II SA/Bk 12/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-03-17

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego emerytowanemu policjantowi jest zgodna z prawem, gdy brak jest ustawowej podstawy do przyznania tego świadczenia emerytom policyjnym?
Ratio decidendi
Uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji pozostającym w czynnej służbie, a nie emerytom i rencistom policyjnym. Cofnięcie tego uprawnienia emerytom policyjnym jest zgodne z prawem, gdyż brak jest ustawowej podstawy do jego przyznania, a przepisy wykonawcze rozszerzające krąg uprawnionych poza ustawowy zakres są nieważne. W konsekwencji uchylenie takiego uprawnienia nie narusza zasady ochrony praw nabytych.
Stan faktyczny
L. M., emerytowany policjant, otrzymał w 1998 r. decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. W 2006 r. decyzją Komendanta Miejskiego Policji cofnięto mu to uprawnienie z powodu zmiany przepisów wykonawczych, które wykluczyły emerytów policyjnych z kręgu uprawnionych. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i innych przepisów KPA. Sprawa była rozpatrywana przez organy Policji i sądy administracyjne, w tym WSA i NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. oddala skargę Zaskarżoną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w sprawie cofnięcia L. M. z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w S., ustalił L. M. równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w S., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246), stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzja została wydana w następstwie wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. rozporządzenia MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie z 2002 r. poprzez uchylenie § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2002 r., tj. tych przepisów, które dawały emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnienie do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie II SA/Wa 980/09 uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że decyzja z dnia 14 marca 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Wskazano, że zgodnie z tą regulacją przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość, rozumiana jako ustanie bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Uregulowanie to ma charakter odesłania do przepisów szczególnych. Gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, uznanie bezprzedmiotowości decyzji nie jest wystarczające do stwierdzenia jej wygaśnięcia, gdyż należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony. Zgodnie z tym przepisem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji musi nakazywać konkretny przepis prawa. Tymczasem rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2005 r. nie zawiera takich uregulowań. Ponadto w poddanej postępowaniu nadzorczemu decyzji wygaszającej z dnia 14 marca 2006 r. nie wskazano interesu społecznego lub interesu strony, jako dodatkowej przesłanki wymienionej w art. 162 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr[...] , stwierdził nieważność decyzji z dnia 14 marca 2006 r. Kolejnym rozstrzygnięciem w sprawie była decyzja Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], w której organ ponownie stwierdził wygaśnięcie z dniem 31 grudnia 2005 r. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] marca 1998 r. Nr [...], z uwagi, iż ta stała bezprzedmiotowa a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym. Wnioskiem z dnia 18 maja 2010 r. zainteresowany zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr[...]. W wyniku rozpoznania tego wniosku, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżanego rozstrzygnięcia podnosząc, iż nie można mówić w świetle nowego stanu prawnego o rażącym naruszeniu prawa, skoro zarówno przepisy ustawy o Policji, rozporządzenia wykonawczego w aktualnie obowiązującej treści oraz unormowania zawarte w art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej nie wymieniają emerytów i rencistów policyjnych jako osób uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji L. M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie oraz stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Komendant Miejski Policji w S. cofnął z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnienia L. M. do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznanego decyzją z dnia [...] marca 1998 r. Organ wyjaśnił, że w/w pobierał do 2005 roku równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie kolejno obowiązujących w tym przedmiocie aktów prawnych: rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., które w całości obowiązywało do dnia 31 grudnia 2005r., a w dniu 1 stycznia 2006r. zostało znowelizowane rozporządzeniem tego organu z 28 grudnia 2005r., którym uchylono § 8 stanowiący, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego. Zdaniem Komendanta obecnie nie istnieje przepis, który pozwalałby, w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont, traktować emerytów i rencistów jak policjantów w służbie czynnej. W szczególności nie wymienia ich art. 91 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak również ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Wskazana ustawa stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do przydziału i zajmowania lokalu mieszkalnego oraz do pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem organu uchylony z dniem 1 czerwca 2006 r. § 8 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. wykraczał poza zakres delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji przyznanej właściwemu Ministrowi do określenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania oraz zwracania spornego równoważnika pieniężnego. Wskazano, że zgodnie z § 6 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r., jeżeli policjant (a w związku z uchylonym § 8 – emeryt i rencista policyjny) przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 - wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego. W konkluzji organ stwierdził, że skoro z dniem 1 stycznia 2006r. odpadła podstawa prawa do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego dla emerytów policyjnych, to należało orzec o cofnięciu z dniem 1 stycznia 2006 r. L. M. uprawnienia do otrzymywania równoważnika za remont zajmowanego lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł L. M. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ podkreślił, że kwestionowana decyzja nie została wydana na podstawie przepisu § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 grudnia 2005r., ale na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r., który stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do równoważnika w sytuacji, gdy strona przestanie spełniać warunki z § 1 ust. 1 tego aktu prawnego. Jak wskazano, skarżący przestał był policjantem w służbie czynnej, podczas gdy przepis ten wymaga posiadania takiego statusu. Również, zdaniem organu, brak jest innych przepisów przewidujących prawo emerytów policyjnych do równoważnika, a ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnienia do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Organ ustalił jednocześnie, że Komendant Miejski Policji w S. był, stosownie do art. 6a ust.1 ustawy o Policji, właściwy do wydania decyzji z dnia [...] marca 2006r. oraz decyzji z [...] czerwca 2010 r. W konkluzji wywiódł, że działania organu polegające na realizacji świadczenia, którego przepisy prawa już nie przewidują, nie mogłoby być uznane za działania na podstawie obowiązującego prawa i godziłoby w zasadę praworządności określoną w art. 6 kpa. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, L. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie w całości decyzji obu instancji. Podał, iż skarżona decyzja jest trzecim rozstrzygnięciem w tej samej sprawie. Bezspornym jest, iż zachodzi tu tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy oraz istnienie tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W tych uwarunkowaniach zdaniem skarżącego, Komendant Miejski Policji w S. wydając decyzję w sposób świadomy naruszył zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, czym naruszył przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Wskazał ponadto, iż postępowanie Komendanta jest sprzeczne z art. 145 § 1 kpa, jak również zachodzą okoliczności zawarte w art. 155, 161 § 1, 162 § 1 kpa. Rażącym naruszeniem jest również fakt wygaszania przez Komendanta Policji w S. ostatecznej decyzji wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Takie działanie narusza art. 156 § 1 pkt 1 i 162 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, ani też takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy sądowej wynika, iż uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego skarżący otrzymał na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] marca 1998 r. nr[...] , wydanej w oparciu o ówczesne brzmienie art. 91 i art. 97 ustawy z 6.04.1990r. o Policji oraz § 1 ust. 1 ówcześnie obowiązującego Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 września 1997r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (M.P. nr 30, poz. 708). Na podstawie wskazanej decyzji skarżący pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od 30 stycznia 1998r. do 2005r. (włącznie), tj. do momentu wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246). Rozporządzenie zmieniające uchyliło między innymi § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., który "kontynuował" przewidziane przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, stosowanie także do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście policyjnym, przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Tym samym z dniem 1 stycznia 2006 r. przestała istnieć formalnie materialnoprawna podstawa przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i wypłacania emerytom policyjnym wcześniej przyznanego równoważnika. Do tej daty, co zdecydowanie należy podkreślić, przyznawanie emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i jego wypłacanie, odbywało się wyłącznie w oparciu o regulację przewidzianą przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, "rozciągającymi" stosowanie zasad przyznawania w/w równoważnika policjantowi, także na emerytów i rencistów policyjnych. Począwszy od daty wydania decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do równoważnika za remont lokalu, tj. od 16 marca 1998r. były to przepisy: § 12 ust. 1 Zarządzenia MSWiA z 30.09.1997r. (obowiązującego do 23.12.1999r.), § 11 ust. 1 Rozporządzenia MSWiA z 20.12.1999r. (obowiązującego w okresie od 24.12.1999r. do 19.07.2002r) i § 8 Rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002r., który to przepis obowiązywał od 20.07.2002r. do 31. 12.2005r. W żadnym z wyżej wymienionych okresów uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie wynikało z przepisu rangi ustawy. Zdaniem Sądu, gdyby z przepisów ustawowych można było wywieść posiadanie prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez emeryta policyjnego, to fakt uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA z 2002 r. nie miałby istotnego znaczenia. Nie można, bowiem poprzez zmianę przepisów wykonawczych pozbawić danej osoby prawa, które wynika z ustawy. W analizowanym stanie prawnym mamy jednak sytuację odmienną, albowiem przepisy ustawowe nie przyznały emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu, natomiast w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o Policji z dnia 28 czerwca 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając z przekroczeniem delegacji ustawowej, przyznał takie uprawnienie emerytom policyjnym. Potwierdził to Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. (K 7/04, OTK –A 2004/10/109), stwierdzając, że krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, jest oczywisty na poziomie ustawowym. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowi wyraźnie, iż "policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Przepis ten wskazuje zarówno podmiot uprawniony do uzyskania świadczenia, jak i cel świadczenia, ograniczając krąg uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wyłącznie do funkcjonariuszy policji w służbie czynnej. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić, zatem należy, iż zamieszczany w przepisach wykonawczych wydanych do art. 91 ustawy o Policji, zapis o odpowiednim stosowaniu w stosunku do emerytów policyjnych obowiązujących wobec policjantów zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, był normą wykraczającą poza upoważnienie ustawowe. Uprawnienia emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie da się także wyczytać z treści ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67). Wymieniona wyżej ustawa przewiduje dwa zasadnicze uprawnienia związane z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów policyjnych. Pierwsze z nich wynika z art. 29 ust. 1 ustawy i jest uprawnieniem do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych mu organów albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Drugie uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych wynika z art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji i jest nim prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Analizując ten przepis Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 października 2008 r., sygn. U 4/08 (OTK ZU A, 2008 r., nr 8, poz.141), podkreślił, iż właśnie jego treść dowodzi, że poza uprawnieniem emeryta policyjnego (rencisty policyjnego) do lokalu i jego uprawnieniem do pomocy na uzyskanie lokalu, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, innych świadczeń tym podmiotom nie zapewniła. Jeżeli bowiem ustawowe prawo emerytów i rencistów do lokalu mieszkalnego miałoby obejmować także inne uprawnienia wymienione w rozdziale 8 ustawy o Policji, to zamieszczenie w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji art. 30 byłoby zbędne, gdyż uprawnienie, o którym mowa w tym przepisie wynikałoby z odesłania zawartego w art. 29 ustawy. Nie można też podzielić poglądu, że przepisy wykonawcze, w których znalazła się norma rozszerzająca krąg podmiotów uprawnionych do tego świadczenia, były wykonaniem zapisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji. Zarówno, bowiem rozporządzenie MSW i A z 28.06.2002r, jak i obowiązujące przed nim rozporządzenia MSW i A z 20.12.1999r. oraz wcześniejsze zarządzenie MSW i A z 30.09.1997r. zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego z ustawy o Policji, przy czym do dnia 7.11.2001r. treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 91 ust. 2 tejże ustawy, dotyczącego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, zawierała wyłącznie upoważnienie do określenia aktem wykonawczym szczegółowych zasad przyznawania, zwracania i wysokości równoważnika. Dopiero ustawą zmieniającą ustawę o Policji z dnia 6 lipca 2001 r. (z mocą od 8 listopada 2001 r.) nadane zostało upoważnieniu ustawowemu brzmienie szersze, obowiązujące do dziś, zawierające między innymi sformułowanie "uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania". Skład orzekający raz jeszcze zwraca uwagę, iż treść upoważnienia ustawowego w nadanym ustawą zmieniającą brzmieniu, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. K 7/04 (OTK – A 2004/10/109). Mocą tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność przepisu art. 91 ust. 2 ustawy o Policji z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (przepisem określającym konstytucyjne standardy upoważnienia ustawowego). W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, iż upoważnienie ustawowe dawało organowi wykonawczemu prawo do "wyjścia" poza oczywisty na poziomie ustawowym krąg podmiotów uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić zatem należy, iż zamieszczany w przepisach wykonawczych wydanych do art. 91 ustawy o Policji, zapis o odpowiednim stosowaniu w stosunku do emerytów policyjnych obowiązujących wobec policjantów zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, był normą wykraczającą poza upoważnienie ustawowe. Norma przepisu wykonawczego wykraczająca poza upoważnienie ustawowe nie mogła stanowić ważnej podstawy do nabycia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co w konsekwencji - zdaniem sądu – nie pozwala skarżącemu skutecznie się powoływać na ochronę praw słusznie nabytych. Konstytucyjna zasada ochrony prawa nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczenia praw podmiotowych przysługujących jednostce (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25.06.2002r. sygn. K 45/01). Poza zakresem stosowania tej zasady znajdą się wszelkie uprawnienia ukształtowane poza ustawami. Określenie praw i obowiązków jednostki może bowiem nastąpić wyłącznie w ustawie. W sytuacji braku istnienia uprawnień na gruncie ustawowym, nie można mówić o skutecznym ich nabyciu w oparciu o przepis rozporządzenia wykonawczego, nieznajdujący umocowania w ustawie. Przepisy wykonawcze zawsze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych. W odniesieniu do okoliczności sprawy ponownie należy powtórzyć, iż uprawnienia emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie wynikały z przepisów ustawy o Policji ani z przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji. Wykładnia powołanych wyżej przepisów prawa prowadzi do jednoznacznego stanowiska, że uprawnienie do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji pozostającym w czynnej służbie. Podobny pogląd został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1012/07, w uzasadnieniu którego stwierdzono, że równoważnik pieniężny za remont lokalu służy funkcjonariuszom czynnym, a nie emerytom i rencistom, gdyż inaczej byłoby to wyraźnie wskazane w ustawie. W sytuacji zaś, gdy uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostało przyznane emerytom, rencistom policyjnym na podstawie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. (a więc przed 1 stycznia 2006 r.), to mając na uwadze, że przepis aktu wykonawczego był sprzeczny z ustawą, uchylenie tego przepisu nie narusza zasady ochrony praw nabytych. Pogląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 lutego 2010r. (IV SA/Wr 575/09). Skoro nie istniał i nie istnieje żaden inny przepis ustawy, który pozwalałby w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego traktować emerytów policyjnych w sposób analogiczny, jak policjantów w służbie czynnej, to wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, trafnie organy rozpoznające sprawę uznały, że z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do przyznawania i wypłacania równoważnika pieniężnego dla emerytowanych funkcjonariuszy Policji. Dlatego też, zdaniem Sądu, dokonane kwestionowaną decyzją cofnięcie skarżącemu z dniem 1 stycznia 2006r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu było naturalną konsekwencją uporządkowania regulacji prawnej i dostosowania treści przepisów wykonawczych do zgodności z zapisami ustawy o Policji. Z dniem 1 stycznia 2006r. całkowicie odpadła podstawa do dalszej wypłaty dla nich równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Powołanie jako formalnej podstawy decyzji cofającej uprawnienie przepisu § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. (cytowanego wyżej) nie narusza prawa. Stosownie do tego przepisu, decyzję o cofnięciu uprawnienia do wypłaty dotychczas przyznanego równoważnika, wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczny norm zaludnienia. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 621/09, a wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. II SA/Wa 1689/06 (dostępnymi w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), a z którymi to stwierdzeniami zgadza się skład orzekający w sprawie niniejszej, uchylony § 8 rozporządzenia, stanowił podstawę pozwalającą stosować § 1 pkt 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła ta podstawa, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Również w wyroku z 21 listopada 2006 r. wydanym w sprawie II SA/Wa 1335/06 (też dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opowiedział się za cofnięciem emerytom policyjnym uprawnień do równoważnika za remont lokalu jako drogą właściwą do dostosowania stanów faktycznych do obowiązującego prawa. Sąd ten stwierdził, iż § 6 rozporządzenia wykonawczego MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego wobec utraty przez emeryta policyjnego danego uprawnienia. Decyzja taka miałaby charakter deklaratoryjny, a za jej wydaniem przemawia konieczność regulowania stanów faktycznych zgodnie z obowiązującym prawem. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło