe rozstrzygnięcie na dwóch z czterech przesłanek przywrócenia terminu uznając, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7- dniowego terminu do jego wniesienia oraz, że do uchybienia terminowi nie doszło bez winy strony. W odniesieniu do pierwszej z powyższych przesłanek sąd pierwszej instancji wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu przedstawiono w sposób przekonujący i logiczny, że za moment ustania przyczyny uchybienia terminowi należy uznać dzień, w którym podatniczka miała możliwość powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji podatkowej, a w następstwie tego – ustalenia, z jaką datą decyzja ta została uznana za doręczoną (wobec faktu jej nieodebrania) i rozpoczął bieg termin do wniesienia środka zaskarżenia. Organ odwoławczy przyjął, że nastąpiło to w dniu doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, z których podano datę i numer decyzji oraz rodzaj i wysokość należności. Wobec zarzutu strony skarżącej w zakresie prawidłowości doręczenia pism w dniu 5 sierpnia 2009 r. sąd pierwszej instancji powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym "w sytuacji, gdy osoba obecna w miejscu, o którym stanowi przepis art. 148 § 2 pkt 2 O.p. podejmuje się odebrać pismo wykazując, iż jest zatrudnioną w tymże miejscu przez adresata pisma i potwierdza to dostępem do firmowych pieczęci lub innych urządzeń biurowo-administracyjnych, wniosek co do jej upoważnienia do odbioru korespondencji w tymże miejscu nie może nasuwać żadnych uzasadnionych zastrzeżeń, co czyni, iż dokonane do jej rąk doręczenie pisma jest skuteczne i rodzi określone konsekwencje procesowe" (wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2008 r. III SA/Wa 714/08, , podobnie: wyrok WSA w Łodzi z 21 października 2008 r., I SA/Łd 1024/08,). W tym kontekście sąd podkreślił, że podatniczka nie wykazała, aby L. W. nie była upoważniona do odbioru korespondencji, a więc, że przekroczyła zakres swych obowiązków pracowniczych. Natomiast niesporna okoliczność, że miała ona prawo posługiwać się pieczęcią firmy, a także odebrała kolejną korespondencję 12 sierpnia 2009 r., czyni stwierdzenie podatniczki w tym zakresie niewiarygodnym. Ponadto w żaden sposób nie zostało też wykazane, że pracownica przetrzymała korespondencję z 5 sierpnia aż do 12 sierpnia 2009 r. W odniesieniu do kwestii braku wiedzy po stronie podatniczki co do treści pism sąd pierwszej instancji nie podzielił argumentacji skarżącej i jej pełnomocnika, że brak znajomości procedury podatkowej i egzekucyjnej przemawia za uznaniem, że podatniczka nie była w stanie w oparciu o tytuły wykonawcze powziąć wiadomość o zakończeniu postępowania podatkowego wydaniem decyzji podatkowej z 26 czerwca 2009 r. Za takim stwierdzeniem przemawia to, że treść tych tytułów jest jednoznaczna i każda osoba, a zwłaszcza zajmująca się zawodowo prowadzeniem działalności gospodarczej, jest w stanie ją zrozumieć a podatniczka ponadto korzystała w danym czasie z pomocy dwojga pełnomocników. Oceniając zawinienie strony w dopuszczeniu do uchybienia terminu sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenił winę według obiektywnych, a nie subiektywnych, mierników staranności podkreślając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażony w wyroku z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 75/08, że "winę strony w uchybieniu terminu należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany" (opubl. LEX nr 532588). Przechodząc do zarzutu bezzasadnej odmowy przywrócenia terminu sąd pierwszej instancji wskazał na brak konsekwencji i logiki w wywodach zarówno wniosku pełnomocniczki o przywrócenie terminu jak i w skardze oraz piśmie procesowym pełnomocnika, adw. P. P. ponieważ podatniczka kwestionując poprawność doręczenia decyzji, domagała się jednocześnie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W ocenie sądu organ podatkowy pierwszej instancji w sposób całkowicie poprawny uznał, że pismem z 27 stycznia 2009 r. podatniczka uzupełniła pełnomocnictwo przede wszystkim precyzując jego zakres, ale także - wskazując nowy adres do korespondencji z tą pełnomocniczką. Od tej chwili organ, zgodnie z wolą strony, całość korespondencji kierował wyłącznie pod ten adres. Ani skarżąca ani pełnomocniczka nie zmieniły powyższej dyspozycji co do miejsca doręczania pism H. G., aż do 14 sierpnia 2009 r. Tak więc przesłanie decyzji z 26 czerwca 2009 r. było zgodne z art. 145 § 2 1 148 § 1 O.p. Ponadto uznanie przez organ podatkowy, że od 27 stycznia 2009 r. korespondencja do pełnomocniczki ma być kierowana na nowy adres było w pełni zasadne i zgodne z prawidłowo odczytanym oświadczeniem woli skarżącej. W odniesieniu do zarzutu, że pełnomocniczka nie otrzymała żadnego awiza dotyczącego decyzji z 26 czerwca 2009 r. i na pewno przebywała wówczas w domu sąd uznał, że powyższe twierdzenie nie zostało w najmniejszym stopniu uprawdopodobnione. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zwróconej organowi podatkowemu 15 lipca 2009 r., zostały odnotowane czynności podjęte w celu doręczenia tejże przesyłki (daty i sposób awizowania). Organy podatkowe nie znalazły żadnych podstaw do zakwestionowania ich prawdziwości, co jest w pełni uzasadnione, wobec niewykazania przez stronę, że dokument ten potwierdza nieprawdę. Z uwagi na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że nieodebranie awizowanej przesyłki pocztowej przez pełnomocniczkę strony skarżącej nie może być potraktowane jako niezawiniona przyczyna uchybienia terminowi, co jest zgodne z poglądami, wypracowanymi przez doktrynę i orzecznictwo (B. Adamiak w Komentarzu do Ordynacji podatkowej – B. Adamiak, J, Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2006, s. 638; Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989, t. I, s. 274; E. Iserzon, J, Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, wyd. IV, Warszawa 1970, s. 136; wyrok WSA w Gliwicach z 2 lipca 2009 r., III SA/Gl 1475/08, opubl. LEX nr 510702). Podsumowując powyższe sąd pierwszej instancji kategorycznie stwierdził, że do uchybienia terminowi doszło z wyłącznej winy podatniczki oraz jej pełnomocniczki, co wykluczyło uwzględnienie wniosku o przywrócenie tego terminu. Zdaniem sądu pierwszej instancji, w tych okolicznościach odmowa przywrócenia terminu, orzeczona w zaskarżonym postanowieniu, jest rozstrzygnięciem zgodnym prawem, brak bowiem choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 i § 2 O. p. uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodne z prawem jest więc także orzeczenie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawarte w tym samym postanowieniu. 5. W skardze kasacyjnej podatniczka wskazanemu wyżej wyrokowi zarzuciła: I. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez sąd przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), tj.: 1) naruszenie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. - zwanej dalej p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa i odmowę uchylenia przez sąd zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy zostało one wydane z mogącym mieć istotny wypływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 i 2 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz obowiązku udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień, art. 122 oraz art. 187 § 1 O. p. poprzez nie podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebranie przez organ podatkowy całego materiału dowodowego, art. 191 O. p. poprzez przekroczenie przez organ podatkowy granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, art. 145 § 2 oraz art. 148 §1 i § 2 pkt 2 O. p. poprzez nieprawidłowe doręczenie przez organ podatkowy decyzji podatkowej oraz odpisów tytułów wykonawczych, art. 162 § 1 i 2 O. p. poprzez nie przywrócenie terminu pomimo uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną dyrektor izby skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skargę kasacyjną należało oddalić. Z uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że w niekwestionowanym stanie faktycznym, w sprawie istnieje spór dotyczący oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, czy: - organ podatkowy podjął niezbędne działania w celu oceny stanu faktycznego, - skarżąca prawidłowo wskazała adres do korespondencji w pełnomocnictwie z 21 stycznia 2009 r. "J., ul. [...]", skoro w uzupełnieniu pełnomocnictwa z 27 stycznia 2009 r., wskazując adres " J., ul. [...]", nie zmieniła pierwotnie wskazanego adresu, - doszło do zaniechania organów podatkowych, które nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia zachodzących w sprawie wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia, - doręczenia pisma w dniu 5 sierpnia 2009 r. pracownikowi firmy L. W. było skuteczne, - z treści otrzymanych przez stronę tytułów wykonawczych mogła ona wnioskować o wydaniu decyzji wskazanej w treści tych tytułów wykonawczych i kiedy powinien rozpocząć się dla strony bieg do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. 8. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że strona, formułując w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia procedury przedstawiła jedynie, po raz kolejny, możliwość odmiennego rozumienia wskazanych przepisów, bez wykazania wadliwości wykładni zastosowanej przez sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafna jest ocena sądu pierwszej instancji, iż organy podatkowe postępowały zgodnie z wolą wyrażoną przez skarżącą w piśmie z 27 stycznia 2009 r., uwzględniając także utarte zwyczaje. Pracownik przyjmujący korespondencję posługiwał się urzędową pieczęcią firmy, a adres do korespondencji wynikał z ostatniego przekazanego do organu podatkowego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ciężar dowodu w wykazaniu wadliwości awizowania spoczywa na stronie, natomiast strona nie wykazała żadnych nieprawidłowości w tym względzie, ograniczając się do stwierdzenia " byłam w domu". Nieuzasadnione są też oczekiwania strony, że organ podatkowy podejmie czynności wyjaśniające w przypadku niewykazania przez stronę wadliwości doręczenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez sąd art. 151 i art. 135 p.p.s.a. stwierdzić należy, że niemożliwe było stwierdzenie naruszenia tych przepisów., skoro rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w postaci oddalenia skargi, było wyrazem zgodnego z prawem zastosowania tych przepisów. Sąd oddala skargę stosując art. 151 p.p.s.a., kiedy uznaje trafność rozstrzygnięcia skargi zaś art. 135 p.ps.a. stosuje wtedy, kiedy uznaje konieczność usunięcia naruszenia prawa we wszystkich postępowaniach, jeśli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. A contrario, w razie braku zaistnienia tych okoliczności, sąd powołanych wyżej przepisów nie stosuje. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona nie wykazała w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 145 § 1 pkt lit. c czy też art. 135 p.p.s.a. Nieskuteczny okazał się też zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a., czyli przepisów określających kompetencje sądów administracyjnych, skoro skarżąca nie tylko nie wykazała naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć "istotny" wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), ale też nie wykazała jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Wynik badania sprawy wyraża się w oddaleniu skargi bądź uchyleniu rozstrzygnięcia organu administracji w zależności od wyników kontroli zgodności z prawem. Zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, kiedy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów naruszenia powołanych wyżej przepisów O. p. w powiązaniu z przepisami procedury sądowoadministracyjnej wskazuje, że warunkiem skuteczności zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest wykazanie naruszenia prawa i istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. 9. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzuty naruszenia art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 187, art. 191 O. p. nie zostały rozwinięte i nie wykazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zatem nie wypełniają warunku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. NSA wskazuje, że zmiana adresu wyrażona w uzupełnieniu pełnomocnictwa z 27 stycznia 2009 r. jest wyrazem – przy założeniu reguł racjonalnego postępowania, którymi powinien kierować się przeciętny człowiek – zawiadomienia o zmianie adresu z art. 146 § 1 O. p. Niesporne przy tym w sprawie jest to, że pisma należy doręczać, w braku odmiennie wyrażonego wskazania, pełnomocnikowi strony. (art. 145 § 2 O.p.). Stąd brak uzasadnienia wątpliwości – tak sądu pierwszej instancji, jak i organu podatkowego – w zakresie właściwego adresu do doręczeń i co za tym idzie, braku obowiązku ustalania adresu do doręczeń. Tym bardziej nie było wątpliwości wobec prawidłowo wypełnionego przez listonosza zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani w trakcie postępowania sądowego, wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, by jej pracownik odbierający korespondencję i posługujący się pieczęcią firmową, nie był uprawniony do odbioru tej korespondencji (wyrok NSA z 7 października 2010 r. II FSK 150/09). Pracodawca ponosi konsekwencje działań swoich pracowników. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 162 § 1 O. p. zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za dobór osób, które reprezentują ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych, w tym organów państwowych i doręczycieli pocztowych. Wybór pracowników jak i ustanawianie pełnomocników jest sprawą wewnętrznej organizacji danego podmiotu gospodarczego i odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje nie można przenosić na inne osoby fizyczne lub prawne. (wyrok NSA z 25 października 2010 r. II FSK 731/10). Stąd konsekwencje przyjęcia korespondencji przez pracownika i pokwitowania odbioru, niezależnie od zastosowania służbowej pieczęci, obciążają stronę. NSA podziela przy tym dogląd wyrażony w wyroku z 30 listopada 2011 r. II FSK 1067/10, zgodnie z którym, "(...) w miejscu pracy adresata, oprócz doręczenia właściwego, można również dokonać doręczenia zastępczego osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji". Przepisy O. p. nie precyzują, co należy rozumieć pod pojęciem "miejsca pracy", dlatego też należy uznać, że jest to każde miejsce, w którym adresat pisma wykonuje pracę, bez względu na podstawę prawną świadczenia. Tak samo jak miejsce pracy należy rozumieć miejsce prowadzenia przez adresata działalności gospodarczej. Wobec tego organ podatkowy zasadnie dokonał doręczenia korespondencji skierowanej do podatnika pod wskazany adres firmy, przyjmując, ze jest to jego miejsce pracy. Doręczając korespondencję na adres firmy podatnika osobie będącej w tejże firmie, podejmującej się odebrać pismo i wskazującej, iż jest zatrudniona w tymże miejscu przez adresata, uzasadnia twierdzenie, że jest to osoba upoważniona do odbioru korespondencji w tymże miejscu. Dokonane do jej rąk doręczenie pisma jest skuteczne i rodzi określone skutki prawne (por. Ordynacja podatkowa – Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Wrocław 2006 r.). Następstwem poczynionych stwierdzeń jest pogląd o niezakwestionowaniu przez wnoszącą skargę kasacyjną daty rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Niezrozumiałe są twierdzenia wnoszącej skargę kasacyjną o " braku wiedzy skarżącej co do wydania aktu administracyjnego", skoro tytuły wykonawcze, jako dokument urzędowy stwierdzający istnienie i zakres nadającego się do egzekucji roszczenia wierzyciela i odpowiadającego mu obowiązku dłużnika, są same w sobie, wyrazem zakończenia w tym zakresie postępowania podatkowego, nie wspominając już o wnioskach wynikających z treści tych tytułów wykonawczych (wyrok NSA z 27 lutego 2007 r. II FSK 304/06). W interesie strony leży uważna lektura doręczanych jej pism i aktów administracyjnych. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym art.. 162 § 1 O. p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji( wyrok NSA z 3 czerwca 2008 r. II FSK 511/07). W art. 162 § 2 O. p. zakreślony został nieprzywracalny – 7 dniowy – termin do wniesienia podania o przywrócenie naruszonego terminu procesowego. Przyjmując miernik racjonalnego postępowania i przeciętnych możliwości intelektualnych do oceny działań strony, jak też uwzględniając fakt korzystania z pomocy pełnomocników przez stronę, nie sposób uznać, że wyjaśnienia ze skargi kasacyjnej wykazały wady prawne postępowania. 10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. - O opłatach za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349).