I SA/Gl 202/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-09-28
Skład orzekający: Ewa Madej, Bożena Suleja, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd zarejestrowany jako samochód ciężarowy o przeznaczeniu asenizacyjnym podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, czy też jest pojazdem specjalnym zwolnionym z tego podatku?Ratio decidendi
Pojazdy zarejestrowane jako samochody ciężarowe, w tym asenizacyjne i śmieciarki, nie są pojazdami specjalnymi w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym i podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Podstawą ustalenia obowiązku podatkowego jest wpis w dowodzie rejestracyjnym, który jest dokumentem urzędowym wiążącym dla organów podatkowych. Organ podatkowy nie jest uprawniony do zmiany klasyfikacji pojazdu zawartej w dowodzie rejestracyjnym; ewentualne spory co do rodzaju pojazdu powinny być rozstrzygane w postępowaniu przed organem rejestrującym.Stan faktyczny
Skarżący T. G. był właścicielem pojazdu zarejestrowanego jako samochód ciężarowy o przeznaczeniu asenizacyjnym, który został opodatkowany podatkiem od środków transportowych za rok 2006. Skarżący kwestionował klasyfikację pojazdu jako ciężarowego, twierdząc, że jest to pojazd specjalny (śmieciarka), co zwalniałoby go z podatku. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i określił niższą kwotę podatku, jednak utrzymał klasyfikację pojazdu jako ciężarowego. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Suleja (spr.), Krzysztof Winiarski, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając na podstawie art. 1, 2, 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art. 8 pkt 1 i 2, art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 Nr 9 ze zm.), oraz art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uchyliło decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r., nr [...] i określiło T. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006 za samochód ciężarowy marki [...], nr rej. [...] na kwotę [...] złotych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy J. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2006 rok od pojazdu marki [...], nr rej. [...] na kwotę [...] złotych. Pojazd ten stanowił własność skarżącego T. G. w okresie od 2001 r. do dnia [...] 2008 r., kiedy to został sprzedany.
Od tej decyzji T. G. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż przedmiotowy samochód nie jest pojazdem specjalnym w myśl przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. 2005r. Nr 108, poz. 908) i w związku z tym podlega opodatkowaniu. Zgodnie z twierdzeniami podatnika samochód ten był pojazdem specjalnym a nie ciężarowym.
Rozpoznając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na podmiotach będących właścicielami środków transportowych. Z kolei art. 8 w/w ustawy zawiera katalog środków transportowych – samochodów ciężarowych podlegających opodatkowaniu w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej. T. G. będąc właścicielem pojazdu nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych za okres objęty decyzją i nie uiścił należnego podatku pomimo, iż ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 11 ust. 4 (w brzmieniu obowiązującym w 2006r.) nakłada obowiązek uiszczenia bez wezwania podatku od środków transportowych, który to obowiązek nie jest zależny od uprzedniego wydania decyzji w tym zakresie. W tej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w myśl którego organ wszczyna postępowanie i w drodze decyzji określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przedmiot opodatkowania w podatku od środków transportowych określa się na podstawie stosownych dokumentów. Zasadnicze znaczenie dla określenia rodzaju pojazdu mają wpisy w dowodzie rejestracyjnym, zgodnie z którymi organ podatkowy określa zobowiązanie podatkowe. Sporny pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy o przeznaczeniu asenizacyjnym. Z zapisu w dowodzie rejestracyjnym wynika bowiem, że jest to pojazd specjalizowany – asenizacyjny. Wysokość podatku zależy od dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego i stawki podatkowej uchwalonej w drodze uchwały przez właściwą miejscowo radę gminy. W niniejszej sprawie obowiązuje uchwała Rady Gminy J. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od środków transportowych za rok 2006. Przedmiotowa uchwała w kategorii samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton różnicuje stawkę podatku w zależności od ilości osi i rodzaju zawieszenia.
Kolegium zauważyło, że z umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu z dnia [...] 2008r. wynika, iż opodatkowany samochód był niesprawny technicznie i przeznaczony na części, ponadto na podstawie zebranych dokumentów (karty informacyjnej pojazdu, dowodu rejestracyjnego), nie można było ustalić rodzaju zawieszenia. Stąd też przyjęto, że zasadne jest opodatkowanie przedmiotowego pojazdu najniższą stawką podatkową dla tej kategorii tj. stawką jak dla samochodów ciężarowych o zawieszeniu osi pneumatycznym lub równoważnym - w wysokości [...] złotych. Z powyższych względów uchylono decyzję organu I instancji i określono niższą kwotę zobowiązania podatkowego.
Kontynuując swoje wywody organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 zwalnia się od podatku od środków transportowych m.in. pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepisy prawa podatkowego nie definiują pojęcia "samochód ciężarowy", a pojęcie to zostało określone w przepisach Prawa o ruchu drogowym. W myśl tych uregulowań (art. 2 pkt 42) samochodem ciężarowym jest pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, w tym również do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą. Pojazdem specjalnym natomiast (art. 2 pkt 36) jest pojazd samochodowy lub przyczepa konstrukcyjnie nieprzeznaczona do przewozu osób lub ładunków. Zdaniem Kolegium, pojazd asenizacyjny jest konstrukcyjnie przystosowany do przewozu ładunków – nieczystości płynnych.
Stosownie do obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 roku w sprawie szczegółowych czynności organów w spawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t. j. Dz. U. z 2207 Nr 7, poz.968 ze zm). organ dokonując rejestracji pojazdu ustala dane o pojeździe podlegającym rejestracji. Rozporządzenie to w § 7 ust. 1 ustala klasyfikację pojazdów, zawierającą określenia rodzajów, podrodzajów i przeznaczeń pojazdów stanowiącą załącznik nr 4 do rozporządzenia. Tak więc tabela nr 1 określa rodzaje i podrodzaje pojazdów, tabela nr 2 określa przeznaczenie pojazdów ze względu na specjalizację z wyjątkiem pojazdów specjalnych, a tabela nr 3 określa przeznaczenie pojazdów specjalnych. Z tabeli nr 3 wynika, że wśród pojazdów specjalnych nie rozróżnia się pojazdów asenizacyjnych. Pojazdy o tego typu przeznaczeniu należą do pojazdów ciężarowych (tabela nr 2). W ocenie Kolegium powyższe potwierdza prawidłowość zaklasyfikowania pojazdu w decyzji o rejestracji. Ponadto organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowanie klasyfikacja statystyczna w tym systematyczny wykaz wyrobów albowiem przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opatach lokalnych odsyła do przepisów o ruchu drogowym, jakim jest m. in. w/w rozporządzenie.
Od decyzji tej T. G. wniósł w terminie skargę (nazwaną odwołaniem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwestionując merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia i podnosząc, iż zaliczenie przedmiotowego samochodu do kategorii samochodów ciężarowych jest sprzeczne z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997r. i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. Skarżący wskazał, że wydając orzeczenie organ
odwoławczy pominął szereg norm prawnych a mianowicie:
1. porozumienie dotyczące przyjęcia jednolitych warunków homologacji i wzajemnego uznawania homologacji wyposażenia i części pojazdów samochodowych, sporządzone 20 marca 1958 r. w Genewie,
2. Konwencję Wiedeńską z 28 listopada 1968 r.
3. Dyrektywy 92/97 UE lub Regulaminu Nr 51/02 1 przepisach KDV 1967(3)) dotyczące przyjęcia jednolitych warunków homologacji i wzajemnego uznawania homologacji wyposażenia i części pojazdów samochodowych.
W dalszej części skargi podniósł, że w podatku od środków transportu zasadnicze znaczenie ma ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz przepis art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r,. o podatkach i opłatach lokalnych, który w swej treści określa przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem od środków transportowych.
Zgodnie z art. 8 opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają:
1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton;
2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton;
3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton;
4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton;
5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
7) autobusy.
Według podatnika jest to katalog zamknięty. Wobec jednak tego, że ustawa nie zawiera definicji wyżej wymienionych pojazdów konieczne jest ustalenie pojęcia "samochód ciężarowy" bowiem ta kwestia jest przedmiotem sporu. W tym celu skarżący odwołał się do definicji zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.). Ustawa ta w art. 2 w punkcie 42 określa, iż samochód ciężarowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą. W pkt 36 tego przepisu ustawa wskazuje, że pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. W pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tejże funkcji. Zdaniem skarżącego kryterium podziału wyżej wymienionych pojazdów jest ich konstrukcja, która umożliwia przewóz ładunków. Prawo o ruchu drogowym wyraźnie zatem rozróżnia wśród pojazdów samochodowych samochody ciężarowe i pojazdy specjalne.
Skarżący podkreślił, że w art. 2 cytowanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym zamieszczone są definicje pozostałych pojazdów objętych obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych, a mianowicie: ciągnik rolniczy, przyczepa, naczepa. Pomocniczo odwołał się także do klasyfikacji statystycznej (w oparciu o to, że liczne przepisy regulujące zasady opodatkowania poszczególnymi podatkami zawierają ustawowe odesłanie do tych klasyfikacji m. in.: art. 54 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 16a ust. 2 pkt 4, art. 16 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych). Tak więc w Systematycznym Wykazie Wyrobów GUS wprowadzono podział na samochody ciężarowe i samochody specjalne, które skonstruowane są na podwoziu samochodu ciężarowego, ale nie są samochodem ciężarowym Zatem nie jest dopuszczalne zaliczanie samochodów specjalnych do samochodów ciężarowych, a to zarówno z uwagi na odmienną ich konstrukcję, jak i przeznaczenie. Z treści art. 8 pkt 1 i 2 cytowanej już ustawy z dnia 12 stycznia
1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych bezsprzecznie wynika, że obowiązek podatkowy dotyczy wyłącznie samochodów ciężarowych. Ustawodawca użył bowiem sformułowania "samochody ciężarowe o dopuszczalnej ładowności" a nie "pojazdy samochodowe".
W tym miejscu podatnik powołał się na ocenę techniczną rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego - [...] [...] K. P., dokonaną w dniu [...] 2009 r. w celu ustalenia danych technicznych pojazdu. Rzeczoznawca określił typ pojazdu jako: samochód specjalny, przeznaczony do wykonywania czynności na drodze, zbierania i wywozu śmieci. Skarżący powołał się także na wyrok NSA z dnia 24.01.2001 r. sygn. akt I SA/KA 2008-2010/99. Podniósł też, iż przedmiotowy samochód zastał wyprodukowany w Zakładach "A" z dawnej C. jako pojazd do zbierania śmieci i odpadów, na podwoziu samochodu ciężarowego, z pisma Starostwa Powiatowego nie wynika aby samochód miał dokonane jakiekolwiek przeróbki (np. bęben, prasę, podnośniki hydrauliczne, urządzenia mechaniczne i pneumatyczne do podnoszenia koszy ze śmieciami, zostały zastąpione np. skrzynią ładunkową czy też kontenerem) i samochód przeznaczono został do przewozu stali, cementu, kontenerów itp. Zgodnie z Konwencją Wiedeńską a później przepisami Traktatowymi, Polska respektuje homologacje i dokumenty wydane przez państwa podpisujące się pod Konwencją, samochód marki [...] również został wyposażony w ten dokument i spełniał określone normy, ale tylko w wyobraźni urzędników stał się on innym pojazdem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. skarżący oświadczył, iż przedmiotem sprawy nie jest samochód asenizacyjny a śmieciarka typu bębnowego. Dodał, że w dowodzie rejestracyjnym pojazdu widniał zapis - pojazd specjalny a nie asenizacyjny a dokładnie "spec. nie asenizacyjny". Jednocześnie wyjaśnił, iż w jego opinii pojęcia "pojazd specjalny" i "pojazd specjalistyczny" są tożsame, o czym świadczy odnotowany w dowodzie rejestracyjnym skrót "spec".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie ją z obrotu prawnego.
Zasadniczą kwestią sporną między organem podatkowym a skarżącym jest to, czy samochód będący własnością skarżącego należy zaliczyć do kategorii pojazdów ciężarowych czy też pojazdów specjalnych. Istotne w sprawie jest także ustalenie czy organ podatkowy jest uprawniony do badania tej kwestii i w konsekwencji uznania, iż samochód ów jest samochodem specjalnym, co skutkuje brakiem obowiązku uiszczenia podatku od środków transportowych. Skarżący nie kwestionował bowiem określonej wysokości zobowiązania podatkowego.
Stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując, iż zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe, w tym samochody o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton.
Natomiast, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, zwolnione od podatku od środków transportowych są środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 2 pkt 36 i pkt 37 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym).
Jak z tego wynika przepisy podatkowe w zakresie definicji pojazdu specjalnego odsyłają do uregulowań ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z dniem 1 maja 2004 r. nadano nowe brzmienie art. 2 pkt 36 tej ustawy, w którym zdefiniowano pojazd specjalny. Zgodnie z nową definicją, pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa, przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. W pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. W poprzednio obowiązującym brzmieniu ustawa definiowała pojazd specjalny jako pojazd samochodowy lub przyczepę, konstrukcyjnie nieprzeznaczone do przewozu osób lub ładunków. Z aktualnej definicji pojazdu specjalnego wynika, że istotną cechą tego typu pojazdu jest jego przeznaczenie. Będą to zatem takie pojazdy, w których ze względu na to, że przeznaczone są do wykonywania specjalnej funkcji, konieczne staje się dostosowanie nadwozia lub posiadanie specjalnego wyposażenia. Pojazdami specjalnymi mogą być zarówno pojazdy samochodowe (samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, autobusy), jak i przyczepy czy naczepy. Do pojazdów specjalnych należy więc zaliczyć pojazdy konstrukcyjnie przystosowane do wykonywania czynności na drodze lub zimowego utrzymania dróg (polewaczki, piaskarki, pługi odśnieżne), stanowiące ruchome urządzenia (dźwigi, żurawie, agregaty prądotwórcze, koparki, koparko-spycharki, ładowarki) lub służące do prowadzenia określonej działalności (kina ruchome, ambulanse radiologiczne, laboratoria techniczne, warsztaty naprawcze).
Nie są natomiast pojazdami specjalnymi pojazdy samochodowe przeznaczone do przewozu określonego rodzaju ładunków, np. cementu (cementowozy), benzyny (cysterny), śmieci (śmieciarki) czy nieczystości (pojazdy asenizacyjne). Celem wskazanych pojazdów jest przewóz konkretnych ładunków (cementu, paliwa, śmieci), dlatego też nie można przyjąć, iż przeznaczone są do wykonywania specjalnej funkcji. Ich funkcją jest transport ściśle określonych towarów. W związku z powyższym wszelkie zmiany konstrukcyjne takich pojazdów nie mają wpływu na uznanie ich za pojazdy specjalne. Tym samym pojazdy tego rodzaju nie korzystają ze zwolnienia w podatku od środków transportowych (zob. G. Dudar, L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2008, Komentarz do art. 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, s. 386-387).
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego wyrażony w uzasadnieniu decyzji, że podstawą do określenia obowiązku podatkowego jest ustalenie rodzaju pojazdu w oparciu o dokument urzędowy, jakim jest dowód rejestracyjny i stwierdzenie na tej podstawie czy posiadacz tego pojazdu jest obowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych.
Postępowanie podatkowe nie odnosi się do ustalenia rodzaju pojazdu dla celów jego rejestracji (czy jest to samochód ciężarowy, czy też jest to pojazd specjalny) ale do zbadania, czy strona jest obowiązana do uiszczenia podatku od środków transportowych.
Natomiast kwestię kategorii danego środka transportowego, jego przeznaczenia i funkcji, rozstrzyga organ rejestrujący pojazdy. Jeżeli zatem podatnik kwestionuje zapisy dotyczące danych środka transportowego wynikające z dowodu rejestracyjnego, powinien dążyć do wszczęcia postępowania zmierzającego do uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji administracyjnej w trybie przewidzianym w odpowiednich przepisach prawa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż z dokumentów nadesłanych przez Starostwo Powiatowe w B. wynika, że T. G. nabył samochód marki [...] nr rej. [...] od J. W. na mocy umowy z dnia [...] 2001 r. W dowodzie rejestracyjnym wydanym poprzedniemu właścicielowi w rubryce "rodzaj" widnieje adnotacja "ciężarowy" natomiast w rubryce "przeznaczenie" widnieje zapis "wywóz nieczystości". Z kolei dane zamieszczone w dowodzie rejestracyjnym wydanym skarżącemu wynikają z załączonej karty informacyjnej pojazdu (nr rej. [...]). Pojazd został w nim oznaczony jako "spec bez sanitar" z przeznaczeniem - asenizacyjny. Następnie samochód ten został przez T.G. sprzedany [...] 2008r.) M. H. jako samochód ciężarowy. Samochód był już niesprawny przeznaczony na części a zatem nowy właściciel nie zgłosił go do rejestracji.
Według informacji udzielonej przez Starostwo Powiatowe, określenie pojazdu dokonane jest przez organ rejestrujący w oparciu o dane pochodzące od producenta pojazdu, które zamieszczone są w świadectwie homologacji. Ustalony przez producenta, a następnie organ rejestrujący, rodzaj pojazdu musi być zgodny z obowiązującą w przepisach prawa klasyfikacją pojazdów. Wynika z niej, że wśród pojazdów specjalnych (tabela 3) nie wyróżnia się pojazdów "asenizacyjnych" ani tez pojazdów służących do wywozu śmieci. Pojazdy o tego typu przeznaczeniu należą do pojazdów ciężarowych (tabela 2). W związku z powyższym pojazd został zakwalifikowany przez Starostwo Powiatowe w B.i wcześniejszy organ rejestrujący (Starostwo Powiatowe w G.) jako ciężarowy – wywóz śmieci. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu wydanym w w/w Starostwie dla Pana T. G. zamieszczony był zapis, że jest to pojazd specjalizowany- asenizacyjny co, wbrew przekonaniu skarżącego, nie oznacza pojazdu specjalnego. Z kolei Starostwo Powiatowe w G., w odpowiedzi na zapytanie organu podatkowego potwierdziło, że pojazd o nr rej. [...] zarejestrowany był w tamtejszym urzędzie jako samochód ciężarowy - wywóz nieczystości, dopuszczalna masa całkowita 16.000 kg.
Jak już zostało podniesione, organ podatkowy nie był w niniejszym postępowaniu władny do podważenia zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Jeżeli zaś podatnik podważa dane środka transportowego wynikające z dowodu rejestracyjnego ma możliwość wzruszenia tej decyzji tj. może wystąpić o ich weryfikację przez organ właściwy do rejestracji pojazdów (starosta). Dowód rejestracyjny jest bowiem urzędowym dokumentem, sporządzonym w formie określonej przepisami prawa (decyzją administracyjną) przez powołany do tego organ administracji publicznej i stanowi dowód tego, zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 4 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 549/06 "o rodzaju pojazdu rozstrzyga wpis w dowodzie rejestracyjnym. Jeżeli stanowi on, że jest to pojazd specjalny, to na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 pojazd taki podlegałby zwolnieniu z podatku od środków transportowych. Takie oznaczenie pojazdu jest dla organu podatkowego wiążące. Organy podatkowe nie są uprawnione do oceny rodzaju pojazdu, odmiennie od oznaczenia zawartego w dowodzie rejestracyjnym, nie mogą również prowadzić postępowania wyjaśniającego w celu zbadania, czy wpis oznaczenia rodzaju pojazdu zawarty w dowodzie rejestracyjnym jest prawidłowy".
W świetle powyższego nie mają w niniejszym postępowaniu znaczenia zarzuty skarżącego odnośnie błędnie ustalonego rodzaju pojazdu, w szczególności nie można brać pod uwagę oceny technicznej, na którą powołuje się skarżący w treści skargi (notabene sporządzonej na zlecenie strony z dnia [...] 2009 r. tj. ponad rok po sprzedaży samochodu). Bez znaczenia pozostają również zapisy w polisie ubezpieczeniowej pojazdu. Nie wymagają także ustosunkowania się ogólnikowe i niczym nie poparte zarzuty strony skarżącej pominięcia przez organy podatkowe uregulowań porozumienia genewskiego z 20 marca 1958 r., Konwencji Wiedeńskiej z 28 listopada 1968 r., Dyrektywy 92/97 UE lub Regulaminu Nr 51/02 1 przepisach KDV 1967(3).
Konkludując powyższe rozważania wypada podkreślić, iż nawet przyjęcie (zgodnie z twierdzeniami strony skarżącej), że przedmiotowy samochód nie był pojazdem asenizacyjnym (do przewozu nieczystości płynnych) a typową śmieciarką bębnową pozostaje bez wpływu na kwestię obowiązku uiszczenia podatku od środków transportowych. W doktrynie (np. powołany powyżej komentarz G. Dudar, L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe.) oraz w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest bowiem stanowisko, że zarówno pojazdy asenizacyjne jak i śmieciarki nie mogą być zaliczone do kategorii pojazdów specjalnych w rozumieniu ustawy i tym samym nie podlegają zwolnieniu od opodatkowania. Pojazdy przeznaczone do wywozu śmieci, pojazdy utylizacyjne nie mogą być uznane za specjalne, ponieważ służą do przewozu ładunków.. Znamiennym jest w tym przedmiocie wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt I SA/Go 262/07, w którym Sąd wyraził pogląd, że do pojazdów specjalnych należy zaliczyć polewaczki, piaskarki, ruchome ambulatoria itp. Natomiast pojazdy asenizacyjne nie należą do tej kategorii, ponieważ służą do przewozu ładunków (ładunkiem są płynne nieczystości). Tym samym nie podlegają zwolnieniu w podatku od środków transportowych. Jednocześnie Sąd podkreślił, że podstawą do ustalenia obowiązku podatkowego jest określenie rodzaju pojazdu na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny. Tak samo wypowiedział się WSA w Opolu w wyroku z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Op 410/08 stwierdzając, iż nie są pojazdami specjalnymi pojazdy samochodowe przeznaczone do przewozu określonego rodzaju ładunków, np. cementu (cementowozy), benzyny (cysterny), śmieci (śmieciarki) czy nieczystości (pojazdy asenizacyjne). Zmiany konstrukcyjne takich pojazdów nie mają wpływu na uznanie ich za pojazdy specjalne. Tym samym pojazdy tego rodzaju nie korzystają ze zwolnienia w podatku od środków transportowych. Na uwagę zasługuje także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 195/09, w którym Sąd jednoznacznie uznał, że decydujące znaczenie mają dane dotyczących rodzaju pojazdu w dowodzie rejestracyjnym nawet w przypadku modernizacji pojazdu w celu przekształcenia go w pojazd specjalny.
W takim stanie rzeczy, organ podatkowe prawidłowo ustaliły, że będący własnością skarżącego samochód podlega opodatkowania podatkiem od środków transportowych.
W ocenie Sądu, powołanie w zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 z późn. zm.) nie stanowiło postawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia, a miało jedynie uzupełnić zasadniczą argumentację organu.
Stwierdzić przy tym należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania przewidzianych w Ordynacji podatkowej. W toku postępowania zgromadzono, przeanalizowano i oceniono wszystkie niezbędne dowody (kartę pojazdu, dowód rejestracyjny pojazdu, informację starosty). Przed wydaniem decyzji, umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym. Sąd nie stwierdził również istnienia przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, które sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło