I SA/Wa 21/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-21
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, która została następnie wyłączona z pierwotnej decyzji lokalizacyjnej i zabudowana drogą wewnętrzną oraz miejscami postojowymi, może zostać zwrócona byłemu właścicielowi na podstawie przepisów o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, która została następnie wyłączona z pierwotnej decyzji lokalizacyjnej i zabudowana drogą wewnętrzną oraz miejscami postojowymi, może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeżeli cel pierwotnego wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Późniejsze zagospodarowanie terenu, w tym budowa infrastruktury towarzyszącej, nie stanowi realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia, jeśli nastąpiło po upływie ustawowych terminów lub w wyniku zmiany decyzji lokalizacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku byłego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która została następnie zabudowana drogą wewnętrzną i miejscami postojowymi w ramach budowy osiedla mieszkaniowego. Organy administracji uznały nieruchomość za zbędną na cel pierwotnego wywłaszczenia, ponieważ cel ten nie został zrealizowany w terminach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, a nieruchomość została wyłączona z pierwotnej decyzji lokalizacyjnej. Miasto W. wniosło skargę, argumentując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę osiedla i infrastruktury towarzyszącej, co jest zgodne z przeznaczeniem terenu w studium zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz WSA Bogdan Wolski Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty P. nr [...] z [...] marca 2010 r., orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz zobowiązującej do zwrotu na rzecz m. W. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...] zł ([...] złotych) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. Starosta P. orzekł o zwrocie wyżej opisanej nieruchomości oraz zobowiązał do zwrotu na rzecz m. W. zwaloryzowanego odszkodowania.
W złożonym od tej decyzji odwołaniu Prezydent W. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie.
Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] wskazał, że umową sporządzoną w formie aktu notarialnego z [...] marca 1977 r. Rep. [...] Skarb Państwa nabył od J.S., nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2. Z treści tego aktu wynika, że sprzedaż została dokonana w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, w związku z przeznaczeniem jej zgodnie z decyzjami o lokalizacji szczegółowej nr [...] i nr [...] z [...] czerwca 1973 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego osiedla.
Pismem z 24 lipca 1990 r. J.S. – były właściciel wystąpił z wnioskiem o zwrot niezagospodarowanej części nieruchomości.
Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że wywłaszczona nieruchomość, oznaczona jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie działki ewidencyjne:
• nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2,
• nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2,
• nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (powstała z podziału działki nr [...]),
• nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (powstała z podziału działki nr [...]).
Postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2003 r. Wojewoda [...] wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – Starostę P.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta P. decyzją nr [...] z [...] maja 2004 r. orzekł o zwrocie na rzecz J.S. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2004 r.
Następnie decyzją nr [...] z [...] maja 2004 r. Starosta P. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Starosty P. nr [...] z [...] maja 2004 r., Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] października 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1903/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2004 r.
Pismem z 12 czerwca 2006 r. były właściciel wniósł o rozdzielenia spraw zwrotu działki nr [...] i nr [...].
Starosta P. decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz zobowiązał do zwrotu na rzecz W. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, iż w omawianej sprawie spełniony został wymóg określony w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn).
Od wskazanej wyżej decyzji odwołanie wniósł Prezydent W., podnosząc, iż działka nr [...] z obrębu [...] jest nieruchomością zagospodarowaną, na której wybudowano drogę wewnętrzną wraz z miejscami postojowymi, zapewniającą obsługę komunikacyjną znajdujących się przy niej budynków mieszkalnych. Odwołujący wskazał również, iż zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] z [...] października 2006 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym [...] – tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o wysokości do 12 m. Zdaniem Prezydenta W. droga wewnętrzna stanowi integralną część osiedla mieszkaniowego i jest zgodna z celem wywłaszczenia.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy wskazując na treść przepisów art. 136, 137 ust. 1, 140 i 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśnił, iż cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został określony jako budowa osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego osiedla, zgodnie z decyzjami o lokalizacji szczegółowej nr [...] i nr [...] z [...] czerwca 1973 r. Decyzją nr [...] z [...] marca 1990 r. zmieniono decyzję nr [...] z [...] czerwca 1973 r. i wyłączono z niej teren o powierzchni [...] ha, w tym część nieruchomości wywłaszczonej od J.S., obejmującej działkę nr [...] z obrębu [...]. Wywłaszczona nieruchomość została następnie objęta decyzją nr [...] z [...] kwietnia 1990 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z koncepcją architektoniczną budynków mieszkalnych trzykondygnacyjnych z usługami w części parterowej. Z kolei decyzją nr [...] z [...] marca 1993 r. zezwolono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na budowę zespołu mieszkaniowego składającego się z budynku wielorodzinnego pięciokondygnacyjnego oraz 11 segmentów na terenie m. in. wywłaszczonym od J.S.
Organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny działki z udziałem stron postępowania w dniu [...] maja 2009 r., w trakcie których ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę wewnętrzną osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wraz z miejscami postojowymi dla mieszkańców. Droga wyłożona jest kostką betonową z częściowo wydzielonym terenem zielonym przy budynkach. Ustalenia organu pierwszej instancji są zbieżne z materiałem fotograficznym znajdującym się w aktach sprawy oraz operatem szacunkowym sporządzonym dla potrzeb niniejszego postępowania w dniu [...] grudnia 2009 r. przez rzeczoznawcę majątkowego.
W ocenie Wojewody [...], organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w konsekwencji którego uznał, iż na omawianej nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w rozumieniu art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Organ odwoławczy stwierdził, iż osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Jeśli chodzi o infrastrukturę związaną z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, to za niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się: pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, garaże, parkingi, ciągi piesze oraz tereny zieleni osiedlowej.
Jednakże w ocenie organu, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przez pojęcie zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn należy rozumieć sytuację faktyczną, w której od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna upłynął dziesięcioletni okres i w tym okresie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Stosowanie tego przepisu związane jest zatem z niezrealizowaniem celu wywłaszczenia w określonym terminie od uostatecznienia się decyzji o wywłaszczeniu (10 lat). Tym samym zrealizowanie celu wywłaszczenia już po upływie 10 lat od dnia kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna stanowi podstawę zwrotu nieruchomości na postawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy (wyrok NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1612/09).
Wojewoda [...] stwierdził, iż przy ocenie przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należy zatem kierować się jej normatywną (ustawową) definicją zawartą w treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Późniejsze zagospodarowanie danego terenu, czy sposób wykorzystania gruntów sąsiadujących z wywłaszczoną nieruchomością, nie mogą mieć w tym przypadku żadnego znaczenia. Nie chodzi bowiem o to, czy określone zamierzenia w ogóle i kiedykolwiek zostały osiągnięte, lecz czy inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana na tej właśnie nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym okresie (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 671/09).
W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że na nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminie wyznaczonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Pomimo faktu, iż obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi część osiedla mieszkaniowego, tj. drogę wewnętrzną wraz z miejscami postojowymi, inwestycja ta została zrealizowana z istotnym naruszeniem obowiązujących terminów. Organ podkreślił, że działka nr [...] z obrębu [...] została wyłączona z granic decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r., stanowiącej podstawę nabycia omawianej nieruchomości przez Skarb Państwa.
Ustosunkowując się do zarzutu Prezydenta W., iż zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] z [...] października 2006 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym [...] – tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o wysokości do 12 m, w związku z czym nie może zostać zwrócona na rzecz byłego właściciela, organ wyjaśnił, iż przeznaczenie nieruchomości w studium nie stanowi negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2008 r. (sygn. akt II SA/Po 98/08) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (a tym bardziej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) nie narusza stosunków własnościowych ani roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz wespół z innymi przepisami determinuje sposób wykonania własności. Paln miejscowy wyznacza skonkretyzowane przeznaczenie danego obszaru i określa zasady jego obsługi w zakresie infrastruktury technicznej.
Na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany.
W uzasadnieniu skargi skarżące Miasto W. wskazało, iż część wywłaszczonej nieruchomości została objęta planem realizacyjnym [...] zatwierdzonego decyzją nr [...] z [...] kwietnia 1990 r. i na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 1993 r. zabudowana zespołem mieszkaniowym domów jednorodzinnych. Na działce nr [...] z obrębu [...] wybudowana została droga wewnętrzna wraz z miejscami postojowymi zapewniająca obsługę komunikacyjną znajdujących się przy niej budynków mieszkalnych. Zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] z [...] października 2006 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] – tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o wysokości do 12 m.
Skarżące Miasto wskazało, iż budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym w/w drogą wewnętrzną, jest zgodna z celem, na jaki została wykupiona nieruchomość stanowiąca pierwotnie własność J.S. W związku z powyższym zdaniem skarżącego cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Skarżący powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 20 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 2033/96, wyrok z 14 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 190/90 i wyrok z 18 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 62/97) podnosząc, iż o zbędności terenu nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu. Sytuacja taka może być uzasadniona, gdy chodzi o wielkie zadania inwestycyjne, które wymagają długotrwałego procesu realizacji. Istotne wówczas jest to, że decyzja lokalizacyjna nie utraciła swej ważności, a plan realizacyjny jest ważny do czasu zakończenia inwestycji. W omawianej sprawie nie może budzić wątpliwości fakt, że budowa osiedla mieszkaniowego wraz z całą infrastrukturą należy do inwestycji o długotrwałym okresie realizacji. O zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cele budowy osiedla mieszkaniowego po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, można byłoby mówić w sytuacji, w której prace związane z realizacją celu wywłaszczenia nie zostały rozpoczęte w ogóle na całym terenie objętym lokalizacją inwestycji. Należy zatem mieć na uwadze uwarunkowania związane z realizacją całej inwestycji, a nie konkretnego obiektu na konkretnej nieruchomości, jak to się przedstawia w skardze. Zagospodarowanie określonej działki nie zawsze musi następować od razu lub w ciągu określonego czasu z uwagi na uzależnienie takich działań od wielu czynników, zarówno ekonomicznych czy też przestrzennych (por. wyroki WSA w Gdańsku z 17 lutego 2010 r., II SA/Gd 674/09 oraz z 17 marca 2010 r., II SA/Gd 785/09).
Skarżące Miasto wskazało na wyrok WSA w Krakowie z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/08, w którym Sąd orzekł, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Nie jest do przyjęcia stanowisko, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został, co prawda, zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – w szczególności, gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot – organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia , ze cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego. Skarżący wskazał, że pogląd wyrażony w przytoczonym prawomocnym orzeczeniu II SA/Kr 1118/08 nie jest odosobniony, był on także wyrażany zarówno wcześniej (wyrok WSA w Krakowie z 17 stycznia 2008 r., II SA/Kr 633/06), jak i później (np. wyrok WSA w Kielcach z 7 października 2009 r., II SA/Ke 517/09, wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2010 r., II SA/Kr 1508/09, wyrok WSA w Krakowie z 28 czerwca 2010 r., II SA/Kr 1442/09). W ocenie skarżącego ustalenie zawarte w decyzji Wojewody [...], iż cel wywłaszczenia w postaci zrealizowania osiedla mieszkaniowego został wykonany, czyni zwrot spornej nieruchomości niemożliwym.
Warunek, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami musi odnosić się do całości wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości, a nie jej części (działki powstałej z podziału takiej nieruchomości).
Skarżące Miasto zarzuciło, iż Wojewoda [...] nie odniósł się do zarzutu niezasięgnięcia opinii Miasta W. w kwestii rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Art. 137 ust. 1 ustawy zawiera ustawową definicję zbędności wskazując, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Istotne jest więc jedynie to, czy cel wywłaszczenia osiągnięto na całej czy też części nieruchomości oraz czy zadanie zostało wykonane we wskazanym przez ustawodawcę przedziale czasu.
Ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści art. 137 ustawy. Regulacja zawarta w art. 136 ust 1 ustawy zakazuje przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast późniejsze zagospodarowanie terenu nie może mieć żadnego znaczenia dla zwrotu.
Jak wynika z umowy sprzedaży z [...] marca 1977 r., zawartej w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, nabycie przez Skarb Państwa działki nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...]) było dokonane pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] wraz z ulicami miejskimi, zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...] z [...] czerwca 1973 r.
Decyzja lokalizacyjna nr [...] została zmieniona decyzją Naczelnego Architekta W. z [...] marca 1990 nr [...] w ten sposób, że teren ok. [...] ha, na którym położona jest m.in. działka nr [...] został wyłączony z granic decyzji lokalizacyjnej nr [...] (k. 52 i 51 akt adm. tom III – decyzja z [...] III 1990 r. wraz załączonym szkicem). Prawidłowo więc organy obydwu instancji przyjęły, że późniejsze zagospodarowanie tej nieruchomości - na podstawie decyzji z [...] kwietnia 1990 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu i wybudowanie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. na podstawie pozwolenia na budowę z [...] marca 1993 r. budynku pięciokondygnacyjnego oraz 11 segmentów, nie stanowi o realizacji celu wywłaszczenia z 1977 r. Jest to zatem nowa inwestycja, nie wchodząca w zakres zadania inwestycyjnego, której dotyczyła umowa sprzedaży z 1977 r. oraz decyzje lokalizacyjne z [...] czerwca 1973 r. (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r. I OSK 671/09 dotyczący sąsiednich nieruchomości objętych także decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...]).
Niezasadny jest więc zarzut skargi, że realizacja inwestycji przez Spółdzielnię na podstawie planu realizacyjnego z [...] kwietnia 1990 r., stanowi o realizacji celu wywłaszczenia. Nie chodzi o to, czy określone zamierzenia inwestycyjne w ogóle i kiedykolwiek zostały osiągnięte, lecz czy inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana właśnie na tej nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym czasie.
Postępowanie administracyjne ponad wszelką wątpliwość wykazało, że żadne prace związane z budową osiedla i dróg w wykonaniu decyzji lokalizacyjnych nr [...] i [...] z [...] czerwca 1973 r., nie zostały podjęte i wykonane na działce nr [...] w terminach wskazanych w przepisach art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego niezasadny jest zarzut skargi o realizacji celu wywłaszczenia.
Drugi zarzut skargi, że skoro teren wywłaszczonej działki wchodził w skład budowanego osiedla mieszkaniowego, a budowa taka jest inwestycją rozłożoną w czasie, jest o tyle niezasadny, że na przedmiotowej nieruchomości utraciła ważność decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. Zważyć bowiem należy, że jeżeli sporna nieruchomość chociaż początkowo objęta decyzją lokalizacyjną, a na skutek zmiany tej decyzji została w ogóle wyłączona spod lokalizacji inwestycji, to wystąpiły przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy. Wyłączenie spod lokalizacji inwestycji skutkuje bowiem tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany (por. wyrok NSA z 19 listopada 2010 r., I OSK 140/10, LEX 745003). Powołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych, nie mają do niniejszej sprawy zastosowania, bowiem dotyczą odmiennych stanów faktycznych, w których obowiązywały decyzje lokalizacyjne.
Z przyczyn wyżej omówionych, niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego.
Organy zgromadziły niezbędny do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, zebrały dokumenty, przeprowadziły oględziny nieruchomości, dopuściły dowód z opinii rzeczoznawcy celem określenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania podlegającej zwrotowi przez poprzedniego właściciela na rzecz Miasta W. Operat został sporządzony bez zastrzeżeń – z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów art. 140 ust 1, 2 i 4 w zw. z art. 134, art. 151, art. 154 i art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Organy prawidłowo oceniły zebrane dowody oraz trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego, nie naruszając przepisów postępowania.
Odnośnie zarzutu niezasięgnięcia przez organ stanowiska Miasta W. co do wniosku byłego właściciela o rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu zwrotu nieruchomości, to zważyć należy, że przepis art. 141 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie nakłada takiego obowiązku na organ. Organ nie naruszył wyżej powołanego przepisu. Ponadto skarżące Miasto zostało zawiadomione pismem z 27 stycznia 2010 r. w trybie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożeniu wniosków dowodowych, wobec czego nie było przeszkód, aby skarżący zajął stanowisko w przedmiocie wniosku o rozłożenie spłaty na raty.
Poprzedni właściciel złożył w dniu 14 czerwca 2009 r. wniosek w tym przedmiocie, z prośbą o rozłożenie spłaty na raty na maksymalny okres czasu, wskazując na trudną sytuacją materialną. Jak wynika z akt, J.S. jest emerytem, podał że nie ma dodatkowych źródeł dochodu, wobec czego nie jest w stanie jednorazowo uiścić należności z tytułu zwrotu nieruchomości. Zważywszy na wysokość kwoty zwaloryzowanego odszkodowania i sytuację materialną poprzedniego właściciela, uznać należy, że rozłożenie kwoty zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na raty nie wykracza poza upoważnienie ustawowe.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło