IV SA/Wr 622/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-21
Skład orzekający: NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regulamin pomocy materialnej dla studentów może wprowadzać wymóg rejestracji rodzica w Powiatowym Urzędzie Pracy jako warunek przyznania stypendium socjalnego, wyżywienia i mieszkaniowego, jeśli ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje takiego kryterium?Ratio decidendi
Regulamin pomocy materialnej dla studentów, wprowadzając wymóg rejestracji rodzica w Powiatowym Urzędzie Pracy jako warunek przyznania stypendium, wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 179 i art. 186 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podstawowym kryterium przyznania stypendium jest trudna sytuacja materialna studenta, a nie dodatkowe wymogi formalne, które nie znajdują oparcia w przepisach prawa.Stan faktyczny
Skarżąca wnioskowała o przyznanie stypendium socjalnego, na wyżywienie i mieszkaniowe. Organ odmówił przyznania świadczeń, wskazując na brak ciągłości rejestracji matki skarżącej jako osoby bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy, co było wymogiem wynikającym z regulaminu uczelni. Skarżąca argumentowała, że wymóg ten jest niezgodny z ustawą, a brak rejestracji wynikał z sytuacji rodzinnej i braku perspektyw zatrudnienia. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po raz drugi, uchylając decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Rektora K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na § 10 ust. 1 i § 11 ust. 5 pkt 5 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G., Rektor tejże Szkoły - po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej z upoważnienia Rektora K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. przez Prorektora tejże Szkoły o odmowie przyznania C. M., zwanej dalej skarżącą, stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego na semestr zimowy roku akademickiego 2010/2011 – utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego, dostarczając tylko część wymaganych zgodnie z Regulaminem pomocy materialnej dla studentów KPSW dokumentów koniecznych do rozpatrzenia wniosku. Brakujące dokumenty skarżąca uzupełniała w późniejszym terminie. Ostatecznie wraz z wnioskiem o przyznanie w/w pomocy dostarczyła: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.Ś. zawierające przychody jej rodziców z 2009 r., zaświadczenie także tego organu potwierdzające niefigurowanie skarżącej w ewidencji podatników, zaświadczenie Starosty L. o zarejestrowaniu w Urzędzie Pracy matki skarżącej jako osoby bezrobotnej od dnia [...] do dnia [...], powtórne zaświadczenie tego organu o zarejestrowaniu w Urzędzie Pracy matki skarżącej jako osoby bezrobotnej od dnia [...], odpisy skrócone aktów urodzenia brata i siostry skarżącej, zawiadomienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. o nowym terminie rozpatrzenia sprawy wyznaczonym na dzień [...].
Organ wskazał, że na podstawie art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium socjalne ma prawo otrzymać student będący w trudnej sytuacji materialnej. Wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, uprawniającą do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów ustala Rektor w porozumieniu z Uczelnianym Organem Samorządu Studenckiego (art. 179 ust. 2 ustawy). Wysokość tego dochodu nie może przekroczyć kwoty 602.00 zł, zgodnie z odesłaniem zawartym w ust. 3 tego artykułu. Przy ustalaniu wysokości dochodu na członka rodziny na podstawie art. 179 ust. 4 ustawy, brane są pod uwagę dochody studenta, rodziców lub opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Na podstawie przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń z Urzędu Skarbowego ustalono, że dochód netto na członka rodziny skarżącej wynosi 397 zł.
Organ wskazał, że Regulamin pomocy materialnej dla studentów KPSW, uchwalony na podstawie art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, określa szczegółowe zasady przyznawania, wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów KPSW w J. G. Student zobowiązany jest dostarczyć dodatkowe poświadczenia, zgodnie z § 11 ust. 5 pkt 5 Regulaminu, poświadczające trudną sytuację materialną rodziny.
Organ ustalił, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego matka skarżącej nie posiadała statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP. Równocześnie z zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika, że dochód osiągnięty w 2009 r. wyniósł 982,00 zł. Na podstawie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] ustalono, że wcześniejsza rejestracja matki skarżącej jako osoby bezrobotnej trwała nieprzerwanie od [...] do [...]. Wieloletnia rejestracja jako osoby bezrobotnej świadczy o gotowości do podjęcia ofert pracy przygotowanych przez Powiatowy Urząd Pracy w w/w okresie.
Organ wskazał, że skarżąca twierdzi, iż głównym powodem braku ciągłości rejestracji jej matki jako osoby bezrobotnej od maja 2009 r. była sytuacja rodzinna. Rodzeństwo skarżącej cierpi na choroby przewlekłe. Obecnie żadne z nich nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. W okresie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy matki skarżącej obowiązywało orzeczenie o niepełnosprawności siostry skarżącej ze wskazaniem konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zawarte w w/w orzeczeniu wskazania nie obejmowały jednak konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] skarżąca podała, że powodem braku rejestracji matki skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy był wyjazd do sanatorium z młodszym rodzeństwem w maju 2009 r. oraz brak perspektyw znalezienia zatrudnienia za pośrednictwem PUP. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie Starosty L. o zarejestrowaniu matki skarżącej w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej od dnia [...]. Organ wskazał, że skarżąca została poinformowana o potrzebie rejestracji jej matki jako osoby bezrobotnej w dniu złożenia wniosku, czyli [...].
Na podstawie załączonych dokumentów ustalono, że brak rejestracji w kolejnych miesiącach w 2009 r. oraz brak rejestracji do listopada 2010 r. nie znajduje uzasadnienia w przedstawionej sytuacji rodzinnej. Rodzeństwo skarżącej nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, które wskazywałoby na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Równocześnie wiek rodzeństwa (10 i 11 lat) nie wymaga od rodzica rezygnacji z zatrudnienia w celu całodobowej opieki. Dzieci uczęszczają do oddalonej szkoły podstawowej w L. Ś., co przemawia za ich samodzielnością.
Organ wskazał, że Uczelnia przyznaje świadczenia pomocy materialnej studentom w sytuacji, gdy rodzina wyczerpała dostępne środki pomocy, ze szczególnym uwzględnieniem pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz poszukiwania pracy w ramach Powiatowego Urzędu Pracy.
Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagała się jej uchylenia i zmiany na korzyść. Zarzuciła, że uzależnienie przyznania stypendiów od faktu zarejestrowania rodzica w PUP jest niesprawiedliwe i nie znajduje potwierdzenia w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz, że przepis § 11 ust. 5 pkt 5 oraz ust. 9 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów KPSW wykracza poza tę ustawę. W myśl bowiem art. 179 ustawy, stypendium socjalne ma prawo otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej i jest to kryterium podstawowe, które skarżąca spełnia.
Odnosząc się do interpretacji Regulaminu pomocy materialnej KPSW, podniosła, że sam fakt figurowania bezrobotnego w rejestrze PUP nie czyni go osobą aktywnie poszukującą pracy, a brak rejestracji nie jest jednoznaczny z brakiem aktywności w poszukiwaniu pracy. W ocenie skarżącej, złożone przez nią oświadczenie o bezrobociu jej matki powinno być wiarygodne i wystarczające. Ten stan rzeczy potwierdza też zaświadczenie o przychodach rodziców skarżącej w 2009 r. wydane przez Urząd Skarbowy. Zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę złożonego przez nią oświadczenia z dnia [...] informującego o braku pracy i rejestracji w PUP jej matki. Przyjęta jako dochód jej matki za rok 2009 kwota 982,00 zł stanowi ostatnią, pośmiertnie wypłaconą emeryturę babci skarżącej, zmarłej w dniu [...], a kwota 982,00 zł została w całości przeznaczona na nagrobek. Podniosła także zarzut braku jednoznaczności § 11 ust. 5 pkt 5 oraz ust. 9 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto dodał, że na podstawie delegacji zawartej w art. 186 ustawy - Prawo o Szkolnictwie Wyższym, w Regulaminie pomocy materialnej dla studentów K. Państwowej Szkoły Wyższej w J.G. wprowadzono przepis § 11 ust. 5 pkt 5 zobowiązujący studenta do złożenia potwierdzenia właściwego Urzędu Pracy o figurowaniu bezrobotnego w rejestrze. Zapis ten został wprowadzony w celu oceny aktywności rodziców studenta w poszukiwaniu pracy, a jednocześnie ogranicza przyznanie stypendium socjalnego osobom, których prawni opiekunowie podejmują zatrudnienie "na czarno", co jest częstym przypadkiem w rejonie przygranicznym, na którego terenie zlokalizowana jest Uczelnia.
Dodał również, że nie czuje się kompetentny do podejmowania polemiki dotyczącej celowości działań prowadzonych w ramach zadań w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy, który to Urząd jest wyspecjalizowaną jednostką stworzoną do pomocy osobom pozostającym bez pracy, które deklarują gotowość jej podjęcia. Rejestracja w Urzędzie Pracy jest wymiernym kryterium świadczącym o tym, że członkowie rodziny studenta w sposób aktywny próbują poprawić swoją trudną sytuację materialną.
Reasumując podał, że w świetle powyższego, na podstawie złożonych dokumentów nie było możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny skarżącej. Informacje zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wyjaśniają, dlaczego matka studentki nie rejestrowała się jako osoba bezrobotna. Nie można przyjąć za argument uzasadniający odstąpienie od rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy twierdzenia o rzekomej fikcyjności rejestracji osób bezrobotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zauważyć należy, że sprawa odmowy przyznania skarżącej stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego na semestr zimowy roku akademickiego 2010/2011 jest po raz drugi przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 40/11 tut. Sąd - po rozpatrzeniu skargi skarżącej na decyzję Rektora K. Państwowej Szkoły Wyższej w J.G. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Rektora K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. przez Prorektora tejże Szkoły o odmowie przyznania skarżącej stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego na semestr zimowy roku akademickiego 2010/2011 – uchylił zaskarżoną decyzję. Przyczyną uchylenia decyzji wydanej w drugiej instancji było naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania, które to naruszenie w ocenie orzekającego wówczas Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku powołano przepisy prawa będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy oraz wskazano, że organ rozpoznający sprawę nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślono, że argumentacja organu w rozpatrywanej sprawie ograniczyła się do stwierdzenia, że sytuacja materialna skarżącej jest ustalana na podstawie dokumentów, w szczególności zaświadczeń o wynagrodzeniach lub potwierdzeń z Powiatowego Urzędu Pracy o rejestracji jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy. Wskazano, że organ odmówił przyznania wnioskowanych stypendiów w związku z brakiem ciągłości rejestracji w 2009 i 2010 r. matki skarżącej jako osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd rozpoznający sprawę po raz pierwszy wyraził pogląd, że uzależnienie w § 11 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów prawa do stypendium od istnienia okoliczności rejestracji rodziców studenta w Powiatowym Urzędzie Pracy wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. W ocenie tego Sądu, organ II instancji nie wyjaśnił dostatecznie i nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy pod kątem istnienia przesłanki z art. 179 ustawy, to jest trudnej sytuacji materialnej studenta. W ocenie tego Sądu organ dopuścił się nie tylko istotnego naruszenia przepisów postępowania, ale także istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i nakazał, by rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględnił przedstawioną przez Sąd interpretację ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ II instancji nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku oraz wyrażonej w nim i wiążącej ten organ oceny prawnej i rozstrzygnął sprawę, mając na względzie ustanowiony w § 11 ust. 5 pkt 5 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów K. Państwowej Szkoły Wyższej w J. G. wymóg przedłożenia potwierdzenia właściwego Urzędu Pracy o figurowaniu matki skarżącej w rejestrze jako osoby bezrobotnej aktywnie poszukującej pracy mimo, że tut. Sąd rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 40/11 jednoznacznie wskazał, że uzależnienie w § 11 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów prawa do stypendium od istnienia okoliczności rejestracji rodziców w Powiatowym Urzędzie Pracy wykracza poza delegację ustawową art. 179 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nakazał, by ponownie rozpatrując sprawę organ ocenił zasadność wniosku skarżącej o przyznanie stypendium pod kątem istnienia przesłanki z art. 179 ustawy, to jest trudnej sytuacji materialnej studenta.
W tej sytuacji uznać należy, że rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także istotnego naruszenia art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.).
W wyroku z dnia 10.12.2010 r. sygn. IV SA/Gl 131/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że: "Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz aspektu zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji." (lex nr 758302). Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12.05.2011 r., sygn. II SA/Go 158/11, lex nr 795659). Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.08.2011 r., sygn. I SA/Gl 1309/10, lex nr 907985).
W wyroku z dnia 10.05.2011 r. sygn. II SA/Ol 174/11 (lex nr 795680) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że: "Nie można uznać za zgodną z prawem decyzji w której, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, organ nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej dokonanej przez sąd." Naruszenie przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30.11.2010 r. sygn. IV SA/Wr 369/10, lex nr 936736).
Skoro zatem rozpoznając ponownie sprawę, przy niezmienionym stanie prawnym, organ administracji nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 11 maja 2011 r. sygn. IV SA/Wr 40/11, uchyleniu na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. podlegała nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana w I instancji z powodu istotnego naruszenia wyżej wskazanego przepisu prawa materialnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny mieć na względzie wytyczne zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 40/11, w szczególności zawartą w nim ocenę prawną co do wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i będących materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Z oceny tej wynika, że podstawą rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa do stypendium winny stanowić przesłanki ustanowione w art. 179 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przy rozpoznaniu powyższego wniosku nie może być brany pod uwagę ustanowiony w § 11 ust. 5 pkt 5 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów K. Państwowej Szkoły Wyższej w J.G. wymóg dostarczenia dodatkowego poświadczenia w postaci "potwierdzenia właściwego Urzędu Pracy o figurowaniu bezrobotnego w rejestrze jako osoba aktywnie poszukująca pracy" w odniesieniu do matki skarżącej, co do którego to poświadczenia Sąd w powołanym wyżej wyroku z dnia 11 maja 2011 r. sygn. IV SA/Wr 40/11 wyraził pogląd o jego sprzeczności z przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym.
W uzupełnieniu powyższej argumentacji dodać należy, że wprawdzie ustawa o szkolnictwie wyższym w art. 186 ust. 1 zawiera upoważnienie dla rektora uczelni do ustalenia w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, (tj. m.in. stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego), w tym szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzoru wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposobu udokumentowania sytuacji materialnej studenta, ustalenia te jednak nie mogą pozostawać w sprzeczności z ustanowionymi w art. 179 oraz w art. 182 ust. 1 i 3 ustawy o szkolnictwie wyższym przesłankami przyznania studentowi prawa do stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego, którą to przesłanką jest pozostawanie studenta w trudnej sytuacji materialnej. Postanowienia regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów nie mogą też pozostawać w sprzeczności z celem tej pomocy, jakim jest wsparcie materialne studenta pozostającego w trudnej sytuacji materialnej przez przyznanie mu pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego, to jest w formie określonej w art. 173 ust. 1 pkt 1), 6) i 7) ustawy.
Uzależnienie w akcie administracyjnym o charakterze wewnętrznym, jakim jest przyjęty i obowiązujący w szkole wyższej regulamin pomocy materialnej dla studentów, przyznania studentowi prawa do świadczeń pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie, czy stypendium mieszkaniowego od spełnienia dodatkowych wymogów, innych niż przewidziane przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym, wykracza poza ustanowione w art. 186 ust. 1 tejże ustawy upoważnienie udzielone przez ustawodawcę wskazanym w niej organom.
W wyroku z dnia 03.12.2008 r. sygn. III SA/Kr 623/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że: "Przewidziane w art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) umocowanie rektora do ustalenia, w porozumieniu z naczelnym organem samorządu studenckiego, szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, nie obejmuje uprawnienia do wprowadzania innych niż ustawowo przewidziane zasad ustalania dochodu na rodzinę studenta uprawniającego do ubiegania się o świadczenie pomocy materialnej." (ONSAiWSA 2011/1/15).
Zgodnie też z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1384/09: "Działanie organów administracji publicznej, nawet w tak specyficznej sferze życia społecznego jaką jest nauka, zawsze musi być działaniem w granicach i na podstawie prawa. W związku z powyższym stanowisko, że w stosunku do szkół wyższych ww. obowiązek uchyla ich autonomia, nie zasługuje na aprobatę." (lex nr 585357).
Mając na uwadze to, co powiedziano wyżej, Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje należy uchylić, co orzeczono na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji wobec jej odmownego charakteru.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło