I SA/Wr 1422/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-02-03

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Dagmara Dominik-Ogińska, Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy stanowią koszty uzyskania przychodów, gdyż mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą spółki i służą zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Wypłata dywidendy, choć obciąża majątek spółki, jest elementem jej działalności, a konieczność sięgnięcia do kredytu w celu jej realizacji nie wyklucza uznania odsetek za koszt podatkowy. Zaskarżona interpretacja Ministra Finansów naruszała przepisy prawa materialnego i została uchylona.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. w 2009 roku wypracowała zysk i w 2010 roku wypłaciła dywidendy udziałowcom, finansując wypłatę kredytem w rachunku bieżącym z powodu braku wystarczających środków pieniężnych. Spółka zadała pytanie o możliwość zaliczenia odsetek od tego kredytu do kosztów uzyskania przychodów. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną odmawiającą takiego uznania, co spowodowało złożenie skargi przez spółkę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Protokolant Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretacje; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. w P. – dalej: Spółka, na interpretację Ministra Finansów, działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku z dnia 17 czerwca 2010 r. Spółka opisując stan faktyczny podała, że w roku obrotowym 2009 r. Spółka wypracowała zysk, a na mocy uchwały Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w 2010 r. wypłaciła dywidendy udziałowcom Spółki. Wypłatę dywidendy Spółka sfinansowała kredytem w rachunku bieżącym, bowiem nie dysponowała w momencie wypłaty środkami pieniężnymi w wymaganej wysokości. W rezultacie, Spółka będzie zobowiązana w przyszłości do spłaty odsetek od kredytu, który posłużył do sfinansowania wypłaty dywidendy. Nadto Spółka poinformowała, że przez ostatnie trzy lata zainwestowała kwotę około 60 mln PLN na rozwój istniejącego parku technologicznego poprzez linii produkcyjnych oraz rozbudowę fabryki w celu zwiększenia możliwości produkcyjnych. Na sfinansowanie tych inwestycji zaciągnęła kredyt bankowy. W związku z zadano z tak określonym stanem faktycznym we wniosku sformułowano następujące pytanie: czy zapłacone odsetki od środków pochodzących z kredytu na rachunku bieżącym w rachunku bieżącym, wykorzystanych przez w związku z obowiązkiem wypłaty dywidendy, stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r, o podatku dochodowym od prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, póz. 654 ze zm. – dalej: updp)? Zdaniem wnioskodawcy środki takie mogą byc zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 11 updp. W uzasadnieniu swego stanowiska Spółka powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazała na ogólne zasady rozpoznawania wydatków ponoszonych przez podatnika jako kosztów uzyskania przychodów, wynikajace z art. 15 i 16 updp. Wychodząc z zawartej w art. 15 ust. 1 updp definicji kosztów uzyskania przychodów Spółka zwróciła uwagę na nastepujace warunki zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych: 1) koszt został poniesiony w osiągnięcia przychodów lub albo zabezpieczenia przychodów (przy czym dany wydatek nie musi mieć przełożenia na konkretny przychód osiągnięty przez podatnika, ale wystarczające jest, aby jego poniesienie było uasadnione prowadzoną podatnika działalnością, 2) definitywny charakter wydatku (w rozrachunku musi on być pokryty z zasobów majątkowych podatnika); 3) dany koszt nie został wymieniony wśród wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1 updp. Spółka w stwierdziła, że odsetki, jakie będzie zobowiązana zapłacić w związku ze środkami z kredytu wykorzystanego na wypłatę dywidendy mają pośredni związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, w szczególności służą zachowaniu lub zabezpieczeniu przyszłych przychodów Spółki. Wskazała, że zgodnie z art. 191 § 1 z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z dnia 2009 r. Nr 13, póz. 69 z późn. zm.) – dalej: K.s.h., "wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników (...)". Spółka chcąc wywiązać się z obowiązków wynikających z KSH oraz uchwały Zgromadzenia Wspólników dotyczących wypłaty dywidendy udziałowcom, wskutek braku wystarczających środków pieniężnych, zmuszona była do wykorzystania posiadanego kredytu w rachunku bieżącym. W konsekwencji będzie zobowiązana do zapłaty odsetek od kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy. Uzasadniając konieczność skorzystania w tej sytuacji z kredytu Spółka podniosła, że w przypadku, gdyby pomimo istniejącego obowiązku nie dokonała wypłaty dywidendy, uprawnieni do jej otrzymania udziałowcy mogliby dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, jak również odsetek od Spółki za nieterminowe regulowania zobowiązań, co w konsekwencji naraziłoby to Spółkę na dodatkowe koszty. Nie można również wykluczyć, że w ostateczności udziałowcy Spółki, którzy nie otrzymaliby dywidendy mogliby pozbyć się swoich udziałów czy też zażądać od Spółki zwrotu wniesionych wkładów, co miałoby negatywne skutki dla Spółki, która byłaby zmuszona do przekazania na ich rzecz swoich aktywów służących do prowadzenia działalności gospodarczej. Krok taki również swoje odbicie w postaci osłabienia pozycji na rynku. Niewypłacenie dywidendy w terminie miałoby również dla Spółki skutki podatkowe, w postaci powstania nieodpłatnego świadczenia stanowiącego dla Spółki opodatkowany przychód (w wysokości hipotetycznych odsetek )z tytułu finansowania się tzw. "zatrzymaną dywidendą". Wreszcie, gdyby Spółka nie wykorzystała kredytu w rachunku bieżącym na wypłatę zobowiązana, byłaby zmuszona do znalezienia alternatywnych rozwiązań w celu pozyskania tych środków, np. mogłaby rozważyć zbycie części aktywów wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, która stanowi dla Spółki źródło generowanych przychodów czy też wstrzymanie lub opóźnienie regulowania zobowiązań wobec dostawców. To zaś mogłoby skutkować podnoszeniem przez wierzycieli roszczeń na drodze sądowej (z czym wiązałyby się dla Spółki koszty obsługi prawnej), ale przede wszystkim utratą możliwości produkcyjnych, jeżeli dostawcy Spółki zaprzestaliby przekazywania Spółce niezbędnych komponentów czy świadczenia usług. Mając na uwadze powyższe Spółka uważa, że wykorzystanie kredytu z było warunkiem zachowania przez nią płynności finansowej, a tym samym niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej, czyli zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki na spłatę odsetek od powyższego kredytu miały też charakter definitywny. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje terminu "poniesienie kosztu". W związku z tym dla uznania, że termin ten dotyczy pokrycia danego wydatku ze środków majątkowych należy odwołać się do doktryny i orzecznictwa, które są zgodne w kwestii, że nie ma znaczenia w tym przypadku tytuł prawny do dysponowania podatnika środkami przeznaczonymi na pokrycie takiego wydatku. Istotne jest natomiast, bu wydatek był poniesiony ze środków finansowych podatnika, rozumianych jako uszczuplenie jego zasobów finansowych (stanowisko NSA w wyroku z 5 lutego 1999 r., sygn. akt l SA/Gd 500/97). Ponieważ warunek skorzystania z kredytu przez Spółkę stanowi zapłata odsetek, jako ustalonej kwoty wynagrodzenia za udostępnienie kapitału, majątek Spółki w wyniku skorzystania z kredytu zostanie o tą kwotę zmniejszony w sposób definitywny. Jednocześnie w ocenie Spółki odsetki od zaciągniętego przeznaczonego na wypłatę dywidendy nie stanowią wydatków, o których w art. 16 ust. 1 updp. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 10 lit a) ww. ustawy, nie się za koszty uzyskania przychodów wydatków na pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), jak - co wynika z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). Zatem w świetle powyższych przepisów odsetki od kredytu stanowią koszt uzyskania przychodu w momencie ich zapłaty, nie są kosztem podatkowym natomiast odsetki niezapłacone lub umorzone. Co istotne, ustawodawca nie ograniczył w sposób celu, jakiemu miało służyć zaciągniecie zobowiązania czy pożyczkowego, w wyniku którego zaistniała konieczność odsetek. Można zatem wnosić, że koszt uzyskania przychodów mogą stanowić odsetki od lub pożyczki, otrzymanego przez podatnika, jeżeli tylko posłużył on celom związanym z osiągnięciem, zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Reasumując, zdaniem Spółki odsetki od kredytu na wypłatę dywidendy należy uznać za wydatek będący kosztem uzyskania przychodów, bowiem spełniają one łącznie wszystkie warunki: 1) mają związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą oraz zabezpieczeniu źródła przychodów, 2) będą poniesione przez Spółkę w definitywny oraz 3) nie zostały wyłączone z możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 updp. Minister Finansów w interpretacji z dnia [...]r. uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Odwołując się do treści art. 15 ust. 1 updp i wynikających z niej warunków zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, organ podkreślił, że możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kosztów podatkowych uzależniona jest od powiązania tego wydatku z działalnością podatnika. Musi istnieć bezpośredni lub chociażby tylko potencjalny przyczynowy miedzy wydatkiem a uzyskanym przychodem. Oznacza to, że nie wydatek przydatny z punktu widzenia prowadzonej działalności stanowi koszt uzyskania przychodu. Ocena możliwości uzyskania przychodu ze względu na danego wydatku winna być dokonywana w o obiektywne tzn. dla kosztowego charakteru wydatku konieczne jest stwierdzenie, że w chwili jego dokonywania obiektywnie oceniając sytuację podatnik mógł się spodziewać osiągnięcia przychodu. Kosztem uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia przychodów. W świetle powyższego o kwalifikacji odsetek do kosztów przychodów decydować będzie związek kosztów, z przychodem lub zabezpieczeniem źródła przychodu. Organ wskazał następnie, że stosownie natomiast treści art. 16 ust. 1 pkt 11 updp nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). W przypadku zaciągnięcia i przeznaczenia go na dywidendy, przepis art. 16 ust. 1 pkt 11 a contrario nie ma zastosowania. Nie ma odsetek od kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy do kosztów. Jak uzasadniał Minister Finansów, dywidenda jest dochodem z udziału w zyskach prawnej, należnym wspólnikom spółki. Prawo udziałowca do udziału w zysku jest uprawnieniem udziałowych wynikającym z zaangażowania w spółce z o.o. wspólników, to wkłady wydatnie przyczyniają się do osiągania przychodów i zysków z prowadzonej przez" spółkę przy wykorzystaniu tych wkładów działalności. Zgodnie z art. 191 K.s.h wspólnicy mają prawo do otrzymania dywidendy, przy czym umowa spółki z. o.o. może zastrzec, że o rozporządzeniu czystym zyskiem decyduje uchwała wspólników. W braku innych postanowień umowy zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do posiadanych przez wspólników udziałów. Powyższe, jak dowodził organ, nie zmienia jednak statusu dywidendy na gruncie prawa podatkowego. Wypłata dywidendy nie jest wydatkiem umożliwiającym źródła przychodu i nie jest też związana z utrzymaniem bądź zabezpieczeniem źródła przychodów. Wypłata dywidendy jest bowiem podziałem zysku z tyt. prowadzonej działalności i w żaden sposób sama w sobie nie przyczynia się do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia przychodów przez Spółkę. Wypłacona dywidenda jest rozpoznawana jako przychód udziałowców Spółki, co wskazuje na brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zaciągniętym Spółkę kredytem a źródłem jej przychodów. Pozyskanie i przeznaczenie ich na dywidendy ma bezpośredni związek z czystym zyskiem, podlegającym podziałowi. Oznacza to, że dotyczy tej części osiągniętego dochodu, która pozostanie po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Tym samym dywidenda nie stanowi zatem kosztu podatkowego w Spółce wypłacającej. Spółka nie zgodziła się z powyższą interpretacją i wystąpiła w dniu 11 października 2010 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało uwzględnione przez organ wydający interpretację. W skardze do tutejszego Sądu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, zarzucając naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 updp, poprzez bezzasadne zawężenie kategorii kosztów uzyskania przychodów i tym samym przyjęcie, że zapłacone odsetki od środków pochodzących z kredytu na rachunku bieżącym, wykorzystanych przez Spółkę dla celów dopełnienia obowiązku wypłaty dywidendy, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu, o których mowa we wskazanych powyżej przepisach; b) przepisów prawa procesowego, tj.: art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) – dalej: o.p., poprzez nieuwzględnienie w interpretacji indywidualnej ugruntowanego stanowiska prezentowanego w licznych wyrokach sądów administracyjnych, uznającego odsetki od środków pochodzących z kredytu wykorzystywanego w związku z obowiązkiem wypłaty dywidendy za koszt uzyskania przychodu. Spółka w uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o wydanie interpretacji. Podkreśliła, że przedmiotowe odsetki od kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy mają niezaprzeczalny, pośredni związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością, gospodarczą i służą zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przyszłych przychodów. Spółka powołała się na negatywne skutki, jakie mogłyby wystąpić w przypadku, gdyby ciążącego na niej obowiązku wypłaty dywidendy nie wykonała. Ponownie wskazała strona na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, potwierdzające stanowisko strony oraz podniosła, że nieuwzględnienie stanowiska sądów administracyjnych naruszało w niniejszej sprawie zasadę zaufania do organów podatkowych, o jakiej traktuje art. 121 o.p. w zw. z art. 14h o.p. Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W określonych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu nakazującym uchylenie tej interpretacji. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zagadnienia, czy wydatki poniesione przez Spółkę na spłatę odsetek od kredytu na rachunku bieżącym, wykorzystanego przez Spółkę na wypłatę dywidendy dla wspólników, w sytuacji, gdy Spółka w momencie wypłaty dywidendy nie dysponowała wystarczającymi środkami finansowymi, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 updp. W myśl powyższego przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W tym miejscu należy zauważyć, że kwestia sporna w niniejszej sprawie była juz przedmiotem rozważań i rozstrzygnięć sądów administracyjnych, w tym naczelnego Sądu Administracyjnego . NSA w wyroku z dnia 21 września 2010 r., sygn. II FSK 2118/09, zwrócił uwagę, że "finalnym" celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i jej wspólników jest osiąganie zysku. Nie można jednak wiązać przedmiotowego kredytu bezpośrednio z tym celem. Bezpośrednim celem zaciągnięcia takiego kredytu jest bowiem zabezpieczenie źródła przychodu, jakim jest działalność gospodarcza oraz zabezpieczenie płynności finansowej spółki. Orzecznictwo sądowe dostrzega ten aspekt sprawy w coraz większym stopniu (por. m.in. wyroki z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 382/07, z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1976/08, z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 214/09, z dnia 16 września 2009 r., sygn. III SA/Wa 1152/09). Na uwagę w niniejszej sprawie zasługują szczególnie tezy orzeczenia NSA z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 234/08, w którym Sąd uchylając orzeczenie sądu I instancji podkreślił m.in., że zaciągnięcie przez spółkę kredytu na wypłatę dywidendy należy taktować, jako wydatek związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 updp., albowiem osiąganie zysku jest zarówno podstawowym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie spółki i osiąganie przez nią przychodów. W uzasadnieniu orzeczenia NSA, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazał także, iż źródłem przychodów spółki była działalność gospodarcza (art. 12 ust. 3 updp.), a spółka była przedsiębiorcą, którego celem była maksymalizacja zysku i prowadzenie prawidłowej gospodarczo działalności. Z tego powodu, w ocenie NSA "wycofywanie" już zaangażowanych w działalność gospodarczą środków finansowych, tylko po to by zapewnić je na przyszłą wypłatę dywidendy, byłoby działaniem nieracjonalnym i w dodatku prowadziłoby do strat związanych z karami umownymi, odszkodowaniami itp. Podobnie nieracjonalnymi z gospodarczego punktu widzenia byłyby takie działania spółki, które polegałyby na nieangażowaniu własnego kapitału w działalność gospodarczą tylko po to by zapewnić środki finansowe na przyszłą wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, a której termin wypłaty jest nieznany. NSA podkreślił, iż prawidłowo prowadzona spółka akcyjna to taka, która dotrzymuje zawartych umów i nie wycofuje się z nich, a także i taka, która nie przechowuje kapitału bez angażowania go w przedsięwzięcia gospodarcze. Prowadzenie działalności gospodarczej w dobie rozwiniętej gospodarki rynkowej musi prowadzić w sposób nieunikniony do korzystania z kredytów bankowych. Odsetki zaś od takiego kredytu będą zawsze kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Zdaniem NSA przyjęcie stanowiska, iż odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy akcjonariuszowi spółki nie mogą być traktowane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. – naruszałoby również zasady wynikające z przepisu art. 56 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm. - powoływany dalej jako: Traktat). Przepis ten zakazuje stosowania przez Państwa Członkowskie wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału. Ograniczenia te, w związku z ich niezdefiniowaniem przez postanowienia Traktatu, wyprowadza się z nomenklatury załączonej do Dyrektywy Rady z dnia 24 czerwca 1988 r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu 88/361/EWG (Dz. Urz. UE L Nr 178, s. 5, Dz. Urz. UE - sp. 10-1-10 – powoływana dalej jako: Dyrektywa). Przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie, to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępniła ona kapitał w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do udziału w nowych lub istniejących już przedsiębiorstwach cel polegający na ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych powiązań zakłada, że akcje znajdujące się w posiadaniu akcjonariusza pozwalają mu na mocy przepisów krajowych dotyczących spółek akcyjnych lub też w inny sposób, na aktywny udział w zarządzaniu tą spółką lub na sprawowanie nad nią kontroli. W odniesieniu do tej formy inwestycji - jako ograniczenia w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy kwalifikować te przepisy krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał (wyrok TS z dnia 23 października 2007 r., C-112/05, Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Federalna Niemiec). Podobnie w innym wyroku TS (wyrok z dnia 28 września 2006 r., C-282/04, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów) stwierdził, że przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie w formie udziału w danym przedsiębiorstwie poprzez posiadanie akcji, które przyznają możliwość rzeczywistego udziału w zarządzaniu spółką lub sprawowaniu nad nią kontroli (inwestycje zwane bezpośrednimi), jak również nabycie papierów wartościowych na rynku kapitałowym dokonane jedynie w celu lokaty kapitału bez zamiaru uczestnictwa w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub sprawowania nad nim kontroli. Do ograniczeń w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy zakwalifikować te środki krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał. W innych z kolei wyrokach (wyrok z dnia 7 września 2004 r., C-319/02, P. Manninen v. Finlandia; wyrok z dnia 4 czerwca 2002 r., C-503/99, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Belgii) TS podkreślał, że swobodny przepływ kapitału, jako traktatowa zasada podstawowa, może być ograniczony przez regulację krajową jedynie wtedy, gdy ta ostatnia jest uzasadniona przyczynami wskazanymi w art. 58 ust. 1 Traktatu lub też nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Ponadto, aby być uzasadniona, regulacja krajowa powinna być stosowna do celu, do którego dąży i nie powinna wychodzić poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia - tak aby zostało spełnione kryterium proporcjonalności. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prezentowane we wskazanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych oraz TS i zauważa, że można je w pełni odnieść także od działalności spółki z ograniczona odpowiedzialnością. Dywidenda jest związana z działalnością spółki i w zasadzie jest elementem koniecznym jej działalności – co wynika z przytoczonych we wniosku i zaskarżonej interpretacji przepisów Kodeksu spółek handlowych. Jednocześnie wypłacenie dywidendy powoduje obciążenie majątku spółki i wypływ środków finansowych przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej. Tak jak wskazywała skarżąca Spółka we wniosku oraz skardze, w pewnych sytuacjach – tak jak w przedmiotowej sprawie, w razie braku bieżących funduszy – może wystąpić konieczność sięgnięcia do innych źródeł w celu realizacji obowiązków Spółki wobec udziałowców (np. kredytu bankowego). W przeciwnym razie Spółka mogłaby znaleźć się w sytuacji, gdy koniecznym byłoby wycofanie aktywów zaangażowanych juz w prowadzona działalności i służących przez to uzyskaniu przychodu lub zabezpieczeniu źródła przychodu. Można również zauważyć, iż kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej, jak i kredyt wykorzystany na wypłatę dywidendy, są w swym celu podobne, oba służą zapewnieniu płynności finansowej lub jej zwiększeniu w celu rozwoju gospodarczego Spółki. W konsekwencji, w odniesieniu do stanowiska organu podatkowego, który uznał, że odsetki od kredytu na rachunku bieżącym, wykorzystanego na wypłatę dywidendy, jako wydatki wpływające jedynie na czysty zysk i przychód wspólników, a pozostające bez związku z przychodem Spółki, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, należy uznać za trafne podniesione w skardze, zarzuty naruszenia: art. 15 ust.1 i art. 16 ust. 1 updp, poprzez ich niewłaściwą interpretację. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zatem, że zaskarżona interpretacja indywidualna wydana została z naruszeniem prawa materialnego i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. Ponownie rozpoznając sprawę organ jest obowiązany dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez stronę wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę od pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło