II OSK 568/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-28
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj, Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji o pozwoleniu na budowę, nie uwzględniając w pełni wpływu wcześniejszych orzeczeń sądowych dotyczących decyzji lokalizacyjnej i podziału nieruchomości, a także czy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w wystarczającym stopniu wpływu wcześniejszych orzeczeń sądowych dotyczących decyzji lokalizacyjnej i podziału nieruchomości, a także naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 3 § 1, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie wyroku. Ponadto, WSA błędnie zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące trybu wydawania decyzji w zakresie inwestycji drogowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę ulicy. GINB uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę i w tym zakresie stwierdził nieważność. Skarżący zarzucili WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących inwestycji drogowych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych, a także nieuwzględnienie wpływu wcześniejszych orzeczeń sądowych dotyczących decyzji lokalizacyjnej i podziału nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M., W. T., W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1126/11 w sprawie ze skargi B. M., W. T., W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1126/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. M., W. T. i W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołań: W. G. oraz W. T. i B. M., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], na terenie działek nr ewid. [...] z obrębu [...], położonych w Dzielnicy [...] w [...], w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie stwierdził nieważność ww. decyzji Prezydenta [...], zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję Wojewody [...] [...] lipca 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], na terenie wskazanych wyżej działek, obejmującą wykonanie poszerzenia zachodniej jezdni w okolicy ulicy [...], budowę chodnika i ścieżki rowerowej, budowę oświetlenia ulicznego oraz rozbiórkę obiektów kolidujących z inwestycją.
Od powyższej decyzji W. G., W. T. i B. M. wnieśli odwołania.
Organ odwoławczy przypomniał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia. Instytucja ta stoi w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a., może ona być stosowana jedynie po zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek.
Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa. Organ zacytował treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. dalej: Prawo budowlane), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Prezydenta [...] i wskazał, że przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 721 z późn. zm. dalej: specustawa drogowa), która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, nie wprowadzają w tym względzie żadnych zmian.
Z analizy powyższego wynika, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta [...] z dnia 3 grudnia 2008 r. rażąco narusza art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Wobec powyższego organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. co do rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie stwierdzić nieważność ww. decyzji Prezydenta [...]. Organ II instancji wskazał, iż inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę, prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane — zgodne ze wzorem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1127 z późn. zm.), czym wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Ponadto, inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane, oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 tej ustawy. Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z wymaganiami decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., ustalającej lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na budowie ul. [...] na odcinku ul. [...] — ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] w [...][...]. Projekt przedmiotowej inwestycji nie narusza również postanowień decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2007 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. przedsięwzięcia.
Organ stwierdził, że analiza akt sprawy nie wykazała, aby decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., (z wyjątkiem części, którą nadano rygor natychmiastowej wykonalności) naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących obwieszczeń organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o pozwoleniu na budowę drogi wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, w urzędach gmin oraz w prasie lokalnej.
Z akt sprawy wynika, że obwieszczenie o wszczęciu postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji zostało wywieszone w Urzędzie [...] dla Dzielnicy [...] (w dniach od 27 października 2008 r. do 9 listopada 2008 r.) oraz w Urzędzie [...] Biuro Administracyjno- Gospodarcze (w dniach od 27 października 2008 r. do 12 listopada 2008 r.). Ponadto stosowne obwieszczenie ukazało się w prasie lokalnej - "[...]" z dnia [...] października 2008 r. Komunikat o wszczęciu ww. postępowania pojawił się również na stronie internetowej Urzędu [...] (informacja opublikowana w dniu 22 października 2008 r. była wyświetlana do dnia 5 listopada 2008 r.). Natomiast obwieszczenie o wydaniu decyzji Prezydenta [...] było wywieszone w Urzędzie [...] dla Dzielnicy [...] (w dniach od 10 grudnia 2008 r. do 24 grudnia 2008 r.), w Urzędzie [...] Biuro Administracyjno-Gospodarcze (od 9 grudnia 2008 r. do 23 grudnia 2008 r.) oraz w Urzędzie [...] Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego (od 9 grudnia 2008 r. do 23 grudnia 2008 r.).
Ponadto stosowne obwieszczenie ukazało się w prasie lokalnej — "[...]" z dnia [...] grudnia 2008 r., a komunikat o wydaniu ww. decyzji Prezydenta [...] został zamieszczony również na stronie internetowej Urzędu [...] (informację opublikowaną w dniu 5 grudnia 2008 r. wyświetlano do dnia 19 grudnia 2008 r.).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutów skarżących, dotyczących zabezpieczenia ich budynku mieszkalnego przed oddziaływaniem projektowanej inwestycji zauważył, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., o ustaleniu lokalizacji drogi w punkcie 6 określa wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich. Zgodnie z tym zapisem w ramach projektu budowlanego należy stosować rozwiązania chroniące interes osób trzecich przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas i wibracje. Natomiast decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r., w punkcie 3.4 nakłada na inwestora obowiązek wykonania analizy oddziaływania akustycznego drogi w odniesieniu do zabudowy mieszkaniowej w rejonie ul. [...] wraz z propozycjami zabezpieczeń akustycznych (np. podwyższenie izolacyjności zewnętrznej przegrody akustycznej budynków, wymiana okien na okna o zwiększonej izolacyjności akustycznej).
Z akt sprawy wynika, że powyższe wymagania zostały spełnione. W szczególności organ wskazał, że została przeprowadzona analiza oddziaływania projektowanej inwestycji na budynki sąsiednie (projekt zagospodarowania terenu — część opisowa). W celu zminimalizowania uciążliwości akustycznej zachodniej jezdni ul. [...] dla najbliższego budynku mieszkalnego zaproponowano: zastosowanie cichej nawierzchni z asfaltu porowatego, umieszczenie studzienek i innych tego typu elementów mogących powodować drgania i wpływać na zwiększenie poziomu hałasu z dala od posesji nr [...] oraz zastosowanie w budynku mieszkalnym na posesji nr [...] okien o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. Według zaleceń zawartych w projekcie budowlanym stan okien w budynku, o którym mowa wyżej powinien być sprawdzony przez wykonawcę po wejściu na teren budowy, a okna o wskazanych w projekcie parametrach izolacyjności powinny znajdować się w ww. budynku przed wprowadzeniem na budowę ciężkiego sprzętu. Wskazano również na konieczność przeprowadzenia pomiarów drgań w budynku przy ul. [...] [...], przed rozpoczęciem oraz po zakończeniu budowy.
Odnośnie zarzutu dotyczącego odległości projektowanej drogi od budynku mieszkalnego skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie określają minimalnych odległości lokalizowania dróg publicznych od istniejących budynków. W art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r., nr 19, poz. 115, ze zm.), zostały określone jedynie minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych przy drogach publicznych, w zależności od kategorii drogi.
Odnosząc się natomiast do zarzutów, dotyczących uniemożliwienia skarżącym korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, oraz "pozbawienia możliwości garażowania samochodu" organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. W ocenie organu odwoławczego skarżący mają bowiem zapewniony – zgodnie z art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego - bezpośrednio dostęp do drogi publicznej – wjazd od ul. [...] znajdujący się naprzeciwko garażu.
W. T., W. G. i B. M. wnieśli jednobrzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r.
W uzasadnieniu skarg wskazali, że organ nie ustosunkował się w pełni do zarzutów zawartych w odwołaniu. Powielił w swoim uzasadnieniu jedynie wywody Wojewody [...]. Nadto zarzucili, że nieprawidłowo, w ich ocenie, dokonano ogłoszeń, ponieważ "[...]" nie jest gazetą lokalną, a strona internetowa Urzędu [...] nie jest stroną Dzielnicy [...]. Inwestycja polegająca na budowie ulicy [...] usytuowana jest na terenie Dzielnicy [...]. W związku z jej usytuowaniem, obwieszczenia dotyczące tej inwestycji powinny być ogłoszone w gazecie lokalnej "[...]" lub w miesięczniku "[...]" oraz na stronie internetowej Dzielnicy [...].
Skarżący zarzucili, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnił faktu, że podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, natomiast uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...] została zaskarżona.
W ocenie skarżących w tej sytuacji Prezydent [...] był zobowiązany zawiesić z urzędu postępowanie w sprawie podziału nieruchomości do czasu zbadania legalności uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r. przyjmującej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie zawieszenie postępowania skutkowało naruszeniem art. 100 § 2 k.p.a. Stwierdzenie organu odwoławczego, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane świadczy o braku rzetelności i staranności przy rozpatrywaniu wniosku. Ponadto, GINB był w posiadaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...] dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części w jakiej dotyczy ona działki o nr ewidencyjnym [...], położonej przy ulicy [...] [...] w [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.
Dodatkowo skarżący zarzucili, że podział działki stanowiącej ich własność pozbawił ich nie tylko wjazdu na nieruchomość, ale też dwóch wolno stojących garaży oraz bezpośredniego dostępu do pozostałej części nieruchomości znajdującej się od południowej strony nieruchomości. Aby korzystać z pozostałej części nieruchomości muszą przejść od strony zachodniej lub wschodniej budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie stwierdza się, że o rażącym naruszeniu prawa (jako jednej z przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji) można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680).
Kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ul. [...] na wskazanym w decyzji odcinku. Podstawą prawną tej decyzji były przepisy ustawy - Prawo budowlane: art. 28, 31 ust. 1, 33 ust. 1, 32 ust. 4 i 36 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 80 poz. 721 ze zm., dalej: specustawa drogowa) w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 154, poz. 958).
Zgodnie z treścią ostatniego z ww. przepisów w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie tej ustawy została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast "dotychczasowe przepisy" wskazywały (w art. 24 specustawy), że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o pozwoleniu na budowę drogi oraz na przebudowę istniejących urządzeń infrastruktury technicznej na zasadach i w trybie przepisów Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozdziału. Ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw weszła w życie w dniu 9 września 2008 r., a zatem w ocenie Sądu, mimo że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana po wejściu w życie ww. zmiany specustawy drogowej prawidłowo organ zastosował przepisy obowiązujące przed jej wejściem w życie. W konsekwencji organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę miał obowiązek stosować przepisy ustawy - Prawo budowlane z zastrzeżeniem przepisów art. 25 – 31 specustawy w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Sąd przywołał treść art. 35 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę ([...] grudnia 2008 r.).
Nadto zaznaczył, że art. 153 ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm. dalej: ustawa o informacji o środowisku); stanowił, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Wniosek o pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie został złożony w dniu 9 października 2008 r. a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 października 2008 r. co oznacza, że organ zobowiązany był stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie tej ostatniej ustawy.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Decyzja ta w pkt. 3.4 nakazywała wykonanie analizy oddziaływania akustycznego drogi w odniesieniu do zabudowy mieszkaniowej w rejonie ul. [...] wraz z propozycjami zabezpieczeń akustycznych (np. podwyższenie izolacyjności zewnętrznej przegrody akustycznej budynków, wymiana okien na okna o zwiększonej izolacyjności akustycznej). Z zatwierdzonego projektu budowlanego (część opisowa) wynika, że taka analiza wykazała, że realizacja planowanej modernizacji odcinka ul. [...] nie spowoduje pogorszenia warunków akustycznych w środowisku. Jeśli chodzi o posesję nr [...] (własność skarżących) to obniżenie poziomu hałasu można byłoby uzyskać stosując w ramach zamierzonych prac modernizacyjnych ekran akustyczny. Jednak zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania istniejąca zabudowa znajdująca się po południowej stronie ulicy [...] w tym posesja nr [...] jest przeznaczona do przekształcenia w ramach strefy przekształceń obszarów zdegradowanych. Podkreślono, że stosowanie obecnie na niewielkim odcinku doraźnego ekranu akustycznego chroniącego częściowo dwa obiekty przeznaczone do przekształcenia w zasadzie nie jest uzasadnione zwłaszcza, że wprowadzenie ekranu może być trudne ze względów urbanistycznych i funkcjonalnych. Jednocześnie wskazano, że w wyniku zastosowania ekranu nastąpiło obniżenie hałasu na opisanych fragmencie terenu położonym w części południowym o ok. 10 dB. Inwestor – jak wynika z zatwierdzonego projektu nie zaplanował realizacji ww. ekranu.
W ocenie Sądu z uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. wynika, że organ architektoniczno – budowlany w żaden sposób nie ocenił zgodności projektu budowlanego z zapisami zawartymi w decyzji z dnia [...] lipca 2007r. (ustalającej środowiskowe uwarunkowania), w tym co do wyników analizy akustycznej oraz celowości i dopuszczalności realizacji ekranu. Ta okoliczność stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasady przekonywania zawartej w art. 8 k.p.a., jednakże nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Sąd podkreślił, że nie można także zarzucić, że zaprojektowana inwestycja jest sprzeczna z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Została sporządzona wymagana tą decyzją analiza akustyczna. Wprawdzie jej wnioski nie są jednoznaczne i powinny być ocenione przez organ architektoniczno – budowlany, ale takie naruszenie nie uzasadnia stanowiska skarżących o rażącym naruszeniu prawa. Natomiast nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, iż projekt zakłada wykonanie gładkiej nawierzchni modernizowanej jezdni, nie umieszczanie studzienek i innych elementów, które mogą zwiększać poziom hałasu i wywoływać drgania w rejonie posesji skarżących oraz zastosowano cichą nawierzchnię z asfaltu porowatego.
Dalej Sąd podkreślił, że prawidłowe jest stanowisko organu nadzorczego wskazujące, że projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. ustalającej lokalizację tej inwestycji. Sąd podniósł, że bez znaczenia pozostaje, że wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., w sprawie IV SA/Wa 1227/12 (nieprawomocnym), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione postępowanie podlega wznowieniu. Sąd powołał wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r. w sprawie II OSK 101/05, w którym wyrażono pogląd, że w sytuacji, w której stwierdzono nieważność decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu już po wydaniu na jej podstawie pozwolenia na budowę właściwym trybem do wzruszenia tej ostatniej decyzji będzie wznowienie postępowania Nie stoi na przeszkodzie takiej ocenie Sądu treść uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012r., I OPS 2/12, w której wyrażono pogląd, że twierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. A zatem, w ocenie Sądu fakt stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Okoliczność ta nie mogłaby bowiem skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tylko z tego powodu, że stwierdzono nieważność decyzji lokalizacyjnej.
W ocenie Sądu podobnie należało ocenić zależność niniejszego rozstrzygnięcia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie I SA/Wa 1882/10, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości o nr ew. [...] (stanowiącej własność skarżących). Decyzja ta – w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego była ostateczna i wiązała organy administracji a jej późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego może skutkować jedynie wznowieniem postępowania administracyjnego w sprawie zależnej od treści tej decyzji. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł zatem uwzględnić również zarzutu skarżących, odnoszących się do wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ta kwestia winna być oceniana w innym postępowaniu – dotyczącym legalności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Z tego samego powodu Sąd na rozprawie dnia [...] marca 2012 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r. Niezależnie od tego, że oczekiwanie na doręczenie pisemnych motywów rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że postępowanie mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości jak i decyzji lokalizacyjnej nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Natomiast mogłoby mieć priorytetowe znaczenia w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją.
Zdaniem Sądu trafna jest również ocena organu co do tego, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie zawiera innych wad kwalifikowanych stanowiących przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Inwestor wraz wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego złożył oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane i w dacie wydawania przez ten organ decyzji brak było podstaw do kwestionowania jego treści. Trafnie ocenił organ, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, legitymujące się aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem posiadającym posiadane uprawnienia. Projekt budowlany zawiera także niezbędne uzgodnienia i zgody.
W ocenie Sądu nie mają racji skarżący wskazując, że przedmiotowa rozbudowa jest sprzeczna z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), który to przepis nakazuje sytuowanie obiektów budowanych od zewnętrznej krawędzi jezdni w przypadku drogi powiatowej w odległości co najmniej 8 m. Jak słusznie wskazał organ nadzoru treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że nie dotyczy sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego lecz sytuowania takiego obiektu względem istniejącej drogi.
Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest również zarzut dotyczących nieprawidłowo dokonanych obwieszczeń o wydaniu decyzji. Jak wynika z treści art. 28 specustawy w brzmieniu stosowanym przez organ administracji wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o pozwoleniu na budowę drogi wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony, w drodze obwieszczeń, w urzędach gmin oraz w prasie lokalnej (ust.1). Zawiadomienie o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę drogi zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią tej decyzji. Przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). Z akt sprawy wynika, że obwieszczenie zarówno o wszczęciu postępowania jak i o wydaniu decyzji zostało wywieszone w Urzędzie Miasta [...] dla Dzielnicy [...]). Umieszczono również stosowne ogłoszenia w "[...]". Sąd zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie czy ogłoszenie w prasie zostało dokonane w lokalnym dodatku "[...]", co nie pozwala na jednoznaczną ocenę o prawidłowości dokonanych obwieszczeń. Przepisy Prawa prasowego nie precyzują pojęcia "prasa lokalna, ogólnokrajowa". W konsekwencji wobec braku definicji tego pojęcia i niemożliwości jednoznacznego ustalenia sposobu dokonania obwieszczenia nie można zarzucić organowi, że wydał decyzję dotkniętą wadą naruszenia prawa – art. 28 ust. 1 i 2 specustawy drogowej, a tym bardziej nie można powiedzieć, że naruszenie to miało charakter kwalifikowany (rażący).
Za chybiony Sąd uznał zarzut, że na skutek realizacji inwestycji nieruchomość skarżących została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. W ocenie Sądu skarżący posiadają taki (i to bezpośredni) dostęp do ul. [...], co czyni niezasadnym zarzut związany z naruszeniem przepisów ochrony przeciwpożarowej. Nie mógł także zostać uwzględniony zarzut dotyczący możliwości wykorzystania drugiej strony ul. [...] na realizację chodnika i ścieżki rowerowej. Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie w sposób jednolity przyjmuje się, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie tej ustawy nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., w sprawie II SA/Bk 309/10, LEX nr 752277).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. M., W. T. i W. G., reprezentowani przez adwokata M. K., zaskarżając wyrok w całości.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, t.j.:
1) przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r. Nr 154, poz. 958) poprzez naruszenie:
- art. 1 ust. 3 - polegające na błędnym rozumieniu dyspozycji powyższej normy prawnej poprzez wadliwe nieuwzględnienie, że od 10 września 2008 r. stosowne organy wydają jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie zaś dwie odrębne decyzje: o ustaleniu lokalizacji drogi oraz o pozwoleniu na budowę;
- art. 6 ust. 1 2 - poprzez błędne zastosowanie do sprawy wszczętej i niezakończonej ostateczną decyzją nowych przepisów zamiast przepisów poprzednio obowiązujących;
2) przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.) w szczególności poprzez naruszenie:
- art. 11 d ust. 5, art. 11 f ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5 oraz art. 11 f ust. 3 - polegające na błędnym rozumieniu dyspozycji powyższych norm prawnych, poprzez wadliwe nieuwzględnienie: a) zmiany trybu zawiadamiania właścicieli lub użytkowników na etapie wszczęcia postępowania, w sprawie wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oraz zawiadamiania właścicieli lub użytkowników o wydanej decyzji, b) zmiany trybu zatwierdzenia podziału nieruchomości i określania linii rozgraniczających teren, c) warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska i uzasadnionych interesów osób trzecich;
- art. 42 ust. 1 i 2 - poprzez błędne niezastosowanie normy zgodnie z którą: a) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy na wniosek uprawnionego podmiotu; b) umarza się niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, postępowania o udzielenie wskazań lokalizacyjnych zaś dokumentacja do wniosku o udzielenie może być wykorzystana do wniosku o wydanie decyzji.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c oraz pkt 2 p.p.s.a. - poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], bądź jej unieważnienia pomimo, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w dniu jej wydania była trwale niewykonalna, z uwagi na treść art.156 §1 pkt 5 k.p.a.;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. zaniechanie merytorycznej kontroli stanu faktycznego ustalonego przez organ administracyjny;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli wadliwego uzasadnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skarżonego wyroku, polegającym na braku odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi, jak również braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i braku jego właściwej oceny, wskutek czego na obecnym etapie uniemożliwiona jest jego kontrola;
- art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności pominięcie opinii sporządzonych przez Instytut Techniki Budowlanej w kwietniu 2009 r. oraz we wrześniu 2009 r.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że rozpoznając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny bezzasadnie i wadliwie nie uwzględnił, obowiązujących po złożeniu przez skarżących odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], przepisów prawa. Fakt, iż od dnia 10 września 2008 r. do obowiązującego porządku prawnego weszła w życie nowelizacja ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Dz.U.08.193.1194) (zwana dalej "specustawą") Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym przez siebie wyroku z dnia 23 listopada 2012 r. całkowicie zignorował treść art. 11 a. ust. 1 w/w ustawy, stanowiący że od dnia 10 września 2008 roku "Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej". Zgodnie z obowiązującym w chwili złożenia przez skarżących odwołania od decyzji Prezydenta [...], stanem prawnym - Wojewoda winien wydać jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie zaś - zgodnie z poprzednim stanem prawnym - dwie odrębne decyzje: (1) o ustaleniu lokalizacji drogi oraz (2) o pozwoleniu na budowę.
Skarżący podkreślili, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił również treści wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1227/12 z dnia 9 października 2012 r. stwierdzającego nieważność pierwszej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 roku o Nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej drogi wydanej w dwuetapowym postępowaniu decyzyjnym. Unieważniona decyzja lokalizacyjna została trwale wyeliminowana z obrotu prawnego. Nadto, została uchylona decyzja o podziale nieruchomości skarżących wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2011 r. o sygn. akt I SA/Wa 1882/10, która stanowiła integralną część do zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skarżących w/w unieważnionej przez Sąd decyzji o lokalizacji drogi.
Zdaniem skarżących Sąd błędnie rozumie dyspozycję art. 11 d ust. 5, art. 11 f ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5 oraz art. 11 f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) i wadliwie nie uwzględnił zmiany trybu zawiadamiania właścicieli lub użytkowników na etapie wszczęcia postępowania, w sprawie wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oraz zawiadamiania właścicieli lub użytkowników o wydanej decyzji oraz zmiany trybu zatwierdzenia podziału nieruchomości i określania linii rozgraniczających teren, a także warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska i uzasadnionych interesów osób trzecich. W niniejszej sprawie zawiadomienie o postępowaniu zostało opublikowane w niewłaściwym miejscu, ponieważ w ocenie skarżących, organ winien zamieścić ogłoszenie w lokalnej gazecie "[...]" lub "[...]", nie zaś w gazecie "[...]". Nieistotnym jest fakt, iż przepisy Prawa prasowego nie precyzują pojęcia "prasa lokalna".
Skarżący podnieśli, że Sąd I instancji błędnie zaniechał uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] bądź jej unieważnienia pomimo, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w dniu jej wydania była trwale niewykonalna, z uwagi na treść art.156 §1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji, jeżeli decyzja w dniu jej wydania była niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Zdaniem skarżących Sąd naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. przez zignorowanie fundamentalnego obowiązku konieczności kontroli legalności zaskarżanego rozstrzygnięcia. Powielając stwierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd nie dokonał oceny, czy organ administracji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte przez organ wnioski w zakresie merytorycznym decyzji mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Nadto Sąd nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny wszystkich zarzutów skarżących, jak również nie rozpoznał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie nie zawiera zwięzłego opisu stanu sprawy, a jedynie chaotycznie przytoczenie rozstrzygnięć organów administracji. Przewidziany w art. 141 § 4 p.p.s.a. wymóg przedstawienia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych w skardze nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Skarżący przytoczyli treść art. 133 § 1 p.p.s.a. i wskazali, iż Sąd w niniejszej sprawie wskazał na przyjęty przez siebie stan faktyczny, a w istocie ograniczył się jedynie do dosłownego przytoczenia, wręcz przepisania stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jakie organ wyraził w postępowaniu przedsądowym. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił i pominął najistotniejszą analizę dołączonych do akt sądowych opinii sporządzonych przez Instytut Techniki Budowlanej z kwietnia 2009 r. oraz z września 2009 r. Sąd I instancji niesłusznie nie zwrócił uwagi na zakreślone we wnioskach w/w opinii zalecenia do wykonania w przedmiocie zabezpieczenia budynku. Nadto, Sąd dokonał wadliwej oceny analizy akustycznej. Zdaniem strony skarżącej, organ w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę drogi, miał świadomość faktu, że w analizie akustycznej są zaniżone dane o izolacyjności akustycznej okien trzyszybowych, które wynoszą według analizy 35 dB dla okien na ścianie wschodniej budynku od strony ul. [...] i 32 dB dla pozostałych okien. Zamiast powyższych wartości, została przyjęta wartość 40 dB dla całego budynku. Opinia badania akustycznego winna zostać sporządzona w sposób rzetelny, co nie zostało jednak wykonane. Autor analizy akustycznej pomija oddziaływanie akustyczne ruchu tramwajów na torowisku oraz oddziaływania ruchu dojazdów na jezdni wschodniej. Nadto, autor projektu w pkt.10.9, w sposób niewłaściwy w jednym zdaniu odnosi się wyłącznie do drgań, pomijając zupełnie wpływ wibracji. Skarżący podnieśli, że Instytut Techniki Budowlanej wykonał pomiary drgań w dniu 16 kwietnia 2009 r. Pracownicy Instytutu sfotografowali także budynek skarżących, lecz nie sporządzono opinii przed wejściem na budowę w dniu 14 maja 2009 r. i początkowo nie wręczono jej skarżącym. Po kilku interwencyjnych pismach, na żądanie skarżącej W. T., obie opinie zostały doręczone dopiero w listopadzie 2009 r. Z powyższej konkluzji wynika, że inwestor w ogóle nie zamierzał wykonać czegokolwiek w zakresie zabezpieczenia budynku skarżących.
W ocenie skarżących, Sąd niezasadnie nie uwzględnił zarzutu dotyczącego pozbawienia dostępu do drogi publicznej. Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że dostęp do budynku i do wjazdu do garażu istnieje wyłącznie od strony północnej, tj. od strony ul. [...]. Sąd I instancji nie uwzględnił braku dostępu na nieruchomość od strony ul. [...] dla przejścia i przejazdu wjazdem bramowym do garażu południowego. Dostęp dla przejścia i przejazdu ogranicza linia rozgraniczająca nieruchomość skarżących z nieruchomością pasa drogowego, która przechodzi 42 cm od wschodniej ściany budynku skarżących. Umowa zawarta z miastem, na którą powołał się Wojewódzki Sąd Administracyjny wygasła [...] kwietnia 2012 r. w myśl postanowienia umownego określonego w § 1 pkt 2 umowy z dnia 23 kwietnia 2009 r. W uwagach końcowych skargi kasacyjnej skarżący podkreślili, że rozpoznanie sprawy winno zostać dokonane w oparciu o treść rozstrzygnięć zapadłych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1227/12 stwierdzającym nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej drogi, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 1882/10 z dnia 10 lutego 2011 r. uchylającego zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr dz. ewid. [...] na dwie działki o nr [...], od których jest zależne rozstrzygniecie niniejszego postępowania kasacyjnego oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1252/08 z dnia 30 września 2009 r., którym Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] września 2002 r., w części, w jakiej dotyczy ona działki o nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] [...] w [...].
W piśmie z dnia 24 maja 2013 r. ,nazwanym uzupełnieniem skargi kasacyjnej. skarżąca B. M. wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1227/12; z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1882/10 oraz z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1252/08 Skarżąca do pisma załączyła m.in. poświadczone za zgodność odpisy tych wyroków oraz kserokopię decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...]czerwca 1987 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogi, decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. w przedmiocie zezwolenia na budowę jezdni zachodniej ul. [...] na odcinku ul. [...] Straż Pożarna na okoliczność, że niniejszy odcinek ul. [...] o długości 1500 m został zrealizowany w całości w 1993 r. poza odcinkiem długości 42 m wzdłuż nieruchomości skarżących.
Skarżący załączyli również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1992 r., sygn. akt IV SA 71/92 uchylający decyzje organów obu instancji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia części nieruchomości; z dnia [...] czerwca 1997 r., sygn. akt IV SA 1127/96 uchylający decyzję w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, z dnia [...] kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2403/97 uchylający decyzje organów obu instancji w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie jest usprawiedliwiona, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.
Podzielić należy zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 i art. p.p.s.a.
Na wstępie należy przypomnieć, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej polega na badaniu zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem ma miejsce "na podstawie akt sprawy" (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jak bowiem stanowi przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wyjątek od zasady orzekania na podstawie akt sprawy stanowi sytuacja określona w art. 55 § 2 p.p.s.a., tj, gdy organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 - wówczas sąd, na żądanie skarżącego, może rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2004/09, LEX nr 953001, z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1113/05, LEX nr 261997). Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Pojęcie "akta sprawy" o jakim mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może być zatem ograniczone tylko do akt sprawy zebranych przez organ i przedstawionych Sądowi pierwszej instancji wraz ze skargą ( zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a.), gdyż obejmuje również materiał dowodowy zebrany przez sąd i załączony do akt w sposób formalny przez wydanie postanowienia w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 160 p.p.s.a. ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 września 2005 r., sygn. akt FSK 1925/04, LEX nr 173085; z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1772/04, LEX nr 186599; z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1113/05, LEX nr 261997; podobnie: J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa, s. 311). Skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów, należy do sądu administracyjnego zgodnie z art. 62 pkt 1 p.p.s.a.
A zatem, zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy" nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości wzięcia przez Sąd pod uwagę faktów powszechnie znanych i to także wówczas, gdy strony nie powołują się na te fakty jak i przeprowadzenia przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przywiązał należytej wagi do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 mimo, iż w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd prawny mający istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, a to ze względu na charakter niniejszej sprawy.
A mianowicie, powyższym wyrokiem - wydanym po rozpoznaniu skarg kasacyjnych B. M. oraz W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1887/08 w sprawie ze skarg W. G., W. T. i B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tegoż wyroku Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, iż w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nie obowiązywały już przepisy rozdziału II ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Stosownie do art. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) uchylono rozdział 2 ustawy, zaś po rozdziale 2 dodano rozdział 2a. Tym samym od dnia wejścia w życie zmian tj. od dnia 10 września 2008 r. zlikwidowane zostało dwuetapowe postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych w zakresie budowy dróg publicznych. Na gruncie nowych przepisów nie wydaje się zatem decyzji o lokalizacji drogi i dopiero następnie decyzji o pozwoleniu na budowę. Obie te decyzje zastępuje wydana przez wojewodę w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starostę w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że organ wydał decyzję w oparciu o uchylone z dniem 10 września 2008 r. przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszony bowiem został przepis art.11a ust.1 ustawy o szczególnych zasadach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w dniu wydawania decyzji przepisy ustawy przewidywały, że właściwe organy wydają jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie dwie odrębne o ustaleniu lokalizacji drogi i o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał, iż zgodnie z z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe. Brzmienie tego przepisu należy wykładać w ten sposób, że przepisy dotychczasowe stosuje się jedynie wówczas, gdy decyzja ta posiada walor ostateczności. Z wykładnią taką koresponduje treść art. 42 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przekonanie to wzmacnia wykładnia art. 43, a zwłaszcza jego ustępu 2, który stanowi jednoznacznie, że dotychczasowe przepisy stosuje się wyłącznie do decyzji ostatecznych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 podkreślił, że postępowanie lokalizacyjne wieloetapowe może być kontynuowane według dotychczasowych zasad jedynie wówczas, gdy decyzja lokalizacyjna posiada walor ostateczności, co w sprawie nie miało miejsca.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na gruncie tej regulacji prawnej przyjmuje się, że pojęcie ocena prawna oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego i procesowego. Pamiętać także należy, że – jak stanowi art. 153 p.p.s.a. - organy są związane nie tyko oceną prawną, ale i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą sposobu działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie wadliwości w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wyroku.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku rozpoznawanej sprawy ( por. W.Siedlecki [w:] B. Dobrzański, W. Lisiecki, Z. Resich, W. Siedlecki, Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, t. 1, Warszawa 1975, s. 637, A. Kabat [w:] B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337 ). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 roku, IV SA 527/97, LEX nr 47275, T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005, s.474 ).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji rozpoznawał skargę B. M., W.T. i W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], na terenie działek nr ewid. [...] z obrębu [...], położonych w Dzielnicy [...] w [...].
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi zaskarżona w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1887/08 ( zaskarżony skargą kasacyjną w sprawie o sygn. akt II OSK 2138/11) dotyczy tej samej inwestycji - budowy ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], na terenie działek nr ewid. [...] z obrębu [...], położonych w Dzielnicy [...] w [...]..
W tej sytuacji pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 winien uwzględnić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę B. M., W. T. i W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji ( sygn. akt VII SA/Wa 1126/11).
Nie mogą bowiem istnieć w obrocie prawnym wyroki sądów administracyjnych przewidujące co do tej samej inwestycji stosowanie różnego reżimu prawnego i w wyniku tego nakazujące prowadzenie postępowania dotyczącego tej samej inwestycji według odmiennych zasad, tj. w jednym wyroku nakazujące prowadzenie postępowania administracyjnego według nowych przepisów prawa, co oznacza postępowanie jednoetapowe, a więc wydanie jednej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i drugi wyrok nakazujący prowadzenie postępowania administracyjnego według dotychczasowych przepisów prawa, co oznacza postępowanie dwuetapowe, a więc wydanie decyzji o lokalizacji drogi i decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) – dalej;"specustawa drogowa" - w swej pierwotnej wersji przewidywała w odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie drogi wydanie dwóch decyzji, pierwszej dotyczącej ustalenia lokalizacji drogi (w tym zakresie zastosowanie znajdowały w szczególności przepisy rozdziału 2 ustawy dotyczące właśnie lokalizacji drogi) i drugiej o pozwoleniu na budowę drogi. Ten stan prawny uległ zmianie na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), obowiązującej od dnia 10 września 2008 r. Ustawa zmieniająca uchyliła w szczególności rozdział 2 ustawy o szczególnych zasadach (...) dotyczący lokalizacji drogi i wprowadziła regulację, zgodnie z którą w stosunku do realizacji inwestycji drogowej nie wydaje się już dwóch odrębnych decyzji, ale wyłącznie jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która zarówno rozstrzyga o kwestii lokalizacji drogi jako i o pozwoleniu na budowę, a także zatwierdza podział nieruchomości.
Z powyższych względów uznać należy wyrażenie poglądu prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy, tj. ze względu na możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowej inwestycji bądź według przepisów nowych bądź przepisów dotychczasowych, oznacza konieczność uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji tego poglądu prawnego także w niniejszej sprawie.
A zatem, w niniejszej sprawie zachodzi szczególna sytuacja, gdy poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 związane są organy administracji publicznej i sądy administracyjne nie tylko w sprawie dotyczącej decyzji o lokalizacji drogi, ale i w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę tej samej inwestycji, tj. w niniejszej sprawie.
Brak zapoznania się przez Sąd pierwszej instancji z uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 i pominięcie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. Okoliczność, iż Sąd pierwszej instancji na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. oddalił wniosek skarżących o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11, nie zwalniała Sądu od zapoznania się z uzasadnieniem tego wyroku, zwłaszcza, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok dopiero w dniu 23 listopada 2012 r., a więc kiedy nie musiał oczekiwać na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto w dniu 9 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie dotyczącej lokalizacji przedmiotowej inwestycji ( sygn. akt IV SA/Wa 1227/12), wydany po wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z powyższych względów usprawiedliwione są także zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r. Nr 154, poz. 958) poprzez nieuwzględnienie, że od dnia 10 września 2008 r. właściwe organy wydają jedną decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie zaś dwie odrębne decyzje: o ustaleniu lokalizacji drogi oraz o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie skarżący formułując zarzut dotyczący naruszenia art. 1 pkt 3 tejże ustawy błędnie wskazali, iż Sąd pierwszej instancji przyjął zastosowanie do sprawy wszczętej i niezakończonej ostateczną decyzją nowych przepisów zamiast przepisów poprzednio obowiązujących podczas, gdy Sąd zaakceptował stosowanie przepisów poprzednio obowiązujących, to jednak zarzut naruszenia tego przepisu jest usprawiedliwiony chociaż z innym jego uzasadnieniem. Zauważyć należy, iż uzasadnienie powyższych zarzutów kasacyjnych pozostaje z sobą w sprzeczności.
Z tej przyczyny przypomnieć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami i zarzutami skargi kasacyjnej, a nie jest związany uzasadnieniem zarzutów kasacyjnych. Nadto treść i uzasadnienie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r. Nr 154, poz. 958) nie pozostawia wątpliwości co do intencji skarżących. A mianowicie, zdaniem skarżących – w przeciwieństwie do stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie – w stosunku do przedmiotowej inwestycji winny mieć zastosowanie przepisy nowe przewidujące postępowanie jednoetapowe i wydawanie przez organy jednej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący powołują się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012r., sygn. akt IV SA/Wa 1227/12, wydany po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2138/11 w sprawie dotyczącej lokalizacji przedmiotowej inwestycji, a więc wyrok, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Podzielić należy zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Z naruszeniem tego przepisu mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie niedostateczne odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do istotnych kwestii czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to m.in. dostępu do drogi publicznej i wjazdów na teren nieruchomości skarżących ( strona 6 skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji) i prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( strona 4 skargi), a także skutków prawnych wydanych wyroków dotyczących przedmiotowej inwestycji. W szczególności Sąd pierwszej instancji w sposób nader dowolny interpretuje uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r., I OPS 2/12.
Chybiony jest natomiast zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 11d ust. 5, art. 11 f ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5 oraz art. 11 f ust. 3 specustawy drogowej.
Zdaniem skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował stanowisko organów administracji publicznej uznające "[...]" za gazetę lokalną. W ocenie skarżących ogłoszenie winno być dokonane w gazecie "[...]" lub "[...]".
Z takim poglądem skarżących nie można się zgodzić. Istotne jest bowiem to, aby obwieszczenie zamieszczone zostało w prasie lokalnej, a więc gazecie wydawanej dla danego terytorium, przez które przebiegać ma planowana droga, a nie w prasie ogólnokrajowej. Jednocześnie, skoro zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007) pojęcie "prasa" oznacza gazety i czasopisma ukazujące się w regularnych odstępach czasu, to użycie przez ustawodawcę sformułowania "prasa lokalna" wskazuje, że chodzi o gazety lokalne ukazujące się w regularnych odstępach czasu. A zatem, dla oceny czy zawiadomienie o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi w drodze obwieszczenia zostało dokonane w sposób prawidłowy istotne jest, czy zostało ono zamieszczone w gazecie lokalnej ukazującej się w regularnych odstępach czasu ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1613/09; z dnia 4 listopada 2010r., sygn. akt II OSK 1297/10; z dnia 15 czerwca 2010r., sygn. akt II OSK 421/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Dzielnica [...], przez którą przebiegać ma planowana droga, jest częścią [...], co oznacza, że "[...]" jest w tym przypadku gazetą lokalną.
W tej sytuacji należało uznać, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie ma uzasadnione podstawy zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło