II SA/Go 564/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-10-06
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może zostać wydane, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może być wydane jedynie w sytuacji, gdy roboty budowlane są aktualnie wykonywane. Jeśli roboty zostały zakończone, a jedynie obiekt jest użytkowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, a postanowienie o wstrzymaniu robót jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R.W. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie pawilonów handlowych z uwagi na istotne odstępstwa od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, w tym zmianę sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący R.W. podnosił, że roboty budowlane nie były prowadzone od 13 lat, a lokal funkcjonuje jako gastronomiczny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi R.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.W. kwotę 200 (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: PINB ) postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. ( znak: [...]), powołując się na przepis art. 50 ust. 1 pkt. 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał R.W. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy budowie pawilonów handlowych w zabudowie tymczasowej na działce nr [...] ( wydzielonej z działki nr [...] po uzyskaniu pozwolenia na budowę ) przy ul. [...], z uwagi na fakt, iż wykonane zostały z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej obejmującej wszystkie elementy konstrukcyjne pawilonów handlowych zlokalizowanych na działce [...], a także zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób niepowołanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2010 r. przeprowadzono kontrolę w/w budowy z udziałem właściciela nieruchomości R.W., w wyniku której ustalono, iż na działce znajdują się w zabudowie szeregowej parterowe, niepodpiwniczone pawilony handlowe, wykonane w technologii prefabrykowanej i wyposażone w instalacje wewnętrzne. Ustalono także, że wykonany pawilon nr 6 został rozebrany przez inwestora, natomiast pawilony nr 7 i 8 nie były wybudowane. W trakcie kontroli ustalono, że obiekty istnieją na, wydzielonych z działki [...], działkach nr [...] stanowiących własność różnych osób. W toku kontroli stwierdzono także użytkowanie pawilonu nr 3 i 4 jako lokalu gastronomicznego - "M" oraz istotne odstępstwa ( w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego ) od zatwierdzonego, projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę , udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996 r. Nr [...], polegające na: braku dzienniku budowy, nieustanowieniu kierownika budowy, zmianie zamierzonego sposobu użytkowania pawilonu nr 3 i 4 branży przemysłowej na lokal gastronomiczny "M", jak też nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w postaci: wyburzenia ścianki dzielącej pawilony 1 i 2, powodując ich połączenie jako jeden lokal, wydzielenia w pawilonie nr 2 pomieszczenia WC wraz z instalacjami, wyburzenia ścianki działowej miedzy pawilonami 3 i 4 powodując połączenie tych pawilonów w jeden lokal branży gastronomicznej, powiększenia otworów okiennych w pawilonach 3 i 4 oraz wykonania w pawilonie nr 4 dodatkowego otworu okiennego. PINB wskazał, iż stwierdzona zmiana sposobu użytkowania pawilonów handlowych na lokal gastronomiczny została dokonana przez aktualnego właściciela nieruchomości R.W., który jako nabywca nieruchomości wraz ze wszystkimi ciężarami i korzyściami jest adresatem postanowienia o wstrzymaniu robót. Organ wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę fakt, że wybudowane pawilony handlowe nie zostały przyjęte do użytkowania, należy uznać, iż w dalszym ciągu obiekty te są w budowie. Stąd zgodnie z art. 50 pkt 1 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia prowadzenia robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wstrzymać roboty budowlane. Ze względu zaś na zaistniałe uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót, zastosowanych materiałów budowlanych oraz brak dziennika budowy i prowadzenie budowy bez nadzoru osoby uprawnionej, na podstawie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego zaistniały podstawy nałożenia na właściciela nieruchomości tj. działki nr [...] obowiązku opracowania i dostarczenia w określonym terminie ekspertyzy technicznej pawilonów handlowych znajdujących się w obrębie przedmiotowej działki.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R.W., przywołując okoliczności nabycia lokalu, jego użytkowania oraz przeprowadzonej kontroli, zarzucał, iż stwierdzenie, że po 13 latach prowadzenia lokalu gastronomicznego, lokal ten znajduje się nadal w budowie jest niezgodne ze stanem faktycznym. Wskazywał, iż od momentu jego zakupu tj. od [...] października 1997 r. nie były prowadzone były jakiekolwiek prace budowlane na działce [...]. Podnosił, iż w lokalu zatrudnia trzy osoby co w przypadku likwidacji lokalu spowoduje konieczność zwolnienia ich z pracy. Odwołujący wnosił o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie domniemanej budowy pawilonów handlowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: WINB ), po uzupełnieniu materiałów sprawy o informację Starostwa Powiatowego w kwestii istnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie kontrolowanych pawilonów lub innych dokumentów świadczących o przyjęciu ich do użytkowania, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż wydane w toku postępowania postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie rozstrzyga o istocie sprawy. Przywołując treść przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego będącego podstawą prawną zaskarżonego postanowienia oraz ust. 2 i 3 tego przepisu, stwierdził, iż w jego ocenie z dokumentów sprawy wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w dyspozycji tego przepisu. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż o zakończeniu budowy obiektu budowlanego w sensie prawnym można mówić w przypadku gdy obiekt odpowiada warunkom, jakie przewidują przepisy prawa budowlanego wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, o jakim mowa w art. 54 Prawa budowlanego lub po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji, gdy taka decyzja jest wymagana. IWINB wskazał, że z dokumentów przedmiotowej sprawy wynika, że budowa pawilonów handlowych w zabudowie tymczasowej na działce nr [...] przy ul. [...] zrealizowana została na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996r. znak: [...]. Decyzją tą nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych pawilonów handlowych. Jednakże budowa pawilonów handlowych nie została do użytkowania przyjęta do co wynika z pisma Naczelnika Wydziału Budownictwa i Ochrony Środowiska w Starostwie Powiatowym z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] informującego, iż w przedmiotowej sprawie brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej fakt oddania do użytku inwestycji polegającej na budowie pawilonów handlowych - ETAP II w zabudowie tymczasowej na działce nr [...] przy ul. [...] na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996 r. znak: [...] inwestorowi Usługowej Spółdzielni Pracy. W konsekwencji organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, jakoby poprzedni właściciel przedmiotowych pawilonów posiadał "wszelkie konieczne odbiory", należało stwierdzić, że budowa przedmiotowych obiektów formalnie nie została zakończona i nadal pozostają one w budowie.
Odnosząc się do stanowiska PINB w zakresie stwierdzonych w wyniku kontroli istotnych odstępstw o jakich mowa w art. 36a Prawa budowlanego organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, że brak dziennika budowy i brak ustanowienia kierownika budowy stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Za zasadne natomiast uznał stanowisko organu I instancji, iż odstępstwem o istotnym charakterze jest, w świetle przepisu art. 36 a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego, dokonanie zmiany określonego w pozwoleniu na budowę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wywiódł, że zgodnie z decyzją KUR z dnia [...] grudnia 1996 r. o pozwoleniu na budowę, planowane obiekty miały spełniać funkcję handlową, tymczasem podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2010 r. stwierdzono, iż pawilony nr 3 i 4 wybudowane zostały jako lokal o charakterze gastronomicznym, co potwierdził także właściciel tych pawilonów R.W.. Zdaniem organu II instancji, w świetle zaistniałych okoliczności, stosownie do treści art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, PINB zobowiązany był do wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia budowy przedmiotowych pawilonów handlowych. WINB uznał też, iż zaskarżone postanowienie spełnia wymogi, o których mowa w art. 50 ust. 2 ustawy oraz, że nałożenie na właściciela obiektów obowiązku przedłożenia ekspertyzy jest uzasadnione w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadkach o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 organ nadzoru wydaje decyzję bez uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdy zostały one już zakończone. Regulacja ta nie odnosi się jednak do sytuacji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3, jaka zachodzi w niniejszej sprawie. A więc nawet w przypadku zrealizowania budowy już w całości odstąpienie od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie byłoby możliwe. WINB zaaprobował też pogląd organu I instancji, iż adresatem zaskarżonego postanowienia zasadnie uznany został obecny właściciel obiektu, bowiem nabywając, będące nadal w budowie przedmiotowe pawilony, na mocy umowy z dnia 21 października 1997 r. przejął wszelkie prawa i obowiązki z tą budową związane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. R.W., podnosząc zarzuty analogiczne jak we wcześniejszym zażaleniu na postanowienie, ponadto wskazał, iż prowadzenie przez niego przez trzynaście lat działalności gastronomicznej nie jest działaniem społecznie szkodliwym, a zaprzestanie prowadzenia działalności wiązać się będzie z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej i bankructwem. Wskazał, iż płaci podatki, daje także pracę trzem innym osobom. Podkreślił, iż nabył sporny obiekt w dobrej wierze i ze swojej strony dołożył wszelkich starań aby dopełnić koniecznych formalności w celu przekształcenia pawilonu przemysłowego w lokal gastronomiczny, nie miał natomiast świadomości, iż obiekt nie ma wymaganych odbiorów budowlanych. Zdaniem skarżącego, postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało w celu wyeliminowanie go z życia społecznego przez likwidację należącego do niego lokalu, z uwagi na to, iż wcześniej kilkukrotnie zaskarżał do sądu administracyjnego uchwały Rady Miasta w przedmiocie odpłatności za przedszkola. Świadczy o tym w szczególności fakt, iż organ nadzoru budowlanego podejmuje różnorodne działania i decyzje jedynie w stosunku do niego z pominięciem właścicieli innych pawilonów. Wywodził, iż zważywszy na regulacje przepisów art. 94 Prawa budowlanego, art. 45 Kodeksu wykroczeń i art. 118 Kodeksu cywilnego ewentualne uchybienia zakresie braku wymaganej dokumentacji i decyzji powinny ulec przedawnieniu. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia WINB oraz unieważnienie postanowienia PINB.
W odpowiedzi na skargę organ potrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2010 r., stanowiącym uzupełnienie wniesionej skargi, R.W. zarzucił inspektorom PINB zaniedbania i brak należytych starań w ustaleniu stanu faktycznego, z uwagi na nieprzesłuchanie inwestora spornej inwestycji – Usługowej Spółdzielni posiadającego dziennik budowy, w którym wskazany jest kierownik budowy, jak też nieuwzględnienie, że obowiązki dotyczące zawiadomienia o rozpoczęciu budowy, posiadania i przechowywania niezbędnej dokumentacji oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie obciążają właśnie inwestora. Wywodził, iż bezpodstawny jest nakaz wstrzymania robót budowlanych, których w spornym lokalu od 13 lat nie wykonywano. Zdaniem skarżącego twierdzenie, iż jeżeli nie ma dokumentu o zakończeniu budowy, to inwestycja jest nadal w budowie pozostaje w niezgodzie z brzmieniem art. 3 Prawa budowlanego. Nadto zarzucał, iż niezrozumiałe jest także stanowisko organu odwoławczego, który wprawdzie zakwestionował ustalenia PINB w zakresie oceny braku dziennika budowy i kierownika budowy, jednakże podtrzymał postanowienie o wykonaniu ekspertyz. Skarżący kwestionował również ocenę organu, iż nastąpiła nielegalna zmiany sposobu użytkowania obiektu stanowiąca istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego, pozwolenie na budowę nie zakazywało prowadzenia w tym obiekcie lokalu gastronomicznego. Także obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje w tym miejscu taką właśnie działalność. Lokal od początku był budowany do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Nie doszło w tym przypadku także do zmiany kategorii obiektu. Tym samym bezzasadne, w jego ocenie, było nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, ocen technicznych i ekspertyz. Nieuzasadniony był również nakaz zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób trzecich, gdyż obiekt nie jest w budowie, a przez ostatnie 13 lat prowadzony w nim był punkt małej gastronomi. Ponadto, zdaniem skarżącego, postanowienie utraciło już ważność, bowiem w terminie o którym mowa w art. 50 ust. 4 nie otrzymał on decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych, zaś decyzja PINB z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] PINB wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 nakładająca obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego wydana została już po upływie terminu ustanowionego dla jej wydania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skargę należało uwzględnić.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności tj. badania jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako: ppsa, lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.
W rozpoznawanej sprawie złożenie skargi przez R.W. wywołało sądową kontrolę postanowienia WINB z dnia [...] maja 2010 r., utrzymującego w mocy postanowienie PINB z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej i zabezpieczenia budowy. W świetle powołanych na wstępie regulacji prawnych przedmiot zaskarżonego aktu organu nadzoru budowlanego wyznaczał zakres kontroli sądowoadministracyjnej.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podjęte zostało ono na podstawie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wskazany przepis art. 50 powołanej ustawy normuje materialnoprawną instytucję wstrzymania robót budowlanych w razie zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek do czasu wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego w ramach tzw. postępowania naprawczego. Jedną z przesłanek zastosowania przepisu art. 50 Prawa budowlanego – i wstrzymania robót budowlanych - jest ich prowadzenie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 Prawa budowlanego w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę. Taką też podstawę do wydania postanowienia przyjął organ I instancji i zaakceptował ( po zweryfikowaniu zakresu istotnych odstępstw jedynie do zmiany sposobu użytkowania ) organ II instancji.
W rozpoznawanej sprawie zaakcentowania wymaga, iż okolicznością bezsporną pozostawało, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2010 r. organ nadzoru budowlanego nie stwierdził na terenie działki [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżącego ( vide: wypis uproszczony z rejestru gruntów – w aktach administracyjnych ) wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych, lecz użytkowanie pawilonów nr 3 i 4 jako funkcjonującego zakładu gastronomicznego. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji nie można podzielić poglądu organów, iż spełnione zostały przesłanki do wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nawet po ustaleniu, iż obiekt czy obiekty budowlane użytkowane są w sposób inny niż by wynikało to z ich funkcji wskazanej w projekcie budowlanym ( pawilony przemysłowe ), zatwierdzonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1996r. znak: [...]. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż w ust. 1 art. 50 Prawa budowlanego mowa jest o wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych "wykonywanych", co oznacza, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w sytuacjach określonych w pkt 1 - 4 ust. 1 jednak tylko wtedy, kiedy roboty budowlane są aktualnie wykonywane ( realizowane ). Podzielić tym samym należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 12 października 2007 r., w sprawie II OSK 629/07 ( cbois.nsa.gov. pl ), iż wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast kiedy roboty te zostały wykonane ( w rozumieniu ich zakończenia, przerwania na pewnym etapie, co nie oznacza, że budowa została zakończona) i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem w takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2009 r. w sprawie II OSK 436/08 ( cbois.nsa.gov.pl ) pogląd, iż art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie tylko do robót budowlanych, które w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu nie zostały jeszcze zakończone jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wykładnia ta znajduje uzasadnienie w aspekcie treści art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, według którego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane ( inne niż określone art. 48 lub 49b) zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takim przypadku, czyli do robót już wykonanych zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania jak i nakazywanie zaniechania dalszych robót ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 lutego 2006 r. II SA/Lu 73/06; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r. II OSK 861/06).
Mając na uwadze "czasowy" charakter postanowienia z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ( art. 50 ust. 4 ustawy ) wyjaśnić należy, iż upływ terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie stanowi przeszkody w dokonaniu kontroli jego legalności przez sąd sdministracyjny ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie II OSK 1304 /08; Lex 526348 ). Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącego, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych straciło ważność ze względu na upływ 2 miesięcy od dnia doręczenia mu go i niewydanie w tym czasie decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo 51 ust. 1 stwierdzić należy , iż stanowisko skarżącego jest błędne. Odpis postanowienia PINB z dnia [...] marca 2010 roku został skarżącemu doręczony 30 marca 2010 r. W aktach administracyjnych organu II instancji znajduje się natomiast notatka służbowa stwierdzająca, iż dniu [...] maja 2010 r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego skierowana do skarżącego decyzja [...]. W związku z powyższym zwrócić należy uwagę na różnice w określeniu utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych ( dwa miesiące od dnia doręczenia postanowienia - art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego ) oraz terminu wydania decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego ( dwa miesiące od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót - art. 51 ust. 1 prawa budowlanego). Zachodzi zatem różnica między określeniem terminu w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, a określeniem terminu w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Przepis art. 50 ust. 4 mówi o terminie doręczenia postanowienia wstrzymującego, natomiast przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego mówi o terminie wydania decyzji. Skoro zatem postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. o wstrzymaniu robót zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 marca 2010 r. , a decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 3 wydana została w dniu [...] maja 2010 r. to należy uznać iż postanowienie nie utraciło ważności ze względu na upływ 2 miesięcznego terminu z art. 50 ust. 4 jak i z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Odnosząc się w dalszym ciągu do wywodów skargi przypomnienia wymaga, iż wskazany na początku zakres kontroli sądowej, wyznaczony nadto przedmiotem rozpoznawanej sprawy, nie uprawnia Sądu do czynienia ustaleń czy i jakie czynności zostały podjęte przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do innych użytkowników pozostałych pawilonów, jak też ustalanie jakie okoliczności i motywy stanowiły inspirację do dokonania kontroli. Organy nadzoru budowlanego obowiązane są bowiem do podejmowania z urzędu działań kontrolnych w każdym przypadku uzyskania podejrzenia niezgodnego z prawem podejmowania robót budowlanych. Wyjaśnienia też wymaga, iż orzeczenie sądu w tej sprawie nie przesądza legalności funkcjonowania lokalu gastronomicznego skarżącego z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego, a jest jedynie konsekwencją stwierdzenia naruszenia prawa przy wydawaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Mając zatem na uwadze fakt, iż poza sporem pozostawało, iż postanowienie PINB z dnia [...] marca 2010 roku wydane zostało w sytuacji zakończenia robót budowlanych na działce [...], a zatem doszło do naruszenia przepisu art. 50 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego, czego nie zweryfikował – naruszając przepis art. 138 § 1pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa - w postępowaniu odwoławczym organ II Instancji, wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegały akty organów obu instancji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa ). Stosownie do przepisu art. 152 ppsa Sąd orzekł, iż oba uchylone akty nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania ( obejmujących uiszczony wpis i koszty dojazdu na rozprawę ) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ppsa.
Mając na uwadze przedmiot sprawy i przyczyny usunięcia z obrotu wskazanych w wyroku aktów rzeczą organu będzie rozważenie podjęcia stosownych działań związanych z faktem bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego wstrzymania robót budowlanych jednakże z uwzględnieniem okoliczności, iż postępowanie przez PINB wszczęte zostało pismem z dnia [...] marca 2009 r. nie w sprawie wstrzymania robót, ale w sprawie budowy pawilonów z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło