II OSK 1082/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-09
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Małgorzata Masternak - Kubiak, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący postępowanie administracyjne może być jednocześnie stroną w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym w trybie art. 106 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie może występować jednocześnie w roli organu rozstrzygającego sprawę i strony postępowania, nawet jeśli przedmiot sprawy dotyczy jego kompetencji lub interesów podmiotu, który reprezentuje. W przypadku kolizji tych ról, pierwszeństwo ma rola organu administracji załatwiającego sprawę, co wyklucza pozycję strony. W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie główne wniósł zażalenie na postanowienie uzgodnieniowe, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie zażaleniowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienia GDOŚ odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia uzgadniającego zezwolenie na usunięcie drzew. WSA uznał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, będąc organem prowadzącym postępowanie główne, nie miał interesu prawnego do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające uzgodnienia, a GDOŚ powinien był umorzyć postępowanie zażaleniowe. GDOŚ w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie braku interesu prawnego Dyrektora RZGW w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1560/11 w sprawie ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt IV SA/Wa 1560/11, po uwzględnieniu skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków z siedzibą w Gdańsku, uchylił wydane w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz stwierdził nieważność kwestionowanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia podjętego w sprawie uzgodnienia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie zezwalającej na usunięcie drzew z terenu międzywala.
Wyrok został wydany w następującym istotnych dla rozpoznania skargi kasacyjnej okolicznościach:
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w toku postępowania prowadzonego z wniosku Zarządu Zlewni Wisły Sandomierskiej o zezwolenie na usunięcie drzew z terenu międzywala wystąpił na podstawie art. 85 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019) do Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska w Kielcach o uzgodnienie projektu decyzji podjętej na podstawie art. 82 ust. 3 pkt 3 tej ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. organ uzgadniający odmówił uzgodnienia projektu decyzji, a zażalenie na to rozstrzygnięcie wniósł Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie prowadzący jednocześnie postępowanie w sprawie jako organ główny.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa uchylił postanowienie organu uzgadniającego z dnia [...] listopada 2010 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Następnie pismem z dnia 4 marca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zawiadomił strony postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności tego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2011 r. powołując art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 126 kpa organ ten orzekł o niestwierdzeniu nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie na skutek wniosku Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał je w mocy.
W skardze na opisane wyżej ostateczne rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków zarzuciło, że kontrolowane w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienie z dnia [...] stycznia 2011r. obarczone jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa albowiem zostało podjęte po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez podmiot nieuprawniony, czyli organ główny prowadzący postępowanie nie legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2011 r. i stwierdzając nieważność postanowienia tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r. podzielił argumentację skarżącego. Uznał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie będąc organem głównym prowadzącym postępowanie w sprawie nie miał w nim własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa umożliwiającego mu wniesienie zażalenia na postanowienie odmawiające uzgodnienia, a w związku z tym organ odwoławczy obowiązany był stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyć postępowanie odwoławcze.
Analizując dopuszczalność wniesienia zażalenia przez organ decyzyjny na postanowienie uzgadniające Sąd I instancji wskazał na treść art. 106 § 1 kpa zgodnie z którym, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Wyjaśnił następnie, że treść postanowienia uzgodnieniowego ma charakter wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne. Postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik, jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie i nie może być przez ten organ weryfikowany. Organy współdziałające w wykonywaniu swoich uprawnień są organami równorzędnymi z organem prowadzącym postępowanie główne, posiadającymi samodzielne, autonomiczne kompetencje do wyrażania stanowiska w akcie uzgadniającym, który podlega instancyjnemu zaskarżeniu i służy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, od niego skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, dopuszczenie możliwości wniesienia zażalenia przez organ administracji publicznej, który prowadzi postępowanie główne i wydaje rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi z jednej strony uprawnienia władcze, z drugiej zaś uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje. W oparciu o powyższe Sąd I instancji wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie nie miał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż działał na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji administracyjnoprawnych, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Przedmiot sprawy rozstrzyganej kwestionowanym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia [...] listopada 2010 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji nakazującej usunięcie krzewów i drzew nie dotyczył interesu prawnego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, gdyż nie działał on jako dysponent tego interesu w rozumieniu art. 28 kpa, lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje administracyjnoprawne.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska powinien był zatem, zdaniem Sądu, umorzyć postępowanie zażaleniowe, wszczęte zażaleniem wniesionym przez organ główny. Rozpoznanie przez organ odwoławczy co do meritum zażalenia wniesionego przez podmiot nie posiadający legitymacji Sąd uznał za naruszenie prawa procesowego - art.127 § 1 w zw. z art.144 kpa z których wynika, że zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji służy wyłącznie stronie postępowania i ocenił, że naruszenie to miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdził, że w tej sytuacji ocena Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrażona w postanowieniach podjętych w postępowaniu nadzwyczajnym w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] stycznia 2011 r. była wadliwa i z tego względu podlegały one uchyleniu.
Sąd I instancji wskazał, że w dalszym toku postępowania po uprawomocnieniu się wyroku organ winien ponownie orzec w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia uwzględniając przedstawioną w uzasadnieniu ocenę prawną.
W skardze kasacyjnej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W oparciu o podstawę wymienioną w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm. określanej dalej jako p.p.s.a.) skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty w skardze kasacyjnej organ sformułował w następujący sposób:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w oparciu o błędne ustalenie, że organ administracji publicznej przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem art. 28 kpa poprzez uznanie za stronę postępowania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, mimo że nie posiadał on interesu prawnego w tym postępowaniu, podczas gdy organ administracji prawidłowo ustalił legitymacje wnoszącego zażalenie, skutkiem czego było naruszenie przez Sąd art. 151 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skargę należało oddalić,
2) art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a poprzez wykroczenie poza granice rozpoznania, wyznaczone przez granice kontrolowanej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym oraz wkroczenie w kompetencje organu administracji i rozstrzygnięcie sprawy za ten organ tj. stwierdzenie nieważności orzeczenia w przedmiocie, którego toczyło się postępowanie nadzwyczajne przed organem administracji – w sprawie stwierdzenia jego nieważności,
3) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie, że rozpoznanie przez organ odwoławczy co do meritum zażalenia wniesionego przez podmiot nieposiadający legitymacji stanowi rażące naruszenie art. 127 § 1 w zw. z art. 144 kpa w sytuacji gdy podmiot ten, jako posiadający interes prawny, miał legitymację w rozumieniu art. 28 kpa,
4) art. 153 p.p.s.a poprzez sporządzenie niewykonalnej oceny prawnej nakazującej ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ w sytuacji gdy Sąd stwierdzając nieważność orzeczenia w przedmiocie, którego toczyło się postępowanie nadzwyczajne - w sprawie stwierdzenia nieważności, orzekł w tym zakresie za organ administracji, powodując w istocie pozbawienie organu administracji orzekania,
5) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia sprzecznego z sentencją zaskarżonego wyroku oraz niewskazanie dlaczego w ocenie Sądu I instancji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie nie miał interesu prawnego w sprawie.
Uzasadniając pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej organ wskazał, że wbrew stanowisku Sądu I instancji okoliczność prowadzenia postępowania w sprawie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie nie wykluczała przyznania mu statusu strony w postępowaniu uzgodnieniowym. Wywodził, że interes prawny tego podmiotu do bycia stroną w sprawie wynika z faktu sprawowania zarządu nad gruntami Skarbu Państwa na których rosną drzewa przeznaczone do wycinki. Zgodnie z art. 26 pkt 4 Prawa wodnego zapewnienie swobodnego spływu wód powodziowych i lodów należy do obowiązku właściciela wód, którym w omawianym przypadku jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wykonujący swoje zadania przez regionalnych dyrektorów. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie IV SA 2747/00 w którym wyrażono pogląd, że gmina może być stroną postępowania administracyjnego ze względu na własny interes prawny nawet wtedy, gdy jej organ (wójt, burmistrz, prezydent) brał udział w tym postępowaniu, opiniując sposób rozstrzygnięcia w trybie współdziałania z organem administracji publicznej właściwym do wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne w danej sprawie, przewidzianym w art. 106 kpa.
Uzasadniając pozostałe zarzuty organ wywodził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nową sprawą administracyjną, odrębną od sprawy rozstrzygniętej w postępowaniu zwykłym, a zatem kontrolując rozstrzygnięcia podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym Sąd nie był władny do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 13 stycznia 2011 r., gdyż nie zostało ono wydane w granicach kontrolowanej przez Sąd sprawy. Poza tym, zdaniem organu, postanowienie to nie było dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem wnoszącemu zażalenie przysługiwał interes prawny, a nawet gdyby przyjąć inaczej, to dyskusyjność tego poglądu wykluczała możliwość przypisania naruszeniu art. 28 kpa oraz 127 § 1 kpa w zw. z art. 144 kpa charakteru rażącego, jak przyjął Sąd I instancji. Wskazano również na sprzeczność stanowiska Sądu w zakresie rozstrzygnięcia i zaleceń co do dalszego postępowania. W wyroku bowiem stwierdzono nieważność kwestionowanego postanowienia, a w zaleceniach stwierdzono, że organ powinien ponownie orzec w sprawie stwierdzenia jego nieważności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawarte w niej zarzuty nie są zasadne.
Kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy zarzut dotyczy zagadnienia, czy organ prowadzący postępowanie w sprawie może być równocześnie stroną w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym w trybie art. 106 kpa. Wykluczenie przyjęcia tej możliwości było w rozpoznawanej sprawie powodem odmowy przyznania Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie legitymacji do bycia stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W związku z tym zarzutem należy wskazać, że uregulowanie zawarte w art. 106 kpa dotyczy współdziałania organów przy wydawaniu decyzji i polega na tym, że jeden organ bez uzyskania stanowiska drugiego nie może podjąć rozstrzygnięcia. W sytuacji określonej w art. 106 kpa występują dwa organy współdziałające, z których jeden jest organem administracji publicznej rozstrzygającym sprawę administracyjną w drodze decyzji, drugi zaś organem, od którego organ administracji publicznej jest obowiązany uzyskać stanowisko w sprawie administracyjnej. Poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje natomiast ustalenie charakteru tego współdziałania i ocena stopnia wzajemnego związania organów. Nie ma to znaczenia w sprawie. Istotne jest natomiast, że oba organy podejmują swoje rozstrzygnięcia w jednej sprawie administracyjnej w zakresie swoich ustawowych kompetencji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie prawniczej utrwalony jest pogląd, że w tej samej sprawie organ nie może występować w dwóch niejako rolach i jako organ prowadzący postępowanie (administrujący) i jako strona, czy też organ strony (administrowany). Ról tych, co do zasady, nie można łączyć. Nie jest również dopuszczalne, aby ten sam podmiot zajmował pozycję raz organu, innym razem strony, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 maja 2008 r. o sygn. akt I OSK 551/08, z dnia 22 października 2009 r. o sygn. akt I OSK 1406/09 i z dnia 27 czerwca 2012 r. o sygn. akt I OSK 964/11 dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.nsa.gov.pl). Należy też zaznaczyć, że w piśmiennictwie dyskusyjne jest w ogóle przypisywanie organom administracji publicznej zdolności uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w rozumieniu art. 29 kpa, gdyż w sensie ścisłym postępowanie administracyjne nie dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku, lecz podmiotu, który jedynie reprezentują w postępowaniu administracyjnym, tj. Skarbu Państwa (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Lex Warszawa 2009, str. 235). Nie rozstrzygając jednak tego zagadnienia i uznając, że organ administracji publicznej może być potencjalnie w świetle wskazanego przepisu również administrowanym, to wykluczone jest jednak, aby w jednej sprawie występował w dwóch rolach. Zasada ta odnosi się również do postępowania, w którym występuje współdziałanie organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji w trybie art. 106 kpa, gdyż przemawiają za tym te same racje. Organ rozstrzygający sprawę "główną" nie może być stroną w postępowaniu uzgodnieniowym i odwrotnie i to nawet wówczas gdyby przedmiot sprawy odnosił się do jego praw i obowiązków, bądź praw i obowiązków podmiotu, który organ ten reprezentuje (op. cit. str. 536). Przyznanie organowi prowadzącemu postępowanie "główne" statusu strony w postępowaniu uzgodnieniowym powodowałoby, że byłby on również stroną w sprawie, którą rozstrzyga. Dodatkowo postępowanie administracyjne zmierzające do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej przeradzałoby się w spór dwóch współdziałających organów co do tego, którym celom przyznać wyższość (ochronie przeciwpowodziowej, czy ochronie przyrody), który to spór na skutek wniesienia zażalenia rozstrzygałby organ nadrzędny jednego z nich. Powyższej oceny nie zmienia przywołany w skardze kasacyjnej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze IV SA 2747/00, który w istocie, jak wynika z lektury jego uzasadnienia, odnosił się do zagadnienia związanego z interesem prawnym gminy i jej udziałem w postępowaniu, a w mniejszym stopniu do możliwości rozstrzygania sprawy przez jej organ wykonawczy. Problematyka występowania w tej samej sprawie przez ten sam organ w roli administrowanego i administrującego jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie postrzegana jednolicie jako niedopuszczalna. W sytuacji natomiast gdy dochodzi do kolizji tych dwóch ról wypracowano regułę nakazującą przyznać pierwszeństwo roli organu administracji załatwiającego sprawę z wykluczeniem roli strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 867/08 i powołane tamże orzecznictwo dostępne na stronie www.cbois.nsa.gov.pl). Jest to uzasadnione tym, że pełnienie roli organu (administrującego) dostatecznie zabezpiecza i chroni interes podmiotu, który organ ten reprezentuje. Organ czyni to wówczas w formie władczej w zakresie przypisanych mu kompetencji do rozstrzygania sprawy.
Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej to organ administracji rządowej niezespolonej, podlegający Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej właściwy w sprawach gospodarowania wodami (art. 4 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego). Jednocześnie jest to organ wykonujący w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną (art. 92 ust. 4 Prawa wodnego). Utrzymywanie śródlądowych wód powierzchniowych polega m. in. na wykonywaniu obowiązków przewidzianych w przywołanym w skardze kasacyjnej art. 26 pkt 4 Prawa wodnego. Dodatkowo można wskazać, że w ustawie Prawo wodne do 1 stycznia 2011 r. obowiązywał też przepis art. 92 ust. 3 pkt 9 który stanowił, ze do zadań dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej należy w szczególności występowanie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy, w sprawach dotyczących regionu wodnego. Artykuł 82 ust. 3 pkt 3 (aktualnie po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw- Dz.U., Nr 32, poz. 159 jest to artykuł 88l ust. 7 pkt 2) uprawniał dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej do prowadzenia postępowania w sprawie usunięcia drzew z terenu międzywala. Z powyższych uregulowań wynika, że w postępowaniach administracyjnych prowadzonych na podstawie Prawa wodnego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może występować w różnych rolach i jako organ prowadzący postępowanie, i jako strona. To, jaka pozycja jest mu w danym postępowaniu przypisana rozstrzyga konkretny przepis prawa. Skoro w rozpatrywanej sprawie dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej powierzono rolę organu prowadzącego postępowanie, to nie ma takiej możliwości, aby jednocześnie zajmował on również pozycję strony. Z tych wszystkich względów zarzut skargi kasacyjnej związany z odmową przyznania organowi decyzyjnemu statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu uzgadniającym nie mógł być uwzględniony.
Nie są trafne również pozostałe zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty.
Stanowisko skarżącego organu o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a wskutek wyeliminowania postanowienia wydanego w postępowaniu zwykłym, a kwestionowanego w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu nadzwyczajnym, czyli postanowienia z dnia [...] stycznia 2011 r. jest chybione. Użyte w art. 134 § 1 określenie "granice danej sprawy" jest w istocie tożsame z określeniem "w granicach sprawy", którym posłużono się w art. 135 p.p.s.a. Ta ostatnia norma z kolei uprawnia sąd administracyjny do zastosowania przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nie ma już obecnie wątpliwości, że użyty w tym przepisie zwrot "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga" oznacza zarówno postępowania zaliczane do trybu zwyczajnego, czyli toczące się przed organami administracyjnymi pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowania nadzwyczajne, a więc w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, jak i w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, czy też stwierdzenia jej wygaśnięcia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r., I OSK 1507/11, Lex nr 1149187).
Jeżeli chodzi natomiast o przypisanie naruszeniu art. 127 § 1 w zw. z art. 144 kpa charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to w sytuacji gdy naruszenie to dotyczyło rozpoznania zażalenia wniesionego przez organ, który prowadził postępowanie w sprawie, ocena Sądu I instancji była prawidłowa. Wbrew stanowisku skarżącego pogląd o niedopuszczalności występowania organu w pozycji organu decyzyjnego, a zarazem w pozycji strony lub organu reprezentującego stronę jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postrzegany jednolicie.
Wątpliwości skarżącego co do prawidłowości zaleceń Sądu I instancji dotyczących dalszego toku sprawy i związany z tym zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a również nie są uprawnione. Wskazanie zawarte w jednym z ostatnich akapitów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że "organ ponownie orzeknie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia kasatoryjnego" może i nie jest dostatecznie precyzyjne, niemniej jednak z treści uzasadnienia jednoznacznie wynika, że organ powinien stosownie do wyrażonej przez ten Sąd oceny prawnej podjąć właściwe rozstrzygnięcie w kwestii zażalenia wniesionego przez nieuprawniony podmiot. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że w stwierdzeniu tym chodzi o wyeliminowanie postanowienia co do którego Sąd już orzekł w punkcie 2 wyroku, to i tak uchybienie to należałoby co najwyżej rozpatrywać w kategorii zwykłej pomyłki, a nie naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Chybiony jest w związku z tym również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a spowodowany, jak twierdzi organ, sprzecznością sentencji wyroku z jego uzasadnieniem oraz niewskazaniem przyczyn nie uznania za stronę w sprawie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Jak wyjaśniono wcześniej, zarzucana sprzeczność nie występuje. W sporządzonym natomiast uzasadnieniu Sąd I instancji dostatecznie wyjaśnił swoje racje przemawiające za tym, że organ decyzyjny nie może być stroną w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu uzgodnieniowym.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, również tych które Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 i 189 p.p.s.a), orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło