I SA/Bd 574/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-08-03
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, sędzia WSA Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie wybudowanej przez spółkę drogi na rzecz gminy, która służyła prowadzonej działalności gospodarczej i od której budowy odliczono podatek VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r.?Ratio decidendi
Nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem, w brzmieniu art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT, nawet jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Wykładnia taka jest zgodna z brzmieniem przepisów i nie narusza Konstytucji.Stan faktyczny
Spółka zbudowała własnym kosztem drogę dojazdową na gruncie stanowiącym jej własność, która służyła jej działalności gospodarczej. Odliczyła podatek VAT od zakupów związanych z budową. Następnie nieodpłatnie przekazała drogę gminie, opodatkowując tę czynność. Wniosła o interpretację, czy czynność ta podlega opodatkowaniu VAT i czy wymaga korekty podatku naliczonego. Minister Finansów uznał, że przekazanie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, niezależnie od związku z przedsiębiorstwem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, określa, że interpretacja nie może być wykonana w całości, zasądza od Ministra Finansów na rzecz Skarżącej Spółki kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi B. S.A. w B. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację, 2. określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Skarżącej Spółki kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 5 maja 2008 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nieodpłatnego przekazania infrastruktury drogowej oraz obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego.
W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Na podstawie porozumienia zawartego w dniu 5 kwietnia 2000 r. z Miastem B., na gruncie stanowiącym własność strony, spółka zbudowała własnym kosztem drogę dojazdową do firmy, która służyła w prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z budową drogi dokonała zakupu towarów i usług, od których odliczyła podatek od towarów i usług. W dniu 12 marca 2008 r. spółka przekazała gminie B. pobudowaną drogę nieodpłatnie, a przekazanie tej drogi zostało opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Pytanie wnioskodawcy dotyczyło kwestii, czy czynność przekazania drogi gminie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub też jest z niego zwolniona, albo w ogóle nie podlega opodatkowaniu oraz czy gdyby uznać, że czynność przekazania drogi nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, spółka musi korygować podatek naliczony odliczony uprzednio przy budowie drogi.
Zdaniem wnioskodawcy, nieodpłatne przekazanie drogi gminie nie podlega opodatkowaniu, gdyż przekazanie takiej infrastruktury pozostaje w związku
z prowadzonym przez spółkę przedsiębiorstwem, a takie czynności co do zasady nie podlegają podatkowi od towarów i usług.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Organ powołał się na definicję towaru zawartą w art. 2 pkt 6 ww. ustawy, uregulowania Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wprowadzonej do stosowania rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Organ wskazując na treść przepisów art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 3 ustawy o VAT wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towarów (zrównane z odpłatną dostawą) niezależnie od celu tego przekazania. Opodatkowaniu podlega zatem nie tylko nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, ale także nieodpłatne przekazanie wszelkich towarów związanych bezpośrednio z prowadzonym przedsiębiorstwem, nie stanowiących jednak próbek, prezentów o małej wartości, czy też drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, pod warunkiem jednak, że podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów, które są następnie nieodpłatnie przekazywane zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy.
W związku z powyższym organ wskazał, że przekazując nieodpłatnie na rzecz gminy drogę wybudowaną na własnym gruncie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT spółka dokonała dostawy towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie korzystając przy tym ze zwolnienia w tym podatku. W ocenie organu, ewentualne istnienie związku czynności przekazania drogi z prowadzonym przedsiębiorstwem nie zmienia faktu, iż wystąpił obowiązek opodatkowania tej czynności. Podkreślił, iż istotnym jest to, że budowla ta nie została sprzedana, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, lecz przekazano ją na inne cele (nieodpłatnie), dokonując odliczenia podatku naliczonego od poniesionych nakładów, czyli zaistniała sytuacja określona w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy. W ocenie Ministra Finansów czynność taka zrównana jest z odpłatną dostawą towarów niezależnie od celu tego przekazania.
Dalej organ stwierdził, że z uwagi na to, iż zakup materiałów i usług wykorzystanych do budowy drogi służył czynnościom opodatkowanym, a także uwzględniając to, że nieodpłatne przekazanie tej infrastruktury podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego odliczonego przy budowie drogi.
Skarżąca pismem z dnia 11 sierpnia 2008 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia błędnej interpretacji.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Minister Finansów w piśmie z dnia [...] stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji, zarzucając, iż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 7 ust. 2 i 3 tej ustawy - poprzez błędną interpretację ww. przepisów. Ponadto w opinii skarżącej naruszono art. 217 Konstytucji RP, poprzez narzucenie na spółkę obowiązków podatkowych nie wyrażonych wprost w ustawie podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Po zbadaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem
z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 733/08 uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W wyniku wniesienia skargi kasacyjnej przez Ministra Finansów, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 737/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd kasacyjny wskazał, że w sprawie zasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z niewiadomych powodów przeprowadził analizę przepisów dotyczących świadczenia usług, gdy tymczasem przedmiotem sporu jest dostawa towaru. Trafnie więc zarzucił Minister Finansów oparcie rozstrzygnięcia na błędnie powołanej podstawie prawnej, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co czyni także zasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy o VAT i niezastosowania art. 7 ust. 2 tejże ustawy. Zdaniem NSA trafnie także wskazał Minister Finansów na rozbieżność między jego stanowiskiem prezentowanym w toku postępowania a przedstawionym przez Sąd. NSA uznał, że wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, organ nie prezentował poglądu o związku inwestycji z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, a jest to istotna okoliczność w sprawie. Dlatego również mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej).
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spółka wskazała, że na gruncie stanowiącym jej własność zbudowała własnym kosztem drogę dojazdową do firmy, która służyła prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z budową drogi skarżąca dokonała zakupów towarów i usług, od których odliczyła podatek od towarów. W dniu 12 marca 2008 r. spółka przekazała nieodpłatnie Gminie B. zbudowana drogę i opodatkowała tę czynność. We wniosku stwierdzono, że przekazanie drogi Gminie ma związek z prowadzonym przez spółkę przedsiębiorstwem. W związku z tym strona zadała pytanie, czy przekazanie drogi Gminie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy, gdyby uznać, że przekazanie to podlega opodatkowaniu, musi korygować podatek naliczony odliczony uprzednio przy budowie drogi ?
Zdaniem Ministra Finansów z art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wynika, że opodatkowaniu VAT podlega nieodpłatne przekazanie towarów niezależnie od tego, czy nieodpłatne przekazanie towarów nastąpiło na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, czy na cele związane bezpośrednio z prowadzonym przedsiębiorstwem. W ocenie organu ewentualne istnienie związku czynności przekazania drogi z prowadzonym przedsiębiorstwem nie zmienia faktu, iż wystąpił obowiązek opodatkowania tej czynności. Istotnym jest bowiem to, że budowla (droga) nie została sprzedana, lecz przekazano ją na inne cele (nieodpłatnie), dokonując odliczenia podatku naliczonego od poniesionych nakładów. Ponadto organ uznał, że skoro zakup materiałów i usług wykorzystywanych przy budowie drogi służył czynnościom opodatkowanym VAT oraz uwzględniając, że nieodpłatne przekazanie infrastruktury podlega opodatkowaniu, spółka nie jest zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego odliczonego przy budowie drogi.
Wskazany art. 7 ust. 2 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r., stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
W myśl art. 7 ust. 3 tej ustawy ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek.
Wykładnia art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., dokonana przez spółkę znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 8/08, w którym stwierdzono, że w związku ze zmianą art. 7 ust. 3 u.p.t.u. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt I FPS 5/06 podjęta na tle stanu prawnego sprzed 1 czerwca 2005 r. nie może mieć odniesienia do stanu prawnego obowiązującego od 1 czerwca 2005 r. Z tym dniem bowiem usunięto z art. 7 ust. 3 u.p.t.u. końcowy fragment tego przepisu, który expressis verbis odwoływał się do bezpośredniego powiązania określonej czynności (przekazania towarów) z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, czyli celami działalności gospodarczej podatnika. A właśnie to sformułowanie pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w powołanej uchwale z 28 maja 2007 r. na przyjęcie takiej wykładni art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u., która z jednej strony pozostawała w zgodzie z prawem wspólnotowym (art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy, obecnie art. 16 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej), czyli była wykładnią prowspólnotową, a z drugiej – nie pozostawała w sprzeczności z gramatycznym brzmieniem tych przepisów, a więc nie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej, czyli do niedopuszczalnej wykładni contra legem. Zmiana art. 7 ust. 3 u.p.t.u. w istotny sposób wpływa na wykładnię normy ust. 2 tego artykułu, której odczytywanie w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2005 r. następowało przez pryzmat art. 7 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem prowspólnotowej wykładni tegoż unormowania. Nowelizacja ta, polegająca na pominięciu fragmentu wskazującego na opodatkowanie także czynności przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem – korelującego z końcową częścią art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) – spowodowała odstąpienie od brzmienia tego przepisu w ujęciu wspólnotowym (w rozumieniu nadanym mu w wyroku ETS w sprawie Kuwait Petroleum Ltd., C-48/97), co wskazuje na jego wadliwą implementację (transpozycję) do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług. Wadliwość ta ma wpływ na możliwość dokonywania wykładni normy prawa krajowego w zgodzie z wykładnią normy dyrektywy unijnej w sytuacji, gdy brzmienie normy prawa krajowego zdecydowanie odbiega od treści dyrektywy, która powinna być przedmiotem implementacji. Z literalnego brzmienia części wstępnej art. 7 ust. 2 u.p.t.u. wynika wprost, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 23 marca 2009 r., że odnosi się on do takiego przekazania towarów, które nastąpiło wyłącznie na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Oznacza to, że przepis ten pomija takie nieodpłatne przekazania towarów, które zostały dokonane na cele związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika. Czynności wymienione w punktach 1 i 2 ust. 2 zostały podane jedynie jako przykłady (gdyż poprzedza je sformułowanie "w szczególności") wskazanego w części wstępnej tego ustępu przekazania towarów na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. W konsekwencji również wymienione w pkt 2 omawianego ustępu "wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny" odnosi się tylko do przekazania towarów, które zostało dokonane na cele inne niż związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika. Zakres przedmiotowy opodatkowania wskazany w ust. 2 tego artykułu jest określony jedynie w jego części wstępnej (a nie także w ust. 3, jak to było przed nowelizacją, a co przyjął NSA w uchwale z 28 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 5/06). Przepis ust. 3 tego artykułu określa obecnie tylko rodzaje towarów, których przekazanie - wskazane w ust. 2, czyli na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem - zostało wyłączone z zakresu przedmiotowego opodatkowania. Według tego Sądu wykładni takiej nie stoi na przeszkodzie podnoszona okoliczność, że towary wymienione w art. 7 ust. 3 u.p.t.u., a zwłaszcza próbki oraz drukowane materiały reklamowe i informacyjne ze swej istoty są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika, podatnik może bowiem przekazać materiały reklamowe czy próbki innemu podatnikowi nieodpłatnie do wykorzystania w jego działalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 23 marca 2009 r., wykładnia gramatyczna art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. - wobec niepozostających w sprzeczności do siebie brzmień ust. 2 i 3 - jest na tyle jasna, że sięganie po inne metody wykładni należy uznać za niedopuszczalne. Sąd porównując uregulowania krajowe i wspólnotowe w tym zakresie, stwierdził, że celem nakreślonym w art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) było objęcie opodatkowaniem również tych nieodpłatnych przekazań towarów, które związane były z prowadzonym przedsiębiorstwem. Wobec tego, że sąd krajowy jest zobowiązany dokonywać wykładni prawa wspólnotowego tak dalece jak to możliwe w świetle brzmienia i celu dyrektywy, aby osiągnąć cel dyrektywy, i w ten sposób wypełnić art. 249 akapit 3 TWE, należało według tego Sądu rozważyć, czy jest możliwe dokonanie wykładni art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. z uwzględnieniem wykładni prowspólnotowej tak, aby rozumienie tych przepisów odpowiadało wskazanym normom prawa wspólnotowego, które czynności przekazania towarów na cele związane z działalnością podatnika uznają za opodatkowane, jeżeli wiąże się z nimi prawo odliczenia podatku naliczonego. Prowspólnotowa wykładnia prawa nie powinna mieć miejsca, gdy będzie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej, mogłoby to bowiem doprowadzić do niedopuszczalnej wykładni contra legem. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym na wyroki NSA o sygn. akt I FSK 600/07 i I FSK 743/07, a także wyrok ETS z 14 lipca 1994 r. w sprawie Paola Faccini Dori v. Recreb Srl. (C-91/92), w których wskazano, że sąd krajowy wykonując obowiązek dokonywania wykładni prawa wewnętrznego w świetle brzmienia i celu dyrektywy, nie może wykraczać poza wyraźne brzmienie przepisu prawa wewnętrznego. Oznaczałoby to bowiem przyzwolenie na to, aby bez właściwej transpozycji przez państwo określonego przepisu dyrektywy do prawa krajowego, sąd krajowy mógł – poprzez stosowaną wykładnię – nakładać na obywatela obowiązek wynikający z tej dyrektywy wbrew unormowaniu krajowemu. Tymczasem organy państwa członkowskiego w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych i nakładać na nie – poprzez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy – obowiązków z niej wynikających, które jednak nie zostały lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych. Wynika to wyraźnie z orzeczeń ETS z 19 stycznia 1982 r. w sprawie Ursula Becker (8/81) i z 8 października 1987 r. w sprawie Kolpinguis Nijmegen (80/86). Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku zwrócił także uwagę na to, że transpozycja dyrektywy do prawa krajowego powinna być dokonana w sposób zgodny z przepisami Konstytucji, w przypadku obowiązków podatkowych w szczególności z jej art. 217. Nie można dokonywać prowspólnotowej wykładni krajowych przepisów podatkowych, która prowadząc do wykładni contra legem tych przepisów - poprzez rozszerzenie wynikającego z nich zakresu przedmiotowego opodatkowania (obowiązku podatkowego), godziłaby jednocześnie w wyrażoną w art. 217 Konstytucji zasadę wyłączności ustawowej w sprawach podatkowych, wymagającą jasnego i zrozumiałego dla adresatów określenia tego zakresu w przepisie podatkowym rangi ustawowej. W stanie prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. wykładnia art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u., pozwalająca w zgodzie z art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) na opodatkowanie przekazywanych towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, musi zostać uznana za niedopuszczalną wykładnię contra legem, naruszającą przy tym art. 217 i art. 2 Konstytucji. W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2009 r. uznał, że przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem w świetle art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę w pełni podziela stanowisko i argumentację co do wykładni art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. zawartą we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można wobec tego zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Finansów, że art.7 ust.2 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2005 r., obejmuje opodatkowaniem także nieodpłatne przekazanie towarów (w tym wypadku drogi) na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Przepis ten dotyczy opodatkowania towarów przekazanych na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy rozważenia wymaga także, czy nieodpłatne przekazanie Gminie B. drogi nastąpiło na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez "cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem". W wyroku z dnia 24 lutego 2010 r., I FSK 1737/08 NSA uznał, że przekazanie na cel związany z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem należy rozumieć szeroko. Cel związany z przedsiębiorstwem to taki, który służy nie tylko jego funkcjonowaniu wewnętrznemu, ale również jego rozwojowi, a więc także zwiększeniu konkurencji na rynku, polepszeniu jego wyników na zewnątrz. Gdyby ustawodawca chciał wąsko interpretować przekazanie towarów użyłby zapewne w tym przepisie sformułowania nie "na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem", lecz "na rzecz przedsiębiorstwa". W tym kontekście NSA stwierdził, że nie ma znaczenia to, że po przekazaniu towarów przestają one funkcjonalnie służyć przedsiębiorstwu.
Skoro z wniosku o interpretację w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby po przekazaniu drogi nie służyła one dalej przedsiębiorstwu, a wręcz wprost strona stwierdziła, że przekazanie ma związek z prowadzonym przez spółkę przedsiębiorstwem, to w świetle wykładni wskazanego pojęcia dokonanej przez NSA, negowanie przez organ tego związku w odpowiedzi na skargę, a następnie w skardze kasacyjnej jest nieuzasadnione. Należy zauważyć, że w samej interpretacji indywidualnej Minister Finansów nie wykluczył istnienia takiego związku. Wynika to ze stwierdzenia na str. 4 interpretacji – "(...) ewentualne istnienie związku czynności przekazania drogi z prowadzonym przedsiębiorstwem (...)."
Zdaniem Sądu podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że infrastruktura drogowa będzie związana z wykonywaniem zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, nie zmienia faktu, że droga będzie wykorzystywana na potrzeby przedsiębiorstwa.
Ponownie wydając interpretację Minister Finansów będzie zobowiązany dokonać oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem wyrażonej powyżej oceny prawnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.
I. Najda – Ossowska Z. Pietrasik L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło