II SA/Go 100/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-24
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może w uchwale określić jako warunek wynajmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy posiadanie przez najemcę braku tytułu prawnego do innego lokalu oraz minimalny dochód gwarantujący płatność czynszu?Ratio decidendi
Rada gminy nie ma kompetencji do wprowadzenia ograniczenia wyłączającego z prawa do najmu osoby posiadające tytuł prawny do innego lokalu, poza przypadkiem lokalu socjalnego. Ponadto, ustalenie minimalnego dochodu gwarantującego płatność czynszu jako warunku wynajmu jest sprzeczne z ustawą o ochronie praw lokatorów oraz zasadą równości obywateli wobec prawa i prowadzi do wyłączenia najuboższych z możliwości najmu. Powielenie w uchwale przepisów Kodeksu cywilnego jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę określającą zasady wynajmowania lokali z gminnego zasobu mieszkaniowego, w tym warunek, że najemca nie może posiadać tytułu prawnego do innego lokalu oraz minimalny dochód gwarantujący płatność czynszu. Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz przekroczenie kompetencji rady gminy. Prokurator Okręgowy poparł skargę i rozszerzył zarzuty o kolejne przepisy uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 2 pkt 1 w części obejmującej zwrot "i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu", § 2 pkt 3 oraz § 7 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Gminy. Orzeczono, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr XXXVI/153/2005 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy I. stwierdza nieważność § 2 pkt 1 w części obejmującej zwrot: "i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu", § 2 pkt 3 oraz § 7 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała, w części określonej w punkcie I wyroku, nie podlega wykonaniu.
W dniu [...] grudnia 2005 r. Rada Gminy, działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 31 poz. 266 – dalej zwana: "u.o.p.l.") podjęła uchwałę Nr XXXVI/153/2005 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2006 r. Nr 23, poz. 540 i weszła w życie w dniu 14 kwietnia 2006 r.
W § 2 powyższej uchwały ustalono, że lokale mieszkaniowego zasobu gminy służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób spełniających łącznie następujące warunki:
1) są mieszkańcami gminy i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu,
2) mają niskie dochody - warunek ten jest spełniony, jeżeli dochód mieszkańca brutto przypadający na członka gospodarstwa domowego w okresie 3-miesięcy poprzedzających miesiąc zawarcia umowy nie przekracza:
200% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym,
150% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym,
3) dochód rodziny ubiegającej się o lokal winien gwarantować płatność czynszu i nie może być niższy niż:
a)150% najniższej emerytury liczonej jak pkt 2 w gospodarstwie jednoosobowym,
b) 100% najniższej emerytury liczonej jak pkt 2 w gospodarstwie wieloosobowym.
Z kolei w § 7 ust. 1 i 2 uchwały wskazano krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego, natomiast w ust. 3 sposób postępowania w stosunku do osób, które zostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w części obejmującej jej § 2 ust. 1 o treści: "i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu", wniósł Prokurator Rejonowy. Zaskarżonej części uchwały zarzucił istotne naruszenie prawa tj. - art. 4 i art. 21 u.o.p.l. poprzez ustalenie, że lokale mieszkaniowe zasobu gminy służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób spełniających łącznie następujące warunki: 1) są mieszkańcami gminy i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu, pomimo braku po stronie rady gminy kompetencji do ustalenia w/w ograniczenia w zakresie posiadania tytułu prawnego do innego lokalu. Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w opisanej wyżej części.
W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy wskazał, że kompetencję do uchwalania zasad wynajmowania lokali z gminnego zasobu mieszkaniowego radzie gminy przyznaje przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. W ust. 3 cytowanego artykułu ustawodawca wymienia przykładowo elementy przedmiotowe zasad, które powinna uregulować rada w drodze uchwały. Katalog tych spraw nie ma charakteru zamkniętego, co oznacza, że rada może w uchwale zawrzeć także inne niż wyliczone postanowienia, o ile mieścić się one będą w zakresie przedmiotowym udzielonej delegacji. Zawarty w przepisie zwrot "w szczególności" nakazuje jednocześnie obligatoryjne uwzględnienie w uchwale wszystkich elementów wymienionych w pkt 1 - 7 .
Skarżący wskazał, że istotne znaczenie dla rozważanej kwestii ma art. 4 u.o.p.l., bowiem w przepisie tym ustawodawca określił osoby, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, wskazując, że są nimi osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkający na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Ustawa o ochronie praw lokatorów nie wprowadza innych ograniczeń wyłączających możliwość zawarcia umów najmu. Niedopuszczalne jest więc wyłączenie z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu komunalnego osób posiadających tytuł prawny do lokalu lub jego części - z wyjątkiem lokalu socjalnego (art. 23 ust. 2 u.o.p.l.). Artykuł 4 u.o.p.l. wskazuje jednoznacznie, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy.
Prokurator wywiódł, że ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 poz. 1591) w art. 1 ust. 1 definiuje pojęcie wspólnoty samorządowej, określając, że tworzą ją wszyscy mieszkańcy gminy. W związku z powyższym zawężenie przez rade gminy katalogu osób mogących ubiegać się o lokal z gminnego zasobu mieszkaniowego do osób nie posiadających tytułu prawnego do innego lokalu stanowi rażące naruszenie art. 4 ust. 1 u.o.p.l. oraz wykracza poza upoważnienie wynikające z art. 21 u.o.p.l. Rozwiązania przyjęte przez Radę Gminy mające charakter normatywny jako odnoszące się do wszystkich mieszkańców gminy znajdujących się w określonej sytuacji mieszkaniowej, budzą zastrzeżenia z powodu podjęcia ich z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, a zatem nie powinny być akceptowane w obowiązującym porządku prawnym.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o orzeczenie zgodnie z wnioskiem Prokuratora.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2011 r. powyższą skargę poparł Prokurator Okręgowy, który jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 3 i § 7 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały.
Prokurator Okręgowy wskazał, iż Rada Gminy w zaskarżonej uchwale w § 2 pkt 1 uchwaliła, że lokale mieszkaniowego zasobu gminy służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób spełniających łącznie warunki określone w punktach od 1 do 3 tego paragrafu. Punkt 1 § 2 dotyczy warunku bycia mieszkańcem gminy i nie posiadania tytułu prawnego do innego lokalu, natomiast punkt 3 tego paragrafu dotyczy spełnienia warunku dochodu rodziny ubiegającej się o lokal, który winien gwarantować płatność czynszu i nie może być niższy niż 150 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i nie niższy niż 100% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, przypadającej na członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc zawarcia umowy. Natomiast w § 7 ust. 1 i ust. 2 Rada Gminy powtórzyła zapis ustawowy zawarty w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 155, poz. 1037 ze zm. – dalej jako k.c.), to jest w art. 691 § 1 i § 2 k.c.
Analiza powyższych uregulowań zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że
w istotny sposób naruszają przepisy art. 4 i art. 21 u.o.p.l., wykraczając poza kompetencję ustawową przysługującą Radzie Gminy.
Zdaniem Prokuratora Okręgowego tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 u.o.p.l. Gmina, na zasadach i w przypadkach określonych w tej ustawie, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 u.o.p.l.). Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy uchwala rada gminy. W przepisie art. 21 ust. 3 u.o.p.l. zostały skonkretyzowane w otwartym katalogu istotne elementy uchwały, które powinny się w niej znajdować.
Prokurator Okręgowy stwierdził, że § 2 pkt 3 uchwały Rady Gminy w istotny sposób narusza przepisy art. 4 i art. 21 u.o.p.l., bowiem wyłącza z prawa ubiegania się o lokal z zasobu mieszkaniowego Gminy mieszkańców, którzy spełniają kryterium dochodowe, jednak posiadają niższy dochód niż wskazany w zaskarżonym przepisie i nie mogą ubiegać się o lokal socjalny. Wskazał również, iż orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie prezentowane było stanowisko, że powtórzenie w uchwale zapisów ustawowych, także ich modyfikacja, stanowi istotne naruszenie prawa, które w rezultacie prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności takiego zapisu, przepisy § 7 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej chwały są powtórzeniem zapisu ustawowego zawartego w przepisach Kodeksu cywilnego, to jest w art. 691 § 1 i § 2 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych, rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.
Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. Nr 21, poz. 206 ze zm.) prokurator może wystąpić do sądu administracyjnego o stwierdzenie nieważności uchwały organu samorządu terytorialnego. Legitymacja prokuratora do wniesienia skargi wynika również z treści art. 50 § 1 p.p.s.a., przy czym wobec aktów prawa miejscowego nie została przez ustawodawcę ograniczona żadnym terminem.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była uchwała Rady Gminy nr XXXVI/153/2005 z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, w części określonej przez Prokuratora. Uchwała ta, stanowiąca bez wątpinia akta prawa miejscowego, podjęta została na podstawie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach
i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 u.o.p.l.). Jedną z takich form jest podjęcie przez radę gminy, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l., uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 u.o.p.l. rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy (pkt 1) oraz zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (pkt 2). Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 u.o.p.l. zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminu powinny określać w szczególności:
1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;
2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;
3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;
4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokal w innych zasobach;
5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas oznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;
6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostawały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;
7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.
Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali winna kompleksowo i szczegółowo regulować wszystkie wskazane w powyższym upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Ponieważ przywołane wyliczenie jest katalogiem otwartym, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, może także zawrzeć w przedmiotowej uchwale dodatkowe regulacje. jeśli są one zgodne z Konstytucją i przepisami ustawowymi.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 u.o.p.l., prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu ma każdy mieszkaniec gminy nie mający zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mający niskie dochody. Omawiana ustawa nie wprowadza innych ograniczeń wyłączających możliwość zawarcia umowy najmu lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego. Treść art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 3 u.o.p.l. wskazuje natomiast, że nie wszyscy mieszkańcy gminy będą mogli ubiegać się o wynajem od gminy lokalu mieszkalnego, gdyż przeszkodę może stanowić kryterium dochodowe, które ustala rada gminy w uchwale, a także warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, stanowiące podstawowe przesłanki wynajmu lokali z zasobu gminy. Brak jest jednak podstaw prawnych, by do uchwały wprowadzać - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - unormowania, które różnicują prawa i obowiązki osób znajdujące się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych. Zasady wynajmowania lokali winny być bowiem tak skonstruowane, by mieszkańcy gminy spełniający podstawowe kryteria przedmiotowe, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse w pozyskaniu lokali (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2004r., l OSK 883/04, LEX nr 164541, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2005 r., II SA/Wr 110/03, z dnia 22 stycznia 2008 r., IV SA/Wr 541/07, z dnia 4 grudnia 2008 r., IV SA/Wr 485/08, z dnia 12 sierpnia 2010 r., IV SA/Wr 338/10 ).
W świetle powyższych rozważań należy zgodzić się z Prokuratorem Rejonowym oraz z Prokuratorem Okręgowym, iż w myśl powołanej ustawy niedopuszczalne jest wyłączenie z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego osób posiadających tytuł prawny do innego lokalu lub jego części. Wyłączenie to znajduje zastosowanie jedynie w przypadku najmu lokalu socjalnego, stosownie do treści art. 23 ust. 2 u.o.p.l. Kryterium decydującym o istnieniu uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest istnienie po stronie danej osoby niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych (przy czym nie chodzi tu o każdą subiektywną potrzebę mieszkaniową, lecz potrzebę zobiektywizowaną warunkami zamieszkiwania uznanymi za kwalifikujące je do poprawy według zgodnych z ustawą kryteriów przyjętych przez radę gminy), nie zaś posiadanie bądź nie tytułu prawnego do innego lokalu. W konsekwencji wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 1 (w skardze błędnie określono "ust. 1") zaskarżonej uchwały, w części obejmującej zwrot: "i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu" zasługiwał na uwzględnienie.
W kwestii określenia przez Radę Gminy, w przepisie § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, minimalnej wysokości dochodu rodziny ubiegającej się o lokal stwierdzić należy, iż art. 21 ust. 3 u.o.p.l., poprzez użyte w nim wyrażenie "w szczególności", zezwala co prawda na przyjmowanie przez organ stanowiący gminy także innych, nie wymienionych w tym przepisie kryteriów, nie uprawnia jednakże rady gminy do nieprzestrzegania, przy ustalaniu zasad wynajmu lokali, ogólnych zasad płynących z ustawy o ochronie praw lokatorów oraz konstytucyjnej zasady równości obywateli względem prawa (art. 32 Konstytucji). Przepis art. 21 ust. 3 pkt 1 u.o.p.l. upoważnia wprawdzie radę gminy do określenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, ale nie oznacza to, że w grę wchodzi także określenie dochodu minimalnego, bez którego uzyskiwania zawarcie umowy najmu byłoby niedopuszczalne. Wykładnia celowościowa tego przepisu wskazuje, iż chodzi w nim o dochody maksymalne - osoby, które osiągają dochody wyższe od ustalonych przez radę, są bowiem w jej ocenie zdolne do samodzielnego zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Odmienne rozumienie pojęcia "kryterium dochodowego" prowadziłoby do absurdalnego wniosku, iż gmina nie ma obowiązku zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób najbiedniejszych. Tymczasem z art. 20 ust. 1 u.o.p.l. wynika w sposób jednoznaczny, że mieszkaniowy zasób gminy jest tworzony w celu realizacji zadań wynikających z art. 4 u.o.p.l., czyli m.in. w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Przyjęte przez Radę Gminy kryteria oraz wprowadzenie nowej kategorii prawnej w postaci zdolności czynszowej osób ubiegających się o najem powoduje, że z prawa uzyskania najmu lokali gminnych będą mogły skorzystać osoby nie najuboższe, kosztem osób o najniższym dochodzie w rodzinie, z natury rzeczy nieposiadających zdolności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Rozwiązanie takie musi budzić zastrzeżenia z punktu widzenia wskazanej wyżej konstytucyjnej zasady równości obywateli względem prawa (zasady wynajmowania lokali mają rangę przepisu prawa miejscowego) i nie może być akceptowane w obowiązującym porządku prawnym zakładającym konieczność zapewnienia przez wspólnotę gminną określonych potrzeb o charakterze socjalnym. Założenie, że osoby o niskich dochodach nie będą w stanie płacić czynszu nawet w minimalnej wysokości, pozostaje przy tym w sprzeczności z rozwiązaniami przyjmowanymi w innych ustawach regulujących zasady i tryb udzielania pomocy społecznej osobom o najniższych dochodach oraz regulujących zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., II SA/Wr 2887/02, OwSS 2003 nr 3, poz. 72, Wspólnota 2002 nr 22, poz. 56, LEX nr 78650 oraz WSA w Gorzowie WIkp. w wyrokach z dnia 12 kwietnia 2006 r. II SA/Go 5/06 i z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II SA//Go 29/11).
Słusznie również zarzucił Prokurator Okręgowy, iż zapisy § 7 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały stanowią powielenie treści art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.
Z przepisu § 118 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) wynika, że w treści aktów prawa miejscowego, w tym uchwał rady gminy, nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że za naruszający prawo należy uznać akt prawa miejscowego powtarzający postanowienia ustawowe. Wskazywano także, że w sytuacji zastosowania w uchwale powtórzeń unormowań ustawowych należy liczyć się z tym, iż powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, stąd akty prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu i nie mogą pozostawać z nimi w sprzeczności (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2001 r., IV SA 385/99, LEX nr 53377; z 16 czerwca 1992 r., II SA 99/92, ONSA 1993, nr 2, poz. 44; z 20 sierpnia 1996 r. SA/Wr 2761/95 niepubl., z 14 października 1999 r., II SA/Wr 1179/98, OSS 2000 nr 1, poz. 17 oraz z 28 lutego 2003 r., I SA/Lu 882/02 niepubl.). Z tego względu wniosek o stwierdzenie nieważności
§ 7 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały należało uznać za uzasadniony.
Biorąc pod uwagą powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło