II SA/Gl 668/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka, Protokolant Referent-stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi Spółki "A" Sp. J. w O. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. We wniosku z dnia 6 stycznia 2010 r. pełnomocnik "A" Sp. j. z/s w O. (zwaną dalej wnioskodawczynią lub skarżącą) zwrócił się do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w T. o wydanie zaświadczenia o numerach ksiąg wieczystych nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. oraz należących lub będących w użytkowaniu wieczystym A.G. zam. w K. przy ul. [...]. Dalej podał, że zaświadczenia te są potrzebne celem przekazania Komornikowi Sądu Rejonowego w T. w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. We wniosku podano też bliższe informacje związane z dłużnikiem A G. W odpowiedzi na ten wniosek Starosta [...] przesłał pełnomocnikowi wnioskodawczyni przy piśmie z dnia [...]. dane z operatu ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości przy ul. [...] w K. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskodawczyni zwrócił się o nadesłanie informacji objętych pozostałą częścią wniosku z dnia [...] r. W odpowiedzi na to żądanie Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem geodezyjnym i kartograficznym) odmówił udostępnienia pełnomocnikowi wnioskodawczyni danych z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych nieruchomości dotyczących praw wymienionego we wniosku A. G. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jawne i ogólnie dostępne są jedynie informacje o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy. Nie dotyczą zatem danych osobowych z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, które mogą być udostępnione innym podmiotom tylko wtedy gdy wykażą w tym interes prawny i wówczas taka informacja ma charakter zaświadczenia w rozumieniu art. 217 kpa. Interesu prawnego w rozumieniu tych przepisów wnioskodawczyni nie wykazała, co skutkowało odmową udostępnienia danych. W szczególności o istnieniu tego interesu nie przesądza wierzytelność wnioskodawczyni wynikająca z dołączonego nakazu zapłaty, skierowanego do dłużnika A. G. Organ egzekucyjny może bowiem zgodnie z art. 761 kpc sam żądać potrzebnych informacji. Wierzyciel może też zlecić temu organowi (komornikowi) poszukiwanie majątku dłużnika (art. 797 kpc). W konsekwencji Starosta [...] stwierdził, że wniosek zmierza faktycznie do poszukiwania majątku dłużnika, a temu ewidencja gruntów i budynków nie służy. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o jego uchylenie. Zarzucił, że regulacja zawarta w Prawie geodezyjnym i kartograficznym ma charakter szczególny do regulacji zawartych w kpa i dlatego w tym zakresie przepisy art. 217 § 1 i 2 kpa nie mają zastosowania. Dlatego też nie był zobowiązany do wykazania interesu prawnego w żądaniu udostępnienia mu danych z ewidencji gruntów. Z ostrożności procesowej podniósł, że powołany przez organ art. 24 ust. 3 ustawy nie miał w sprawie zastosowania bo wnosił on o udostępnienie innych danych niż wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a mianowicie o podanie numerów ksiąg wieczystych. Dane osobowe dłużnika bowiem znał i podał. Podał również, że żądane dane wnioskodawczyni powinna otrzymać na podstawie art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych – jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 76 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podał, że właściwy miejscowo starosta udostępnia dane z operatu ewidencji gruntów i budynków na żądanie wnioskodawcy poprzez wydanie: - informacji o gruntach, budynkach i lokalach (art. 24 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy), - wypisu z ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 3 i 3a ustawy), - zaświadczenia organu administracji publicznej (art. 217 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jeżeli wnioskodawca zwraca się o udzielenie informacji, wówczas jego wniosek musi jednoznacznie wskazywać przedmiot względem którego chce uzyskać informacje wymienione w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy. Wniosek z dnia [...] r. w zakresie numeru księgi wieczystej jednoznacznie wskazanej nieruchomości (poprzez adres) został załatwiony zgodnie z ww. przepisami tzn. wnioskodawca otrzymał informację o numerach KW. Takich informacji w zakresie podania numerów ksiąg wieczystych bliżej nieokreślonych nieruchomości, które figurują w ewidencji gruntów i budynków w powiązaniu z osobą właściciela, bądź użytkownika wieczystego wniosek nie wskazywał. Dlatego też tryb przewidziany w art. 24 ust. 2 nie mógł być zastosowany. Zasadnie zatem Starosta [...] potraktował w tej części żądanie skarżącej jako wniosek o wydanie wypisu zawierającego dane osobowe (art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego) – mającego charakter zaświadczenia. W związku z tym zbadał, czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki art. 24 ust. 3 pkt 3 Prawa geodezyjnego tj. czy posiada interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. O istnieniu takiego interesu nie świadczy również zdaniem organu odwoławczego fakt prowadzenia przez wnioskodawczynię postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi wymienionemu we wniosku. Świadczy on bowiem jedynie o istnieniu interesu faktycznego. Kategoria interesu prawnego jest zdaniem organu odwoławczego kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Taki przepis winien wskazać wnioskodawca, jeżeli żąda zaświadczenia. Dalej organ II instancji stwierdził, że zakres stosowania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych określa § 53 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i ogranicza go do ochrony danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem. Ponadto przepis ustawy o ochronie danych osobowych, na który powołuje się skarżący, zezwala na przetwarzanie danych osobowych w celu dochodzenia roszczeń, ale w żadnym wypadku nie stanowi o interesie prawnym w otrzymaniu danych osobowych z innych rejestrów. Zgodnie z art. 6 ww. ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej i dlatego wbrew stanowisku skarżącej dane takie stanowi również informacja o numerach ksiąg wieczystych nieruchomości będących własnością konkretnej osoby. W konsekwencji również organ odwoławczy uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 3 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego uzależniający wydanie wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, na żądanie innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, od wykazania się przez te podmioty interesem prawnym związanym z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Takim interesem prawnym skarżąca się nie wykazała gdyż jej wniosek zmierzał faktycznie do poszukiwania majątku dłużnika, do których to czynności organy prowadzące ewidencję gruntów nie są uprawnione i powołane. Skoro skarżąca interesu prawnego nie wykazała to zdaniem organu drugiej instancji nie miało znaczenia czy jej wniosek zmierzał do uzyskania zaświadczenia czy też do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 24 ust. 2 oraz art. 24 ust. 3 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Nadto zarzucił, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skierowane do podmiotu nie będącego stroną postępowania. Naprawienie tego błędu przez organ odwoławczy tego istotnego uchybienia nie sanowało. Zarzucił dalej, że skarżąca nie miała obowiązku wykazywania się interesem prawnym w wydaniu wypisu z operatu ewidencji gruntów gdyż wnioskowała jedynie o informację o danych o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy, które są jawne i powszechnie dostępne, nie żądała zaś ujawnienia danych zawierających dane osobowe dłużnika. Nawet gdyby przyjąć, że wykazanie interesu prawnego byłoby zasadne to zdaniem pełnomocnika skarżącej interes taki został wykazany. Wynika on z faktu, że jako prowadząca działalność gospodarczą skarżąca jest wierzycielem A. G. i z jej wniosku toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Dlatego w celu ochrony swoich interesów ma prawo domagać się informacji umożliwiających skuteczne przeprowadzenie egzekucji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie akcentując, że wniosek o udostępnienie danych dotyczył danych osobowych i dlatego został rozpoznany na zasadach określonych w art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym jego wzruszenie. Wbrew zarzutom skargi organy orzekające prawidłowo przyjęły zdaniem Sądu, że żądanie wnioskodawczyni wydania jej zaświadczenia o numerach ksiąg wszystkich nieruchomości należących lub będących w użytkowaniu wieczystym A. G. powinno być rozpatrzone w świetle treści art. 24 ust. 3 a nie ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a to w sytuacji gdy we wniosku nie podano konkretnego numeru działek, czy też adresów nieruchomości co do których wniosek się odnosił. W świetle przedmiotu ewidencji gruntów i budynków określonego w art. 20 tej ustawy należy dokonać podziału informacji zawartych w tej ewidencji na dane o charakterze przedmiotowym (zawarte w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Z rozróżnieniem tym koresponduje rozróżnienie zawarte w art. 24 ustawy. Z ust. 2 tego przepisu wynika bowiem, że jawne i powszechnie dostępne są informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, tj. dane przedmiotowe. Natomiast stosownie do ust. 3 art. 24 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe (dane podmiotowe), o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 wydawane są jedynie na żądanie podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 3. Odnośnie innych podmiotów, a do takich w okolicznościach niniejszej sprawy należy zaliczyć skarżącą, warunkiem uzyskania przez nich wypisu z operatu ewidencyjnego jest wykazanie się interesem prawnym związanym z gruntami, budynkami lub lokalami, których wypis dotyczy. Treść art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa odrębną od art. 24 ust. 3 tej ustawy podstawę prawną udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana jest z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 nie zostało uzależnione od takich warunków a jedynie od uiszczenia stosownej opłaty. Na istnienie takiego rozróżnienia wskazuje również treść załącznika nr 4 i 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Wobec powyższego rozpoznanie wniosku skarżącej wszczynającego postępowanie administracyjne oraz rozstrzygnięcie niniejszej skargi zależało od kwalifikacji tego wniosku co do charakteru danych, które wnioskodawczyni chciała uzyskać. W tym przedmiocie zasadnie przyjęły organy orzekające, że żądanie podania informacji o numerach ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których właścicielem jest konkretny podmiot dotyczy danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, a więc ogólnie pojętych danych osobowych. Trafnie stwierdził organ odwoławczy, że zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1992 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) za dane osobowe należy uznać wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Za takie dane należy zatem uznać numery ksiąg wieczystych skoro w księgach tych są m.in. ujawnione podmioty będące właścicielami i użytkownikami wieczystymi nieruchomości dla których księgi te są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych jest powszechnie dostępna to ujawnienie ich numeru pozwala jednocześnie na ujawnienie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości. W konsekwencji należy podzielić zdaniem Sądu stanowisko organów orzekających, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca winna wykazać się interesem prawnym o jakim mowa w art. 24 ust. 3 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czego nie uczyniła. Powszechnie przyjmuje się, że kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dla wykazania w niniejszej sprawie takiego interesu należałoby wskazać przepis prawa materialnego z którego wynikałoby prawo do żądania wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Interes taki nie wynika zdaniem Sądu z faktu prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko A.G., na którą to okoliczność konsekwentnie powoływała się skarżąca. Świadczy ona bowiem o istnieniu po stronie skarżącej interesu faktycznego a nie interesu prawnego. W rzeczywistości przedmiotem wniosku skarżącej nie było zatem uzyskanie informacji dotyczących konkretnych nieruchomości, lecz poszukiwanie nieznanego jej majątku dłużnika. Do tego zaś, jak wynika z przeważającego orzecznictwa sądowego, nie są właściwe organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków lecz komornik i – w pewnych sytuacjach sąd powszechny. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913-920 kpc. Pogląd taki został wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., I OSK 560/06 (niepubl.); wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2008 r., II SA/Gl 1054/07, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., III SA/Gd 150/08, niepubl., wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2008 r., III SA/Wr 599/07, niepubl, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2008 r., II SA/Ol 185/08, niepubl., wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2008 r., II SA/Sz 1134/07, niepubl., wyroku NSA z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 734/09, wyroku NSA z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1030/09 i w wyroku NSA z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1393/09. W świetle treści tych wyroków Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie podziela odmiennego w tym względzie stanowiska zaprezentowanego w dołączonym do skargi wyroku WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 802/09. O bezprawności zaskarżonego postanowienia nie może przesądzać też zdaniem Sądu okoliczność skierowania postanowienia organu pierwszej instancji do pełnomocnika skarżącej, w sytuacji gdy to niewątpliwe uchybienie procesowe (należy je bowiem potraktować jako oczywistą omyłkę) zostało naprawione w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego. Nie miało ono nadto istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji gdy było oczywiste, że reprezentujący wymienioną w postanowieniu Starosty [...] Kancelarię Prawniczą radca prawny M. M., działał jako pełnomocnik skarżącej. Świadczy o tym również treść zażalenia, w którym zarzut ten nie został sformułowany. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 163, poz. 1270 ze zm.).