IV SA/Wa 298/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-25
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Danuta Kania, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący mają interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz czy uchwała ta została podjęta z naruszeniem przepisów prawa planistycznego skutkującym jej nieważnością?Ratio decidendi
Skarżący mają interes prawny do zaskarżenia uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gdyż są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z obszarem objętym planem i mogą być uczestnikami postępowania planistycznego. Jednakże zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego podniesione przez skarżących nie zostały uznane za zasadne, a uchybienia proceduralne nie były na tyle istotne, by skutkować nieważnością uchwały. W konsekwencji skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący K. P. i A. P. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy R. z września 2009 roku zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów we wsi R., podnosząc liczne zarzuty naruszenia prawa planistycznego, w tym niezgodności z obowiązującym studium, naruszenia procedury publikacji ogłoszeń, braku wymaganych opinii oraz wad proceduralnych związanych z wyłożeniem projektu planu. Skarżący są właścicielami działki sąsiadującej z terenem objętym zmianą planu, na którym planowana jest inwestycja budowy hotelu przez spółkę D. Sp. z o.o.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. P. i A. P. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia września 2009 roku nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. P. i A. P. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
Uchwałą z dnia [...] września 2009 roku, Nr [...] Rada Gminy R. dokonała zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenów położonych we wsi R. po zachodniej stronie [...] część I.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 roku K. P. i A. P. wezwali Radę Gminy R. do usunięcia naruszenia prawa.
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 roku K. P. i A. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] września 2009 roku, Nr [...] podnosząc zarzuty rażącego naruszenia procedury planistycznej, to jest:
1) art. 14 pkt 5 ustawy w związku z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), poprzez działanie wbrew zaleceniom Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R., przyjętego Uchwałą Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku polegające na pogłębianiu problemów infrastruktury: komunikacyjnej w zawiązku z przesunięciem linii zabudowy w stronę [...]; kanalizacyjnej i wodociągowej, w związku z umożliwieniem posadowienia budynku, który będzie istotnie obciążał systemy już eksploatowane na granicy wydolności, jak wskazuje Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,
2) art. 17 pkt 1 ustawy w związku z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wadliwie dokonana publikację informacji o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
3) art. 12 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1587 ze zm.), poprzez publikację obwieszczenia bez wymaganej pieczęci wójta, daty w nagłówku ani tytułu zmienianego planu,
4) art. 17 pkt 6, lit. a ustawy w związku z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuzyskanie opinii Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w P.,
5) art. 19 pkt 1 ustawy w związku z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niepowtórzenie w niezbędnym zakresie czynności procedury planistycznej, w związku z wprowadzeniem zmian do projektu, już po wyłożeniu tegoż projektu do wglądu, a przed przedłożeniem go Radzie Gminy R. do przyjęcia,
6) art. 32 ust. 3 w zw. z art. 33 ustawy w związku z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
Zdaniem skarżących, dokumentacja planistyczna dotycząca zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. wskazuje, iż nie uczyniono zadość przytoczonym wyżej przepisom. Istnieją bowiem rozbieżności między wymogami określonymi w Studium, a postanowieniami zmienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą z dnia [...] września 2009 roku. W przyjętym [...] września 2009 roku, planie zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalna linia zabudowy ustalona została wzdłuż wschodniej granicy działek objętych terenem I (działki [...]), co uniemożliwi zrealizowanie w przyszłości drogi serwisowej wzdłuż drogi krajowej nr [...] ([...]). Powyższe, zdaniem skarżących, stanowi istotny problem komunikacyjny, zgodnie z treścią Studium.
W przyjętym [...] września 2009 roku, nowym planie zagospodarowania przestrzennego ustalono obowiązującą linię zabudowy (na działce [...]) zaledwie 10 m od osi ul. [...] (ulicy o kategorii KZ), wzdłuż granicy działki w linii ogrodzenia. Takie rozwiązanie jest niezgodne z potrzebami komunikacyjnymi gminy wymienionych w Studium. Problemy takie jak "...brak sprawnych lokalnych ciągów komunikacyjnych..." oraz " ...występowanie obszarów o niedostatecznie wykształconym lokalnym układzie komunikacyjnym... ", o których mowa w Studium nie zostaną rozwiązane w związku ze zlokalizowaniem na danym terenie wielokondygnacyjnych inwestycji, bez jednoczesnego zagwarantowania zaplecza dojazdowego, czy dodatkowych rozwiązań komunikacyjnych. Należy uznać, iż problemy te nasilą się, nie będzie możliwości rozbudowy skrzyżowania, które już w obecnej sytuacji jest blokowane w godzinach szczytu;
W przyjętym [...] września 2009 roku. nowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano zlokalizowanie obiektu generującego ruch ze znaczną ilością miejsc parkingowych tuż przy skrzyżowaniu drogi krajowej z ulicą KZ (jak wynika z treści § 19 przyjętego [...] września 2009 roku, nowego planu zagospodarowania przestrzennego), co jest sprzeczne z uwarunkowaniami zagospodarowania przestrzennego wynikającymi ze Studium i oznacza działanie wbrew kierunkom wyznaczonym w Studium.
Zmiany przyjęte Uchwałą z dnia [...] września 2009 roku Rady Gminy R. nie uwzględniają aktualnego stanu systemów lokalnej infrastruktury, na terenach nią objętych. Aktualnie funkcjonujące systemy m.in. kanalizacji oraz wodociągowy są eksploatowane na granicach wydolności. Powyższe potwierdzają zapisy Studium, z których wynika, że "...Dalszy rozwój mieszkalnictwa, usług oraz działalności gospodarczej winien być ograniczony nie ze-względu na brak nowych, odpowiednich terenów przewidzianych na w/w cele, ale ze względu na kryzys systemu transportowego aglomeracji [...] i niedostatki systemu infrastruktury technicznej z zakresie źródeł i sieci..".
Wprowadzenie w zmienionym planie zagospodarowania przestrzennego zmian umożliwiających posadowienie na działkach [...] obiektu typu hotel niewątpliwie doprowadzi w swej konsekwencji do obciążenia i tak już przeciążonych systemów. Mimo obowiązku uwzględnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego problemów związanych z infrastrukturą projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie odnosi się do tych niezwykle istotnych kwestii. Planowana przez D. Sp. z o.o. inwestycja stanowi obciążenie dla wszystkich systemów infrastruktury lokalnej, nie tylko komunikacyjnej, ale także związanej z dostarczaniem wody, odprowadzaniem ścieków, czy też zwykłej wody deszczowej. Zdaniem skarżących, wydaje się wielkim niedopatrzeniem nieuwzględnienie w uchwalonych zmianach tak istotnych problemów wskazanych w Studium.
Powyższe okoliczności, zdaniem skarżących świadczą, iż Wójt Gminy R. nieprawidłowo dokonał analizy zgodności projektowanej zmiany ze Studium, co stanowi rażące naruszenie prawa, a co za tym idzie skutkuje nieważnością Uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] września 2009 roku.
Uchwała Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku, przyjmująca zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. sprzeczne z wymogami Studium, sama w sobie stanowi akt niezgodny z prawem.
W świetle wymienionych uchybień w zakresie niezgodności przyjętej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] września 2009 roku, zdaniem skarżących, zasługuje na uchylenie.
Zgodnie z art. 9 ust 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych oraz ich zmian (art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Z kolei zgodnie z art. 20 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rada gminy uchwala miejscowy plan bądź jego zmianę, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Zdaniem skarżących, przedstawione wyżej argumenty dowodzą, iż nastąpiło naruszenie zaleceń Studium związanych z uwarunkowaniami i kierunkami zagospodarowania gminy R. Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, stanowi istotnie naruszenie prawa trybu ich sporządzania i skutkuje nieważność skarżonej Uchwały Rady G. (art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Skarżący podnieśli, że art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada obowiązek dokonania publikacji w prasie miejscowej o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego (zmiany planu miejscowego), określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia. Przepis ten określa również minimalny okres, jaki musi upłynąć od dnia umieszczenia ogłoszenia o przystąpieniu do zmiany planu, do dnia upływu terminu do składania wniosków do planu.
Z dokumentacji planistycznej zgromadzonej w komentowanej sprawie w ocenie skarżących wynika, iż został naruszony przepis art. 17 pkt. 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym poprzez umieszczenie ogłoszenia o przyjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania zmiany planu miejscowego w prasie innej niż miejscowa, to jest w gazecie "[...]".
Zgodnie z definicją zawartą w "Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego", wydawnictwa PWN pojęcie "prasa" oznacza ogół dzienników i czasopism. Z kolei określenie "miejscowa" zawęża zakres desygnatów badanego pojęcia. "Miejscowy", zgodnie z definicją powołanego powyżej słownika określa związanie z daną miejscowością lub terenem. I tak "pociąg miejscowy" to pociąg kursujący między blisko położonymi miejscowościami. Per analogium, "prasa miejscowa" to dzienniki bądź periodyki ukazujące się na terenie danej miejscowości, bądź danej miejscowości i miejscowości sąsiednich. Kluczowe dla pojęcia "miejscowy" jest lokalne znaczenie, czyli ograniczenie zasięgu do określonego terenu danej miejscowości bądź miejscowości sąsiednich.
"[...]" to ogólnopolska gazeta codzienna [...], założona przez [...]. Średni nakład to około 150.000 egzemplarzy. Gazeta ta, jako dziennik ogólnopolski, nie spełnia cech prasy lokalnej. Ponadto publikacja informacji o przyjęciu uchwały o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania w "[...]" jest tym bardziej dyskusyjna, iż jest to czasopismo o charakterze katolicko-narodowo-politycznym, a zatem z samej swojej istoty trafiające do zawężonego grona odbiorców.
Dobrą i sprawdzoną praktyką w gminie R. było publikowanie istotnych ogłoszeń dotyczących gminy i jej mieszkańców w lokalnym, bezpłatnym ogólnodostępnym w gminie miesięczniku "[...]". Gazeta ta jest czasopismem gminnym, rozprowadzana wśród mieszkańców R. Jako miesięcznik daje nieporównywalnie lepszą możliwość przekazania informacji umieszczonej w ogłoszeniu, bowiem każdy numer "obowiązuje" przez miesiąc. Z kolei dziennik, jako gazeta "aktualna" zaledwie przez jeden dzień, nie daje tak dobrej możliwości przekazania informacji adresatom zamieszczonego ogłoszenia. Nieporównywalna jest poczytność "[...]" gazety lokalnej wśród mieszkańców R., w stosunku do poczytności "[...]" gazety o specyficznym zabarwieniu religijno - politycznym.
Przepisy formujące procedurę prowadzącą do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają na celu umożliwienie podmiotom bezpośrednio zainteresowanym, pozyskania informacji o prowadzeniu takiego postępowania, oraz możliwość zapewnienia ochrony ich praw. Z uwagi na to, iż informacja o wszczęciu procedury prowadzącej do zmiany miejscowego planu została umieszczona w mało poczytnym dzienniku ogólnopolskim, skierowanym do wąskiej grupy odbiorów, zamiast w lokalnym miesięczniku samorządowym - zakres dostępu do tej informacji został znacznie ograniczony w stosunku do zakresu dostępu, jaki przewidział ustawodawca w treści art 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący stwierdzili, że jako mieszkańcy gminy R., dobrze znają i czytają "[...]". Jest to gazeta poruszająca tematy istotne i bliskie mieszkańcom
R. i najbliższych okolic. Nigdy natomiast nie byli czytelnikami "[...]", za to regularnie czytają "[...]".
W ocenie skarżących Wójt Gminy R. niedopełnił obowiązku umieszczenia ogłoszenia o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w prasie miejscowej. Ogłoszenie zostało umieszczone w "[...]" - dzienniku ogólnopolskim o niskiej poczytności. Oznacza to, że nie dopełniono wymogu określonego w treści art. 17 pkt 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącego swoistą gwarancję dostępności informacji o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie.
W ocenie skarżących art. 17 pkt 1 w zw. z art. 28 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, został również naruszony w ten sposób, że nie dopełniono minimalnego okresu, jaki winien upłynąć od dnia umieszczenia ogłoszenia o przystąpieniu do zmiany planu, do dnia upływu terminu do składania wniosków do planu.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazuje, by termin do składania wniosków był nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia w prasie miejscowej o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania/zmiany planu miejscowego (art. 17 ust 1 w zw. z art. 28 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Skarżący stwierdzili, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1999 roku, sygn. akt IV SA 1683/98 "Termin co najmniej 21 dni (...) ma charakter szczególny, nie jest to termin prawa procesowego, a jego istotą jest stworzenie możliwości obywatelom zapoznania się z projektowaną regulacją prawną. Cały zatem 21-dniowy okres (...) musi przypadać na dni robocze urzędu, kiedy to możliwy jest publiczny wgląd do wyłożonego dokumentu. Nie mogą zatem w okres 21 dni być wliczone dni wolne od pracy, kiedy wgląd ten nie jest możliwy".
W przedmiotowej sprawie, ogłoszenie w prasie (nie miejscowej) zostało zamieszczone [...] listopada 2008 roku, ze wskazaniem terminu do składania wniosków do dnia [...] grudnia 2008 roku. Między dniem publikacji w prasie a dniem upływu okresu do składania wniosków upłynęło jedynie 16 dni roboczych. Z kolei między dniem wywieszenia ogłoszenia w Urzędzie Gminy ([...] listopada 2008 roku) a dniem upływu okresu do składania wniosków upłynęło 18 dni roboczych.
Oznacza to, że ogłoszenia zarówno w prasie jak i w Urzędzie Gminy były opublikowane/obwieszczone z uchybieniem terminowi wskazanego w treści art. 17 pkt 1 w zw. z art. 28 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym uchybiono przepisom stanowiącym gwarancje dostępu do informacji o wszczęciu procedury zmierzającej do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy.
W wyniku uchybień w procedurze zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania zmiany miejscowego planu. Mieszkańcy gminy, w tym skarżący, zostali istotnie ograniczeni w możliwości powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu, co w związku z treścią art. 28 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważność powziętej Uchwały Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku.
Skarżący wskazali, że art. 12 pkt. 2 Rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakłada obowiązek "obwieszczenia" o przystąpieniu do sporządzenia/zmiany miejscowego planu zgodnie z treścią Załącznika nr 2 do Rozporządzenia.
Zgodnie z przepisami tego Rozporządzenia "Obwieszczenie" o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinno odpowiadać w swej formie treści art. 12 pkt 2 Rozporządzenia, który z kolei odwołuje się do treści Załącznika Nr 2 do Rozporządzenia.
Treść sporządzonego obwieszczenia/ogłoszenia o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. uchybia w/w normie Rozporządzenia, bowiem nie zostało ono opatrzone pieczęcią wójta ani datą w nagłówku oraz nie wskazano również w nagłówku tytułu zmienianego planu.
Skarżący podnieśli, że art. 17 pkt 6, lit, a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada obowiązek uzyskania opinii o projekcie planu właściwej komisji urbanistycznej.
Z dokumentacji zgromadzonej w procesie planistycznym wynika, iż w miejsce uzyskania opinii o projekcie właściwej komisji urbanistycznej, uzyskano jedynie protokół sporządzony z posiedzenia Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w P. w dniu [...] czerwca 2009 roku.
Protokół ten stanowi, iż podpisane pod nim osoby uczestniczyły w opiniowaniu przedłożonej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. po zachodniej stronie [...] - część I. Jednakże w żadnym fragmencie tego dokumentu nie ma informacji o pozytywnym zaopiniowaniu. Widnieje w nim jedynie informacja, iż komisja "zaopiniowała" projekt, nie wiadomo jednak, czy zaopiniowano pozytywnie, czy negatywnie.
Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżących, bezdyskusyjnym jest, iż w dokumentacji planistycznej brak pozytywnej opinii Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w przedmiocie zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. po zachodniej stronie [...] - cześć I.
Zdaniem skarżących, skoro zgodnie z art. 17 pkt 6, lit. a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca nałożył w procesie planistycznym wymóg uzyskania opinii komisji urbanistyczno - architektonicznej, a takowej opinii nie uzyskano, bowiem protokół z posiedzenia jest pozbawiony informacji rozstrzygnięciu proponowanych zmian, to należy uznać, iż nie uzyskano dokumentu niezbędnego w procesie planistycznym do przyjęcia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie skarżących naruszony został art. 19 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż w sytuacji, gdy Rada Gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian.
W wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 19 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczącym wyłożenia projektu planu miejscowego, zgodnie z art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, wyłożono projekt, jednakże nie odpowiada on treści przyjętej uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Innej treści projekt został wyłożony, a innej treści projekt przedłożono Radzie Gminy do uchwalenia.
Skarżący wskazali, że w dniu [...] czerwca 2009 roku na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy R. wywieszono ogłoszenie zawierające informację o możliwości składania uwag do projektowanej zmiany planu miejscowego. Termin składania uwag upłynął w dniu [...] sierpnia 2009 roku.
W dniu [...] sierpnia 2009 roku spółka D. Sp. z o .o. wniosła o zmianę obowiązującej linii zabudowy dla terenu U od ulicy KZ (ul. [...]) z 5 m, na linię przebiegającą po linii rozgraniczającej ulic KZ oraz o zmianę obowiązującej linii zabudowy dla terenu U od strony [...], na linię nieprzekraczalną z zachowaniem dotychczasowej odległości od linii rozgraniczającej [...]. Wniosek ten został złożony po upływie terminu do wniesienia uwag do projektowanej zmiany planu. Mimo to uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku, przyjęto zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego uwzględniający wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 roku Spółki D. Sp. z o.o. w zakresie przesunięcia linii zabudowy od strony ulicy [...].
Skarżący podnieśli, że jak wynika z dokumentacji planistycznej znajdującej się w Urzędzie Gminy R., zaistniała sytuacja zwróciła uwagę [...] Urzędu Wojewódzkiego, który zauważył, iż uzgodnienia wydane między innymi przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad nie obejmowały zmian wniesionych do projektu ostatecznie przyjętego. Wójt Gminy R. uznał, iż uzgodnienia, co do zmian wprowadzonych do projektu, już po jego wyłożeniu nie są konieczne, bowiem przesunięcie linii zabudowy dotyczy działek będących własnością wnioskującego o tę zmianę oraz Gminy.
Stanowisko to, zdaniem skarżących, uznać należy za prawidłowe, jednakże jest ono bez znaczenia wobec innego błędu, jakim jest fakt niedokonania powtórzenia czynności wymienionych w art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt wyłożony do wglądu nie był tym projektem, który został przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku. Wszelkie uzgodnienia i pozytywne opinie uzyskane w procedurze planistycznej wydane zostały dla przedłożonego odpowiednim podmiotom projektu, a nie dla projektu przyjętego przez Radę Gminy R. w dniu [...] września 2009 roku.
Zdaniem skarżących, powyższe dowodzi, iż po uwzględnieniu wnioskowanych przez Spółkę D. Sp. z o.o. zmian, należało powtórzyć czynności procedury planistycznej.
W sytuacji wprowadzenia zmiany do projektu, już po okresie wyłożenia projektu do publicznego wglądu, należało co najmniej ponownie dokonać czynności wskazanej w art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli ogłosić oraz obwieścić o wyłożeniu projektu uchwały o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie umożliwić publiczny wgląd do jego ostatecznej wersji.
Skarżący podnieśli, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdyni, wyrażonym w wyroku z dnia 15 maja 2001 roku (II SA/Gd 1255/99, niepublikowany) ustawodawca nieprzypadkowo dokonał wyliczenia czynności składających się na procedurę prowadzącą do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy uznać, iż ustawodawca jest racjonalny, a jego działania są przemyślane, tym samym systematyka wyliczenia wskazuje na kolejność dokonywania poszczególnych czynności.
Skarżący wskazali również, że zdaniem T. Bączkowskiego wyrażonym w komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Zakamycze, 2004), powyższy pogląd zachował swą aktualność w świetle obowiązujących przepisów w konsekwencji czego należy przyjąć, że powrót do określonego etapu postępowania jest równoznaczny z koniecznością ponownego podjęcia wszystkich czynności następujących po tym etapie, aż do powtórnego przedstawienia Radzie Gminy zmienionego projektu do uchwalenia.
Zdaniem skarżących, w procesie uchwalania zmian do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. bez wątpienia nie doszło do ponownego wyłożenia projektu, po naniesieniu zmian zawnioskowanych przez D. Sp. z o.o. po dacie pierwszego (i ostatecznie jedynego) wyłożenia. Tym samym, zdaniem skarżących, można uznać, iż projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi R. po zachodniej stronie [...], część I, teren I, w ogóle nie został wyłożony do wglądu, a podmioty zainteresowane, w tym skarżący, byli pozbawieni możliwości zgłoszenia uwag do tegoż projektu. Fakt pominięcia wyłożenia projektu planu do wglądu (oczywiście po uprzednim ogłoszeniu o wyłożeniu), jest odebraniem uprawnienia do wglądu, jak i do złożenia uwag do projektu, przewidzianych procedurą planistyczną (jak w art. 17 pkt 10 i 11 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym), osobom zainteresowanym zmianą.
Skarżący podnieśli, że w podobnej sprawie wypowiedział się WSA w Łodzi, w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku, (sygn. akt II SA/Łd 981/07), stanowiąc, iż "każda zmiana w uzgodnionym i wyłożonym do publicznego wglądu projekcie planu wymaga powtórzenia odpowiednich czynności. (...) przepisy nie wprowadzają również - co należy podkreślić - żadnego wyjątku nie tylko od ponowienia uzgodnień w razie uwzględnienia uwag przez wójta gminy, jak i od obowiązku ponowienia czynności w niezbędnym zakresie w razie zmiany przez radę przygotowanego przez wójta projektu planu. Od obowiązku tego nie zwalniają organu żadne, nawet najbardziej racjonalne względy".
W związku z zaniechaniem czynności wymienionych w art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ograniczono możliwość powzięcia informacji o ostatecznej treści projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez osoby zainteresowane zmianą.
W świetle powyższego, zdaniem skarżących, przyjęcie przez Radę Gminy R. Uchwały Nr [...] w dniu [...] września 2009 roku nastąpiło z naruszeniem procedury planistycznej zastrzeżonej normą art. 19 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 17 pkt. 10 tejże ustawy, co z kolei implikuje skutek nieważności zgodnie z art. 28 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący podnieśli, że odrębną kwestią w omawianej sprawie jest fakt, iż zgodnie z treścią; "obwieszczenia Wójta Gminy R. o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", wszelkie uwagi do w/w projektu winny być składane w terminie do [...] sierpnia 2009 roku. Zgodnie z informacją znajdującą się w dokumentacji planistycznej, nie złożono jakichkolwiek uwag w trakcie procedury planistycznej do projektowanej zmiany planu miejscowego. Wykaz uwag zawiera adnotację, iż "nie wniesiono żadnych uwag". W związku z powyższym nie wiadomo, na jakiej podstawie (prawnej) wprowadzono modyfikacje, już po wyłożeniu do publicznego wglądu, projektu zmiany planu miejscowego.
Procedura planistyczna ukształtowana treścią ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że po przesłaniu projektu w celu uzyskania uzgodnień i opinii od wskazanych podmiotów, zmiany projektu mogą wynikać wyłącznie z:
a) wniosków do planu po obwieszczeniu o przystąpieniu do zmiany planu (art. 17 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym);
b) uzyskanych opinii od właściwych podmiotów (art. 17 pkt 6 w związku z art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym);
c) uzyskanych uzgodnień od właściwych podmiotów (art. 17 pkt 7 w związku z art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym); bądź
d) w wyniku rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu (art. 17 pkt 11 w związku z art. 17 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Projekt zmiany planu przedstawiany radzie gminy powinien zawierać listę
uwag nieuwzględnionych oraz uwag uwzględnionych (art. 17 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Dokumentacja planistyczna wskazuje, iż nie wniesiono żadnych uwag, nie ma również informacji o rozpatrzeniu
i uwzględnieniu wniosku D. Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2009 roku. Zgromadzona dokumentacja planistyczna nie wskazuje również zmodyfikowania projektu w zakresie maksymalnej wysokości zabudowy dla terenu I, wprowadzonej już po wyłożeniu projektu do publicznego wglądu. Oznacza to, że wprowadzono zmiany do projektu planu miejscowego bez podstawy prawnej, a co za tym idzie organ działał z przekroczeniem przysługujących mu uprawnień.
Zdaniem skarżących, podkreślenia wymaga również fakt rozbieżności, jaka istnieje w dokumentacji planistycznej między określeniem maksymalnej wysokości zabudowy na terenie oznaczonym symbolem "U".
W projekcie przesłanym celem uzyskania opinii i uzgodnień (pismo Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2009 roku, [...]), wysokość ta była ustalona na 40 m (Rozdział II Teren zabudowy usługowej, § 19 pkt 4, lit. c, z kolei w projekcie przedstawionym do uchwalenia Radzie Gminy wysokość ta stanowi 32 m). Oznacza to, że uzgodnienia i opinie uzyskane w procesie planistycznym zawierają inne parametry niż parametry zamieszczone w projekcie ostatecznie przedłożonym Radzie Gminy do uchwalenia. Uwzględniając powyższe, a także fakt braku wskazania w dokumentacji projektowej w/w zmiany dotyczącej maksymalnej wysokości zabudowy na terenie oznaczonym symbolem "U", zdaniem skarżących, jest to kolejna zmiana w projekcie wniesiona bez podstawy prawnej.
Możliwość wprowadzenia "poprawek autorskich" przez zespół projektowy kończy się z chwilą przesłania projektu celem uzyskania opinii i uzgodnień, co nastąpiło [...] kwietnia 2009 roku. Po przesłaniu projektu zmiany planu do zaopiniowania/uzgodnienia, to jest wszelkie zmiany mogą być dokonywane jedynie i wyłącznie na podstawie przedstawionych opinii, uzgodnień i ewentualnych uwag. Treść opinii/uzgodnień wydanych w przedmiocie projektu zmiany planu miejscowego dowodzi, iż w przedmiotowej sytuacji nie było podstaw do wprowadzenia powyżej wskazanych zmian.
W tej sytuacji, daniem skarżących, można stwierdzić, iż nie istniała podstawa prawna przewidziana w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do uwzględnienia wniosku D. Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2009 roku. Przepisy nie przewidują możliwości wniesienia zmian na tym etapie postępowania, w szczególności po terminie wyznaczonym do wniesienia uwag. Nie znajduje, zatem uzasadnienia zmiana maksymalnej wysokości zabudowy.
Zdaniem skarżących, naruszony został art. 32 ust. 3 w zw. z art. 33 ustawy
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który to stanowi, iż rada gminy przynajmniej raz w ciągu kadencji podejmuje uchwałę w sprawie aktualności studium i planów miejscowych. Przy podejmowaniu w/w uchwały rada gminy bierze pod uwagę w szczególności zgodność studium z wymogami wynikającymi z przepisów art. 10 ust. 1 i 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie skarżących Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjęte Uchwałą Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] grudnia 1999 roku, zostało sporządzone i przyjęte zgodnie z postanowieniami ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, (Dz. 1999 U. Nr 02, poz. 25), dalej zwaną. W czasie obowiązywania Studium z 1999 roku, dla Gminy R. uchwalonego 1999 roku - w/w ustawa utraciła moc a w jej miejsce weszła w życie Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Powołany akt prawny z 2003 roku wprowadził szereg nowych wymogów, jakim powinno odpowiadać studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Pod rządami uprzedniej ustawy - studium mogło mieć charakter bardzo ogólny, nie musiało zawierać minimalnych, czy maksymalnych parametrów wyrażonych w liczbach, takich jak np. wysokość zabudowy. Uprzednio wysokość zabudowy nie musiała być wyrażona w metrach. Ustawa z marca 2003 roku z kolei wprowadza m.in. wymóg określania maksymalnej wysokości zabudowy w metrach.
Przepis art. 10 i następne obowiązującej ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym zawierają katalog zagadnień, jakie powinny być uregulowane w treści studium. Uwzględniając normę zawartą w tym przepisie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. uchwalone w 1999 roku pozbawione jest uregulowań dotyczących:
a) stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony,
b) stanu dóbr kultury współczesnej,
c) zagrożenia dla bezpieczeństwa ludności i jej mienia,
d) potrzeby i możliwości rozwoju gminy,
e) stanu prawnego gruntów,
f) kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym terenów wyłączonych spod zabudowy,
g) obszarów i zasad ochrony dóbr kultury współczesnej,
h) obszarów, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszarów rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m2 oraz obszarów przestrzeni publicznej;,
i) granic terenów zamkniętych i sfer ochronnych.
Studium, które było podstawą sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętej uchwałą nr [...] Rady Gminy R. w dniu [...] września 2009 roku pozbawione jest odniesienia do w/w, niezbędnych elementów, jakie powinno zawierać każde studium, pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy.
W celu zniwelowania ewentualnych rozbieżności pomiędzy treścią studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca w art. 32 i 33 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazał procedurę dostosowania studium do wprowadzonych wymogów. I tak, co najmniej jeden raz w czasie danej kadencji wójt gminy powinien dokonać analizy studium, między innymi pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami. Z kolei rada gminy winna podjąć uchwałę w sprawie zgodności studium z wymogami wynikającymi z art. 10 i następnych ustawy. Jeżeli dane studium nie czyni zadość wymaganiom obowiązujących przepisów, należy wszcząć procedurę prowadzącą do zmiany studium.
Skarżący podnieśli, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, procedura prowadząca do aktualizacji Studium z 1999 roku nie została przeprowadzona. Analiza Studium wskazuje na liczne braki tegoż Studium w stosunku do wymogów wynikających między innymi z art. 10 ustawy.
Skarżący wskazali, iż w wyroku z dnia 9 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt II SA/Bk 583/05) stanął na stanowisku, że treść art. 33 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mówi wręcz
o konieczności zmiany studium, jeżeli to wynika ze zmiany ustawy. Powyższe orzeczenie, zdaniem skarżących, potwierdza ich stanowisko o nieważności Studium w związku z nieuwzględnieniem wymogów nałożonych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie skarżących Uchwała nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, została przyjęta na podstawie Studium niezgodnego z wymogami ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem mimo upływu kolejnych kadencji rady gminy, wbrew obowiązkowi nałożonemu powołaną ustawą, nie dokonano aktualizacji Studium z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z treścią art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu ich sporządzania powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. W związku z wyliczonymi powyżej zarzutami, skarżona Uchwała z dnia [...] września 2009 roku jest z mocy powyższego przepisu nieważna.
W ocenie skarżących naruszony został art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie respektowanie zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
Organ administracji przy sporządzaniu planu miejscowego zobowiązany kształtować zmianę w sposób zapewniający ochronę i kształtowanie "ładu przestrzennego".
Poprzedni plan miejscowy dla tego terenu przyjęty Uchwałą z dnia [...] października 2005 roku, przewidywał zabudowę o charakterze usługowo - przemysłowym o maksymalnej wysokości zabudowy 12,0 m. Linie zabudowy ustalone w linii istniejących budynków kształtują zarówno charakter, parametry przestrzeni ulicy, jak i jej kąt wewnętrzny. Dla podniesienia wartości estetycznych ulicy oraz nadania jej charakteru miejskiego zaprojektowany został szpaler drzew po obu jej stronach. W ten sposób budynki usługowo - przemysłowe przysłonięte drzewami wpisują się w charakter otaczającej zabudowy mieszkalnej. Ulica [...] bezpośrednio łączy się z [...], która jest trasą [...] z W. na K. i K. Połączenie w formie skrzyżowania z zaprojektowanymi trójkątami, widoczności zapewnia sprawną obsługę komunikacyjną. Zaproponowana w ten sposób zabudowa i rozwiązania przestrzenne ulicy [...] doskonale wpisują się w charakter miejscowości, jaką jest R. Zwarta zabudowa o dobrze dobranej skali i proporcjach zapewnia parametry dobrze określonej przestrzeni miejskiej.
Wprowadzona zmiana przestrzenna dotycząca zabudowy przy ul. [...] zdecydowanie odcina się od ogólnej wizji, jaka zaproponowana była dla R. Harmonijna koncepcja ładu przestrzennego wprowadzona poprzednio obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zostaje zakłócona indywidualnym interesem inwestora, który za przyzwoleniem władz gminy R. zmienia przestrzeń wspólną nie zwracając uwagi na naruszanie tegoż ładu.
Zdaniem skarżących wydaje się niezrozumiałym dopuszczenie na działkach [...] obiektu, który tak jak intensywna zabudowa śródmiejska ma nakaz tworzenia pierzei i zabudowy w granicy działki, która jest jednocześnie linią rozgraniczającą ulicy. W sposób ten zniszczona zostaje zasada szpaleru drzew i stworzenia kurtyny z zieleni odcinającej budynki przemysłowo - usługowe od mieszkalnych. Powstaje jednocześnie dziwny twór w wyraźny sposób zmieniający przyjęte wcześniej spójne rozwiązania przestrzenne dla tej części R.
Powierzchnia zabudowy, która w dużym stopniu wypełnia powierzchnię działki, daje możliwość powstania obiektu, który zmienia zupełnie charakter otaczającej zabudowy, a także parametry istniejącej infrastruktury technicznej dla tego terenu. Przy założeniu powstania w tym miejscu budynku o wysokości 32,0 m z przeznaczeniem usługowo - hotelowym z dwujezdniowej małej ulicy stworzy się arteria, która zakłóci funkcjonowanie całego istniejącego układu komunikacyjnego.
Zdaniem skarżących należy również zauważyć brak odniesienia się do ustalonych wcześniej linii zabudowy, jak również do trójkątów widoczności przy skrzyżowaniu z [...]. W ocenie skarżących wydaje się, że zmiana w planie została dokonana pod konkretne rozwiązanie budynku lub co gorsza jedynie w kwestii zwiększenia parametru chłonności działki, bez uwzględnienia wiedzy z zakresu urbanistyki, które każdemu projektantowi z tej dziedziny powinno być znane. Zasada dobrej kompozycji, sprzyjającego sąsiedztwa, wzajemnego oddziaływania, czy kontekstu budynków, wszystkie te definicje zostały tu pominięte i uznane, jako nieistotne przy wprowadzaniu tej zmiany do planu miejscowego.
W dalszej części skargi skarżący wskazali, że okoliczności, które ich zdaniem, świadczą o tym, że zaskarżona Uchwała z dnia [...] września 2009 rok jest aktem z zakresu administracji publicznej.
Skarżący stwierdzili, że zgodnie z treścią art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zaskarżeniu podlegają jedynie akty z zakresu administracji publicznej. Doktryna ani orzecznictwo nie wypracowały jak dotąd jednoznacznej definicji pojęcia aktu z zakresu administracji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 27 września 1994 roku, (sygn. akt W 10/93), stanął na stanowisku, iż wskazanie precyzyjnej definicji pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej nie wydaje się możliwe.
Nie budzi jednak, zdaniem skarżących, wątpliwości, iż "sprawa z zakresu administracji publicznej" powinna dotyczyć tych działań organów, które sprowadzają się do realizacji władztwa państwowego. Dany organ, w tym wypadku rada gminy powinna była realizować zadanie z zakresu administracji publicznej, przekazane do jej kompetencji. Zgodnie z treścią art. 18 ust 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, ustawodawca przekazał radzie gminy wyłączną kompetencję w sprawie uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uchwała w przedmiocie przyjęcia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, jak stanowi art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący podnieśli, że w wyroku z dnia 20 listopada 2007 roku WSA w Opolu, (sygn. akt II SA/Op 718/06), stanął na stanowisku, iż uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest aktem z zakresu administracji publicznej. Z uwagi na zbliżony charakter uchwał o przyjęciu studium oraz o przyjęciu planu miejscowego, orzeczenie to, zdaniem skarżących, znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Skoro uchwała w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującym, realizującym kompetencję władztwa państwowego, w ocenie skarżących, należy uznać, iż jest to akt z zakresu administracji publicznej.
Skarżący wskazali też argumenty, które ich zdaniem, pozwalają stwierdzić, że skutecznie nieśli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżący stwierdzili, że w dniu [...] grudnia 2009 roku, we własnym imieniu, wnieśli do Rady Gminy R. "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", następnie uzupełnione pismem z dnia [...] grudnia 2009 roku. Oznacza to, że wezwanie zostało skierowane do właściwego organu.
Termin do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ustala się w ten sposób, że przed wniesieniem skargi niezbędne jest wniesienie wezwania do usunięcia prawa. Wezwanie to nie może być wniesione wcześniej niż z datą wejścia w życie danej uchwały. Skarga z kolei może być wniesiona po wezwaniu rady gminy do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 k.p.a. wezwanie powinno być rozpatrzone w terminie 30 dni. Pomimo upływu terminu, organ nie poinformował o przyczynach zwłoki wskazując jednocześnie na nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa). Tym samym, zdaniem skarżących, stali się oni uprawnieni do wniesienia skargi w terminie 60 dni od dnia wniesienia "Wezwania do usunięcia naruszenia prawa", to jest do dnia [...] lutego 2010 roku.
Skarżący podnieśli, że powyższe stanowisko w przedmiocie obliczania terminu do wniesienia niniejszej skargi znalazło swój wyraz m. in. w postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2008 roku, sygn. akt (II SA/Kr 213/08); Postanowieniu WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2008 roku, (sygn. akt II SA/Rz 913/07).
Skarżona Uchwała, została przyjęta przez Radę Gminy R. w dniu [...] września 2009 roku i weszła w życie w dniu [...] listopada 2009 roku. Tym samym, zdaniem skarżących, należy uznać, iż wezwanie zostało wniesione w terminie do właściwego organu.
Skarżący wskazali też argumenty, które ich zdaniem, pozwalają stwierdzić, że mają interes prawny w zaskarżeniu Uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący stwierdzili, że analiza przepisu 101 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, iż skarga wnoszona na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis. Wnoszący skargę w trybie 101 ustawy o samorządzie gminnym muszą wykazać, iż skarżona uchwała narusza ich interes prawny bądź uprawnienie.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżących, doszło do: naruszenia ich interesu oraz ograniczenia a wręcz odebrania przysługujących im uprawnień. Skarżący stwierdzili, że są właścicielami działki nr [...] położonej w R. Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonana Uchwałą z dnia [...] września 2009 roku obejmuje między innymi obszar graniczący bezpośrednio z ich działką o nr ew. [...].
Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została dokonana na wniosek spółki D. Sp. z o.o. w związku z realizowaniem inwestycji polegającej na budowie hotelu na działkach [...]. Spółka ta jest znana wśród mieszkańców R. oraz powszechnie znane są ich plany inwestycyjne, związane z tymi działkami.
W dniu [...] sierpnia 2009 roku spółka D. Sp. z o.o. złożyła kolejny wniosek do Wójta Rady Gminy R. o zmianę linii zabudowy, o czym była mowa wcześniej. Wniosek ten został uwzględniony, projekt zmiany planu miejscowego zmodyfikowano. Tym samym spółka D. Sp. z o.o. w dalszym ciągu działa w kierunku realizacji planowanej inwestycji. Istnieje więc realne zagrożenie realizacji przyjętej zmiany planu miejscowego w zakresie terenu I, poprzez planowaną przez D. Sp. z o.o. budowę hotelu w granicach określonych tym planem.
Skarżący wskazali też argumenty, które ich zdaniem, pozwalają stwierdzić, że mają interes faktyczny w zaskarżeniu Uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem skarżących, ich legitymacja do wystąpienia z żądaniem uchylenia Uchwały z dnia [...] września 2009 roku, wynika również z położenia nieruchomości ich na terenie bezpośredniego ujemnego oddziaływania realizowanej inwestycji. Interes prawny wynika z treści art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który stanowi, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, należy projektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Realizacja inwestycji polegającej na budowie hotelu na działce sąsiedniej ma wpływ na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, a tym samym narusza uprawnienia określone w art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. To, jaki jest obszar oddziaływania obiektu może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków, których wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja tego rodzaju może oddziaływać na inne nieruchomości, także nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora.
Skarżący podnieśli, że takie stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OZ 789/08.
Przyjęte zmiany planu przewidują możliwość zabudowy w granicach działki [...] do wysokości 32 m. Realizacja zapisów zmienionego planu prowadzi do sytuacji, w której na działce [...] stanie budynek, który zasłoni dostęp światła ich budynkowi.
Skarżący podnieśli, że na szczególną uwagę zasługuje okoliczność, iż działka [...] przylega do ich działki o nr ew. [...] od południowo-wschodniej strony, a tym samym istotnie ograniczy dostęp światła słonecznego dochodzącego do budynku skarżących. Nadto skarżący stwierdzili, że skoro na obszarze działek o nr ew. [...] i [...] nie istnieje kanalizacja deszczowa, należy się spodziewać, iż ich zabudowa zrealizowana zgodnie z nowym planem doprowadzi do sytuacji, w której woda opadowa będzie zalewała ich działkę.
Realizacja planowanej inwestycji na działkach [...], zdaniem skarżących, stoi w sprzeczności z zapisami Studium, prowadzi do ograniczenia w możliwości korzystania z ich nieruchomości, w tym korzystania z przysługującego im prawa własności, naruszając zarówno ich interes prawny jak i faktyczny.
Ponadto, zdaniem skarżących, ich interes prawny wynika również z faktu, iż jako mieszkańcy gminy R., właściciele działki sąsiadującej z obszarem objętym zmianą miejscowego planu, zostali ograniczeni w realizacji uprawnień wynikających z treści art. 17 pkt 1, 10, 11 i 13 oraz art. 18 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie skarżących, ich Interes prawny w dążeniu do uchylenia Uchwały Rady Gminy z dnia [...] stycznia 2009 roku wynika również z faktu, że mimo ustawowo zapewnionego prawa do informacji zakreślonego w art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest obowiązek ogłoszenia w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu nie krótszy niż 21 dni od ogłoszenia, przeprowadzona procedura planistyczna nie uczyniła zadość cytowanemu przepisowi. Ogłoszenie na tablicy ogłoszeń zostało umieszczone bez zachowania 21 dniowego terminu, z kolei ogłoszenie w prasie lokalnej zostało umieszczone w dzienniku ogólnopolskim. Obydwie z powołanych okoliczności ograniczyły Skarżących - bezpośrednio zainteresowanych - w możliwości pozyskania informacji o planowanych wówczas zmianach, a co za tym idzie nie mogli Oni skorzystać z prawa do wniesienia wniosków do planu (art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ani uwag dotyczących projektu (art. 17 ust 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Naruszenie władztwa planistycznego gminy, zdaniem skarżących, miało taki charakter, że doprowadziło do ograniczenia ich możliwości uzyskania informacji o wszczęciu procedury planistycznej, w wyniku czego nie skorzystali z przysługujących im uprawnień do wyrażenia swojego zdania, czy ochrony interesów, w związku z projektowanymi zmianami.
Skarżący wskazali, iż w wyroku z dnia 12 lipca 2006 roku (sygn. akt II OSK 571/06) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa materialnego, co może przejawiać się w naruszeniu ustawowego trybu i zasad podejmowania uchwał. Zdaniem skarżących analogiczna sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, bowiem uchybienie procedurze planistycznej spowodowały ograniczenie Ich możliwości skorzystania z ustawowo określonych uprawnień w procesie planistycznym. Ograniczono im prawo skorzystania z uprawnień wynikających wprost z prawa materialnego, to jest ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący wskazali, że w orzeczeniu z dnia 24 maja 2007 roku (sygn. akt II OSK 233/07), Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż interpretacja przepisów o zaskarżeniu uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego musi uwzględniać art. 77 ust 1 i 2 Konstytucji RP, czyli nie można ograniczać prawa do drogi sądowej w dochodzeniu naruszonych wolności lub praw.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła odrzucenie skargi bądź o jej oddalenie.
Zaprezentowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, zdaniem skarżących, wskazuje, iż ograniczanie możliwości dochodzenia praw naruszonych podjęciem uchwały przez organy jednostek samorządu terytorialnego stoi w sprzeczności z nadrzędnym aktem prawa, jakim jest Konstytucja RP.
Podsumowując, skarżący stwierdzili, że naruszenie ich interesu w przedmiotowej sprawie polega również na ograniczeniu możliwości powzięcia informacji o wszczęciu i prowadzeniu procedury planistycznej zmierzającej do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działek graniczących z Ich działką. W konsekwencji nie mogli skorzystać z przysługujących Im praw do wniesienia wniosków, wzięcia udziału w dyskusji publicznej, czy też wreszcie wniesienia uwag do projektu.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt IV SA/Wa 368/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. P. i A. P. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] września 2009 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie są uprawnieni do zaskarżenia uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż skarżący nie dysponują tytułem prawnym do żadnej z nieruchomości objętej uchwałą o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 roku, sygn. akt II OSK 1940/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt IV SA/Wa 368/10 i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sam fakt położenia nieruchomości poza obszarem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza możliwości zaskarżenia planu. Istotne dla sprawy, zdaniem Sądu, jest ustalenie, czy nieruchomość skarżących położona jest w sąsiedztwie obszaru objętego zmianą planu.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, iż w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący mają interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu planistycznym zakończonym Uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...] września 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenów położonych we wsi R. po zachodniej stronie [...] część I.
Skarżący są właścicielami działki nr ew. [...] położonej w R., a działka ta sąsiaduje częściowo z działką, której dotyczy wymieniona wyżej uchwała o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), dalej powoływanej również jako upzp, nie ma definicji strony postępowania planistycznego. Niewątpliwie stroną takiego postępowania jest podmiot, któremu przysługuje prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego na terenie objętym planem. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są przepisami określającymi sposób korzystania z prawa własności. Właściciele lub użytkownicy wieczyści są więc stronami postępowania planistycznego z tego powodu, że przepisy planu wpływają na treść ich prawa własności lub użytkowania wieczystego. Właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się na terenie objętym planem mają interes prawny uzasadniający ich udział w postępowaniu planistycznym nie tylko w związku z tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje określone rozwiązania prawne w stosunku do ich nieruchomości, ale również z tego powodu, że miejscowy plan reguluje zasady wykorzystania nieruchomości sąsiednich. Określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposób zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości może bowiem pośrednio wpływać na możliwość zagospodarowania nieruchomości z nią sąsiadującej.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może też wpływać na treść prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, która planem lub jego zmianą objęta nie jest. Nie ma więc przeszkód, by właściciela lub użytkownika wieczystego takiej nieruchomości uznać za stronę postępowania planistycznego, o ile oczywiście wpływ taki można wykazać.
W ocenie Sądu sam fakt, iż skarżący są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą miejscowym planem skutkuje tym, że mogą oni być uczestnikami postępowania planistycznego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 upzp każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżących argumenty, jak również dokonana przez Sąd z urzędu analiza sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszony został interes prawny skarżących.
Przedstawione przez skarżących argumenty, mające wskazywać na naruszenie ich interesu prawnego są albo chybione albo wskazują w istocie na naruszenie interesu faktycznego skarżących, albo są to argumenty niczym nieudokumentowane.
Chybione jest powoływanie się przez skarżących na przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz. 1623 - tekst jednolity ze zmianami). Zarówno art. 5 ust. 1 pkt 9 jak i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane mają zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie tejże ustawy i służą między innymi do ustalenia, kto jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 przytoczonej ustawy stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenie, czy obiekt oddziałuje na sąsiednią nieruchomość może nastąpić dopiero po tym, jak zostanie przedstawiony projekt planowanego do realizacji obiektu. Wówczas bowiem można określić rodzaj i parametry tego obiektu. Nadto wskazać należy, iż nie każde oddziaływanie obiektu na sąsiednią nieruchomość uzasadnia uznanie właściciela innej nieruchomości za stronę postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. O oddziaływaniu obiektu można mówić wówczas, gdy jego realizacja powoduje, że przepisy prawa ograniczają możliwość zagospodarowania innej nieruchomości.
Przykładowo z § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 października 2001 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać strzelnice garnizonowe oraz ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz.1479) wynika, że wyznacza się strefy ochronne dla każdej strzelnicy garnizonowej. Zgodnie zaś z § 22 ust.1 wymienionego rozporządzenia w strefach ochronnych strzelnicy garnizonowej nie mogą znajdować się obiekty i pomieszczenia przeznaczone na stały lub czasowy pobyt ludzi, w rozumieniu przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w takiej strefie byłby więc niewątpliwie stroną postępowania, gdyż wydanie pozwolenia na budowę strzelnicy powodowałoby, iż na swojej działce nie mógłby zrealizować budynku mieszkalnego. Jego uprawnienia do zagospodarowania własnej działki byłyby ograniczone.
Skarżący podnoszą, że na nieruchomości sąsiadującej z ich nieruchomością, której dotyczy zmiana planu planowana jest budowa hotelu. Skarżący nie wskazują żadnego przepisu prawa, który w związku z budową hotelu na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżących powodowałby zakaz lub organicznie możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących. Sądowi nie jest również znany taki przepis prawa.
Powoływanie się przez skarżących na art. 140 k.c. i art. 144 k.c. jest w ocenie Sądu nieuzasadnione.
Z art. 140 k.c. wynika, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Z kolei z art. 144 k.c. wynika, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Skarżący podnoszą, że realizacja na działce, która objęta jest zmianą miejscowego planu budynku o wysokości 32 m spowoduje zasłonięcie dostępu do światła ich budynkowi. Zdaniem Sądu, nawet jeśli założyć, że zostałby zbudowany budynek o wysokości 32 m, to skarżący w żaden sposób nie wykazali, że spowoduje to odcięcie ich budynku do światła słonecznego. Twierdzenie skarżących nie zostało nawet uprawdopodobnione. Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż kwestia nasłonecznienia pomieszczeń regulowana jest przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Przepisy tego rozporządzenia (§ 40 ust. 1 i 2, § 57 ust. 1 i 2, § 60 ust. 1 i 2) nie odnoszą się ogólnie do nasłonecznienia budynków, tylko regulują kwestię nasłonecznienia pomieszczeń, które w budynkach przeznaczone są na pobyt ludzi.
Dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego możliwości budowy budynku o wysokości 32 m nie oznacza, że inwestor uzyska pozwolenie na budowę takiego budynku, jeśli nie będzie on spełniał innych wymogów wynikających z przepisów prawa. Planując realizację budynku inwestor będzie musiał uwzględnić prawny wymóg zapewnienia dopływu światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku skarżących w takich granicach i wielkości, w jakich przewidują to przepisy prawa. Nie sposób przyjąć, iż zrealizowany budynek spowoduje jakiekolwiek zatamowanie dopływu światła słonecznego do budynku skarżących w sytuacji, gdyż na etapie postępowania planistycznego nie jest znany projekt techniczny tego budynku. Nie są więc znane jego gabaryty i usytuowanie na nieruchomości, a w konsekwencji wpływ, jaki może on wywoływać.
W przepisach prawa brak jest regulacji, która przewidywałaby, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżących, mógłby zagospodarować swoją nieruchomość tylko w taki sposób, aby planowany do realizacji budynek w ogóle nie tamował dopływu światła słonecznego do budynku skarżących. Przepisy przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku nie przewidują takiego uprawnienia dla właściciela budynku. Uprawnienie takie nie wynika również, zdaniem Sądu z art. 144 k.c. Przepis ten nie daje też, zdaniem Sądu uprawnienia do domagania się od właściciela nieruchomości, by należący do niego budynek nie zacieniał sąsiedniej działki. Nie daje również uprawnienia do domagania się od właściciela nieruchomości, by budował tylko takie budynki, które będą akceptowane przez sąsiadów.
Nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione twierdzenie skarżących, że wobec faktu, iż na obszarze działek o nr ew. [...] nie istnieje kanalizacja deszczowa, należy się spodziewać, iż ich zabudowa zrealizowana zgodnie z nowym planem doprowadzi do sytuacji, w której woda opadowa będzie zalewała ich działkę. Twierdzenie to oparte jest na niczym nieuzasadnionym założeniu, że inwestor planujący realizację inwestycji nie zaprojektuje, a co najmniej nie zrealizuje kanalizacji deszczowej. Kwestia zaprojektowania i wykonania kanalizacji deszczowej rozstrzygana jest na etapie wydawania pozwolenia na budowę oraz oddawania inwestycji do użytkowania. Nie ma podstaw do zapisywania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wymogu realizacji kanalizacji deszczowej. Nie ma też podstaw, by Rada Gminy była zobligowana do odmowy ustalenia możliwości określonego zagospodarowania nieruchomości z powodu hipotetycznej możliwości, że inwestor zachowa się nieracjonalnie i nie wykona kanalizacji deszczowej. Nadto stwierdzić należy, iż uwzględnienie argumentu skarżących dotyczącego kanalizacji deszczowej oznaczałoby, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie powinien w ogóle jej zabudowywać. Jeśli zabudowa nieruchomości miałaby skutkować zalewaniem nieruchomości skarżących z powodu braku kanalizacji deszczowej, to następowałoby to zarówno wówczas, gdyby na nieruchomości tej zrealizowano budynek o wysokość np. 5 m, jak i wówczas gdyby zrealizowano budynek o wysokości 32 m.
Za niezasadny uznać należy pogląd skarżących, iż ich interes prawny został naruszony ze względu na niedotrzymanie przez Radę Gminy rygorów procedury planistycznej. To posiadanie interesu prawnego i jego naruszenie daje podstawę do udziału w procedurze planistycznej i podnoszenia zarzutów naruszenia tej procedury. Sam fakt naruszenia procedury uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi źródła interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu planistycznym.
Podsumowując tę część rozważań, w ocenie Sądu stwierdzić należy, iż skarżący mają niewątpliwie interes faktyczny w zaskarżeniu uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż uchwała ta interesy faktyczne skarżących narusza. Naruszenie interesu faktycznego nie jest jednak podstawą do eliminowania z obrotu pranego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie został natomiast, zdaniem Sądu, naruszony interes prawny skarżących w związku z uchwaleniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana planu nie narusza przysługującego skarżącym prawa własności. W związku z uchwaleniem tego planu nie powstają żadne ograniczenia prawne w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących. W związku z uchwaleniem planu nie zostały też nałożone na skarżących żadne obowiązki. Zmiana planu nie wprowadza żadnych prawnych nakazów lub zakazów w korzystaniu przez skarżących z ich nieruchomości.
Warunkiem wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z treścią 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 - tekst jednolity ze zm.) jest naruszenie tą uchwałą interesu prawnego skarżącego.
Stwierdzenie, iż uchwała nie narusza interesu prawnego, co do zasady winno skutkować odrzuceniem skargi. Zdaniem Sądu może to jednak nastąpić tylko wówczas, gdy jest oczywiste i niewątpliwe, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego. W sytuacji natomiast, gdy ustalenie, czy uchwała narusza interes prawny wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń i analiz, skargi odrzucić nie można. W takiej sytuacji skarga powinna być przez sąd administracyjny rozpoznana, zaś stwierdzenie Sądu, po rozpoznaniu skargi, że interes prawny skarżącego nie został naruszony winno spowodować oddalenia skargi.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, jak to zostało już wyżej wskazane, został naruszony wyłącznie interes faktyczny skarżących, a nie ich interes prawny.
Nie mogły też być powodem stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały podniesione przez skarżących zarzuty naruszenia przepisów procedury planistycznej. Aczkolwiek pewne przepisy procedury zostały naruszone, to jednak w ocenie Sądu, nie były to na tyle istotne naruszenia trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, by mogły być one podstawą uwzględnienia skargi.
Za niezasadny, zdaniem Sądu, uznać należy zarzut naruszenia art. 9 pkt 4 art. 14 pkt 5 w związku z art. 15 pkt 1 uzpz.
Art. 9 uzpzp nie jest podzielony na punkty. Skarżący mieli zapewne na myśli art. 9 ust. 4, z którego wynika, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
Art. 14 ust. 1 pkt 5 upzp wymienionej wyżej ustawy również nie jest podzielony na punkty. Skarżący mieli zapewne na myśli art. 14 ust. 5, z którego wynika, że przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych.
Art. 15 upzp także nie jest podzielony na punkty. Skarżący mieli zapewne na myśli art. 15 ust. 1 uzpz, z którego wynika, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem.
Z akt sprawy wynika, że przed przystąpieniem do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzona została analiza zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium. Wójt wykonał też czynności, o których mowa w art. 15 ust. 1 upzp.
Twierdzenie, iż ustalenia planu spowodują pogłębienie problemów infrastruktury komunikacyjnej poprzez przesunięcie linii zabudowy w kierunku [...], w ocenie Sądu, jest twierdzeniem dowolnym i nieuzasadnionym. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie zgłosiły żadnych uwag do proponowanych rozwiązań planistycznych. Wskazać należy, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2009 roku, Nr [...] Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad pozytywnie uzgodniła projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych po zachodniej stronie [...].
Analogicznie ocenić należy podniesiony przez skarżących zarzut pogłębienia problemów związanych z kanalizacją i wodociągami. Na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę i zatwierdzania projektu budowlanego inwestor musi uzyskać zapewnienie możliwości podłączenia się do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Jeśli podmiot zarządzający siecią uzna, że nie jest możliwe podłączenie planowanego do realizacji budynku do sieci, to inwestor nie uzyska pozwolenia na budowę i będzie musiał np. zmniejszyć gabaryty planowanego do realizacji obiektu lub zaczekać na przebudowę kanalizacji.
Z art. 17 pkt 1 upzp wynika, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia.
"[...]" nie jest oczywiście prasą lokalną, ale opublikowanie obwieszczenia w gazecie ogólnokrajowej nie jest na tyle istotnym naruszeniem trybu uchwalania planu, by mogło być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały.
Argument dotyczący "obowiązywania" dziennika i miesięcznika jest argumentem, którego nawet skarżący nie traktują do końca poważnie, gdyż słowo "obowiązywanie" ujęli w cudzysłów. Gazetę z określonego dnia można trzymać miesiąc, i będzie ona "obowiązywała" miesiąc, zaś miesięcznik można wyrzucić po jednym dniu i będzie on "obowiązywał" jeden dzień.
Nie ma znaczenia okoliczność, że "[...]" jest pismem o charakterze katolicko-narodowo-politycznym. Organ administracji dokonujący ogłoszenia nie ma obowiązku badania charakteru pisma, w którym zamieszczane jest obwieszczenie. Prawidłowość zamieszczenia obwieszczenia nie jest uzależniona od tego, czy zostanie ono zamieszczone w piśmie, które skarżący czytają. Nie ma również znaczenia, kto wydaje pismo, w którym zamieszczane jest ogłoszenie.
Zamieszczenie ogłoszenia w miesięczniku, tak jak to proponują skarżący, mogłoby z kolei spotkać się z zarzutem, że zamieszczono ogłoszenie w piśmie, które ukazuje się tylko raz na miesiąc, co uniemożliwia zapoznanie się z treścią ogłoszenia we właściwym czasie.
Wskazać należy, że oprócz opublikowania informacji w "[...]" były także obwieszczenia w siedzibie rady gminy. Nadto zamieszczane były obwieszczenia w "[...]" na temat przystąpienia do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W obwieszczeniu tym zawarta jest informacja, że ocena prowadzona jest w związku z przystąpieniem do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie można w tej sytuacji, zdaniem Sądu, uznać, że skarżący pozbawieni zostali możliwość uzyskania informacji na temat toczącego się postępowania w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Za niezasadny, zdaniem Sądu, uznać należy podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia art. 17 pkt 1 w zw. z art. 28 ust 1 upzpz.
Zasady liczenia terminów określone są w k.p.a. o raz w k.c. Brak jest podstaw do zmiany zasad obliczania terminów ogłoszeń poprzez przyjęcie, iż do okresu 21 dni, w którym mogą być składane wnioski nie można wliczać dni wolnych od pracy. Nie przemawia za tym, zdaniem Sądu, wykładnia literalna, funkcjonalna bądź celowościowa. Gdyby wolą ustawodawcy było wyłączenie z tego terminu dni wolnych od pracy, to określiłby inne zasady obliczania tego terminu.
Pogląd wyrażony w przytoczonym przez skarżących wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym i jest to pogląd odosobniony.
Z § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, 1587) wynika, że wykonanie czynności, o których mowa w art. 17 ustawy, dokumentuje się poprzez sporządzenie dokumentacji prac planistycznych, składającej się z ogłoszenia prasowego i obwieszczenia o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, których wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, wraz z dowodami ich ogłoszenia.
Z załącznika rzeczywiście wynika wymóg zamieszczenia pieczęci, daty w nagłówku i tytułu zmienianego planu. W ocenie Sądu brak tych elementów przy publikacji stanowi naruszenie procedury planistycznej, jednakże uchybienie to nie jest na tyle istotne, by mogło być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały.
Za niezasadny uznać należy, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 17 pkt 6, lit. a upup poprzez nieuzyskanie opinii Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w P.
Opinia nie musi przybierać określonej formy. Może być więc wyrażona w protokole posiedzenia. Z treści tego protokołu istotnie wynika jedynie, że Komisja zaopiniowała projekt zmiany planu. Nie wiadomo, czy jest to opinia pozytywna, czy też negatywna. Nie ma to jednak znaczenia dla oceny prawidłowości procedury planistycznej. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 upzp wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt studium albo projekt planu miejscowego w przypadku, w którym organy, o których mowa w ust. 1, nie określą warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Tego rodzaju sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Wedle art. 17 pkt 9 upzp wójt (burmistrz, prezydent miasta) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień oraz ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. W myśl art. 17 pkt 11 upzp organ wykonawczy gminy zobowiązany jest wyznaczyć w ogłoszeniu, o którym wyżej mowa termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu. Potem wójt (burmistrz, prezydent miasta) rozpatruje uwagi w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania (art. 17 pkt12 upzp), wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia (art. 17 pkt 13 upzp). Zgodnie z art. 17 pkt 14 upzp, po dokonaniu czynności opisanych w art. 17 pkt 13 upzp, przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag.
Stosownie do treści art. 19 ust. 1 upzp, jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Jak stanowi art. 19 ust 2 upzp przedmiotem ponowionych czynności może być jedynie część projektu planu objęta zmianą.
Interpretując art. 17 pkt 13 w zw. z art. 19 ust. 1 upzp, należy uwzględniać charakter prawny uwag wnoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu. Uwagi te mają charakter indywidualny, zgłaszane są w odniesieniu do poszczególnych działek. Jako takie mogą być uwzględniane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w trybie art. 17 pkt 13 upzp, to znaczy bez obowiązku ponowienia procedury planistycznej. Jeżeli jednak zaistnieje potrzeba wprowadzenia do projektu planu zmian o charakterze bardziej ogólnym, gdy zachodzi stan konfliktu interesów różnych grup właścicieli działek położonych na terenie objętym zmianami, to arbitralne wprowadzenie zmian przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzi do sytuacji, w której podmioty sprzeciwiające się tym zmianom, tracą możliwość ich kwestionowania w formie uwag, rozpatrywanych przez radę gminy na sesji uchwalającej plan. Sytuacja taka jest niedopuszczalna. Dlatego obowiązkiem organu wykonawczego gminy w każdym przypadku wprowadzenia zmian do projektu planu, wynikających z rozpatrzonych przezeń uwag, jest rozważenie, jakie skutki te zmiany wywołują - czy są wynikiem uwzględnienia uwag drobnych, nieistotnych dla całościowego obrazu wyłożonego planu, czy też mają charakter ogólny, wykraczający poza tryb zmian określonych w art. 17 pkt 13 upzp.
W przedmiotowej sprawie, uwaga zgłoszona przez Spółkę D. Sp. z o.o. nie została uwzględniona przez Radę Gminy R. Uwaga ta została w istocie uwzględniona przez Wójta Gminy. Uwaga rzeczywiście zgłoszona została po upływie terminu, jednakże nie można uznać, że jej uwzględnienie nastąpiło bez podstawy prawnej. Podstawa prawna uwzględnienia uwagi istniała, tylko uwzględnienie uwagi nastąpiło z naruszeniem przepisów regulujących procedurę zgłaszania i uwzględnienia uwag. Uchybienie to nie było jednak, zdaniem Sądu, na tyle istotne, by mogło być postawą stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Uwaga dotyczyła przesunięcia linii zabudowy i dotyczyła wyłącznie działek wnioskującego o zmianę. Uwzględnienie tej uwagi nie ma żadnego znaczenia dla innych nieruchomości. Nie skutkuje ono ograniczeniem uprawnień w wykonywaniu prawa własności sąsiednich nieruchomości. W świetle poczynionych wyżej uwag należy zatem stwierdzić, że uwzględnienie tej uwagi nie skutkowało obowiązkiem ponowienia czynności planistycznych.
Oczywistym jest, że jeśli zostaną uwzględnione uwagi, to projekt miejscowego planu będzie się różnił się od projektu planu pierwotnego. Sytuacja taka sama w sobie nie stanowi jednak naruszenia prawa, o ile doprowadziło do niej prawidłowo przeprowadzone postępowanie planistyczne. Jak wskazano, ponownie uzgodnień i opinii następuje w niezbędnym zakresie. W przedmiotowej sprawie konieczność ponawiania uzgodnień i opinii nie zaistniała. Okoliczność, iż przesłano do uzgodnień projekt planu przewidujący dopuszczalną wysokość zabudowy 40 m, a w planie przyjęto, jako dopuszczalną wysokość 32 m nie może być uznana za istotne naruszenie procedury planistycznej i uzasadniać konieczności ponawiania uzgodnień. Nadto, skoro uzgodniono dopuszczalną wysokość zabudowy o wysokości 40 m, to należy założyć, że tym bardziej uzgodniono by dopuszczalną wysokość zabudowy o wysokości mniejszej, to jest 32 m. Istotnym naruszeniem procedury byłoby zwiększenie dopuszczalnej wysokości zabudowy powyżej 40 m.
Za niezasadny, zdaniem Sądu, uznać należy zarzut naruszenia art. 32 ust. 3 w zw. z art. 33 upzp. Przepisy tejże ustawy nie uzależniają uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego od dokonania aktualizacji studium. Sugestie skarżących, iż przed dokonaniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy dokonać aktualizacji Studium są niczym nieuzasadnione.
Twierdzenie, iż studium jest nieaktualne, jest własną oceną skarżących i wyrazem ich subiektywnego poglądu w tej kwestii. Art. 33, który odnosi się do konieczności zmiany studium w wyniku zmiany ustawy nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Studium nie zostało uchylone i funkcjonuje w obrocie prawnym.
Za niezasadny, zdaniem Sądu, uznać należy zarzut skarżących naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 2 upyp. Zarzut naruszenia ładu przestrzennego, w ocenie Sądu, jest subiektywną ocena skarżących i wyrazem ich własnej wizji ładu przestrzennego. W ocenie Sądu, brak jest przesłanek do formułowania poglądu, iż dopuszczenie możliwości zagospodarowania działek o nr ew. [...] i [...] wskazane w kontrolowanej uchwale narusza wymogi ładu przestrzennego ustalone według reguł wynikających z wymienionej wyżej ustawy.
Odnośnie do rozważań skarżących dotyczących możliwości zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego stwierdzić należy, iż pogląd skarżących o dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zasady. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Wynika to wprost z treści przytoczonego przez skarżących art. 14 ust. 8 upyp.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wskazać również należy na treść art. 94 ust. 1 i 2 wymienionej wyżej ustawy. Z przepisów tych wynika, że nie organ nadzoru nad samorządem terytorialnym nie może stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Z przytoczonych przepisów pośrednio wynika, że uchwała w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą, którą można zaskarżyć do sądu administracyjnego.
Nadto wskazać należy, iż z § 3 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło