I SA/Gd 899/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-12-07
Skład orzekający: Danuta Oleś, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy zobowiązanie powstało przed 1 stycznia 2003 r., a organ egzekucyjny błędnie zastosował przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że do zobowiązań podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2003 r. należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed tej daty, jeśli są one korzystniejsze dla podatnika. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia w takich przypadkach. W konsekwencji, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.Stan faktyczny
R.J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 21 lipca 2010 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych z podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie na podstawie tytułów wykonawczych z 9 października 2003 r. Skarżący twierdził, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z dniem 25 listopada 2008 r., a organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r., określił, że postanowienie to nie może być wykonane, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r. R.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 26 maja 2010 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 9 października 2003 r. nr [...], [...], [...], obejmujące zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r.
Podstawę wydania zaskarżonych postanowień stanowił następujący stan faktyczny:
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., będący jednocześnie wierzycielem - wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego R.J. na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Podstawę prawną wystawienia opisanych tytułów stanowiły decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 5 września 2003 r. wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W dniu w dniu 22 października 2003 r. organ egzekucyjny dokonał, zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w Banku [...] Oddział
w G. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 27 października 2003 r.
Pismem z dnia 6 listopada 2003 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że ww. rachunek został zlikwidowany. Ponadto w dniu 25 listopada 2003 r. organ egzekucyjny, zawiadomieniem z tej samej daty dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. O/G. Odpis wskazanego zawiadomienia doręczono R.J. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 26 listopada 2003 r. Bank [...] S.A.O/G. w oparciu o otrzymane zawiadomienie przekazał do organu egzekucyjnego środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym zobowiązanego (wpłata z dnia 28 listopada 2003 r.).
W dniu 17 grudnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w G., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego,
z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze.
W dniu 30 grudnia 2003 r. R.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w G. z dnia 23 grudnia 2003 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów
i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. W skardze zawarto wniosek
o wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Gd 1582/03 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2004 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku R.J.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt I SA 1582/03 oddalił skargę podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 33/08 oddalił skargę kasacyjną.
Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne.
W piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. R.J. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przesłankę określoną
w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej jako "u.p.e.a."). W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. przedawniło się
z dniem 25 listopada 2008 r. - zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm. - dalej jako "Ordynacja podatkowa").
W wyniku rozpoznania wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wykazał, że zajęcie w dniu 25 listopada 2003 r. rachunku bankowego skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z uwagi na złożenie w dniu 30 grudnia 2003 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku termin biegu przedawnienia został też zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu, zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie strona pismem z dnia 15 czerwca 2010 r. wniosła zażalenie.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zarzutów podniesionych w zażaleniu i postanowieniem z dnia 21 lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
Organ odwoławczy wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Zaznaczył, że przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 26 maja 2010 r. prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka powodująca umorzenie postępowania egzekucyjnego, wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. wygaśnięcie obowiązku z innego powodu.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że "wygaśnięcie obowiązku z innego powodu" oznacza, że obowiązek powstał i nie został wykonany, ale z innych powodów przestał istnieć. Organ podniósł, że w dniu 30 grudnia 2003 r. tj. w dniu złożenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2003 r., obowiązywał przepis art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, natomiast stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 ww. ustawy w przypadku zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzje dotyczącą tego zobowiązania, termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
W ocenie organu skoro w dniu 12 czerwca 2009 r. do Urzędu Skarbowego w G. wpłynęła sentencja wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r., to termin przedawnienia w odniesieniu do zobowiązania za te miesiące biegł dalej od dnia 13 czerwca 2009 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ostateczne postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma waloru res iudicata, co oznacza, że organ egzekucyjny może w toku prowadzonego postępowania wielokrotnie badać czy nie zaszła przesłanka do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ podniósł również, iż z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika, że w przypadku wniesienia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazującego na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miałby prowadzić postępowanie mające na celu wykluczenie zaistnienia pozostałych przesłanek, co miałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Wskazał, że wniosek zobowiązanego stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące zaistnienia podstaw do umorzenia, zaś organ egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postępowanie to jest jednak ograniczone do wyjaśnienia, czy zachodzi przesłanka wskazana we wniosku (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 4/10).
R.J. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako "K.p.a."),
- art. 7 i art. 77 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie,
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej
(w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) - zgodnie z art. 21 ustawy
z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz. 1199),
- art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie,
- art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) - zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - poprzez błędną wykładnię,
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), poprzez dokonanie przez organy podatkowe sprzecznych ustaleń z treścią wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r. , sygn. akt I SA/Gd 908/09.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy obu instancji nie zajęły stanowiska, co do istoty sprawy, gdyż nie zbadały, czy wystąpiły inne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, niż przesłanka wskazana we wniosku strony wynikająca z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W jej ocenie organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem wszystkich podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego zawartych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
Zdaniem skarżącego, zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów
i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. na mocy art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. – zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz
o zmianie niektórych innych ustaw - przedawniły się z dniem 25 listopada 2008 r., gdyż upłynęło 5 lat od zastosowania środka egzekucyjnego (25.11.2003 r.) i nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
R.J. wskazał, że zobowiązanie za czerwiec 1998 r. częściowo wygasło wskutek zapłaty z dniem 17 września 2008 r. (zgodnie z wyrokiem WSA
w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 908/09), a w pozostałej części nastąpiło przedawnienie z dniem 25 listopada 2008 r. Zdaniem skarżącego powyższe ustalenie Sądu należy na podstawie art. 153 P.p.s.a. zastosować także
w przedmiotowej sprawie.
W ocenie skarżącego organy podatkowe błędnie uznały, iż w przypadku zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem 31 grudnia 2002 r., wniesienie skargi do sądu administracyjnego powodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 692/08 (publ. LEX) wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego przed dniem 31 grudnia 2002 r. Również wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji ostatecznej nie miało takiego skutku. Zdaniem skarżącego, termin przedawnienia powinien być liczony od dnia zastosowania środka egzekucyjnego tj. od 25 listopada 2003 r. Na potwierdzenie swego stanowiska strona powołała się na wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 518/06; wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 631/08; wyrok NSA z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1218/08 - publ. www.nsa.gov.pl).
Udzielając odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie Dyrektora izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. narusza przepisy prawa materialnego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przy czym nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny, a istota sporu dotyczy kwestii zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego
z uwagi na przedawnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. objętego tytułami wykonawczymi z dnia 9 października 2003 r. nr [...], [...] i [...].
Skarżący R.J. w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. zawarł wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. przedawniło się z dniem 25 listopada 2008 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. po rozpoznaniu wniosku wydał postanowienie z dnia 26 maja 2010 r., w którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 9 października 2003 r. nr [...], [...], [...], obejmujące zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Sprawdzenie czy zachodzą takie przesłanki jest obowiązkiem organu egzekucyjnego. Zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jak i w jego toku organ egzekucyjny ma obowiązek badać, czy nie została spełniona przesłanka braku wymagalności obowiązku podatkowego np. na skutek upływu terminu przedawnienia, co było podnoszone przez stronę we wniosku z dnia 15 lutego 2010 r.
Przedawnienie zobowiązań podatkowych jest instytucją prawa materialnego
i następuje z mocy samego prawa, chyba że będą miały miejsce zdarzenia, które spowodują przerwanie lub zawieszenie biegnącego terminu przedawnienia.
Art. 59. § Dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia zasadnicze znaczenie ma analiza treści art. 70 Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem nowelizacji tego przepisu dokonanych ustawą z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387- zwana dalej "ustawa nowelizująca z dnia 12 września 2002 r.") oraz ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1199 - zwana dalej "ustawa nowelizująca z dnia 30 czerwca 2005 r.").
Ogólna zasada zawarta w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wpływ na bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mają instytucje zawieszenia oraz przerwania biegu tego terminu.
W wyniku zmiany dokonanej ustawą nowelizującą z dnia 12 września 2002 r. przepis art. 70 Ordynacji podatkowej uzyskał nowe brzmienie. Od dnia 1 stycznia 2003 r. w myśl art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem (art. 70 § 7 pkt 2).
Aby jednak prawidłowo odczytać powyższą regulację konieczne jest odwołanie się do treści art. 20 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r.
W myśl art. 20 § 1 tej ustawy do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (Ordynacja podatkowa) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Z kolei § 2 wprowadził zapis, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z powyższego przepisu wynika, iż regułą było stosowanie do stanów faktycznych sprzed nowelizacji, przepisów w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, z wyjątkiem przewidzianym w § 2, który to pozwalał na zastosowanie dotychczasowych przepisów, o ile były one korzystniejsze dla podatnika i innych podmiotów zobowiązanych w świetle ustaw podatkowych.
Dokonana z dniem 1 stycznia 2003 r. nowelizacja polegała głównie na dodaniu nowych przesłanek powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia m.in. poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu pogorszył sytuację zobowiązanego, wobec którego w dacie powstania zobowiązania podatkowego przepisy nie przewidywały w ogóle możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Rozpatrywana sprawa dotyczy zaległości podatkowych R.J. w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r., czyli niewątpliwie są to zobowiązania powstałe przed dniem 1 stycznia 2003 r.
Zatem art. 70 Ordynacji podatkowej należy odczytywać przez pryzmat art. 20 § 2 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. Skoro przepis art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przed nowelizacją z dnia 1 stycznia 2003 r. był dla podatnika korzystniejszy co do zasad i okoliczności powodujących przerwę biegu terminu przedawnienia, gdyż nie przewidywał wniesienia skargi do sądu administracyjnego jako przesłanki powodującej zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to przepis ten w całości należy stosować do rozpoczętego wcześniej terminu przedawnienia, bez względu na to, czy okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia (w rozpatrywanej sprawie wniesienie skargi do sądu administracyjnego) nastąpiły przed czy po wyżej wymienionej dacie.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy powołał się na fakt, iż skarżący
w dniu 30 grudnia 2003 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 grudnia 2003 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt
I SA/Gd 1582/03 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W związku tym organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2004 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku R.J.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż dopiero w dniu 12 czerwca 2009 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. wpłynęła sentencja wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną wniesioną od wyroku wydanego w przedmiocie decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r., a zatem termin przedawnienia w odniesieniu do zobowiązania za te miesiące biegł dalej od dnia 13 czerwca 2009 r.
Zdaniem Sądu nie ma racji organ twierdząc, że w rozpatrywanej sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych wnioskiem skarżącego z dnia 15 lutego 2010 r.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uznał, że obowiązkiem organów egzekucyjnych było przyjęcie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy dotyczące trybu oraz terminów przedawnienia wskazane art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. jako korzystniejszej dla podatnika. W takiej sytuacji ani wniesienie skargi do sądu administracyjnego ani wydanie przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji nie spowodowały przerwy biegu terminu przedawnienia
Ponadto dla prawidłowego obliczenia terminu przedawnienia w rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma również nowelizacja art. 70 Ordynacji podatkowej dokonana w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz.1199). Ustawodawca zmienił treść art. 70 § 4 w ten sposób, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny
(w poprzednim brzmieniu: od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne). Uchylono też przepis art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia.
W art. 21 ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r. stwierdzono, że do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Nowelizacja weszła w życie z dniem
1 września 2005 r.
Z przepisu tego wprost wynika, że do oceny upływu terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej o znowelizowanej treści. Przepis ten początek biegu terminu przedawnienia wiąże z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Termin przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (a nie jak poprzednio od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne).
Realizując tytuły wykonawcze z dnia 9 października 2003 r. nr [...], [...], [...], obejmujące zaległości podatkowe R.J. w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r. organ egzekucyjny dokonał w dniu 25 listopada 2003 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. O/G. Odpis zawiadomienia z dnia 25 listopada 2003 r. doręczono R.J. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 26 listopada 2003 r.
Należy zatem uznać, iż w dniu 25 listopada 2003 r. zastosowano środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony i w tym też dniu nastąpił skutek w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia. Po przerwaniu termin przedawnienia biegł na nowo od dnia 26 listopada 2003 r. i pięcioletni okres przedawnienia upłynął
z końcem 25 listopada 2008 r.
W kontekście powyższego Sąd za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) - zgodnie z art. 21 ustawy
z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz. 1199). W ocenie Sądu organ naruszył także art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r.) poprzez błędną interpretację i zastosowanie art. 20 § 2 ustawy
z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387).
Wobec uznania, iż w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przedawnienie zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i listopad 1998 r., organy egzekucyjne winny pozytywnie rozpatrzyć wniosek skarżącego i umorzyć postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyżej przedstawioną ocenę Sądu, ze szczególnym uwzględnieniem wykładni art. 70 Ordynacji podatkowej, dokonanej przez Sąd pod kątem zmian tego przepisu wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 12 września 2002 r. oraz ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 r.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że postanowienie nie może być wykonane. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 209 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło