II SA/Ol 524/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi L.N. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu 7 września 2009r. R.N. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie byłego męża L.N. z pobytu stałego w miejscowości W. Podała, że jej mąż od stycznia 2009r. mieszka w miejscowości D. Do wniosku został dołączony akt notarialny Rep. A nr "[...]" z dnia "[...]" i odpis z księgi wieczystej nr "[...]", z których wynika, że R.N. jest jedynym właścicielem nieruchomości w W. Ponadto z załączonego do wniosku wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]", sygn. "[...]" wynika, że została orzeczona eksmisja wobec L.N. z przedmiotowego lokalu. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie, Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego L.N. pod adresem W., gm. M. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwana dalej ustawą o ewidencji ludności. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskodawczyni jest jedynym właścicielem lokalu położonego w W. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że L.N. zamieszkuje od lutego 2009r. w lokalu w D., który należał do jego zmarłych rodziców. Z zeznań świadków, w tym córki Państwa N., wynika, że L.N. przebywa w miejscowości W. najczęściej 2 razy w tygodniu. Córka podała, że ojciec odwiedza jej rodzinę, ale są to wizyty towarzyskie, nie świadczące o trwałym zamiarze pobytu w W. Ponadto organ podniósł, że w wyniku dokonanych oględzin nie stwierdzono rzeczy osobistych L.N. w przedmiotowym lokalu. Z kolei wnioskodawczyni w dniu 9.11.2009r. oświadczyła, że wymieniła zamki w drzwiach, do których jej były mąż posiadał wcześniej klucze. W tej sytuacji organ uznał, że L.N. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, a zatem istnieją podstawy do wymeldowania go. Od powyższej decyzji L.N. wniósł odwołanie podnosząc, że w W. mieszka od 1983r. i stale tam przebywał do listopada 2009r., tj. do czasu wymiany przez byłą żonę zamków w drzwiach. W przedmiotowym lokalu znajdują się wszystkie jego rzeczy osobiste i dorobek życia. Po wyjeździe byłej żony do pracy we Włoszech w 2003r., opiekował się przedmiotowym lokalem. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji oraz ustalenia poczynione w sprawie przez organ I instancji, Wojewoda uznał, że zasadne było wydanie decyzji o wymeldowaniu L.N. z przedmiotowego lokalu, a jego dalsze zameldowanie stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową". L.N. nie zamieszkuje bowiem w miejscowości W. od stycznia 2009r., co zostało potwierdzone kontrolą meldunkową Komisariatu Policji w M. oraz zeznaniami świadków. Opuszczenie przedmiotowego miejsca zameldowania na pobyt stały było trwałe i dobrowolne. Z wyjaśnień L.N. z dnia 17 listopada 2009r. wynika, że do czasu wymiany drzwi bywał on w przedmiotowym lokalu 2 razy w tygodniu, obecnie przebywa okresowo w miejscowości D. Ponadto ustalono, że Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia "[...]", sygn. "[...]" nakazał L.N. opuszczenie i opróżnienie budynku mieszkalnego w miejscowości W., a tym samym pozbawił go wszelkich uprawnień do przebywania w powyższym lokalu. Utrata uprawnień do przebywania w lokalu w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu potwierdza fakt opuszczenia mieszkania przez L.N., co skutkuje wymeldowaniem go z miejsca stałego pobytu. Na powyższą decyzję L.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu podniósł, że nie opuścił lokalu, lecz podczas jego nieobecności była żona wstawiła nowe drzwi i nie dała mu kluczy. Od wyjazdu byłej żony za granicę w 2004r. opiekował się domem i opłacał rachunki. Cały dorobek jego życia wraz z rzeczami osobistymi znajduje się w przedmiotowym lokalu, rzeczy te zostały schowane na czas oględzin lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 lipca 2010r. skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą, która jest zarejestrowana w W. Nie może prowadzić działalności w D., gdyż nie jest to jego lokal, a nie ma pieniędzy, aby spłacić pozostałych spadkobierców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Na wstępie wyjaśnić należy, iż obowiązek meldunkowy określony przepisami powołanej wyżej ustawy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ta, polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, służy także ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Ol 645/07, niepublikowany). Obowiązkiem organów ewidencyjnych jest czuwanie nad prawidłową i zgodną ze stanem faktycznym ewidencją osób, a więc meldowanie ich tam, gdzie mieszkają i wymeldowywanie ich z lokali, które opuścili. Utrzymywanie zameldowania w lokalu, w którym osoba nie zamieszkuje byłoby fikcją meldunkową. Z uwagi na to, że opuszczenie przez osobę miejsca pobytu stałego, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest traktowane jako fakt prawotwórczy, uprawniający organ do wymeldowania z pobytu stałego, dla prawidłowej wykładni omawianego przepisu istotne znaczenie ma określenie wymaganych cech tej okoliczności. Powołany przepis nie precyzuje jednak, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Kwestia dobrowolności ma jednak drugorzędne znaczenie, o ile opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Należy bowiem wskazać, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (tj. wbrew własnej woli) nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2000r. sygn. akt V SA 1424/99, z dnia 25 października 2005r. sygn. akt II OSK 127/05, z dnia 13 września 2006r. sygn. akt II OSK 1069/05,), a także kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wyroku orzekającego eksmisję (np. wyrok NSA z dnia 6 października 2005r. sygn. akt II OSK 65/05), bądź też samego wykonania wyroku orzekającego eksmisje (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1895/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając sprawę w zakreślonej wyżej kognicji stwierdził, iż decyzja Wojewody z dnia "[...]" oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o wymeldowaniu z pobytu stałego L.N. z lokalu położonego w miejscowości W. nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego skutkujących ich uchyleniem. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak wyżej wskazano opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy powinno mieć charakter dobrowolny i trwały. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bezspornie, że lokal w miejscowości W. stanowi własność R.N., co potwierdza akt notarialny Rep. A nr "[...]" z dnia "[...]" i odpis z księgi wieczystej nr "[...]". Wyrokiem z dnia "[...]", sygn. "[...]" Sąd Rejonowy w O. orzekł eksmisję wobec L.N. z przedmiotowego lokalu, a zatem utracił on prawo do przebywania w tym lokalu. Przesłuchani w sprawie świadkowie, w tym córka Państwa N., stwierdzili, że L.N. przebywa w W. najczęściej 2 razy w tygodniu. Sam skarżący w wyjaśnieniach złożonych w dniu 17 listopada 2009r. przyznał, że do czasu wymiany zamków w drzwiach przez byłą żonę bywał on w przedmiotowym lokalu 2 razy w tygodniu, obecnie przebywa najczęściej w miejscowości D. (k. 48 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, sporadyczne przebywanie skarżącego w lokalu w W. nie może być postawą do uznania, że przebywał on tam z zamiarem stałego pobytu. W tej sytuacji organy obu instancji zasadnie uznały, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w miejscowości W. i orzekły o jego wymeldowaniu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, iż opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącego nie było dobrowolne, gdyż była żona zmieniła zamki w drzwiach i nie dała mu kluczy, stwierdzić należy, że na skutek wyroku eksmisyjnego z dnia "[...]" skarżący utracił prawo do przebywania w lokalu położonego w miejscowości W. Wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i wyprowadza się z miejsca pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych. Mimo, iż z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy powinny badać, czy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny, jednak nie odnosi się to do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z tego lokalu. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 września 2008r., III SA/Łd 827/07, Lex nr 523931). Odnośnie zarzutu skarżącego, że w spornym lokalu pozostał dorobek jego życia i rzeczy osobiste, należy wskazać, że w wyniku oględzin dokonanych przez organ I instancji nie stwierdzono w przedmiotowym lokalu rzeczy należących do skarżącego. Jednakże nawet pozostawienie w lokalu rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Bowiem opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009r., VIII SA/Wa 136/09, Lex nr 553622). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak już to wyżej wskazano, należy uznać za wyczerpujący do wydania końcowego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.