I GSK 659/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 633/10 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 633/10, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, z następującym uzasadnieniem. W czasie przeprowadzonej kontroli na stacji paliw w Smreczynie, gdzie [...] (dalej: skarżąca, strona) prowadziła działalność gospodarczą. W toku postępowania podatkowego, stwierdzono, iż skarżąca w okresie od stycznia do grudnia 2005 r. dokonywała zakupu oleju opałowego objętego preferencyjną stawką podatku akcyzowego, a następnie zakupiony olej opałowy przeznaczała do dalszej odsprzedaży, jak i na potrzeby własne do ogrzewania stacji paliw wraz z zapleczem gospodarczo-technicznym. Ustalono, iż w stosunku do niektórych czynności sprzedaży oleju opałowego w miesiącach od stycznia do października 2005 r. strona posiadała oświadczenia nabywców oleju opałowego o jego przeznaczeniu, ale były to oświadczenia zawierające nieprawdziwe dane personalno-adresowe. Ponadto, w wyniku przeprowadzenia rozliczenia zakupu i sprzedaży oleju opałowego za ww. okres ustalono, że w marcu i czerwcu 2005 r. skarżąca dokonała nieudokumentowanej sprzedaży oleju opałowego, natomiast w maju, październiku i grudniu 2005 r. sprzedaży oleju opałowego nieznajdującego pokrycia w zakupach. Stwierdzono również, że w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2005 r. skarżąca zakupiła olej opałowy w łącznej ilości 217.802 litrów. W tym samym okresie dokonała sprzedaży 228.705,22 litrów oleju opałowego oraz nieudokumentowanego rozchodu przedmiotowego wyrobu w ilości 44.896 litrów. Równocześnie, w badanym okresie strona zużyła na cele własne 7.360 litrów tego wyrobu. W okresie objętym kontrolą strona dokonywała zakupów oleju opałowego u następujących kontrahentów: [...]. Olej opałowy przechowywano w dwudziestu pięciu zbiornikach z tworzywa sztucznego o pojemności ok. 1.000 litrów każdy. Na podstawie przekazanych przez stronę spisów z natury, sporządzonych odpowiednio na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz na dzień 31 grudnia 2005 r., ustalono stany magazynowe oleju opałowego w wysokości 21.200 i 2.798 litrów. Ustalono także, że skarżąca dokonywała zużycia oleju opałowego na potrzeby własne, tj. do ogrzewania stacji paliw położonej wraz z zapleczem gospodarczo-technicznym za pomocą dwóch urządzeń grzewczych zasilanych olejem opałowym. Jednocześnie nie posiadała żadnej dokumentacji technicznej ww. pieców grzewczych, jak i dokumentów ich zakupu. Wielkość zużycia oleju opałowego na cele własne w poszczególnych miesiącach 2005 r. strona dokumentowała "Dowodem wydania z magazynu", który to dokument nie był ewidencjonowany w księgach podatkowych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] działając na podstawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2, art. 11ust. 1, art.14 ust. 1, art.18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64, art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm. – dalej: ustawa o podatku akcyzowym z 2004 r.), § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 3 pkt 1, § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.), art.13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 55, art. 56, art. 63 § 1 oraz art. 200 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – dalej: o.p.), § 2 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. Nr 165, poz. 1373) – określił skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego za maj 2005 r. wysokości 7.210,00 zł Po wniesieniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej we [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie doprowadziło do ustalenia, iż strona posługiwała się oświadczeniami zawierającymi nieprawdziwe dane nabywców oleju. Powyższe zdaniem organu oznacza, że strona dokonała sprzedaży oleju innym podmiotom niż wynikałoby to z oświadczeń. Organ wskazał, że przepisy u.p.a. nie pozostawiają organom podatkowym żadnej dowolności, gdyż w chwili zaistnienia określonych okoliczności faktycznych, stosuje się odpowiednie przepisy, a taką okolicznością jest brak prawidłowych oświadczeń, które strona miała możliwość przedłożyć, jeśli takowe posiadała. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut naruszenia § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., poprzez określenie stronie postępowania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego w kwocie większej niż deklarowana przez stronę postępowania. Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się również z zarzutem błędnych wyliczeń dotyczących różnic pomiędzy możliwościami magazynowymi strony, a faktycznie dokonaną sprzedażą oleju opałowego, wskazując iż organ podatkowy I instancji sporządził zestawienie zakupów i sprzedaży oleju opałowego za poszczególne miesiące 2005 r. na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów, rejestrów oraz dokonanych ustaleń, uwzględniając zużycie oleju opałowego na potrzeby własne, jak również biorąc pod uwagę możliwości magazynowe strony. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła zatem organ odwoławczy do przekonania, że ustalona nieudokumentowana wielkość sprzedanego oleju oraz wysokość zobowiązania podatkowego jest zgodna zarówno ze stanem faktycznym jak i prawnym. Za niesłuszny uznał również organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 188 o.p., gdyż w jego ocenie organ I instancji wystarczająco wnikliwie przeanalizował i wyjaśnił wszystkie aspekty sprawy, a przeprowadzone postępowanie uwzględniło wszelkie okoliczności znane w sprawie i doprowadziło do wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego. Za bezzasadny uznał także Dyrektor Izby Celnej zarzut naruszenia art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, podkreślając, że zgodność z Konstytucją zakwestionowanych przez skarżącą przepisów nie została podważona w żadnym z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Decyzja ta została następnie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we [...], który wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 633/10, oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187, 191 i 199 o.p. zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Wobec tego za bezzasadny WSA uznał zarzut przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego zebranego w sposób wybiórczy, z pominięciem przeprowadzenia dowodów na okoliczność rzeczywistego sposobu sprzedaży przez stronę postępowania oleju opałowego i jego przeznaczenia. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji, w trakcie prowadzonego postępowania przeanalizował m.in. oświadczenia nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego, przeprowadził czynności dowodowe w zakresie zgodności przeprowadzonych transakcji kupna i sprzedaży oleju opałowego na podstawie faktur VAT, przesłuchał stronę postępowania oraz przeprowadził oględziny miejsca prowadzonej działalności, następnie wezwał stronę do wskazania pełnych danych adresowych nabywców oleju opałowego wskazanych w oświadczeniach, dokonując ich weryfikacji w bazach danych informatycznych systemu PESEL urzędów miast i gmin, wystosował do niektórych nabywców oleju opałowego wezwania do złożenia pisemnych wyjaśnień, przeprowadził czynności sprawdzające w miejscach wskazanych jako adresy zamieszkania oraz przesłuchał w charakterze świadków niektórych nabywców oleju opałowego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy został ponownie przeanalizowane przez organ odwoławczy pod kątem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, zgodnie z którym określona została wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za kwestionowany okres. Za nieuzasadniony Sąd I instancji uznał również zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonych decyzji na podstawie § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2005 r.) cyt. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., który w ocenie strony, w części w jakiej odsyła do odpowiedniego stosowania § 3 ust. 3 rozporządzenia, w zakresie określenia stawki podatku z tytułu sprzedaży oleju opałowego w sytuacji niezłożenia oświadczenia przez nabywcę stwierdzającego, iż nabywany wyrób jest przeznaczony na cele opałowe, niezgodny jest z ww. przepisami Konstytucji. Według Sądu I instancji kwestia konstytucyjności powyższego przepisu została rozstrzygnięta w wyroku z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt P 94/08, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten jest zgodny z art. 2 Konstytucji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym naruszenia przez organy podatkowe § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Sąd I instancji na wstępie stwierdził, że w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami w zakresie podatku akcyzowego na oleje przeznaczone na cele opałowe obowiązywał różny stan prawny. Obowiązujący za okres od stycznia do 24 sierpnia 2005 r. przepis art. 65 ust 1 u.p.a. (który stosownie do art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym ma zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał przed dniem wejścia ustawy i należna akcyza nie została zapłacona) przewidywał stawkę akcyzy na paliwa silnikowe i oleje opałowe w wysokości 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 65 ust. 2 u.p.a., Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 22 kwietnia 2004 r. obniżył stawkę podatku akcyzowego m. in. na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe. Stosowanie obniżonych stawek zostało uzależnione od spełnienia przez podmioty sprzedające oleje opałowe opodatkowane niższą stawką akcyzy dodatkowych warunków, tj. od uzyskania od nabywców oleju opałowego oświadczeń zawierających dane określone w § 4 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, o przeznaczeniu nabywanych wyrobów na cele opałowe (§ 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2). Zgodnie z § 4 ust. 5 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w przypadku niezłożenia oświadczeń zawierających dane określone w § 4 ust. 2, zastosowanie ma przepis § 3 ust. 3 rozporządzenia nakazujący zastosowanie stawki podatku akcyzowego wysokości odpowiadającej stawce jak dla olejów napędowych. Ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (która weszła w życie od dnia 24 sierpnia 2005 r.), a następnie rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 września 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, (które weszło w życie z dniem 15 września 2005 r.) został wprowadzony nowy stan prawny polegający na zmianie art. 65 ust. 1, dodaniu do art. 65 u.p.a. ustępu 1a, skreśleniu § 3 ust. 3 oraz zmianie § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. W stanie prawnym obowiązującym od września 2005 r. wprowadzone zostały dwie stawki akcyzy dla oleju opałowego: wynikająca z przepisu art. 65 ust. 1 u.p.a. stawka akcyzy dla oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe wynosi 233 zł na 1.000 litrów, z możliwością jej obniżenia stosownie do przewidzianego w ust. 2 art. 65 upoważnienia dla Ministra Finansów, zaś przewidziana w art. 65 ust. 1a stawka oleju opałowego wynosi 2.000 zł za 1.000 litrów z tym, że stawka ta ma zastosowanie w przypadku użycia olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe, związanych z niespełnieniem określonych wymagań, użycia niezgodnie z przeznaczeniem, bądź sprzedaży za pomocą odmierzaczy paliw. W tym kontekście WSA zauważył, że stan prawny obowiązujący do dnia 24 sierpnia 2005 r., jak i stan prawny obowiązujący po tym dniu (zmiana przepisów polegająca na zmianie art. 65 ust. 1, dodaniu do art. 65 ustępu 1a i skreśleniu § 3 ust. 3 oraz zmianie § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. z dniem 15 września 2005 r.), w istocie nie zmienił sytuacji prawnej podatników sprzedających oleje opałowe do celów opałowych. Przewidziana w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. regulacja prawna odnosząca się do warunków dystrybucji, nakłada na sprzedawcę obowiązek przyjęcia oświadczeń nabywców zawierających dane określone w ust. 2 tego przepisu. Prawodawca zawarł wymóg dotyczący zamieszczenia precyzyjnych danych co do osoby nabywcy, określenia ilości, rodzaju i typu urządzeń grzewczych, miejsca ich zainstalowania, daty zawarcia umowy zbycia. Oświadczenia stanowią instrument kontroli obrotu towarem, który może być użyty do innych celów niż opałowe i pozwalają na zweryfikowanie, czy olej nabyty na cele opałowe został faktycznie przeznaczony na ten cel. Pojęcie użycia przyjęte w art. 65 ust. 1a u.p.a. należy rozumieć szeroko, obejmuje także sprzedaż, zaś użycie przez sprzedawcę oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem oznacza niezachowanie warunków koniecznych do zastosowania stawki preferencyjnej w zakresie uzyskania od kupującego oświadczenia kompletnego i zupełnego. Prawidłowe oświadczenie nabywcy stwarza domniemanie, iż nabywany wyrób zostanie przeznaczony na cele opałowe, zaś brak oświadczenia, oświadczenie niekompletne lub niezgodne ze stanem rzeczywistym stwarza domniemanie, że olej został wykorzystany na inny cel, niezgodnie z przeznaczeniem i uzasadnia zastosowanie stawki określonej w art. 65 ust. 1a ustawie o podatku akcyzowym z 2004 r. Podkreślić należy, że chociaż po zmianie ustawy i rozporządzenia brak jest unormowania odpowiadającego treści § 4 ust. 5 cyt. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, zawierającego wprost zapis, że w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 1 i 3, przepisy § 3 ust. 3 stosuje się odpowiednio, to wprowadzona zmiana przepisów w rozporządzenia (§ 3 ust. 3 i § 4 ust. 5) jak i w ustawie o podatku akcyzowym (art. 65) nie zmieniły sytuacji prawnej sprzedawców oleju opałowego w zakresie konieczności posiadania prawidłowo wypełnionych oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego dla zastosowania stawki preferencyjnej, lecz miały na celu przeniesienie regulacji dotyczącej stawek podatku z aktu podstawowego do ustawy. Sąd I instancji podkreślił, że celem wprowadzenia obowiązku uzyskiwania oświadczeń, o których mowa w rozporządzeniu, było umożliwienie kontroli nad obrotem olejem opałowym, który mógł być wykorzystywany do innych celów niż opałowe. Jednocześnie WSA wskazał, że nie chodzi tu o jakiekolwiek oświadczenia nabywców oleju, ale o oświadczenia, o których mowa w § 4 ust. 1-3 tego rozporządzenia. Zatem obowiązkiem skarżącej było pobranie od nabywców oświadczeń zawierających elementy określone przepisami. Przeprowadzone w sprawie postępowanie podatkowe wykazało natomiast, że strona posługiwała się oświadczeniami zawierającymi nieprawdziwe dane personalno-adresowe nabywców oleju opałowego, a zatem nie identyfikującymi w sposób rzetelny drugiej strony transakcji zakupu oleju. Nie dysponując danymi nabywców, organy podatkowe nie mogły stwierdzić, czy olej nabyty na cele opałowe został faktycznie wykorzystany na ten cel, a wykazanie przez organy niezgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia stwarza domniemanie, że olej został wykorzystany na inny cel niż opałowy, a zatem niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że zakwestionowane przez organy oświadczenia nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń, czyli są dokumentami fikcyjnymi. Organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, wskazały dowody na podstawie których dokonały powyższych ustaleń. Ocena organów, iż zakwestionowane oświadczenia rzekomych nabywców oleju opałowego nie są zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej którą dokumentują, nie jest oceną dowolną. Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu, że strona nie miała uprawnień, ani instrumentów umożliwiających merytoryczną weryfikację oświadczeń. W tym kontekście WSA wskazał, że wadliwość czy też fikcyjność oświadczeń obciąża sprzedawcę, gdyż to podatnik aby skorzystać z preferencyjnej składki, winien podjąć wszelkie działania w celu uzyskania oświadczenia zawierającego wymogi określone w rozporządzeniu. Ponieważ preferencje podatkowe mają charakter warunkowy, odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta. Natomiast wadliwości materialnej i formalnej oświadczeń nie można konwalidować żadnymi innymi środkami dowodowymi (w tym zeznaniami świadków), skoro z woli prawodawcy ten właśnie dokument, spełniający określone wymogi, ma szczególne znaczenie dowodowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...], wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3§1i§2 pkt 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 135, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 122 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. oraz w związku z: art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, § 4 ust. 5 i § 3 ust. 3 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2005 r.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. poprzez oddalenie skarg zamiast uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku, akcyzowym za miesiące: styczeń, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2005 r., w sytuacji, gdy decyzje te naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a) art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonych decyzji na podstawie § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., który w części, w jakiej odsyła do odpowiedniego stosowania § 3 ust. 3 tegoż rozporządzenia w zakresie określenia stawki podatku z tytułu sprzedaży oleju opałowego, w sytuacji niezłożenia oświadczenia przez nabywcę stwierdzającego, iż nabywany wyrób jest przeznaczony na cele opałowe, jest niezgodny z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji, b) art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64 i art. 65 u.p.a., § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 3 pkt 1, § 4 ust. 1 i ust. 2 oraz § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. poprzez określenie stronie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego w kwocie większej niż deklarowana przez stronę skarżącą, w sytuacji, gdy strona skarżąca nie dokonywała sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe, bowiem olej opałowy sprzedawany był przez stronę skarżącą wyłącznie dla celów opałowych, c) art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, § 3 i § 4, art. 55, art. 56, art. 63 § 1 o.p. poprzez określenie stronie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego w kwocie większej niż deklarowana przez skarżącą, w sytuacji, gdy skarżąca nie dokonywała sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe, bowiem olej opałowy sprzedawany był przez skarżącą wyłącznie dla celów opałowych, d) art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. poprzez naruszenie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności: - przyjęcie za podstawę rozstrzygnięć wybiórczego materiału dowodowego w celu udowodnienia niesłusznej i arbitralnie przyjętej tezy, że skarżąca dokonywała sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe, - brak przeprowadzenia dowodów na okoliczność rzeczywistego sposobu sprzedaży przez skarżącą oleju opałowego i przeznaczenia sprzedanego oleju opałowego, - nieuwzględnienie okoliczności, popartych wyjaśnieniami skarżącej, w szczególności złożonymi w dniu 29 października 2009 r. przez [...], dotyczących rzekomych różnic magazynowych i polegających na tym, że: (i) zdarzały się przypadki wystawiania przez skarżącą dokumentów sprzedaży, zwłaszcza dotyczących sprzedaży na większą ilość, w terminie późniejszym niż faktyczna dostawa oleju opałowego, (ii) nie każdy zakup oleju opałowego był magazynowany w zbiornikach posiadanych przez skarżącą, tylko był transportowany bezpośrednio od dostawcy do nabywcy, e) odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącą w odwołaniu z dnia [...] lutego 2010 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], f) stosowanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy niedopuszczalnej w prawie podatkowym zasady, według której wszelkie wątpliwości rozstrzygane są na korzyść Skarbu Państwa (in.dubio pro fisco). 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), tj.: a) art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonych wyroków na podstawie § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2005 r.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., który w części, w jakiej odsyła do odpowiedniego stosowania § 3 ust. 3 tegoż rozporządzenia w zakresie określenia stawki podatku z tytułu sprzedaży oleju opałowego, w sytuacji niezłożenia oświadczenia przez nabywcę stwierdzającego, iż nabywany wyrób jest przeznaczony na cele opałowe, jest niezgodny z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji, b) art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64 i art. 65 ustawy z o podatku akcyzowym z 2004 r., § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 3 pkt 1, § 4 ust. 1 i ust. 2 oraz § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. poprzez wydanie zaskarżonych wyroków na podstawie tych przepisów, w sytuacji gdy skarżąca nie dokonywała sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe, bowiem olej opałowy sprzedawany był przez skarżącą wyłącznie dla celów opałowych, c) art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez przyjęcie, że przepis ten stanowi podstawę prawną legitymowania przez sprzedawcę nabywców oleju opałowego w sytuacji, gdy przepis ten pozwala jedynie na przetwarzanie danych osobowych pomimo braku wyraźnej zgody na przetwarzanie, ale tylko w przypadku, gdy jest to "konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą", natomiast nie daje podstaw do legitymowania przez sprzedawcę nabywców oleju opałowego, zwłaszcza jeśli ci odmawiają okazania dokumentu potwierdzającego podawane przez nich dane. Ponadto skarżąca wniosła o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 z ze zm.), co do zgodności § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt. 1 (w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2005 r.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w części, w jakiej przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania § 3 ust. 3 tegoż rozporządzenia w zakresie określenia stawki podatku z tytułu sprzedaży oleju opałowego, w sytuacji niezłożenia oświadczenia przez nabywcę stwierdzającego, iż nabywany wyrób jest przeznaczony na cele opałowe, z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie określonych przepisów prawa w określonej formie, sama zakreśla obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia jest związany podstawami z art. 174 p.p.s.a. i zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zgodnie z zasadą rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej sąd ten nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają więc sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a.), który opiera się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04). Podkreślić należy ponadto, iż zarzuty skargi kasacyjnej odnosić się powinny do zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego zgodność z prawem jest przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie zaś do decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, wydanych przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2455/11). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie została skierowana do konkretnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z jej treści wynika bowiem, że dotyczy ona wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I SA/Wr od 630 do 634/10 oddalających skargę na decyzje Dyrektora Izby we [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2005 r., co jest rzeczą niedopuszczalną, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania podstaw kasacyjnych. Poza tym uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się w zasadzie do przytoczenia przepisów prawa i ogólnikowego powoływania się na poglądy judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji. W tym zakresie uzasadnienie nie zawiera rozwinięcia podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie określonych przepisów prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozważania powyższe mają znaczenie zasadnicze dla oceny skargi kasacyjnej, bowiem występujące w niej wady uniemożliwiają merytoryczną ocenę zasadności podniesionych zarzutów, albowiem zostały one skierowane do kilku wyroków WSA we Wrocławiu Niemniej jednak należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji uznający za zgodną z prawem decyzję określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2005 r., w związku z posługiwaniem się przez stronę oświadczeniami o przeznaczeniu oleju opałowego zawierającymi nieprawdziwe dane nabywców, co uniemożliwiało zastosowanie od wadliwie udokumentowanej sprzedaży preferencyjnej stawki podatku. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Natomiast w sprawie, w której skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Niemniej jednak od tej zasady mogą występować wyjątki. Jeżeli bowiem dany przepis prawa materialnego w wyniku jego wadliwej interpretacji został niewłaściwie zastosowany do danego stanu faktycznego, wówczas ewentualne naruszenie przepisów o postępowaniu przy ustalaniu, czy stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie nie będzie miał istotnego wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 668/12). W okresie, którego dotyczy zaskarżona do Sądu I instancji decyzja obejmująca podatek akcyzowy za maj 2005 r. - stawki podatku akcyzowego zostały określone m.in. w art. 65 ust. 1 u.p.a. (zmienionym od dnia 24 sierpnia 2005 r., to jest od wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 160, poz. 1341). Ustawodawca w art. 65 ust. 2 cyt. ustawy o podatku akcyzowym upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do obniżenia, w drodze rozporządzenia, stawek akcyzy określonych w art. 65 ust. 1 w/w ustawy, oraz ich różnicowania w zależności od rodzaju wyrobu, a także określania warunków ich stosowania przy uwzględnieniu: przebiegu realizacji budżetu, sytuacji gospodarczej państwa oraz poszczególnych grup podatników i potrzeby ochrony środowiska naturalnego, a także udziału w tych wyrobach komponentów wytwarzanych z surowców odnawialnych. W wykonaniu upoważnienia ustawowego Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, w którym obniżył stawki akcyzy wymienione w art. 65 ust. 1 u.p.a. (§ 3 rozporządzenia – stawki preferencyjne) oraz określił warunki stosowania obniżonych stawek. Warunki zastosowania preferencyjnej stawki określone zostały w § 4 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym podatnik sprzedający m.in. przedmiotowe oleje opałowe jest obowiązany do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów, uprawniającego do zastosowania niższej stawki, złożonego w określony sposób i o szczegółowo określonej treści (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Do 14 września 2005 r. obowiązywał § 3 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadkach szczegółowo w tym przepisie wskazanych stosowało się stawki określone w pozycji 1 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia (obowiązującym do dnia 14 września 2005 r.) w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa wcześniej, należało odpowiednio stosować § 3 ust. 3 rozporządzenia dotyczący wyższej stawki akcyzy. Paragraf 3 ust. 3 rozporządzenia z dniem 15 września 2005 r. został skreślony, a § 4 ust. 5 uzyskał inne brzmienie. Przed ww. zmianą rozporządzenia (wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 września 2005 r. – Dz. U. Nr 177, poz. 1473), z dniem 24 sierpnia 2005 r. zaczął obowiązywać art. 65 ust. 1a u.p.a., dodany ustawą zmieniającą z dnia 28 lipca 2005 r. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem, w przypadku użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymagań w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, użycia ich niezgodnie z przeznaczeniem, a także sprzedaży ich za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych, stawka akcyzy wynosi: 1) dla olejów opałowych lub olejów napędowych przeznaczonych na cele opałowe - 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu i 2) dla ciężkich olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe - 1.800 zł od 1.000 kilogramów gotowego wyrobu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 301/10 (opubl. ONSAiWSA 2012 z. 2, poz. 32). szczegółowo omawiając regulacje w zakresie podatku akcyzowego w poszczególnych okresach obowiązywania u.p.a. wyjaśnił, że zakres zmian dokonanych w tej ustawie (art. 65 ust. 1 i 65 ust. 1a) i w rozporządzeniu w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (§ 3 ust. 3 i § 4 ust. 5) uzasadnia przyjęcie, że sytuacja prawna sprzedawców oleju opałowego w zakresie konieczności posiadania prawidłowo wypełnionych oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego dla zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej nie zmieniła się. Omawiane zmiany miały bowiem na celu przeniesienie regulacji dotyczących podwyższenia stawek podatku akcyzowego z aktu podustawowego do ustawy. W wyrokach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 244/10 oraz z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1459/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił na czym polega prawidłowość oświadczeń. Posłużył się wykładnią celowościową i systemową, i wskazał, że celem oświadczenia jest umożliwienie organowi sprawdzenie istnienia przesłanki obniżenia stawki akcyzy tj. przeznaczenie oleju opałowego na cele opałowe.. Należy zauważyć, że złożenie oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego na cele opałowe jest środkiem, który ma zapewnić organowi podatkowemu kontrolę rzeczywistego przeznaczenia nabywanego paliwa. Wszystkie elementy omawianego oświadczenia mają umożliwić łatwą identyfikację nabywcy oraz jego urządzenia grzewczego, a następnie w razie wątpliwości sprawdzenie, czy rzeczywiście określony w oświadczeniu nabywca, w dacie wynikającej z oświadczenia, kupił olej opałowy do urządzenia grzewczego określonego w oświadczeniu tj. kupił olej opałowy na cele opałowe. Wymogi zawarte w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004r. mają umożliwić realizację tego celu. Mając to na uwadze uznać należy, że treść oświadczeń powinna być przede wszystkim poddana kontroli pod kątem ich przydatności dla ustalenia poszukiwanej informacji, kto i w jakim celu nabył olej opałowy, to bowiem pozwala w dalszej kolejności ustalić kwestię zasadniczą: czy olej opałowy został przeznaczony na cele opałowe. Złożenie oświadczenia, które spełnia wskazaną funkcję jest warunkiem skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego, jednak drobne nieprawidłowości, które funkcji tej nie niweczą nie mogą wpływać na utratę preferencji podatkowej. W oświadczeniu muszą więc być zawarte dane pozwalające na łatwą i rzeczywistą identyfikację nabywcy oraz urządzenia grzewczego w powiązaniu z konkretną transakcją. Nie jest więc tak, jak chciałby autor skargi kasacyjnej, że sprzedaż oleju opałowego zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. na cele opałowe, zawsze powinna być zwolniona z podatku akcyzowego, bądź opodatkowania preferencyjną stawką nawet wówczas, jeżeli oświadczenie wymienione w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. zawiera wadliwe niektóre dane. Poza tym jak wynika z przeprowadzonego w sprawie postępowania skarżąca posługiwała się oświadczeniami zawierającymi nieprawdziwe dane nabywców oleju. Sama skarżąca tym okolicznościom nie zaprzecza, twierdzi natomiast, że nie miała obowiązku jako sprzedawca oleju opałowego weryfikacji stosownych oświadczeń. Zatem w ocenie autora skargi kasacyjnej nie ma podstaw do obarczania strony skarżącej jako sprzedawcy oleju opałowego odpowiedzialnością za niepełne, czy nawet nieprawdziwe oświadczenia nabywców. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że oświadczenia zawierające nieprawdziwe dane są traktowane na równi z ich brakiem, uniemożliwiając tym samym zastosowanie preferencyjnej stawki podatku. Stanowisko takie przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach dotyczących znaczenia oświadczeń nabywców (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I FSK 719/06, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I FSK 719/06, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I FSK 1483/07, wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r. o sygn. akt I FSK 498/07, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. o sygn. akt I FSK 1003/07, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 778/09, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 856/09). Wobec powyższego, szerszego omówienia wymaga kwestia obowiązków i uprawnienia sprzedawcy, co do uzyskiwania oświadczeń, o których mówił § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Jak zostało wcześniej wykazane, sprzedawca oleju opałowego na cele opałowe, aby móc skorzystać z preferencyjnej stawki akcyzy, był zobowiązany dołączyć oryginał oświadczenia, zawierającego dane osobowe nabywcy, do kopii dokumentu sprzedaży, a następnie przekazać jego kopię (jako załącznik do miesięcznego zestawienia oświadczeń) do właściwego urzędu celnego. Aby wywiązać się z tego obowiązku sprzedawca musiał więc zbierać i przechowywać oświadczenia zawierające dane osobowe nabywców oleju opałowego, co w świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) stanowi przetwarzanie danych osobowych. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 2 ustawy przetwarzaniem danych są jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych (za które ustawodawca uważa wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej – art. 6 ust. 1 ustawy), takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie. Przepisy ustawy stosuje się między innymi do osób fizycznych i prawnych, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy). Przetwarzanie danych dopuszczalne jest wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy) albo wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy). Skoro więc sprzedawca miał prawo (w świetle ustawy o ochronie danych osobowych) i obowiązek (w świetle rozporządzenia) zbierać i przechowywać dane osobowe nabywców zawarte w oświadczeniach, to oczywiście miał też prawo, a nawet obowiązek ustalenia, czy dane podane w oświadczeniu odpowiadają prawdzie. W tym celu powinien był więc żądać okazania stosownego dokumentu, np. dowodu osobistego (art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – tj.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.), gdyby natomiast nabywca odmówił jego okazania, odstąpić od sprzedaży oleju opałowego z obniżoną stawką akcyzy lub też w ogóle zrezygnować ze sprzedaży. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1483/07, iż nierzetelność klienta – wadliwość czy też fikcyjność oświadczeń – obciąża podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, który we wszystkich wątpliwych przypadkach oraz w razie odmowy okazania dokumentów tożsamości powinien odmówić sprzedaży oleju ze stawką preferencyjną (por. też wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 498/07; wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 821/11; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 901/11). Skoro w świetle okoliczności sprawy, oświadczenia nabywców oleju na potrzeby opałowe zostały sporządzone z naruszeniem wymogów przewidzianych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., tym samym brak było podstaw dla ubiegania się przez spółkę do zastosowania obniżonej stawki akcyzy w wysokości przewidzianej w art. 65 ust. 1 u.p.a. Oceny tej nie podważyła skutecznie skarga kasacyjna zarzucając naruszenia przepisów postępowania. Oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, w zakresie o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., obligowało sporządzającego skargę kasacyjną, będącego profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym, do przeprowadzenia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodu na okoliczność, iż zarzucone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w każdej indywidualnej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, której legalność ocenił WSA skarżonymi wyrokami. Tego zaś jak już była mowa na wstępie zabrakło w poszczególnych zarzutach i uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna ograniczyła się bowiem jedynie do ogólnikowego wskazania uchybień, jakich zdaniem skarżącego dopuszczono się w wielu sprawach. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (pkt I.1.a) – c) petitum skargi kasacyjnej), które są zarzutami niedopuszczalnymi. Zarzut naruszenia przepisów postępowania może zostać oparty jedynie na naruszeniu norm prawa procesowego, a więc norm służących do realizacji stosunków prawnych, a nie wyznaczających je, jak ma to miejsce w przypadku norm prawa materialnego. Stąd też zarówno w doktrynie jak i przepisach prawa istnieje wyraźny pod tym wglądem podział, a w konsekwencji normy te stanowią odrębną podstawę skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 174 p.p.s.a. Natomiast, jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., to należy wskazać, iż przepis ten ma zastosowanie jedynie wtedy, gdyby Sąd I instancji dopatrzy się naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, skutkujące wzruszeniem nie tylko zaskarżonej decyzji, ale innych aktów wydanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122 § 1, art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 188 i art. 191 o.p., a także art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a.), gdy się zważy na przywołany we wcześniejszej fazie uzasadnienia stan prawny dotyczący niniejszej sprawy. Wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd wynika raczej z błędnego rozumienia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 3 ust. 3 pkt 1, § 4 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Jak wcześniej zostało wskazane, zastosowanie stawki preferencyjnej w podatku akcyzowym przez sprzedawcę oleju opałowego na cele opałowe zostało uwarunkowane uzyskaniem od nabywcy tego oleju oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe. Natomiast, w przypadku niezłożenia określonego oświadczenia, przez co należało również uważać posiadanie oświadczeń, które nie spełniały określonych przepisami wymogów stawka akcyzy ulegała podwyższeniu (§ 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.). Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze musiały być prawidłowe nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Nie jest bowiem tak, jak twierdzi kasator, że sprzedawca oleju opałowego na cele opałowe jest zobowiązany jedynie do uzyskania od nabywcy oleju opałowego oświadczenia formalnie poprawnego, tj. zawierającego w swej treści elementy określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Chcąc skorzystać ze stawki preferencyjnej musi mieć on pewność, że złożone mu oświadczenia są poprawne również pod względem materialnym. Oświadczenia zawierające nieprawdziwe lub niepełne dane należy bowiem traktować na równi z ich brakiem, co z kolei prowadzi do pozbawienia prawa do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze kasacyjnej, skoro zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy zostało uzależnione od uzyskania poprawnego pod względem formalnym i materialnym oświadczenia, należy też przyjąć, iż warunek ten musi zostać spełniony w dniu sprzedaży oleju. Co z kolei oznacza, że oświadczenia złożone sprzedawcy w dniu nabycia oleju opałowego na cele opałowe, a więc w momencie kształtowania się zobowiązania podatkowego, nie mogą być w późniejszym czasie uzupełniane, poprawiane. Nie ma też uzasadnienia prawnego i faktycznego do prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność faktycznego zużycia sprzedanego oleju opałowego przez nabywców tego oleju. Obowiązująca w podatku akcyzowym zasada jednokrotnego opodatkowania tym podatkiem, powoduje, że opodatkowaniu podlega czynność dokonana na najwcześniejszym szczeblu obrotu (art. 4 ust. 5 u.p.a..), stąd za prawidłowe należało uznać odstąpienie od procedowania w powyższym zakresie. Wprawdzie z zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), na którą powołuje się wnoszący skargę kasacyjną, wynika dla organu prowadzącego postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Nie oznacza to jednak, że organ jest zobowiązany do objęcia postępowaniem wyjaśniającym okoliczności niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie bowiem do art. 188 o.p. żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić tylko wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Pogląd ten nie stoi również w sprzeczności z art. 187 § 1 o.p., wyrażającym zasadę, w myśl której organ podatkowy zobowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Obowiązek, o jakim mowa w powołanym przepisie, nie oznacza jednak prowadzenia postępowania w sposób nieograniczony, a jedynie w zakresie niezbędnym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ winien z własnej inicjatywy lub na żądanie strony postępowania gromadzić w aktach dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności procesowych w powyższym zakresie należy uznać za uchybienie przepisom postępowania podatkowego, powodujące wadliwość decyzji. W stanie sprawy organ celny uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim na mocy powołanych przepisów. Materiał dowodowy został zgromadzony w myśl zasady wyrażonej w art. 180 § 1 o.p. nakazującej jako dowód dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W sposób jednoznaczny i jasny organ celny wykazały, iż posiadane przez stronę oświadczenia nie spełniają wymogu, o jakim mowa w § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Okoliczność ta miała z kolei rozstrzygające znaczenie w kwestii możliwości skorzystania z obniżonej stawki podatku. Należy więc zgodzić się z Sądem I instancji, że organy podatkowe obu instancji zgromadziły materiał dowodowy zgodnie z prawem i w zakresie pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Fakt uwzględnienia zarówno okoliczności niekorzystnych, jak i korzystnych dla skarżącej, w efekcie nie spełniających jej oczekiwań, nie oznacza, że doszło do naruszenia prawa, a w konsekwencji, że dokonana przez organ celny ocena złożonych przez "nabywców" oświadczeń o przeznaczeniu zakupionego oleju narusza zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Należy także zauważyć, iż postępowanie wyjaśniające było prowadzone z udziałem strony, stąd też mogła ona w sposób realny wpływać na charakter i zakres gromadzonego materiału dowodowego. Strona nie tylko nie wykazała prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatku, ale także nie wykazała, aby przy ustalaniu pozostałych okoliczności, dotyczących stanów magazynowych oleju opałowego, organ celny naruszył procedurę. Wyjaśnienia strony są mało prawdopodobne i nie poparte żadnymi dającymi się zweryfikować dowodami. Podsumowują, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z powiązanymi w skardze kasacyjnej przepisami o.p. Natomiast, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., należy stwierdzić, iż w świetle przyjętych w prawie krajowym rozwiązań prawych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2), stosując środki przewidziane w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Zatem do naruszenia wskazanych norm prawa może dojść w bardzo wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, gdy sąd administracyjny dokona kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie innego kryterium, niż kryterium legalności lub też rozpozna skargę na akt administracyjny nie podlegający kognicji sądu administracyjnego. W stanie sprawy, z taką sytuacją jak opisana nie mamy do czynienia, co sprawia, że zarzut jest niezasadny. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, zbadał czy organ celny dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonych norm prawnych, czy dokonał właściwej ich interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Natomiast to, że wyrażony przez ten Sąd pogląd nie spełnia oczekiwań strony nie świadczy o naruszeniu tych norm prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Należy bowiem podkreślić, że problem sygnalizowany we wniosku dotyczący zgodności z Konstytucją RP § 4 ust. 5 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2005 r.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w części, w jakiej przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania § 3 ust. 3 tegoż rozporządzenia w zakresie określenia stawki podatku z tytułu sprzedaży oleju opałowego, w sytuacji niezłożenia oświadczenia przez nabywcę stwierdzającego, został już rozstrzygnięty powołanym przez Sąd I instancji wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt P 94/08, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten jest zgodny z art. 2 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargę w analogicznym stanie faktycznym i prawnym był więc zobowiązany do jego uwzględnienia, bowiem zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.