II FZ 59/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia WSA (del.) Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2011r., sygn. akt III SA/Wa 1937/11 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 maja 2011 r., Nr [...] w przedmiocie o orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 i 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. styczeń i luty 2005 oraz lipiec 2006 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2011r.,sygn.akt III SA/Wa 1937/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił T. K. (dalej: Skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 maja 2011 r., Nr [...] , wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 i 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. styczeń i luty 2005 oraz lipiec 2006 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Uzasadniając swoje rozstrzygniecie WSA w Warszawie wskazał , że Skarżący pismem z dnia 5 października 2011 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia maja 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia 8 października 2010 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w/w decyzjami organy skarbowe orzekły o jego solidarnej odpowiedzialności jako członka Zarządu za zaległości podatkowe firmy .F. sp. z o.o. w L. za zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2004 i 2005 wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 01, 02, 03.2005 r. oraz podatku od towarów i usług za 12/2004 i 01.02/2005 i 07/2006r. wraz z odsetkami za zwłokę. Zaznaczył, iż zaskarżone decyzje nakładają zobowiązania w kwocie 3.131.695 zł, które przekraczają jego możliwości finansowe. Zdaniem Skarżącego wykonanie w/w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. może doprowadzić do wyrządzenia mu znacznej szkody majątkowej oraz spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wskutek realizacji zaskarżonej decyzji zostałby praktycznie pozbawiony środków do życia, które i tak są od dłuższego czasu ograniczone ze względu na stan zdrowia, który utrudnia mu znalezienie i podjęcie odpowiedzialnej i lepiej płatnej pracy. Skarżący powołał się na zaświadczenie o stanie zdrowia załączone przy piśmie procesowym z dnia 28.07.2011 r. z którego wynika, iż leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w W. Obecnie jest zatrudniony na 1/2 etatu z wynagrodzeniem netto 1449,79 zł. Zaznaczył, iż ewentualna egzekucja mogłaby również spowodować pozbawienie go innych składników majątkowych - samochodu, który jest mu niezbędny do wykonywania pracy. Poinformował, iż we wrześniu br., na skutek wykonywania zaskarżonej decyzji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. [...] zajął jego konto bankowe kwotą 4.822.512,92 zł, na które wpływa jego wynagrodzenie oraz wysłał zajęcia do 22 innych banków. Zdaniem Skarżącego organ działając w ten sposób pozbawia go praktycznie środków do życia, gdyż bank prowadzący jego rachunek ma obowiązek przekazania Urzędowi Skarbowemu całość kwot zgromadzonych na rachunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Dalej Sąd wskazał ,że w jego ocenie rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący wskazał jedynie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadniony jego złą sytuacją majątkową, gdyż pracuje na ½ etatu uzyskując wynagrodzenie w wysokości 1449,79 zł. netto. Skarżący leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w W. Zaznaczył, iż egzekucja mogłaby również spowodować pozbawienie go samochodu, który jest mu niezbędny do wykonywania pracy. Ponadto zajęcie jego rachunku bankowego powoduje, iż praktycznie został pozbawiony środków do życia. Skarżący za wyjątkiem wysokości swojego wynagrodzenia za pracę nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżący nie powołał również żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jego sytuacji do następstw trudnych do odwrócenia, czy też będzie skutkować powstaniem znacznej szkody. Dalej Sąd akcentując niewykazanie powyższych przesłanek stwierdził, że za taką przesłankę nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą obowiązek uiszczenia podatku. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie każdej zaskarżonej decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu sama egzekucja należności pieniężnych z konta Skarżącego nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie wykazał, poza ogólnikowym stwierdzeniem, jakie następstwo będzie miało zajęcie konta bankowego. Ponadto zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) egzekucja z wynagrodzenia Skarżącego za pracę nie obejmuje całości tego wynagrodzenia. W związku z powyższym Sąd uznał, że Skarżący nie pozostaje bez środków do egzystencji. Ponadto w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji, poza samymi jedynie twierdzeniami na temat niezbędności samochodu do wykonywanej pracy, w żaden sposób nie wskazał, na czym polega świadczona przez niego praca, w jaki sposób dojeżdża on do pracy i jaki związek z nią ma konieczność posiadania samochodu. W szczególności skarżący nie wyjaśnił, dlaczego bez samochodu nie może wykonywać dotychczasowej pracy, ani w jaki sposób ją świadczy. Nie wykazał, aby wykonywana przez niego praca była niemożliwa bez użycia pojazdu samochodowego. Reasumując Sąd stwierdził, że skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Dlatego też, z wyżej wymienionych względów Sąd uznał, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania w/w decyzji i w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie zarzucając Sądowi pierwszej instancji: - błędną interpretację materiału dowodowego będącego podstawą wniosku prowadzącą do nieprawidłowego uznania, iż nie wykazał istnienia przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego; - błędną interpretację art.61§3 p.p.s.a. prowadzącą do nieprawidłowego uznania, iż nie spełnił przesłanek zawartych w tym przepisie. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący stwierdził, że w jego ocenie we wniosku o wstrzymanie w sposób wyczerpujący opisywał swoją sytuację życiową i majątkową, a Sąd domagając się sprecyzowania, nie wskazał równocześnie o jakie informacje chodzi. W związku, z powyższym zostały wykazane przesłanki uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Dalej skarżący podkreślił, że we wniosku nie wskazywał jako podstawy zagrożenia egzekucją , lecz wskazywał Sądowi skutki , które byłyby trudne do odwrócenia i mogłyby wyrządzić znaczną szkodę. Zarzucił ,że Sąd nie do końca zrozumiał intencje zawarte w uzasadnieniu wniosku, albowiem organy podatkowe wszczęły egzekucję z rachunku bankowego, wysyłając zajęcia do wszystkich banków, a ta forma egzekucji jest najbardziej dotkliwa i pozbawia go dostępu do całości środków finansowych, które uzyskuje ze swojej pracy. Czym innym bowiem jest zajęcie rachunku bankowego, a czym innym wynagrodzenia o pracę. Szkoda jaką mu się w ten sposób wyrządza jest nader oczywista, albowiem organy prowadząc w ten sposób egzekucję skazują go bądź na " życie powietrzem ", bądź żebranie , bądź pomoc społeczną. W piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r. zatytułowanym "Uzupełnienie zażalenia " Skarżący dodatkowo podniósł, że jego wynagrodzenie za pracę w całości było przekazywane przez pracodawcę na rachunek bankowy, które to pieniądze , a przede wszystkim ich część nie pozostawała pod ochroną prawną zgodnie z przepisami ustawy – Kodeksu pracy. W wyniku takiej egzekucji doszło do pogorszenia się jego stanu zdrowia. Ponadto Skarżący wskazał, że obecnie nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu swojej matki , która pracuje w niepełnym wymiarze godzin. Dodatkowo poinformował , że jego jedenastoletni samochód został zajęty przez komornika w innej sprawie i obecnie z niego nie korzysta, ze względu na brak środków na konieczny remont lub paliwo. Zaakcentował także, że ze względu na swój zły stan zdrowia psychicznego i fizycznego ,schorzenia przewodu pokarmowego na tle nerwowym ma trudności w znalezieniu i utrzymaniu się z pracy. Nie posiada środków na leczenie , czy wykupienie lekarstw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiada prawu. Odnosząc się do argumentów zażalenia i "uzupełnienia zażalenia" w pierwszej kolejności należy podkreślić ,że zażalenie jak i jego uzupełnienie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były sądowi pierwszej instancji. Zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach p.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, którego polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny zatem dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być spełniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10 publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpoznawanej sprawie, trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał przesłanek określonych w art.61 §3 p.p.s.a.tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie są tymi okolicznościami uciążliwość spowodowana prowadzeniem egzekucji z rachunku bankowego. W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione (por. np.: postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ponadto o ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, niepubl., z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w żaden sposób uprawdopodobniony, ani udokumentowany poprzez przedłożenie dokumentów (np. zeznania podatkowego, wyliczenia wydatków miesięcznych, kopii opłacanych rachunków itp.) wspierających wyrażony we wniosku ogólny pogląd, że wykonanie decyzji zagrozi interesom majątkowym Skarżącego. Słusznie Sąd pierwszej instancji zauważył, że w niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie wykazał, poza ogólnikowym stwierdzeniem, jakie następstwo będzie miało zajęcie konta bankowego. Sąd zwrócił również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Powyższy pogląd podzielił w całości Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Ponadto zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) egzekucja z wynagrodzenia Skarżącego za pracę nie obejmuje całości tego wynagrodzenia. W związku z powyższym Sąd prawidłowo uznał, że Skarżący nie pozostawał bez środków do egzystencji. Ponadto należy wskazać, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc Sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Reasumując należy pokreślić ,że Sąd pierwszej instancji ze szczególną wnikliwością i starannością dokonał badania okoliczności wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i doszedł do prawidłowych wniosków uznając ,iż nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w świetle art. 61§3 p.p.s.a. Oceniając zatem zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie jako prawidłowe, Sąd zażalenie Skarżącego oddalił na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.