I FSK 1892/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 452/11 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) na rzecz W. G. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 452/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 lutego 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Odpis powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego 8 sierpnia 2011 r. 7 września 2011 r. została przez tegoż pełnomocnika wniesiona skarga kasacyjna od wskazanego wyroku (k. 54 akt WSA). Pismo to składało się z jednej strony (k. 53 akt WSA), na której wskazano, że wyrok zaskarżony jest w całości i przedstawiono wnioski kasacyjne (o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego). Strona ta (nie licząc stopki) kończyła się sformułowaniem "Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucam:". Pismo nie zostało podpisane. W odpowiedzi na skierowane do pełnomocnika strony na podstawie zarządzenia z 22 września 2011 r. (k. 55 akt WSA) wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie podpisanego oryginału oraz odpisu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przedłożył 4 października 2011 r. (data nadania przesyłki) podpisaną skargę kasacyjną, która oprócz wniesionej uprzednio strony zawierała dalsze dwie, zawierające zarzut kasacyjny (naruszenia art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług) oraz jego uzasadnienie (k. 62-64 akt WSA). W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy odrzucić. Zwrócić uwagę trzeba przede wszystkim na to, że zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Nie ulega wątpliwości, że pismo wniesione przez pełnomocnika skarżącego 7 września 2011 r. wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. nie spełnia, abstrahując bowiem od wymagań dotyczących wszystkich pism w postępowaniu sądowym (np. podpis i inne wymogi wskazane w art. 46 § 1 P.p.s.a.), brak w niej było przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Elementy te zawarte zostały dopiero w "skardze kasacyjnej" nadesłanej 4 października 2011 r. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków (przy czym podkreślenia wymaga, że wezwanie to dotyczyło innych, usuwalnych braków pisma procesowego). Niedopuszczalność uznania skuteczności takiego działania strony wynika z powołanego wyżej art. 176, jak i art. 177 § 1 i art. 183 § 1 zd. 2 P.p.s.a. Zaznaczyć przede wszystkim należy, że ugruntowane w orzecznictwie NSA jest stanowisko różnicujące skutki niespełnienia wymogów skargi kasacyjnej w zależności od tego, czy są to wymagania określone jako "przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym", czy wymagania szczególne dla tego rodzaju pisma procesowego, wymienione w art. 176 P.p.s.a. po słowie "oraz". O ile pierwsza kategoria ewentualnych braków skargi kasacyjnej podlega trybowi określonemu w art. 49 § 1 P.p.s.a., a zatem możliwe jest uzupełnienie lub poprawienie w ich zakresie pisma procesowego, niespełnienie wymogów szczególnych, charakterystycznych dla skargi kasacyjnej, nie podlega sanacji, gdyż wymagania te są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Wskazać tu można przykładowo na postanowienia NSA: z 20 maja 2011 r., II FSK 1012/11, z 7 marca 2011 r., I FSK 290/11, z 28 lutego 2011 r., II FSK 246/11, z 22 grudnia 2010 r., II OSK 2426/10, jak i powołane w tym ostatnim orzeczeniu postanowienia NSA: z 30 lipca 2010 r., II FSK 1645/10, z 7 kwietnia 2009 r., II OSK 1952/08, z 23 grudnia 2004 r., OSK 991/04, czy postanowienie NSA z 16 marca 2004 r., FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13. Stanowisko to podzielane jest także w literaturze z zakresu postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 496; H. Knysiak -Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 759). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż bez wątpienia skarga kasacyjna wniesiona 7 września 2011 r. nie zawierała elementów konstrukcyjnych niezbędnych dla takiego pisma procesowego, czyli podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. "Kompletna" skarga kasacyjna została złożona dopiero 4 października 2011 r. Bezskuteczność takiej czynności w postępowaniu sądowym wynika z art. 177 § 1 w zw. z art. 85 P.p.s.a., zgodnie bowiem z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten w sprawie upłynął 7 września 2011 r., którego to dnia strona wniosła skargę kasacyjną obarczoną brakami niepodlegającymi sanacji. Niemożność przedstawiania zarzutów kasacyjnych niepodniesionych w złożonej w przewidzianym w art. 177 § 1 P.p.s.a. terminie skardze kasacyjnej wynika też a contrario z art. 183 § 1 zd. 2 P.p.s.a., który to przepis umożliwia stronom jedynie przytaczanie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych (a nie przytaczanie nowych podstaw). W przedmiotowej sprawie jedyna podstawa kasacyjna została przywołana dopiero w piśmie wniesionym 4 października 2011 r. – czynność taka, jako dokonana po upływie terminu, jest zatem bezskuteczna w świetle art. 176, art. 177 § 1 i art. 183 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 85 tej ustawy. Podkreślenia wymaga bowiem, że wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej wiążą się z tym, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc przede wszystkim z punktu widzenia wyraźnie wskazanych przez stronę podstaw kasacyjnych. Podstawy te muszą być przy tym przytoczone (wraz z uzasadnieniem) w skardze kasacyjnej wniesionej w terminie, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a. Przewidziane przez ustawodawcę szczególne wymagania pisma procesowego jakim jest skarga kasacyjna powodują, że jej sporządzenie zostało powierzone wykwalifikowanym pełnomocnikom (por. art. 175 P.p.s.a.), co ma zapewnić jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna (w kształcie zakreślonym w piśmie wniesionym w terminie z art. 177 § 1 P.p.s.a., jako jedynie relewantnym dla oceny spełniania wymogów z art. 176 tej ustawy) nie zawiera wszystkich elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, albowiem brak w niej przytoczenia jakichkolwiek podstaw kasacyjnych, czy ich uzasadnienia. Skoro ze względu na przewidziane w art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, skarga kasacyjna zawierająca nieusuwalne braki w zakresie przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podstawie art. 180 w zw. z art. 178 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie rozstrzygnięto wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem niniejsze postanowienie nie mieści się w katalogu orzeczeń z art. 209 powyższej ustawy.