I SA/Kr 624/11

WyrokWSA w Krakowie2011-06-15

Skład orzekający: Maja Chodacka, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) jest skuteczne, jeśli adresat zaprzecza, że nie powziął wiadomości o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a organ podatkowy opiera się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i adnotacjach poczty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli organ wykaże, że pismo zostało wysłane na właściwy adres, a placówka pocztowa prawidłowo zawiadomiła adresata o nadejściu pisma i miejscu jego odbioru, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru i dwukrotne awizowanie. Zaprzeczenie przez adresata braku wiedzy o złożeniu pisma nie jest wystarczające do obalenia skuteczności doręczenia zastępczego, jeśli nie zostanie poparte dowodami. Skuteczne doręczenie determinuje bieg terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Podatnik Z.G. został obciążony odpowiedzialnością jako osoba trzecia za zaległości podatkowe spółki. Decyzje w tej sprawie zostały wysłane na jego adres zamieszkania, ale nie zostały podjęte z poczty i wróciły do nadawcy. Podatnik wniósł odwołania i wniósł o przywrócenie terminu do ich złożenia. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań, uznając decyzje za doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Podatnik zaskarżył te postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 624/11 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011r., sprawy ze skarg Z. G., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 lutego 2011r. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, - skargi oddala - Decyzjami z dnia 11 października 2010r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności Z.G. jako osoby trzeciej - prezesa zarządu - za zaległości podatkowe "E " S.A. z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2004r. do marca 2006r., za wyjątkiem stycznia 2006r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Przesyłka zawierająca te rozstrzygnięcia została przesłana na adres zamieszkania Z.G., zaś po dwukrotnym awizowaniu w dniu 19 października 2010r. i w dniu 26 października 2010r. została zwrócona do Urzędu Skarbowego z adnotacją: "Zwrot - nie podjęto w terminie". W pismach skierowanych do organu podatkowego w dniu 28 grudnia 2010r. podatnik działając za pośrednictwem swego pełnomocnika zaskarżył opisane decyzje w drodze odwołań wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tychże odwołań. Postanowieniami z dnia 21 lutego 2011r. o numerach od [...] do [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie przez podatnika terminowi do wniesienia odwołań. W tym samym dniu odrębnymi postanowieniami orzekł też o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 października 2010r. W uzasadnieniu, przywołując wspomniane wyżej okoliczności organ przypomniał, że na podstawie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.), opisane decyzje z dnia 11 października 2010r. uznano za doręczone w dniu 2 listopada 2010r. tj. z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1. Mając na uwadze wskazane okoliczności organ stwierdził bezskuteczność złożonych odwołań. W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik podatnika zakwestionował wskazane postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez odmowę jego zastosowania; 2) art. 144, art. 145 § 2, art. 149 i art. 150 Ordynacji podatkowej w związku z niewłaściwym lub bezpodstawnym ich zastosowaniem, albo odmową ich zastosowania; 3) art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez nieustalenie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w zakresie niezbędnym do ustalenia zasadności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a przez to również naruszenie art. 120, art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej; 4) art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z niewłaściwym ich zastosowaniem lub odmową zastosowania. W konsekwencji tych zarzutów zażądano uchylenia zakwestionowanych postanowień. W uzasadnieniach skarg zwrócono uwagę, iż podatnik dopiero z otrzymanej w banku w dniu 21 grudnia 2010r. informacji o zajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jego rachunku bankowego – dowiedział się o prowadzeniu wobec niego postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 11 października 2010r. nr [...]. W konsekwencji, całe postępowanie toczyło się bez jego wiedzy, gdyż nie tylko nie został poinformowany o jego wszczęciu i zakończeniu, lecz również nie wezwano go do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jak wskazano, okoliczności te legły zresztą u podstaw złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Brak doręczenia przez organ podatkowy jakichkolwiek dokumentów świadczących o prowadzonym postępowaniu pozbawił skarżącego fundamentalnego prawa, jakie przysługuje mu na mocy art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, a więc możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wbrew dyspozycji art. 144, art. 148 § 1 i § 2, art. 149 i art. 150 Ordynacji podatkowej skarżący nie otrzymał żadnego zawiadomienia, nie dotarło do niego żadne awizo pocztowe o przesyłkach pozostających do odbiorczej w placówce pocztowej, nie odnotowano również jakiejkolwiek próby – ze strony poczty lub organu podatkowego - doręczenia wprost podatnikowi lub osobie dorosłej przebywającej pod adresem przy ulicy N. w K., zawiadomień i przedmiotowych decyzji. Nic nie wiadomo na temat próby doręczenia przesyłek sąsiadowi lub dozorcy z jednoczesnym umieszczeniem informacji na ten temat w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania podatnika. Podniesiono również, że Naczelnikowi Urzędu Skarbowego znany był z innych postępowań adres pełnomocnika, którego ustanowił skarżący i który był wykorzystywany wiele razy w innych sprawach do nawiązania kontaktu ze skarżącym, stąd niezrozumiałym jest dlaczego w tym przypadku zaniechano podjęcia tego typu czynności. W dalszej kolejności skoncentrowano się na wykazaniu, że w sprawie zachodziły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślono, że przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu, przy czym wystarczy, że przesłanka ta zostanie uprawdopodobniona. Tymczasem uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. Już brak jakiejkolwiek informacji o wyczerpaniu przez pocztę działań wskazanych przez ustawodawcę w art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej, warunkujących zastosowanie zasady doręczenia przewidzianej w art. 150 Ordynacji podatkowej, w sytuacji podniesienia we wniosku o przywrócenie terminu wątpliwości co do dochowania tych rygorów - uzasadniał pozytywne rozpatrzenie wniosku. W warunkach sprawy podatnik oraz jego pełnomocnik sami zmuszeni byli natomiast podjąć starania o wyjaśnienie uchybień Poczty Polskiej w zakresie doręczenia przedmiotowych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 października 2010r. W wyniku badania zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący ustalił numery przesyłek poleconych, za którymi wysyłano doń korespondencję dotyczącą postępowania. Następnie złożył w Urzędzie Pocztowym w K., pisma domagając się wyjaśnienia przyczyn braku próby doręczenia przesyłek poleconych nr [...], nr [...] i nr [...] zgodnie z dyspozycją art. 148, art. 149, a następnie art. 150 Ordynacji podatkowej. Co więcej, zwrócono uwagę, iż "zwrotki" przedmiotowych przesyłek zawierają skreślenia i omyłki pisarskie, które mogą świadczyć o ewentualnych uchybieniach doręczyciela. Wymienione zastrzeżenia, nie znalazły jednak uznania organu podatkowego, który winien z ostrożności procesowej zweryfikować i zbadać przyczyny braku doręczenia, a nie przyjmować za pewnik, że zaniechanie leży po stronie skarżącego. Nie sposób zgodzić się z takim postępowaniem organu podatkowego również w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010r., zgodnie z którym żeby doręczenie - które jest instytucją uregulowaną w rozdziale 5 dział IV Ordynacji podatkowej - można było uznać za skuteczne, istnieć muszą niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki, jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności, w tym uchybienia doręczycieli zewnętrznych (np. poczty), stanowią przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zakwestionowanych postanowieniach wniósł o oddalenie skarg. Ustosunkowując się do podnoszonych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszym rzędzie wskazał, iż zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej mógłby być ewentualnie podniesiony na etapie rozpatrywania skargi związanej z odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W kontekście zarzutu naruszenia art. 144 i art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej – wyjaśnił natomiast, że jak potwierdzają akta sprawy, decyzje z dnia 11 października 2010r. zostały doręczone pod adres podatnika, a pełnomocnik podatnika został ustanowiony w sprawie dopiero na etapie wnoszenia odwołania. Organ jeszcze raz podkreślił, iż rozstrzygnięcia zostały przesłane na właściwy adres, a pracownicy poczty dochowali wszelkich czynności stanowiących przesłanki przyjęcia fikcji doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy w swoich działaniach postępował zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co potwierdzają akta sprawy w tym w szczególności zwrotne potwierdzenie odbioru, a skarżący jako podatnik poniósł konsekwencje, przewidziane tymi przepisami (tzw. doręczenie zastępcze). Organ podatkowy przypomniał, że materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość co jego zdaniem nastąpiło w przedmiotowej sprawie i co potwierdzają akta sprawy i treść zaskarżonego postanowienia, wydanego po dokonaniu oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ zauważył przy tym, że zasada praworządności z art. 120 Ordynacji podatkowej nie może odnosić się jedynie do organów podatkowych lecz także do podatników. Możliwość kształtowania swojej sytuacji przez podatników w ramach obowiązującego prawa nie zwalnia ich od działania na podstawie przepisów prawa i przestrzegania prawa. Skarżący składając odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego po ustawowym terminie działał zaś niezgodnie z przepisami prawa. Końcowo wskazano, że art. 219 Ordynacji podatkowej określający przepisy znajdujące odpowiednie zastosowanie do postanowień nie wskazuje w swej treści powołanych przez skarżącego art. 123 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie stanowiły one również podstawy prawnej zakwestionowanych rozstrzygnięć, w związku z czym nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia tych norm. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest z punktu widzenia kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia by w sprawie naruszone zostały przepisy prawa, a już zwłaszcza w stopniu, który mógłby implikować uchylenie zaskarżonych aktów administracyjnych. Odnosząc się na wstępie do kluczowego dla rozstrzygnięcia zagadnienia doręczenia decyzji przypomnieć należy, iż zgodnie treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym miejscu) lub w art. 149 (pod czasową nieobecność adresata - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1) lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 Ordynacji podatkowej) lub zastępczy (art. 149 Ordynacji podatkowej). Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 roku, sygn. akt I FSK 565/05, Lex Omega nr 187585). Jednocześnie judykatura stoi na stanowisku, iż nie można przyjąć, jakoby jedynym dowodem, mogącym skutecznie potwierdzić dochowanie wymogów z art. 150 Ordynacji podatkowej była stosowna adnotacja doręczyciela - dopuszczalna jest ocena wszelkich dowodów i przeprowadzenie na tę okoliczność różnorakich wnioskowań, jak uznał NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2005 roku, sygn. akt I GSK 475/05, Lex Omega 189771. W niniejszej sprawie wypada także przywołać pogląd, wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 roku, sygn. akt SK 35/01 (OTK-A 2002/5/60). Dotyczył on wprost doręczenia w oparciu o przepisy postępowania cywilnego, jednakże z uwagi na podobieństwo regulacji odpowiednich norm Ordynacji podatkowej, pogląd wyrażony w tym wyroku w całej rozciągłości może zostać przyjęty w niniejszej sprawie. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ogólną regułą jest, że na adresacie pisma spoczywa ciężar udowodnienia, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Słusznie też zarówno w omawianym rozstrzygnięciu, jak i orzecznictwie sądów cywilnych uznaje się, że dla obalenia skuteczności doręczenia zastępczego nie jest wystarczające samo zaprzeczenie przez adresata, iż nie powziął wiadomości o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 roku, sygn. akt I PZ 53/70, OSNCP 6/1971, poz. 100). Dla uznania, że decyzja z dnia 11 października 2010r. została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne było zatem wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana (wyekspediowana) pod właściwy adres, a właściwa placówka Poczty Polskiej zawiadomiła skarżącego w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy może je odebrać. Te przesłanki zostały niewątpliwie spełnione. Nie budzą bowiem wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w przedmiocie ekspedycji decyzji oraz dat awizowania przesyłki w dniach 19 października i 26 października 2010r. gdyż potwierdza je prawidłowo oznaczona koperta zawierająca sporną przesyłkę. Brak jest też przesłanek do przyjęcia by skarżący w okresie gdy przesyłka spoczywała w urzędzie pocztowym, lub w okresie następnych tygodni dowiadywał się w urzędzie czy pozostawiono dla niego przesyłki. Analiza akt postępowania pozwoliła też na poczynienie spostrzeżenia, iż zarówno w trakcie postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jak i w sprawie podatkowej dotyczącej samej spółki cała korespondencja była doręczana skarżącemu w ten sam sposób, na ten sam adres. Skarżący nigdy też - także w niniejszym postępowaniu - nie twierdził i nie dowodził by nie mieszkał pod wskazanym adresem /z wyjątkiem okresu pomiędzy 2006 a 2007r. gdy przebywał w areszcie/, bądź by mieszkanie pozostawało zamknięte, przeciwnie zamieszkiwała tam - oprócz skarżącego - jego siostra. Znamiennym jest więc, że jako osoba bliska nie odbierała kierowanej do brata korespondencji. Rozważać więc można jaka była przyczyna takiego stanu rzeczy. W ocenie Sądu, bardziej wiarygodnym wytłumaczeniem jest związek korespondencji urzędowej z prowadzonymi przeciwko skarżącemu postępowaniami niż zaniechanie urzędu pocztowego. Zawinienie organu pocztowego musiałoby polegać na celowym i świadomym niepodejmowaniu nawet prób doręczania korespondencji skarżącemu i niepozostawianiu mu awiz, systematycznie przez długi okres czasu. To jednak musiałyby być działanie celowe, świadomie mające zagrozić interesom skarżącego, a to trudno uznać za realne. Wbrew twierdzeniom skarg, w postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ omówił okoliczności doręczenia pełnomocnikowi przesyłki zawierającej decyzję w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, uwypuklając w szczególności fakt niemożności doręczenia pisma w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 lub w art. 149, weryfikując procedurę dwukrotnego awizowania przesyłki, a w końcu oznaczając dokładnie dzień skutecznego doręczenia decyzji (2 listopada 2010r.), co pozwoliło w konsekwencji również zakreślić termin do wniesienia odwołania (16 listopada 2010r.), co z kolei czyni nieuzasadnionym zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 art. 120, art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. Powyższe ustalenia wiązały się zaś w konsekwencji ze stwierdzeniem, iż odwołanie wniesione przez pełnomocnika dopiero w dniu 28 grudnia 2010r. nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej i koniecznym było stwierdzenie przez organ w drodze postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania /art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/. Działając w zgodzie z przytoczonymi wyżej przepisami prawa oraz wypowiedziami sądownictwa dokonując ustaleń w tym zakresie organ oparł się w zasadniczej mierze na treści dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, które również w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości. Organ wykazując w ten sposób, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać a także przechowując pismo przez wymagany przepisami – przerzucił jednocześnie na samego pełnomocnika ciężar udowodnienia, że okoliczności zrekonstruowane w oparciu o dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru nie odpowiadają rzeczywistości. Tymczasem pomimo wykazania przez organ przesłanek przyjęcia tego swoistego domniemania prawidłowości doręczenia – pełnomocnik strony w sposób nieznajdujący oparcia w przepisach prawa, wymaga od organu by ten prowadził drobiazgowe postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w tym zakresie, mające zmierzać do podważenia wiarygodności dowodu doręczenia, który w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości organu a obecnie także Sądu. Pełnomocnik nie przedstawił też – zdaniem Sądu – żadnych wiarygodnych przesłanek podważających wiarygodność adnotacji poczynionych na kopercie przesyłki, jej dwukrotnym awizowaniu a następnie zwrocie do nadawcy po upływie okresu awizowania. Pełnomocnik ten zresztą nie był konsekwentny w swym stanowisku skoro z jednej strony kwestionował fakt dokonania doręczenia i pozostawienia awiza, a z drugiej wnioskował o przywrócenie uchybionego terminu, który to wniosek opiera się przecież na założeniu, zaistnienia doręczenia a dopiero następnie uchybienia terminowi dokonania czynności z przyczyn niezawinionych. Skarżący kwestionując skuteczność doręczenia bazuje tylko na prostym zaprzeczaniu by podejmowano próby doręczenia, by pozostawiano mu awiza. W okolicznościach sprawy, są to twierdzenia zupełnie dowolne, gołosłowne i nie poparte żądnymi dowodami. Ich przeciwieństwem jest pismo Urzędu pocztowego, w którym rzetelnie i rzeczowo opisano procedurę dokonywania doręczenia zastępczego, a opis ten nie budzi zarzutów Sądu co do jego wiarygodności., Nie można także za dowód uznać oświadczenia siostry skarżącego gdyż jako osoba bliska była niewątpliwie zainteresowana w wywołaniu pozytywnego dla brata skutku procesowego a nadto oświadczenie to dołączono dopiero do skargi więc trudno czynić organowi zarzutu, że nie zaliczył go w poczet dowodów. Przesłanką stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań, wyraźnie wskazaną i opisaną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień, stało się więc zasadnie - jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie prawidłowości i skuteczności doręczenia. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu, że organ mógł doręczać korespondencję znanemu z innych postępowań pełnomocnikowi, wyjaśnić należy, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje takiej możliwości, wręcz przeciwnie wymaga zgłoszenia się pełnomocnika do danego postępowania oraz przedłożenia pełnomocnictwa przy pierwszej podejmowanej czynności /art. 137 § 3/ i przewiduje doręczanie pisma pełnomocnikowi, gdy strona go ustanowiła a pozostałych przypadkach doręczanie pism wyłącznie do rąk strony postępowania /art. 145 § 1 i 2/. Zarzuty zgłoszone w tym zakresie nie mogły więc wywrzeć wpływu na ocenę rozstrzygnięć organów podatkowych. Nie były też adekwatne do przedmiotu postępowania sformułowane w skardze zarzuty o naruszeniu art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, ich rozpoznanie jest możliwe tylko w sprawie której przedmiotem rozstrzygnięcia jest merytoryczna decyzja organu podatkowego, kontrolowana przez Sąd w zakresie jej legalności, a nie incydentalne postępowanie dotyczące terminowości złożenia środka odwoławczego od takiej decyzji. Reasumując Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej słusznie uznał, że w warunkach niniejszej sprawy doręczenie "zastępcze", dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, jest doręczeniem skutecznym. Od daty tak dokonanego doręczenia biegł czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Odwołanie wniesione z jego uchybieniem implikowało stwierdzenie tego faktu przez organ zgodnie z treścią art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej. Kwestia ewentualnych przesłanek przywrócenia terminu do złożenia spornych odwołań będzie natomiast przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, zainicjowanym złożeniem skarg od postanowień Dyrektora Izby Skarbowej odmawiających uwzględnienia wniosku skarżącego w tym przedmiocie. Przy zaskarżaniu postanowień o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania nie mają znaczenia argumenty służące uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ta sprawa rozpoznawana jest odrębnie a dodatkowo przesądzenie, iż do uchybienia terminu doszło, otwiera drogę do przywrócenia uchybionego terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu w sytuacji gdy do jego uchybienia nie doszło. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela dominujące od kilku lat w orzecznictwie sądów administracyjnych, a w szczególności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądy wedle, których "żaden przepis Ordynacji podatkowej nie dostarcza podstawy do powstrzymania się od podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu" czy też "stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu organ nie tylko jest uprawniony ale wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej" /por. wyroki NSA; z dnia 14.03.2007r. sygn. I FSK 534/06, z dnia 1.10.2009r. sygn. I FSK 854/08, z dnia 20.03.2009r. sygn. I FSK 112/08, z dnia 8.02.2011r. sygn. II FSK 329/10 oraz z dnia 28.04.2011r. sygn. I FSK 162/10/. Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skarg.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło