I SA/Po 390/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-08-05

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Jerzy Małecki, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłaty otrzymane przez spółkę z tytułu posiadanych akcji w zagranicznej spółce kapitałowej, które zostały zakwalifikowane przez zagraniczne organy podatkowe jako zwrot ukrytego wkładu kapitałowego, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu w Polsce, czy też są dywidendą korzystającą ze zwolnienia na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpłaty otrzymane przez spółkę z tytułu posiadanych akcji w zagranicznej spółce kapitałowej, które zostały zakwalifikowane przez zagraniczne organy podatkowe jako zwrot ukrytego wkładu kapitałowego, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu w Polsce. Nie są one traktowane jako dywidenda korzystająca ze zwolnienia na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, ponieważ nie stanowią dochodu z akcji w rozumieniu umowy, a jedynie zwrot wcześniej wpłaconych środków.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A." zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz błędną kwalifikację prawną otrzymanej kwoty jako przychodu, zamiast dywidendy podlegającej zwolnieniu. Organy podatkowe uznały, że wpłaty otrzymane przez spółkę od luksemburskiej spółki nie są dywidendą, lecz zwrotem ukrytego wkładu kapitałowego, a tym samym stanowią przychód podlegający opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. oddala skargę /-/R. Wiatrowski /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w Spółce z o.o. A., decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. w wysokości [...] zł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: - art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2 pkt 3a, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65 ze zm.); - art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.); - art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.); - art. 10 ust. 2 lit a. i ust. 3, art. 24 ust. 1 lit a. Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca1995 r. (Dz. U. z 1996 r., Nr 110, poz. 527). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził: 1) zaniżenie przychodów podatkowych o kwotę [...] zł odpowiadającą dochodom zakwalifikowanym przez podatnika jako dywidenda; 2) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę: - [...] zł dotyczącą wydatków poniesionych na zakup i montaż trzech daszków nad bramami wjazdowymi do hali magazynowej; - [...] zł odpowiadającą wydatkom poniesionym na wypożyczenie agregatu prądotwórczego w celu odwodnienia terenu pod ułożenie rur dla klienta Spółki; - [...] zł odpowiadającą wysokości przekazanych przez Spółkę darowizn. Kwoty darowizn zostały przez organ pierwszej instancji odliczone od podstawy opodatkowania. Ponadto, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu uwzględnił w decyzji, na wniosek strony złożony w dniu [...] kwietnia 2008 r., korekty zmniejszające przychody podatkowe o kwotę [...] zł. Przedmiotowe korekty dotyczyły księgowanych na przychody równowartości odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od środków trwałych, których zakup sfinansowany został z ZFRON. Od ustaleń powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów: - art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. - art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił treść art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa, mającego zastosowanie do zobowiązań powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Ordynację podatkową (tj. ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1387). Wskazał, że zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma brzmieniami przepisu art. 70 Ordynacji podatkowej sprowadza się do wprowadzenia po dniu 1 stycznia 2003 r. nowych przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia w postaci wszczęcia postępowania karnoskarbowego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W znowelizowanych przepisach ustawodawca rozszerzył katalog stosowanych zabezpieczeń o zastaw. W efekcie, po nowelizacji ustawy, zarówno w przypadku ustanowienia hipoteki jak i zastawu, zobowiązania podatkowe powstałe w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa nie ulegają przedawnieniu. Organ zauważył, że obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. przepisy pogorszyły w sposób niewątpliwy sytuację zobowiązanych, wobec których w dacie powstania zobowiązań podatkowych przepisy nie przewidywały w ogóle możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnoskarbowego jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jak również nie przewidywały możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych poprzez ustanowienie zastawu. W przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe Spółki zabezpieczone zostało hipoteką. W dniu [...].12.2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu o dokonanie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu dnia [...].12.2007 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie zabezpieczenia na majątku Spółki z o.o. A., przed wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, przybliżonej kwoty niezapłaconego zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. oraz należnych odsetek za zwłokę od tego zobowiązania. W dniu [...].12.2007 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu dokonał zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przez zajęcie znaku towarowego nr [...] Spółki A. zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. Również w dniu [...].12.2007 r. do Sądu Rejonowego w P., Wydział Ksiąg Wieczystych złożono wniosek o wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej na kwotę [...] zł oraz w dniu [...].12.2007 r. złożono kolejny wniosek w Sądzie Rejonowym dla W. – K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, we W. o wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej Nr [...], na kwotę [...] zł. Organ wyjaśnił, że Sądy Rejonowe w P. i W. dokonały prawomocnych wpisów hipotek przymusowych kaucyjnych na nieruchomościach A. Sp. z o.o. położonych we W. – KW nr [...] ([...].12.2007r.) oraz położonej w P. KW nr [...] ([...].12.2007r.), tym samym uznały za dopuszczalne wnioski o wpis hipoteki przymusowej, a zatem zastosowanie znajduje art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wobec powyższego, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie, podniesiony przez pełnomocnika zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001 organ uznał za bezpodstawny. Odnosząc się natomiast do kolejnej kwestii spornej organ wyjaśnił, że w dniu [...].03.2000 r. sporządzona została w W. przez A. Sp. z o.o. oferta zawarcia transakcji nabycia akcji adresowana do R. [...] w W. W ofercie nie wskazano ilości akcji i jakiego dotyczą podmiotu, ale celem potwierdzenia oferty i zabezpieczenia płatności proponowanej ceny kupna, spółka polska zobowiązała się do przekazania [...] EURO na rachunek bankowy R. [...] w A. w terminie do [...].03.2000 r. Według przedłożonej umowy (bez daty) określonej jako ogólne warunki inwestycji między R. [...] w W. (dalej zwany w skrócie R.), a A. Sp. z o.o. w Poznaniu (dalej zwany Inwestorem) ustalono, że R. rozpatrując ofertę nabycia przez Spółkę polską [...] akcji Spółki R. S. [...] w L. o wartości nominalnej [...] EURO, za cenę podaną w ofercie ([...] EURO) przedstawił określone warunki nabycia i zbywania tych akcji. Zgodnie z pkt 2 umowy R. zachował jedynie jedną akcję o wartości nominalnej [...] EURO. Warunki zawartej umowy (pkt 4) zobowiązywały Spółkę polską (inwestora), w przypadku przyjęcia oferty, do nieodwołalnego zdeponowania nabytych akcji w R. do dnia [...].04.2010 r. bez możliwości wypowiedzenia. Ponadto umowa (pkt 5) przewidywała, że Spółka polska nieodwołalnie upoważniała R. do wykonywania wszelkich praw z akcji w okresie do [...].04.2010 r. Z treści umowy (pkt 7.1. i 7.2.) wynika ponadto, że: - R. przyznaje inwestorowi (spółce polskiej) nieodwołalne prawo (opcję) do odprzedaży R. nabytych akcji, - Inwestor (spółka polska) ze swej strony udzieli R. nieodwołalne prawo (opcję) do odkupienia od niego posiadanych akcji, na warunkach określonych w umowie z opcją ważności odkupu do [...].04.2010 r. Umowa wchodziła w życie tylko w przypadku przyjęcia przez R. oferty Inwestora w terminie do [...].04.2000 r. W dniu [...].04.2000 r. (zgodnie z ogólnymi warunkami inwestycji) między R.[...] w W. (R.), a A. Sp. z o.o. w P. (Inwestor) została zawarta umowa dotycząca nabycia przez Spółkę polską, za kwotę [...] EURO, [...] akcji Spółki R. S. [...] w L., o wartości nominalnej [...] EURO każda. Inwestor zobowiązał się przekazać kwotę równą cenie zakupu na konto R. w R.Z. [...] w W.. Zgodnie z umową (pkt 3) R. gwarantował, że cena rynkowa akcji na dzień [...].04.2000r. odpowiadać będzie cenie płaconej przez Inwestora. Na sfinansowanie powyższego zakupu w dniu [...].03.2000 r. w P. pomiędzy R. [...] S.A. w W., a Spółką A. Sp. z o.o. w P. zawarta została umowa kredytowa Nr [...] na podstawie, której Bank udzielił Spółce kredytu w kwocie [...] EURO na okres od dnia wejścia w życie umowy kredytowej do dnia [...].05.2001 r. pod warunkami określonymi w § 7 ust.1 umowy, dotyczącymi zabezpieczenia prawnego wierzytelności i roszczeń Banku wobec Kredytobiorcy (Spółki), a obejmującego między innymi: - złożenie weksla in blanco z deklaracją wekslową, - zastaw na [...] akcjach R. S. [...] w L. do czasu ustanowienia zastawu rejestrowego, - zastaw rejestrowy na [...] akcjach ww. Spółki z L.. Zgodnie z § 10 ww. umowa, weszła w życie w dniu podpisania, a kredyt został postawiony do dyspozycji kredytobiorcy w dniu ustanowienia zabezpieczeń określonych w § 7 ust.1. Na podstawie przedłożonych dokumentów bankowych wystawionych przez R. [...] SA, w trakcie kontroli ustalono, że w dniu [...].03.2000r. z polecenia płatniczego Spółki polskiej, Bank dokonał przelewu [...] EURO (tj. [...] zł) na rachunek R. [...] w W. z tytułu umowy nabycia akcji. Natomiast stosownie do postanowień umowy sporządzonej w dniu [...].04.2001 r. w W. A. Sp. z o.o. w P. dokonała sprzedaży Spółce R. [...] w W. [...] posiadanych akcji Spółki R. S. [...] w L. za kwotę [...] EURO. W dniu [...].05.2001 r. R.[...] S.A. powiadomił Spółkę polską o awizie kredytowym dotyczącym zapłaty za sprzedane ww. akcje w kwocie [...] EURO ([...] zł) - wyciąg bankowy z dnia [...].05.2001 r. Będąc właścicielem akcji Spółki R. S. [...] w L., A. Sp. z o.o. nabyła prawo do dywidendy za rok 2000/2001. Jak wynika bowiem z protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników R. S. [...] z dnia [...].04.2001 r., akcjonariusze przyjęli sprawozdanie finansowe za rok gospodarczy kończący się [...].03.2001 r., które wykazywało zysk w wysokości [...] EURO. Zgodnie zaś z uchwałą, o wypłacie dywidendy, do wypłaty przeznaczono kwotę [...] EURO. W oparciu zaś o dokument (bez daty) sporządzony w języku angielskim (wraz z tłumaczeniem na język polski) przez R. [...] w W., ustalono następujący podział zysku R. S. [...] w L. przeznaczonego na dywidendę dla akcjonariuszy za rok 2000/2001 (brutto [...] EURO): - dywidenda netto dla A. Sp. z o.o. w P. – [...] EURO; - dywidenda netto dla R. – [...] EURO; - podatek od dywidendy płacony w L. – [...] EURO. Przedstawiając powyższe organ stwierdził, że zgodnie z w/w uchwałą akcjonariuszy, zysk przeznaczony na dywidendę wynosił [...] EURO, a nie [...] EURO. Z dokumentu bankowego wystawionego przez R. Z. [...] w W. wynika, że Spółka R. S. [...] dokonała wpłaty podatku od dywidend w wysokości [...] EURO. W związku z powyższym wartość netto dywidendy przysługującej A. Sp. z o.o. w P. wynosiła [...] EURO, a faktycznie dywidenda winna wynosić: [...] EURO. Na podstawie przedłożonych dokumentów bankowych wystawionych przez R.[...] S.A. ustalono, że w dniu [...].05.2001 r. Bank powiadomił Spółkę polską o awizie kredytowym dotyczącym wpływu dywidendy w kwocie [...] EURO (tj. [...] zł) - wyciąg bankowy z dnia [...].05.2001 r. W związku z wyżej opisanymi transakcjami Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu pismem z dnia [...].11.2007r. wystąpił do Izby Skarbowej w Poznaniu - Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie z wnioskiem o uzyskanie informacji z administracji podatkowej w L. niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny na gruncie polskiego prawa podatkowego. W odpowiedzi na ww. pismo Izba Skarbowa w Poznaniu - Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie przy piśmie z dnia [...].02.2008 r. przesłało w języku polskim informację otrzymaną od luksemburskiej administracji podatkowej wraz z dokumentacją otrzymaną od tego organu. Ponadto, z odpowiedzi udzielonej przez administrację podatkową Luksemburga z dnia [...].02.2008 r. dotyczącej podmiotu zaangażowanego – R. S. [...], wynika, że "Spółka została utworzona dnia [...].03.2000 r. pod nazwą/firmą spółki R. S. [...] w formie prawnej spółki akcyjnej o kapitale zakładowym [...] EUR. Dnia [...].10.2001 r. spółka zmieniła nazwę na R.A. [...]. [...]. Od momentu utworzenia, figuruje w rejestrze osób prawnych płacących podatki bezpośrednie. Spółka jest wpisana do Rejestru Handlowego Luksemburga. Siedziba spółki mieści się od dnia [...].10.2002 w Luksemburgu [...]. Dnia [...].9.2004 r. spółka została postawiona w stan likwidacji. [...]. Spółka R. S. [...] nie jest spółką luksemburską. W rzeczywistości chodzi o spółkę austriacką S.R.P. [...] z siedzibą w W.. Dnia [...].10.2001 r. zmieniła ona swoją nazwę na R.A.P. [...] Spółka ta jest filią spółki luksemburskiej. Wymienione we wniosku o pomoc urzędową transakcje, tj. nabycie udziału w R. A. [...] (dawniej R.S. [...] przez A. Sp. z o.o., przekazanie dywidendy spółce luksemburskiej przez jej filię austriacką, podobnie jak przekazanie dywidendy spółce A. Sp. z o.o. w 2001 r. wszystkie one uzupełniają akta podatkowe. Zgodnie z postanowieniami ustawowymi dywidendy rozdzielane dla spółki kapitałowej mogą pochodzić wyłącznie z zysku handlowego netto uzyskanego przez spółkę. Wymienione dywidendy podlegają również opodatkowaniu u źródła, a stawka opodatkowania może się zmieniać w zależności od okoliczności, na przykład jeśli znajduje zastosowanie konwencja o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeśli chodzi o dywidendy, w stosunku do których można zastosować przywileje podatkowe dla spółek matki i filii przewidziane przez dyrektywę 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r., pobranie podatku u źródła nie jest wymagane. Wszelkie inne rozdzielanie środków akcjonariuszom może mieć miejsce jedynie jako zwrot kapitału zakładowego odpowiednio z kapitału zapasowego/rezerwowego w ramach operacji obniżenia kapitału zakładowego lub zwrotu "ukrytego" wkładu kapitałowego. Jeśli chodzi o podział skapitalizowanych rezerw, traktowanie ich w ujęciu podatkowym jest analogiczne do traktowania dywidend sensu stricto. Dywidenda brutto uchwalona dnia [...].4.2001 r. podczas walnego zgromadzenia akcjonariuszy, to jest [...] EUR, z których to [...] EUR przydzielono spółce prawa polskiego A., pochodzi z zysku handlowego netto uzyskanego przez R.A. [...] (dawniej R.S.[...]) w okresie od [...].3.2000 r. do [...].3.2001 r. Ten dochód składa się zasadniczo, w wysokości [...] EUR z dywidendy, którą spółka luksemburska otrzymała od swojej filii austriackiej R. A. P. [...] (dawniej A.R.P.[...]). Początkowo urząd skarbowy opodatkował kwotę brutto dywidendy przyznanej akcjonariuszowi polskiemu, dokonując poboru zaliczki w wysokości 5 % zgodnie z postanowieniami artykułu 10 nr 2.a) Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Następnie, pobrana zaliczka została jednakże zwrócona spółce luksemburskiej, ze względu na fakt, iż uzyskana od jej filii austriackiej dywidenda oznaczała z punktu widzenia podatkowego jedynie częściowy zwrot "ukrytego" wkładu kapitałowego w kwocie [...] EUR dokonanego dnia [...].3.2000 roku przez austriacką spółkę matkę spółki luksemburskiej, to znaczy R.[...] z W. Bilanse handlowe spółki luksemburskiej odnoszące się do okresu od [...].3.2000 roku (data utworzenia spółki) do [...].3.2001 roku nie wspominają tej operacji, ponieważ, jak zaznaczono wcześniej "ukryty" wkład został bezpośrednio wniesiony przez R.[...] do R. A. P. [...] (dawniej S. R. P. [...]). Z punktu widzenia podatkowego cały podział brutto w kwocie [...] EUR wypłaconych akcjonariuszom R. A. [...] (dawniej R. S. [...]) został uznany, w kwocie [...] EUR, jako częściowy zwrot tego "ukrytego" wkładu, ponieważ R. [...] została zastąpiona w swoich prawach do zwrotu przez A.". Mając powyższe na uwadze, organ kontroli skarbowej uznał, iż otrzymane przez odwołującą środki w wysokości [...] EURO pochodziły z wypłaconego wkładu ukrytego, co zdaniem organu kontroli skarbowej, potwierdza również fakt, iż pobrany od tej części dochodu podatek został przez luksemburskie władze podatkowe zwrócony. W konsekwencji uznano, iż do tej części dochodu uzyskanego przez Spółkę A. nie ma zastosowania art. 17 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z art. 24 ust. 1 lit. a Konwencji zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Ponadto w zaskarżonej decyzji wskazano, powołując się na dokumentację rozliczeniową sporządzoną przez R. [...] w W., że faktyczna kwota "dywidendy" winna wynosić [...] EURO i została zawyżona o kwotę [...] EURO. W związku z powyższym, organ kontroli skarbowej uznał, iż otrzymane środki pieniężne w kwocie [...] EURO (tj. [...] zł) w dacie otrzymania stanowiły przychód na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że otrzymane przez Spółkę A. środki pieniężne nie stanowią dochodu z akcji w rozumieniu art. 10 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z Luksemburgiem, wobec czego nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z postanowieniami art. 24 ust. 1 lit. a) Konwencji, a zatem, jako otrzymane pieniądze, stosownie do unormowań art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowią przychód podatkowy. Odnosząc się natomiast do pozostałych kwestii będących przedmiotem decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu, w stosunku do których strona nie sformułowała zarzutów, organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., poprzez przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania Spółki za 2001 r., - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego dla przyjętych kwalifikacji prawnych, - art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., w związku z art. 24 ust. 1 lit. a), art. 10 ust. 2 lit. a) i art. 10 ust. 3 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresu poprzez przyjęcie, że dywidenda otrzymana przez Spółkę od jej luksemburskiej spółki nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania w Polsce. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w sprawie sporną między stronami pozostaje kwestia, czy wpisy hipotek przymusowych kaucyjnych dokonane po [...].12.2007 r. wywarły "wyłączający" przedawnienie zobowiązania podatkowego za rok 2001 w możliwości prowadzenia egzekucji z nieruchomości objętych tymi wpisami. Zdaniem skarżącej skutek taki nie nastąpił. Zgodnie bowiem z jednolitym stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowym dotyczącym wykładni art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od dnia złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Jednak skutek wsteczny wpisu związany jest tylko z takim wpisem, który jest dopuszczalny w chwili jego dokonania, a nie w chwili złożenia wniosku. Czym innym jest wynikająca z tego przepisu moc wsteczna wpisu, a czym innym ocena zasadności wniosku o wpis, czyli dopuszczalności wpisu. Ocena ta, wobec braku normy szczególnej w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c, jest dokonywana według stanu na dzień orzekania, a nie na dzień złożenia wniosku. Mając powyższe na względzie, a także przytoczone orzecznictwo, skarżąca wniosła o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako w pełni właściwy i legitymowany do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, iż wobec dokonania wpisów hipotek przymusowych kaucyjnych w 2008 roku były one niedopuszczalne, zaś zobowiązanie podatkowe Spółki dotyczące roku 2001 wygasło na skutek przedawnienia. Dopiero bowiem ewentualny wyrok sądu administracyjnego podzielający stanowisko Skarżącej w tym względzie stanowić będzie podstawę do zakwestionowania tych wpisów i wystąpienia przez Spółkę do sądu wieczystoksięgowego o ich wykreślenie. Skarżąca podnosi, iż Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji opierając się wyłącznie o informacje, uzyskane od luksemburskiej administracji podatkowej, wywiódł, że otrzymane przez spółkę A. środki pieniężne nie stanowią dochodu z akcji w rozumieniu art. 10 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z Luksemburgiem, wobec czego nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z postanowieniami art. 24 ust. 1 lit. a) Konwencji, a zatem, jako otrzymane pieniądze, stosownie do unormowań art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowią przychód podatkowy. Spółka nie zgadza się z postawionym przez organy zarzutem zawyżenia straty podatkowej poprzez zaniżenie przychodów o kwotę [...] dotyczącą dochodów uzyskanych z tytułu otrzymanej dywidendy. Spółka uzyskała wpływ z dywidendy w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje Konwencja. Nie ulega żadnej wątpliwości, że Spółka miała prawny tytuł do akcji spółki wypłacającej zysk wykazany w bilansie. Spółka R. S. wypłaciła swym akcjonariuszom zysk, który był wykazany przez tę spółkę w bilansie, a nie jakiekolwiek inne świadczenie. W ocenie Spółki nie może stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji wypłaconych środków informacja przekazana przez Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie, że Urząd Skarbowy w Luksemburgu dokonał zwrotu potrąconego 5% podatku Spółce R. [...] z W., co miało wynikać z faktu powzięcia informacji przez spółkę luksemburską, iż dywidenda pobrana od jej austriackiej filii z finansowego punktu widzenia stanowiła wypłatę z wkładu ukrytego w kwocie [...] euro. Z informacji tej nie wynika bowiem, iż zweryfikowano wniosek spółki luksemburskiej, że zwrot jest należny. Zdaniem Spółki Dyrektor Izby Skarbowej całkowicie zignorował zarzut odwołania, iż kwalifikacja uzyskanej przez Spółkę dywidendy w świetle wewnętrznego prawa luksemburskiego nie może przesądzać kwalifikacji na gruncie art. 10 ust. 3 Konwencji, a tym samym przesądzać o prawie do zwolnienia owej dywidendy z opodatkowania w Polsce. Jak bowiem wynika z tego przepisu, tylko w przypadku "innych [niż dochód z akcji] praw (...) do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw spółki" zachodzą podstawy do analizy, czy na gruncie prawa podatkowego państwa, w którym spółka wydzielająca dywidendy ma siedzibę, zrównane są z wpływami z akcji. W zaskarżonej decyzji przyjęto a priori, że badanie takie rozciąga się na wszystkie dochody, wymienione w tym przepisie, i błędnie uznano interpretację władz luksemburskich za przesądzającą kwestię. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 01 września 2009 r. tut. Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2008 r. o sygn. akt I SA/Po 624/08, którym oddalono skargę Spółki na decyzję w przedmiocie zabezpieczenia, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, na majątku Spółki przybliżonej kwoty niezapłaconego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok wraz z odsetkami. Według strony jednym z zarzutów w niniejszej sprawie jest zarzut wydania decyzji wymiarowej z naruszeniem przepisów o przedawnieniu. Zarzut ten podniesiony został również w sprawie, która będzie przedmiotem rozpoznania przez NSA. Tym samym rozstrzygnięcie sporu dotyczącego zasadności decyzji o zabezpieczeniu może mieć istotny wpływ na wynik niniejszego sporu albowiem będzie dotyczyło zasadności podnoszonego przez stronę zarzutu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Skarga nie jest zasadna. Bezzasadny okazał się zarzut skarżącej dotyczący przedawnienia zobowiązania Spółki za 2001 r. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2010 r., o sygn. akt II FSK 5/09 oddalającym skargę kasacyjną "A." od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 624/08 w sprawie ze skargi "A." na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku. W uzasadnieniu w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r., polegającym na przyjęciu, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowiącego przedmiot zabezpieczenia, potwierdził, że w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże w rozpatrywanej sprawie zastosowanie miał przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki. W myśl art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Jednym ze sposobów zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych, w tym również zobowiązań podatkowych, jest hipoteka uregulowana w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej: u.k.w.h.). Zgodnie z art. 110 u.k.w.h., hipotekę przymusową można uzyskać na podstawie tymczasowego zarządzenia sądu, postanowienia prokuratora, z mocy przepisów szczególnych na podstawie decyzji, chociażby decyzja nie była ostateczna, albo zarządzenie zabezpieczenia, dokonanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy szczególne, o których mowa w przytoczonym przepisie, to art. 34-39 Ordynacji podatkowej, w których uregulowano hipotekę przymusową służącą zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. W tym miejscu należy przypomnieć, że hipoteka przymusowa powstaje na wniosek wierzyciela dysponującego jednym z aktów organów publicznych stwierdzającym istnienie wierzytelności pieniężnej, oraz że jest niezależna od woli właściciela przedmiotu hipoteki. Decydujące znaczenie ma tytuł prawny wymieniony w art. 110 u.k.w.h., w rozpoznawanej sprawie – zarządzenie zabezpieczenia, a także wola wierzyciela wyrażona we wniosku. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r., w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, uległoby przedawnieniu z upływem 2007 r. Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek wierzyciela o zabezpieczenie zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę złożony w dniu [...] grudnia 2007 r. jak też wydanie decyzji o zabezpieczeniu na majątku spółki "A." z dnia [...] grudnia 2007 r. nastąpiło przed okresem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 29 u.k.w.h., wpis (hipotek przymusowych) w księdze wieczystej ma moc wsteczną od dnia złożenia wniosku o dokonaniu wpisu. Oznacza to, że sąd rejonowy dokonując tego wpisu dokonał oceny zasadności wniosku zarówno pod względem formalnym jak też merytorycznym. Kolejno należy wskazać, że w toku postępowania organy obu instancji zebrały materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowo ustaliły stan faktyczny mający znaczenie dla sprawy, a przy ocenie materiału dowodowego nie naruszyły przepisów postępowania. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Ocena szczegółowego i wnikliwego postępowania znalazła swój wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji, stosownie do wymogów art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut skargi dotyczący naruszenia w/w przepisów. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła oceny, czy na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, w trakcie prowadzonego postępowania słusznie stwierdzono zaniżenie przez odwołującą przychodów podatkowych. Skarżąca Spółka nie podzieliła bowiem stanowiska organów dotyczących ustalenia zawyżenia straty podatkowej i zaniżenia dochodu podatkowego poprzez zaniżenie przychodów o kwotę [...] zł. W ocenie Spółki kwota ta stanowiła dywidendę podlegającą zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W badanej sprawie poza sporem jest okoliczność, że skarżąca była akcjonariuszem luksemburskiej spółki R.S. [...] i posiadała [...] akcji co stanowiło 99,99 % kapitału akcyjnego. Niesporne jest również, że w związku z nabyciem akcji wyżej wymienionej spółki skarżąca poniosła "wydatek" w kwocie [...] EURO. Nie jest kwestionowana również okoliczność, że na rachunek Spółki wpłynęła w dniu [...].05.2001 r. kwota [...] EURO (uwzględniająca pomniejszenie o kwotę [...] EURO z tytułu pobranego 5% podatku "u źródła"). Zasadniczy spór w sprawie dotyczy charakteru, jaki miała wpłata z firmy R. S. [...]. Z wyciągu bankowego wynikało, że kwota ta stanowiła należność z tytułu dywidendy. Na taki tytuł powołuje się również skarżąca Spółka. Zdaniem natomiast organów wpłata ta stanowiła zwrot wkładu ukrytego. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody osiągane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...) jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi. W rozpatrywanej sprawie umową międzynarodową, o której mowa w powołanym przepisie, jest Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie opodatkowania od dochodu i majątku. Zgodnie z treścią art. 10 Konwencji dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Umawiającym się Państwie osobie mającej siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie mogą być opodatkowane także w Umawiającym się Państwie i według prawa tego Państwa, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę, ale jeżeli odbiorca dywidend jest ich właścicielem, podatek ten nie może przekroczyć 5% kwoty dywidend brutto, jeżeli odbiorcą dywidend jest spółka (inna niż spółka osobowa), której udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 25%. Użyte w tym artykule określenie "dywidendy" oznacza dochód z akcji, akcji gratisowych lub prawa do pobierania korzyści, akcji w kopalnictwie, akcji członków założycieli lub innych praw, z wyjątkiem wierzytelności, do udziału w zyskach, jak również dochód z innych praw spółki, które według prawa podatkowego Państwa, w którym spółka wydzielająca dywidendy ma siedzibę, zrównane są z wpływami z akcji (art. 10 ust. 3 Konwencji). Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że posiadanie tytułu prawnego do akcji spółki nie oznacza, że każda wypłata dokonywana przez spółkę, w której skarżąca posiadała akcje jest wypłatą dochodu z akcji. Za dochód jednostki gospodarczej należy uznać wygospodarowany przez nią i zrealizowany czysty przyrost majątkowy, który powstaje wyłącznie w obrocie gospodarczym jako rezultat własnej pracy lub kapitału (za J. Małecki w: A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Poznań, wyd. IV). Za dochód nie można więc uznać zwrotu wcześniej wpłaconych środków pieniężnych, a dochodem będzie jedynie przyrost tych środków, który powstał w wyniku obrotu wpłaconym kapitałem. Z tego też względu błędna jest argumentacja Strony wskazująca, że w całości środki wypłacone przez R.S.[...] są dochodem z akcji. Podobnie stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku z dnia 27 września 2007 r. o sygn. akt I SA/Go 205/07, zaakceptowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. o sygn. akt II FSK 177/08, który skład orzekający w niniejszej sprawie również podziela. Prawidłowo organ zaznaczył, że skarżąca podkreślając fakt, iż R. S. [...] wypłaciła swoim akcjonariuszom zysk wykazany w bilansie, a nie jakiekolwiek inne świadczenie, pominęła ustalenia organów finansowych Luksemburga, z których wynika, że kwota [....] EURO stanowiła zwrot wkładu ukrytego. Skarżąca pomija również okoliczność, że pobrany od całej kwoty 5% podatek został zwrócony spółce luksemburskiej, ze względu na fakt, iż cyt. " (...)uzyskana od jej filii austriackiej dywidenda oznaczała z punktu widzenia podatkowego jedynie częściowy zwrot "ukrytego" wkładu kapitałowego w kwocie [...] EUR dokonanego dnia [...].3.2000 roku przez austriacką spółkę matkę spółki luksemburskiej, to znaczy R. [...] z W. Bilanse handlowe spółki luksemburskiej odnoszące się do okresu od [...].3.2000 roku (data utworzenia spółki) do [...].3.2001 roku nie zawierają tej operacji, ponieważ, jak zaznaczono wcześniej "ukryty" wkład został bezpośrednio wniesiony przez R. [...] do R. A. P. [...] (dawniej S. R. P.[...]). Z punktu widzenia podatkowego wpłata brutto w kwocie [...] EUR dokonana na rzecz akcjonariuszy R. [...] (dawniej R. S.[...]) została uznana, w kwocie [...] EUR, jako częściowy zwrot tego "ukrytego" wkładu, ponieważ R.[...] została zastąpiona w swoich prawach do zwrotu przez A. Nie ma również znaczenia w sprawie, że Spółka A. nie otrzymała zwrotu na swój rachunek pobranego w Luksemburgu podatku od dywidendy. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że otrzymane przez Spółkę A. środki pieniężne nie stanowią dochodu z akcji w rozumieniu art. 10 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z Luksemburgiem, wobec czego nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z postanowieniami art. 24 ust. 1 lit. a) Konwencji, a zatem, jako otrzymane pieniądze, stosownie do unormowań art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowią przychód podatkowy. W konsekwencji, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych rozstrzygnięciach naruszenia przepisów postępowania ani naruszenia prawa materialnego wobec czego na podstawie art. 151 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło