II SA/Bk 309/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-12-16
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może uwzględniać wniosek inwestora dotyczący przebiegu i parametrów drogi, nawet jeśli ingeruje to w prawo własności stron postępowania, a organ nie ma kompetencji do korygowania tego wniosku?Ratio decidendi
Organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji ani do zmiany proponowanych przez inwestora rozwiązań. Ocena racjonalności koncepcji przedstawionej przez inwestora jest niedopuszczalna, a organ i sąd ograniczają się do zbadania zgodności z prawem przedstawionego przez wnioskodawcę wariantu. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o lokalizacji drogi decyduje wniosek zarządcy drogi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody P. ustalającą lokalizację drogi gminnej – ulicy J. w B. Postępowanie wszczęto wnioskiem inwestora, a pierwotna decyzja została uchylona przez Wojewodę z powodu uchybień procesowych. Po ponownym postępowaniu Prezydent Miasta B. wydał decyzję ustalającą lokalizację drogi i zatwierdzającą podział nieruchomości. Decyzja ta została następnie uchylona przez Wojewodę w części dotyczącej zatwierdzenia podziału i obowiązku wydania nieruchomości, a w pozostałym zakresie utrzymana w mocy. Skarżący zarzucali m.in. nadmierną ingerencję w prawo własności poprzez zaprojektowanie zbyt szerokiego pasa drogi oraz prowadzenie równoległych postępowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 grudnia 2010 r. sprawy ze skarg T. Ż. i S. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi gminnej - oddala skargi.-
II SA/Bk 309/10
UZASADNIENIE
Przed Prezydentem Miasta B. toczyło się postępowanie o ustalenie lokalizacji drogi gminnej – ulicy J. w B., wszczęte wnioskiem inwestora z 19 listopada 2007 r.
Pierwotnie wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej drogi – z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] – została uchylona decyzją Wojewody P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] wydaną na skutek odwołania złożonego przez małżonków M. i S. D., małżonków E. i T. Ż. oraz S. T. - właścicieli działek ulegających wskutek decyzji podziałowi z przeznaczeniem wydzielonych części pod sporną drogę. Organ odwoławczy wytknął liczne uchybienia procesowe związane z brakiem wymaganych przepisami opinii, nieprawidłowym doręczeniem zawiadomienia o decyzji, błędnym obliczeniem terminu na złożenie zastrzeżeń i uwag.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta B. decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...] ustalił lokalizację drogi gminnej - ulicy J. w B. na odcinku od dojazdu A do ul. G. B. oraz dojazdu A w B. i zatwierdził projekt podziału nieruchomości przeznaczonych w części pod realizację drogi. Inwestycja miała polegać na budowie ulicy J. i dojazdu do niej wraz z budową nawierzchni, chodników, zjazdów, zieleńców, sieci kanalizacji deszczowej i sanitarnej wraz z przyłączami, wodociągu wraz z przyłączami oraz przebudowie linii energetycznej i kolidującego uzbrojenia na działkach nr [...]. W rozstrzygnięciu określono linie rozgraniczające teren inwestycji, parametry techniczne drogi oraz wymagania dotyczące jej powiązania z innymi drogami publicznymi, zmiany w dotychczasowej infrastrukturze technicznej, warunki wynikające z potrzeby ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W części II rozstrzygnięcia zatwierdzono projekt podziału działek, w tym nr [...] należącej do S. T. na działki nr [...] (do wykupu) i [...] oraz działki nr [...] należącej do D. Ż. – S., E. Ż. i T. Ż. na działki nr [...] (do wykupu) i [...].
W części III decyzji ustalono warunki wydania nieruchomości i opróżnienia lokali przeznaczonych pod inwestycję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że została wydana na wniosek inwestora i jest kolejną w sprawie, po uzupełnieniu niezbędnej dokumentacji, w tym o opinie Zarządu Województwa P. i Prezydenta Miasta B. działającego jako Starosta. Oceniono, że wniosek inwestora spełnia ustawowe wymagania. Wskazano, że o wszczęciu postępowania oraz możliwości składania zastrzeżeń strony zostały poinformowane w drodze obwieszczeń na tablicy Urzędu Miasta oraz w prasie lokalnej, a także w drodze zawiadomień. Odnośnie zarzutów małżonków Ż. zawartych w piśmie z 26 marca 2008 r. dotyczących zasadności przeznaczenia pod drogę 6-metrowego pasa ich gruntu wywiedziono, że organ był związany wnioskiem inwestora. Wskazano również na niezbędność podziału działki nr [...] S. T., która – co ustalono na podstawie ewidencji gruntów - nie uległa wcześniej odrębnemu podziałowi.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli: M. i S. D., S. T., C. Z., E. i T. Ż., J. O.
M. i S. D. wskazali, że decyzja lokalizacyjna została wydana przed zakończeniem postępowania podziałowego dotyczącego ich działki nr [...], z której powstały działki nr [...] i [...]. Przedmiotowe postępowanie podziałowe jest na etapie kasacyjnym przed NSA. Wskazali, że ich zdaniem zapotrzebowanie Gminy B. na część ich nieruchomości z przeznaczeniem jej pod ulicę J. jest w rzeczywistości mniejsze, bo wystarczałoby wywłaszczenie ich z pasa gruntu o szerokości 3 m, a nie jak przewidziano w decyzji – 6 m. Wywodzili, że po zrealizowaniu inwestycji w kształcie zatwierdzonym w decyzji prowadzenie przez M. D. działalności gospodarczej będzie utrudnione (ograniczenia w poruszaniu się samochodów dostawczych).
S. T. również wskazał, że wydano decyzję lokalizacyjną bez uprzedniego uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia podziałowego dotyczącego jego działki, dlatego decyzja jest przedwczesna (sprawa podziałowa jest na etapie skargi kasacyjnej). Wskazano na naruszenie art. 97 § 1 Kpa. Odwołujący się zwrócił uwagę, że zaprojektowana droga ma charakter drogi wewnętrznej, a zatem nie stanowi celu publicznego oraz jej rozmiary uniemożliwiają zaliczenie jej w przyszłości do dróg publicznych. Również wskazał na wydanie rozstrzygnięcia przez niewłaściwy organ – Prezydenta Miasta a nie Starostę.
C. Z. wskazał w odwołaniu na naruszenie § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 01 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie poprzez zaprojektowanie drogi lokalnej o szerokości 14 m a nie jak wymagają przepisy 12 m, co pozbawia go w całości prawa własności działki nr [...], mimo że przy prawidłowym zaprojektowaniu drogi pozostawiono by dotychczasowym właścicielom jeszcze 3-metrowy pas tej działki. Zarzucono również naruszenie art. 7 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego – przyjęcie konieczności zajęcia całej działki [...], a nie jej części.
E. i T. Ż. zakwestionowali konieczność zajęcia 6-metrowego pasa ich działki nr [...]. Wskazali, że o pas tej szerokości została poszerzona ulica J. na wniosek ich sąsiada i była to błędna decyzja, bowiem obecnie fragment ten nie jest należycie wykorzystywany. Zwrócili uwagę na uciążliwość zamieszkiwania obok stacji benzynowej CPN.
J. O. zakwestionował konieczność naruszenia prawa własności właścicieli działek przylegających do drogi, które odbywa się z korzyścią wyłącznie kilku osób. Z tego również powodu (ograniczonej ilości użytkowników poszerzonej ulicy) zakwestionował gminny charakter ulicy J. Wskazał na zaprojektowanie drogi w sposób, który spowoduje zalewanie jego działki wodami opadowymi. Zarzucił również wydanie decyzji przez organ we własnej sprawie oraz nieprawidłowe ustalenie powierzchni jego działki.
Decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...] Wojewoda P. uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i w części orzekającej o obowiązku wydania nieruchomości i opróżnienia lokali. W tym zakresie orzekł, że nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji ustalony w decyzji organu I instancji stają się z mocy prawa własnością Gminy B. z dniem, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Za nieruchomości te przysługuje odszkodowanie ustalone w odrębnej decyzji przez Prezydenta Miasta B. przy zastosowaniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Określił również, precyzując ustalenia decyzji pierwszoinstancyjnej, że wydanie nieruchomości i opróżnienie lokali objętych niniejszą decyzją ma nastąpić w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, nie później jednak niż do dnia uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę drogi objętej inwestycją. W przypadku objęcia w posiadanie nieruchomości zabudowanych określono obowiązek inwestora wskazania lokalu zamiennego w terminie faktycznego objęcia nieruchomości. W pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zmiana rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wynika z konieczności jego sformułowania w sposób zgodny z ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Natomiast w pozostałym zakresie nie narusza ono przepisów wymienionej ustawy i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Również strony postępowania zostały poinformowane należycie o treści decyzji, w tym w drodze obwieszczeń i zawiadomień.
Organ ustosunkował się do poszczególnych zarzutów odwołań, a także do skargi złożonej w trybie Działu VIII Kpa przez małżonków D., którą ocenił jako niezasadną z uwagi na dochowanie wymogów prawnych w przedmiotowym postępowaniu. Odnośnie zarzutów S. T. wskazano, że postępowanie podziałowe prowadzone w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma wpływu na postępowanie prowadzone na podstawie przepisów specustawy drogowej zawierającej własne reguły nabywania nieruchomości pod drogi. Wskazano również, że w mieście B. Prezydent Miasta pełni funkcję Starosty. Ustosunkowując się do zarzutów J. O. wskazano, że specustawa drogowa zawiera przepisy, których konstytucyjność w dacie orzekania nie została podważona, zatem wiążą one organy orzekające w przedmiotowej sprawie. Również wyjaśniono rozbieżności dotyczące powierzchni działki tej strony wskazując, że podana w odwołaniu powierzchnia jest sumą dwóch działek nr [...] i nr [...], a nie wyłącznie działki nr [...]. Argumentowano, że w postępowaniu o lokalizację drogi toczącym się w oparciu o przepisy specustawy drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora i nie może ingerować w zaproponowany przez niego przebieg drogi. Te powody (związania granicami wniosku inwestora) spowodowały również niemożliwość uwzględnienia zarzutów odwołania małżonków Ż. dotyczących innego podziału ich działki prowadzonego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i C. Z. co do nieprawidłowego określenia przez inwestora szerokości drogi. Pozostałe zarzuty tych odwołujących się uznano za bezzasadne. Również odwołanie małżonków D. uznano za bezskuteczne z uwagi na odrębność procedury podziałowej prowadzonej w trybie specustawy i ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazano, że przedmiotowe postępowanie obejmuje, z mocy wniosku inwestora, wyłącznie działkę nr [...], która powstała na skutek podziału ich działki nr [...].
Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego E. i T. Ż. zarzucając bezpodstawne odebranie im na cele budowy ulicy J. 6-metrowego, zamiast wystarczającego na realizację przedsięwzięcia 3-metrowego pasa gruntu. Wskazali, że ulica J. posiada szerokości 7, 10 i 12,5 m na jej różnych odcinkach, natomiast po odebraniu im gruntu według ustaleń decyzji miałaby na wysokości ich działki 14 m szerokości. Wywodzili, że w wyniku działań sąsiada, który wybudował stację CPN, ulica J. została poszerzona o 6 m do granicy ich działki, jednak faktycznie teren ten nie jest prawidłowo wykorzystywany, dlatego nie ma potrzeby prowadzić dalej ulicy o tak znacznej szerokości. Skarżący wskazali, że obecnie decyzja faktycznie dotyczy tylko trzech właścicieli i ma doprowadzić do powstania ulicy o jednakowej szerokości na całym jej odcinku, mimo że taka szerokość jest zbędna. Podtrzymali swoją zgodę na zbycie pasa gruntu szerokości 3 m.
Skargę na decyzję Wojewody P. z [...] listopada 2008 r. złożyli do sądu administracyjnego również M. i S. D. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 Kodeksu cywilnego poprzez nadużywanie prawa i art. 6 Kodeksu cywilnego dotyczącego rozkładu ciężaru dowodzenia. Wytknęli prowadzenie równolegle dwóch postępowań – przedmiotowego o lokalizację drogi i podziałowego, które znajduje się na etapie skargi kasacyjnej oraz nieustosunkowywanie się do zarzutów wskazywanych w odwołaniach, skargach i innych pismach stron. Wskazano, że organ nie wykazał konieczności budowy ulicy J. o szerokości zaproponowanej we wniosku inwestora, ponadto zmieniał własne zdanie w przedmiocie szerokości ulicy w trakcie postępowania oraz powielał te same argumenty nie zajmując merytorycznego stanowiska odnośnie podnoszonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podzielając zarzutów stron i wniósł o oddalenie skarg. Wskazał, że postępowanie podziałowe zakończone zostało ostateczną decyzją i brak jest podstaw wyczekiwać na rozpoznanie skarg kasacyjnych od tej decyzji oraz że funkcjonuje ona w obrocie prawnym.
Odrębnie wniesiona skarga małżonków D. została zarejestrowana pierwotnie pod sygnaturą II SA/Bk 393/10, jednak następnie, z uwagi na identyczny przedmiot zaskarżenia – decyzję Wojewody P. z [...] listopada 2008 r. – została dołączona do sprawy niniejszej II SA/Bk 309/10 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza norm prawnych procesowych ani materialnych, dlatego skargi podlegały oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że liczne nowelizacje ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późń. zm.), zwanej specustawą drogową, zobowiązywały organy przede wszystkim do ustalenia stanu prawnego właściwego na datę orzekania. W ocenie sądu nastąpiło to prawidłowo. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji, zostały wydane w oparciu o przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z 25 lipca 2008 r. Znowelizowane przepisy weszły co prawda w życie 10 września 2008 r., a więc przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej w sprawie niniejszej, to jednak na podstawie art. 6 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną należało stosować przepisy dotychczasowe. Opisany wymóg został w kontrolowanych decyzjach zachowany. Również w niniejszym uzasadnieniu w każdym przypadku powoływania przepisów specustawy drogowej – będą to jej regulacje w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie powyższej nowelizacji.
W toku postępowania administracyjnego pojawiła się również kwestia zbadania właściwości organu. Skład orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 30 marca 2010 r. w sprawie II OSK 88/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądził brak podstaw do wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu od rozpatrywania własnych wniosków o lokalizację dróg gminnych na terenie miasta na prawach powiatu. Do rozstrzygnięcia tej kwestii przez NSA postępowanie w sprawie niniejszej było zawieszone (vide postanowienia z 26 stycznia 2010 r. i 15 czerwca 2010 r., k. 509 i 605).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zarzutów skarg podkreślić należy specyficzny, wyjątkowy charakter specustawy drogowej, w oparciu o której przepisy wydano kwestionowane rozstrzygnięcie o lokalizacji drogi gminnej – ulicy J. w B. Jest to akt prawny szczególny, wprowadzający specjalną, uproszczoną procedurę realizacji inwestycji drogowej i to uproszczenie zostało osiągnięte w wyniku kolejnych nowelizacji ustawy, które m.in. doprowadziły do skumulowania w jednej decyzji szeregu rozstrzygnięć. Pierwotnie odrębnie wydawano decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi i zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a odrębnie decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości i o odszkodowaniu. Natomiast po dniu 16 grudnia 2006 r. (wejście w życie kolejnej nowelizacji), przypisano skutek wywłaszczenia decyzji o lokalizacji drogi pozostawiając do odrębnego rozstrzygnięcia kwestie odszkodowania i zatwierdzenia projektu budowlanego (w takim stanie prawnym wydano decyzje w sprawie niniejszej). Obecnie, wskutek nowelizacji dokonanej ustawą z 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958) - decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozstrzyga jednocześnie o wszystkich powyższych kwestiach, w tym o zatwierdzeniu projektu budowlanego, za wyjątkiem odszkodowania. Z dniem 16 grudnia 2006 r. rozszerzono także stosowanie ustawy na wszystkie kategorie dróg publicznych, oprócz krajowych także na wojewódzkie, powiatowe i gminne.
Jeżeli zatem, jak z powyższego wynika, przyspieszenie i uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji drogowych jest celem specustawy drogowej (bowiem priorytetowym interesem publicznym jest poprawa infrastruktury drogowej w Polsce), to należy interpretować jej przepisy poprzez pryzmat znaczenia ustawy dla przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych. Taka wykładnia nie pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji przez sąd, który – niezależnie od charakteru specustawy drogowej – związany jest ponadto wyłącznie kryterium legalności aktów poddanych jego kognicji.
Badając legalność kwestionowanych rozstrzygnięć sąd nie dostrzegł uchybień przepisom prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji drogi toczyło się z wniosku inwestora – zarządcy drogi, który przedłożył wymaganą przepisami i kompletną dokumentację zgodnie z art. 5 specustawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu, po uchyleniu przez Wojewodę w dniu [...] marca 2008 r. pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2008 r., inwestor uzupełnił wniosek o wymagane opinie Zarządu Województwa P. z 04 marca 2008 r. i Prezydenta Miasta B. z 22 lutego 2008 r., które były pozytywne. Z woli ustawodawcy przedmiotowe opinie zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami (art. 5 ust. 3 specustawy drogowej). Również w ponownym postępowaniu wykonano zalecenia Wojewody z decyzji z [...] marca 2008 r. w zakresie prawidłowego poinformowania stron o toczącym się postępowaniu i wydanych w jego toku rozstrzygnięciach, w tym zawiadamiając dotychczasowych właścicieli o decyzjach, a informując pozostałych uczestników w drodze obwieszczeń.
Organ w toku postępowania administracyjnego dokonał sprawdzenia czy wniosek spełnia wymagania przewidziane przepisami, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy dotyczy inwestycji o charakterze publicznym. Spełnienie tych warunków, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej i ocenę tę skład orzekający podziela, zobowiązywało organ do wydania decyzji o lokalizacji drogi.
Główne zarzuty skarg, zarówno małżonków Ż., jak i małżonków D., dotyczą nadmiernej ingerencji w ich prawo własności poprzez zaprojektowanie drogi zbyt szerokiej i odebranie im pasa gruntu o szerokości 6 m, podczas gdy wystarczający byłby pas 3-metrowy, na którego wykup wszyscy skarżący wyrażają zgodę.
Powyższe zarzuty nie mogły być uwzględnione.
Scharakteryzowana wyżej szczególna rola specustawy drogowej oraz jej cel powodują, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie tej ustawy nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca), to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno – wykonawcze. Przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują również inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji. Stąd też ocena organów, a w konsekwencji również i ocena sądu, ogranicza się wyłącznie do zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. Organ, a w konsekwencji i sąd rozpoznający skargę na decyzję lokalizacyjną, mogą jedynie zbadać zgodność z prawem rozwiązań decyzji i taka ocena przeprowadzona w sprawie niniejszej wypada pozytywnie. Ten kierunek orzecznictwa, w który wpisuje się również wyrok wydany w sprawie niniejszej, można uznać za dominujący (vide wyroki: WSA w Warszawie z 09.11.2006 r., IV SA/Wa 638/06, WSA w Warszawie z 18.04.2007 r., IV SA/Wa 46/07, WSA w Warszawie z 27.08.2008 r., I SA/Wa 323/08, WSA w Poznaniu z 09.06.2009 r., IV SA/Po 130/09, WSA w Szczecinie z 16.09.2010 r., II SA/Sz 563/10 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Podkreślić należy, że woli inwestora ustawodawca pozostawił również decyzję o modyfikacji wniosku w zakresie przebiegu drogi. Jeśli wyrazi on taką zgodę i zmieni pierwotną koncepcję wniosku np. uwzględni stanowisko strony czy stron postępowania, organ będzie związany tym zmodyfikowanym wnioskiem (taka sytuacja miała miejsce np. w sprawie rozpoznanej przez tutejszy sąd wyrokiem z 18.11.2010 r. o sygnaturze II SA/Bk 310/10). Nie nastąpiło to jednak w sprawie niniejszej, mimo że – jak wynika z akt – rozważano taką możliwość, na co powołują się skarżący D. w piśmie procesowym z 31.08.2009 r. Ostatecznie jednak wniosek nie uległ modyfikacji i organ związany był jego pierwotnym kształtem, w który jego ingerencja, jak i ingerencja sądu – z uwagi na regulacje specustawy drogowej – była niedopuszczalna. W tej sytuacji nie było możliwości oceny potrzeby pozbawienia skarżących prawa własności pasa gruntu 6-metrowego, a nie 3-metrowego, bowiem tę potrzebę przesądził inwestor we wniosku.
Kontrolując legalność zaskarżonych decyzji należało odwołać się również do podnoszonych w zasadzie przez wszystkie strony w toku postępowania kwestii dokonanych podziałów działek - tych sprzed postępowania lokalizacyjnego oraz podziałów będących skutkiem decyzji lokalizacyjnej.
Wcześniejsze postępowania podziałowe (dotyczące działek skarżących D. i Ż. oraz C. Z. i S. T.) toczyły się w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a podziały były przeprowadzane w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Zawady i części osiedla Dziesięciny w Białymstoku (vide uchwała Nr XLVII/553/05 Rady Miejskiej w Białymstoku z 26 września 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 230, poz. 2572) – powołana w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 579/07 na k. 10 akt sądowych). Wynika to także z następujących orzeczeń:
- wyroku NSA z 18 września 2009 r. w sprawie I OSK 1295/08, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku tutejszego sądu z 03 lipca 2008 r. w sprawie II SA/Bk 579/07, którym oddalono skargę na decyzję SKO z [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającą podział nieruchomości nr [...] należącej do małżonków D. na działki nr [...] (przeznaczona obecnie w całości pod drogę) i [...];
- wyroku z 26 listopada 2009 r., którym tutejszy sąd oddalił skargę C. i P. Z. od decyzji SKO w B. z [...] czerwca 2009 r., którą odmówiono uchylenia w trybie art. 154 Kpa ostatecznej decyzji podziałowej Prezydenta B. z [...] kwietnia 2007 r. dotyczącej działki nr [...], tworzącej działki nr [...] i nr [...] (w całości przeznaczonej pod ulicę Jesionową) - skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku przekazano NSA;
- wyroku z 15 marca 2007 r. w sprawie II SA/Bk 836/06, którym tutejszy sąd prawomocnie oddalił skargę małżonków Ż. od postanowienia pozytywnie opiniującego podział działki nr [...];
- wyroku z 15 marca 2007 r. w sprawie II SA/Bk 3/07, którym tutejszy sąd prawomocnie oddalił skargę S. T. od postanowienia pozytywnie opiniującego podział działki nr [...] (NSA w dniu 05 marca 2009 r. w sprawie I OSK 1089/07 oddalił skargę kasacyjną).
Powyższe postępowania i orzeczenia znane są sądowi z urzędu, a poszczególnym stronom z racji uczestniczenia w nich i otrzymania (przez każdego we własnej sprawie) poszczególnych rozstrzygnięć. Również strony powoływały się na przebieg powyższych postępowań w licznych pismach procesowych. Z uzasadnień poszczególnych wyroków, identycznie jak z uzasadnienia w sprawie II SA/Bk 579/07 znajdującego się w aktach sprawy niniejszej, wynika że strony miały świadomość realizowania podziałów ich działek celem wykonania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniach wyroków w sprawach II SA/Bk 836/06 (skarżących Ż.), II SA/Bk 496/09 (skarżącego S. T.) oraz II SA/Bk 579/07 (skarżących D.) powtarza się stwierdzenie, zgodnie z którym ulica J., na odcinku wzdłuż działek małżonków D. i Ż., ma stanowić według planu miejscowego drogę publiczną oznaczoną symbolem KD-7L o szerokości w liniach rozgraniczających od 10 do 14 m. Dlatego przed wydaniem zaskarżonej decyzji lokalizacyjnej - na cel realizacji drogi (na odcinku KD-7L) utworzono (przygotowano) działkę m.in. nr [...] (objętą w całości decyzją lokalizacyjną, dotychczas należącą do skarżących D.) i legalność tego podziału, w szczególności jego zgodność z planem miejscowym, potwierdził NSA wyrokiem w sprawie I OSK 1295/08. Natomiast zaskarżoną decyzją lokalizacyjną na odcinku planowanej ulicy J. oznaczonej w miejscowym planie jako KD-7L utworzono m.in. działkę nr [...] (z terenu małżonków Ż.). A zatem wniosek inwestora zawierał, m.in. na odcinku biegnącym na wysokości działek skarżących (powoływany odcinek KD-7L), projekt lokalizacji drogi zbieżny z rozwiązaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – co przesądza o publicznym charakterze przedsięwzięcia i konieczności jego realizacji. Wskazać bowiem należy, że wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego (vide wyrok WSA w Białymstoku z 15.06.2010 r., II SA/Bk 292/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem o miejscu lokalizacji spornej drogi i jej parametrach przesądził faktycznie plan zagospodarowania przestrzennego, a gdyby plan nie obowiązywał, samodzielnie o lokalizacji drogi przesądzić mógł wniosek zarządcy drogi. Orzekając o lokalizacji drogi w trybie przepisów specustawy drogowej organ nie miał obowiązku rozważania innych wariantów przebiegu drogi i oceny słuszności interesów osób trzecich, których właścicielskich uprawnień do gruntu dotyka projektowana inwestycja.
Wskazać również należy, że postępowanie lokalizacyjne toczyło się w trybie przepisów administracyjnych, dlatego nie mogły odnieść skutku zarzuty małżonków D. dotyczące naruszenia przepisów prawa cywilnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło