II OSK 1236/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Małgorzata Stahl, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zastosować art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez uprzedniego ustalenia, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek z art. 50 ust. 1 tej ustawy?
Ratio decidendi
Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może być zastosowany jedynie wtedy, gdy uprzednio ustalono, że roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego powinien ocenić, czy odstępstwo od przepisów technicznych jest istotne, a także uwzględnić okoliczności takie jak zgoda właściciela działki sąsiedniej. W niniejszej sprawie NSA potwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił decyzję organu, ponieważ organ nie dokonał takiej oceny.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa w Stargardzie Szczecińskim została zobowiązana decyzją organu nadzoru budowlanego do przebudowy osłony śmietnikowej, która nie spełniała wymogów minimalnej odległości od granicy działki sąsiedniej. Organ I instancji oraz organ odwoławczy wydały decyzje nakazujące wykonanie robót budowlanych, które zostały zaskarżone przez Wspólnotę. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na brak ustalenia, czy odstępstwo od przepisów jest istotne. Organ nadzoru wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie i zasądził od niego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 720 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. WSA Bożena Popowska ( spr. ) Protokolant Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1190/10 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23.03.2011r. sygn. akt II SA/Sz1190/10 po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim uchylił decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stargardzie Szczecińskim z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku podano, iż organ I instancji wydał w dniu [...].10.2009 r., decyzję nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim "przesunięcie" osłony śmietnika w "głąb" działki nr [...], celem uzyskania odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej rozporządzenie). W wyniku wniesionego odwołania w/w decyzja została uchylona, a sprawę skierowana do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, iż nakaz przesunięcia osłony śmietnika, czyli rozbiórka i budowa nowej, w innym miejscu, jest niespójny z wykładnią przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...], w Stargardzie Szczecińskim przebudowę osłony śmietnikowej celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z przepisami. Również ta decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia ze względu na brak wyszczególnienia robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia osłony do stanu zgodnego przepisami oraz terminu wykonania robót, co stanowiło uchybienie wykładni przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ powiatowy decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. Nr 395/2010, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm. – dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim przebudowę osłony śmietnikowej dla potrzeb mieszkańców budynku przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych w terminie do 16 maja 2011 r., celem doprowadzenia robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowej osolony do stanu zgodnego z prawem tj. z obowiązującymi przepisami, dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać miejsca do czasowego gromadzenia odpadów. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. M. uprawniony do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim oraz Stargardzkiego TBS. W odwołaniu podniesiono, iż osłona śmietnikowa została wybudowana w miejscu placu gospodarczego z zachowaniem minimalnych odległości od budynków i granic działek sąsiednich określonych w warunkach technicznych. Wprawdzie odległość osłony od granicy z działką drogową nr [...] oscyluje w granicach od 2,04 m do 2,25 m, jednak na takie jej usytuowanie posiada zgodę właściciela ww. nieruchomości, tj. Gminy Miasto Stargard Szczeciński. Ponadto w odwołaniu stwierdzono, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ osłona z racji nieznacznego niezachowania odległości od granicy z powyższą działką nr [...] (od 0,96 m do 0,75 m), nie odbiega w sposób istotny od warunków określonych w przepisach. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] października 2010 r., numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do argumentów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż plac pod śmietnik objęty był odrębnym postępowaniem administracyjnym, zakończonym ostateczną decyzją organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., znak: [...], natomiast niniejsze postępowanie dotyczy osłony śmietnika, której usytuowanie, zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją geodezyjną, nie spełnia wymagań dotyczących minimalnych odległości od granicy (działka nr [...]), określonych w § 23 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto, przepisy ustawy Prawo budowlane oraz ww. rozporządzenia nie pozostawiają miejsca na uznaniowe ich stosowanie, zatem bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność nieistotnego niezachowania odległości od granicy z działką sąsiednią - [...] (od 0,96 m do 0,75 m) oraz zgody jej właściciela na obecne usytuowanie osłony śmietnikowej. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 7 oraz art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności wskazano, że osłona śmietnikowa została wybudowana na podstawie zgłoszenia. Dalej w skardze wskazano, że art. 51 ust 7 Prawa budowlanego zezwala na zastosowanie ust. 1 pkt 2 tego przepisu tj. zezwala na nałożenie na inwestora w drodze decyzji obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem tylko wówczas, gdy zachodzi jedna z sytuacji opisanych w art. 50 ust. 1 pkt 1 - 4. W sprawie nin. żadna z tych sytuacji nie zachodzi, w szczególności usytuowanie wybudowanej osłony nie odbiega w sposób istotny od warunku odległości (art. 50 ust. 1 pkt 4) opisanego w rozporządzeniu, który wymaga, aby odległość miejsca na kontenery i odpady stałe wynosiła co najmniej 3 m od granicy z działką sąsiednią (tu ta odległość wyniosła 2,25 m i 2,04 m), a dodatkowo na takie usytuowanie osłony wyraził zgodę właściciel nieruchomości sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrując skargę stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że nie ma racji organ odwoławczy twierdząc, iż w przedmiotowej sprawie bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność nieistotnego niezachowania odległości od granicy z działką sąsiednią. Sąd I instancji stwierdził, że słusznie skarżąca wskazuje, że podstawą zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest ustalenie, że zachodzi jedna z sytuacji opisanych w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 w/w ustawy. Pomiędzy obu tymi przepisami zachodzi integralny związek, art. 51 ust. 1 wyraźnie bowiem nawiązuje do treści zawartej w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ten ostatni przepis odnosi się do robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub, 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż w przedmiotowej sprawie wydaje się oczywistym, że organy obu instancji uznały, iż roboty budowlane polegające na wybudowaniu osłony śmietnikowej wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach – art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z treści przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika jednak jednoznacznie, że znajduje on zastosowanie odnośnie robót budowlanych istotnie odbiegających od ustaleń określonych w przepisach. Zdaniem Sądu I instancji myli się zatem organ odwoławczy twierdząc, że nieistotne niezachowanie odległości od granicy z działką sąsiednią nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Samo stwierdzenie, że roboty budowlane wykonane zostały bez zachowania prawem wymaganych odległości od granicy z działką sąsiednią nie wystarczy więc do uznania, że jest to istotne odstępstwo od ustaleń zawartych w przepisach. Sąd I instancji wskazał, iż organ winien rozważyć kwestię zaistnienia przesłanek warunkujących podjęcie działań w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy. W szczególności organ winien wziąć pod uwagę czy zbliżenie do granicy z działką sąsiednią spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu tej działki, albo w inny sposób będzie negatywnie oddziaływać na tą nieruchomość, a także czy nie narusza innych przepisów prawa. Nie bez znaczenie w takiej sytuacji będzie fakt, że właściciel działki sąsiedniej wyraził zgodę na zbliżenie do granicy jego działki. Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został w całości zaskarżony przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzez obrazę postanowień art. 145 § 1 pkt 1. lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i przyjęcia, iż organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły czy nie zachowanie odległości od granicy z działką sąsiednią stanowi istotne odstępstwo od ustaleń zawartych w przepisach prawa, oddziałujące negatywnie na działkę sąsiednią, co jest warunkiem podjęcia działań w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego poprzez nie uwzględnienie przepisów art. 5, art. 7 i art. 9 ustawy Prawo budowlane, co skutkowało przyjęciem przez Sąd, że organy nadzoru budowlanego mają obowiązek badać, czy odstępstwo od wymagań zawartych w przepisach prawa jest istotne, bądź też takim nie jest. Zdaniem skarżącego, wadliwym było również przyjęcie, że brak jest podstaw do zastosowania art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem nie wyjaśniono, iż odstępstwo od przepisów prawa jest istotne. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przedmiotowej osłony śmietnikowej wynika, że osłona znajduje się w odległości od 2,04 m do 2,25m od granicy z działką o nr geodezyjnym [...] oraz odległości 14,74 m od okna budynku przy [...]. Oznacza to, że nie spełnione zostały wymagania dotyczące minimalnych odległości od granicy (działki nr [...]), określone w § 23 ust. l rozporządzenia. Poczynione ustalenia dały bezsprzecznie podstawę do wydania decyzji nakazującej - w trybie art. 51ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - wykonanie robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, tj. przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać miejsca do czasowego gromadzenia odpadów. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wskazanie Sądu I instancji, że organy powinny badać charakter odstępstwa od przepisów, jest wbrew przepisom Prawa budowlanego, gdyż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie bada czy spełnione zostały bezwzględne wymagania przewidziane w przepisach. Wskazując na treść art. 5, art. 7 i art. 9 ustawy Prawo budowlane stwierdzono, że ustawodawca tylko w pewnych sytuacjach - "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" przewidział, iż możliwe jest niezastosowanie się do niektórych wymagań przepisów techniczno-budowlanych. Prawo do stosowania odstępstwa traktowane winno być jako wyjątek. Wynika z powyższego, iż rzeczą organu nadzoru budowlanego nie może być ocena dopuszczalności odstępstwa od ww. przepisów oraz badania czy jest ono istotne lub nie, gdyż procedura taka przewidziana została w art. 9 ust.2 ustawy, a stosuje ją organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od wnoszącego skargę na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Stargardzie Szczecińskim kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Zdaniem Wspólnoty, w stanie faktycznym sprawy - wbrew poglądom wnoszącego skargę kasacyjną - podstawą decyzji wydawanych w toku instancji nie mógł być sam art. 51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego. Przy czym, zdaniem Wspólnoty, jest kwestią oczywistą, że przywoływane w skardze kasacyjnej przepisy art. 9, a także art. 5 i art. 7 Prawa budowlanego nie zostały przez Sąd I instancji naruszone, albowiem nie mogły mieć zastosowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego, Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Formułując podstawy kasacji, wskazano na normę zawartą w art. 145 § lit c oraz art. 135 P.p.s.a., a już nie na normę zawartą w art. 145 § lit a P.p.s.a., mimo zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów Prawa budowlanego. W ramach zarzutów procesowoprawnych kasator twierdzi, że Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że bez ustaleń: czy nie zachowanie odległości osłony śmietnika od granicy z działką sąsiednią (drogową nr [...]) wskazanych w rozporządzeniu z 2002 r., stanowi "istotne odstępstwo" od warunków określonych w przepisach, organ nie może zastosować normy zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ramach zarzutów materialnoprawnych zarzucono Sądowi I instancji m. in., że nie uwzględnił przepisów art. 5, art. 7 i art. 9 Prawa budowalnego, w związku z czym uznał, że organy w niniejszej sprawie miały obowiązek zbadać, czy nie zachowanie odległości osłony śmietnika od granicy z działką sąsiednią wskazanych w w/w rozporządzeniu stanowi "istotne odstępstwo" od warunków określonych w przepisach. Ustosunkowując się do samej formuły zarzutu wskazać należy, że nie jest ona prawidłowa. Należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów prawa materialnego, a tylko kontroluje, czy przepisy takie prawidłowo zastosował organ, ewentualnie wskazuje, że organ ustalając stan prawny sprawy pominął przepisy ważne dla jej rozstrzygnięcia. W istocie, kasator, wskazując na "nieuwzględnienie" przez Sąd I instancji art. 5, art. 7 i art. 9 Prawa budowalnego, argumentuje swoje stanowisko co do związania organów nadzoru budowlanego wymogami przepisów techniczno-budowlanych. Takiego wywodu nie zawiera jednak zaskarżona decyzja. Wskazane mankamenty skargi kasacyjnej nie stanowią jednak przeszkody w rozpoznaniu zarzutów, bowiem uwagi zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej umożliwiają dokonanie ich oceny z punktu widzenia podstaw kasacyjnych. Drugi z zarzutów materialnoprawnych dotyczy naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię. W przypadku zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, zasadą jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że zarzut naruszenia prawa materialnego opiera się na błędnej wykładni (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 r., s. 419 oraz powołany wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618.04; ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120.). W niniejszej sprawie, jak już wskazywano, zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego sprowadza się do jego błędnej wykładni przez Sąd I instancji. W pierwszej kolejności ustalić zatem trzeba, czy stan sprawy jest bezsporny. Zagadnieniem powodującym wszczęcie niniejszej sprawy było usytuowanie osłony przedmiotowego śmietnika w odległości od 2,25 m do 2,04 m od granicy z działką drogową nr [...] należącej do Gminy Miasto Stargard Szczeciński. Powyższy fakt jest potwierdzony w inwentaryzacji geodezyjnej i nie jest kwestionowany przez strony. Bezsporne też jest, że na takie usytuowanie zgodę wyraził właściciel w/w działki drogowej. W świetle materiału zgromadzonego oczywistym jest, że powyższe usytuowanie osłony śmietnika narusza dyspozycję § 23 ust 1 rozporządzenia. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nakazywała Wspólnocie Mieszkaniowej przebudowę osłony śmietnikowej w taki sposób, aby m. in. zachowano wymagania określone w § 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, tj. odległość 3 m od granicy działki nr [...]. Skarżąca powoływała się w toku postępowania na niewielkie odstępstwo od normy określonej w rozporządzeniu oraz na fakt, że właściciel działki nr [...] – Gmina Miasto Stargard Szczeciński wyraziła zgodę na takie usytuowanie osłony śmietnika. W świetle bezspornego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że podstawy skargi kasacyjnej, niezależnie od sposobu przytoczenia, dotyczą jednego zagadnienia, mianowicie wykładni art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, problem prawny sprowadza się do pytania, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy, art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego mógł być zastosowany niezależnie od ustalenia, czy zachodzi choć jedna przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 w/w ustawy. Czy też, jak wywodzi kasator, unormowania art. 5, art. 7 i art. 9 Prawa budowlanego nie pozwalają organom nadzoru budowlanego na zastosowanie uznania w kwestii odstępstwa od warunków technicznych. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie NSA, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że pomiędzy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego zachodzi integralny związek. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie. Jak wskazuje się w komentarzach do Prawa budowlanego, art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, "kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50" (zob. "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego, C. H. Beck 2009 r., s. 553, podobnie w "Prawo budowlane. Komentarz" pod. red. A. Glinieckiego, LexisNexis 2012 r., s. 489). W wyroku z dnia 12.04.2011 r. (sygn. akt II OSK 645/10; Lex nr 992616) NSA stwierdził: "Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Nałożenie tych obowiązków może nastąpić jedynie w sytuacjach, kiedy roboty wykonane zostały w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 p.b. Z treści uzasadnień decyzji w tym przedmiocie powinno wynikać, którego z wymienionych w art. 50 ust. 1 p.b. naruszeń dopuścił się inwestor." Innymi słowy, dopiero ustalenie, jaka przesłanka z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego została spełniona, pozwoli w dalszej kolejności dokonać wyboru środków prawnych przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy (por. wyrok WSA z 24.03.2011 r., sygn. akt (II SA/Gl 1225/10; Lex nr 993044). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma też art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 należy stosować odpowiednio, jeżeli roboty budowlane – w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b – zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50. Należy zgodzić się z poglądem, w myśl którego: "Właściwe odczytanie "odpowiedniego" stosowania art. 51 ust. 7 p.b. oznacza, że dla robót wykonanych z istotnym odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach, przewiduje się zastosowanie bezwzględnej sankcji o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b." (zob. wyrok WSA z 15.02.2011 r., sygn.. akt II SA/Bd 1475/10; Lex nr 992748). A contrario, nieistotne odstępstwo nie powinno wiązać się z zastosowaniem takich sankcji. Powyższe wywody pozwalają uznać za trafne stanowisko Sądu I instancji, że istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy niezachowanie odległości osłonki od granicy z działką sąsiednią istotnie czy też nieistotne odbiega od warunków określonych w przepisach. Zgodzić się też należy z Sądem I instancji, iż nie bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest fakt, że Wspólnota dysponowała zgodą właściciela działki drogowej nr [...] należącej do Gminy Miasto Stargard Szczeciński na zbliżenie obudowy śmietnika do jego działki. Organy tej okoliczności nie wzięły pod uwagę i - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - nie oceniły, czy zbliżenie do granicy z działką sąsiednią spowoduje ograniczenie w jej zagospodarowaniu albo w inny sposób będzie negatywnie oddziaływać na tę nieruchomość, a także czy nie narusza innych przepisów prawa. W świetle tej argumentacji uzasadnione było uchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Należy dodać, że ustawodawca nie wyjaśnił, co oznacza wykonywanie lub wykonanie robót budowlanych "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach"; używając jednak takiego sformułowania dopuścił, iż mogą w czasie realizacji inwestycji nastąpić odstępstwa nie mające takiego charakteru, czyli nieistotne, z którymi Prawo budowlane nie wiąże żadnych skutków. Ocenę w tym zakresie ustawodawca pozostawił organowi administracyjnemu, który rozstrzyga o stopniu odstępstwa na zasadzie swobodnego uznania, które winno być szczegółowo umotywowane (por. wyrok WSA z 14.06.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 532/06; Lex nr 213993). Odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego, powołującego się na treść art. 5, art. 7 i art. 9 Prawa budowlanego, podkreślić należy, że przepisy te są zamieszczone wśród przepisów ogólnych Prawa budowlanego. Z tego powodu mają one znaczenie dla stosowania przepisów o charakterze szczegółowym, głównie materialnoprawnym, zamieszczonych w następnych rozdziałach ustawy, szczególnie w przypadku wątpliwości co do interpretacji przepisu, który winien znaleźć zastosowanie. W niniejszej sprawie jednak, art. 5, art. 7 i art. 9 Prawa budowalnego nie miały zastosowania. Jak już wskazywano, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie powoływał się na żaden z w/w przepisów. Nadto, jeśli chodzi o art. 9 Prawa budowlanego, który przewiduje dopuszczalność odstępstwa od przepisów technicznych, to podkreślić należy, co również zauważa kasator, że wiążąca się z tym procedura dotyczy wyłącznie postępowania o pozwolenie na budowę. Przy czym, ocena, czy w okolicznościach danego postępowania może być wyrażona zgoda na odstępstwo, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej. Orzekający w niniejszej sprawie NSA nie widzi podstaw, by z unormowania art. 9 Prawa budowlanego wyprowadzać wniosku, jaki wynika ze skargi kasacyjnej, że jedynie ten przepis dopuszcza odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Zatem argumentacja skargi kasacyjnej w powyższym zakresie nie może być uznana za trafna. Skoro zatem, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 a oraz c i art. 135 P.p.s.a., bowiem Sąd ten właściwie zinterpretował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego i ocenił błędne zastosowanie normy zawartej w tym przepisie przez organ odwoławczy, a przywołane w skardze kasacyjnej przepisy ogólne Prawa budowlanego nie wpływają na powyższą ocenę zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. W tej sytuacji, orzekający w niniejszej sprawie NSA, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Koszty postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej zostały zasądzone na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 §1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło