II SA/Op 471/11
WyrokWSA w Opolu2012-01-10
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także naruszenia właściwości organów?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli narusza zasady sporządzania planu lub istotnie narusza tryb jego sporządzania. W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie trybu poprzez pominięcie formalnego stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także naruszenie zasad sporządzania planu poprzez zastosowanie niewłaściwej skali mapy (1:2000 zamiast 1:1000) bez uzasadnionych przyczyn. Ponadto, wykorzystanie dokumentacji przygotowanej przez inwestora do sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko budzi wątpliwości co do bezstronności organu.Stan faktyczny
Skarżący A. H. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Białej z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej. Skarżący, będący właścicielem nieruchomości położonych na obszarze objętym planem, zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym dotyczących procedury uchwalania planu, zgodności z ustaleniami studium, odległości elektrowni wiatrowych od zabudowań, a także braku przeprowadzenia konsultacji społecznych. Gmina Biała wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że działała w interesie publicznym i podjęła wszelkie niezbędne działania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, określił, że uchwała nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Gminy Biała na rzecz A. H. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Białej z dnia 5 listopada 2010 r., nr XXXVII/411/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Gminy Biała na rzecz A. H. kwotę 838,00 (osiemset trzydzieści osiem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. H. na uchwałę Rady Miasta Biała z dnia 5 listopada 2010 r., Nr XXXVII/411/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski – Rostkowice – Wilków.
Podjęcie uchwały poprzedziły następujące czynności:
Uchwałą z dnia 24 lutego 2009 r., Nr XXII/263/09 Rada Miejska w Białej postanowiła o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski – Rostkowice – Wilków. Po zawiadomieniu o powyższym i poinformowaniu o prawie składania wniosków i uwag do planu, zgodnie z wymogami art. 17 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - zwaną dalej ustawą i art. 39 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) - zwaną dalej ustawą o udostępnieniu informacji o środowisku oraz po rozpatrzeniu złożonych wniosków Burmistrz Białej sporządził projekt planu i uzyskał wymagane przepisami ustawy opinie i uzgodnienia. Następnie, po wprowadzeniu niezbędnych zmian, ogłosił o wyłożeniu, w dniach od 16 września do 14 października 2010 r., projektu planu do publicznego wglądu, o czym ogłoszono, zawiadamiając o możliwości składania wniosków i uwag do tego projektu (zgodnie z art. 17 pkt 1 i 10 ustawy oraz art. 39 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) i o przeprowadzeniu w dniu 5 października 2010 r., dyskusji nad przyjętymi w nim rozwiązaniami. W związku z brakiem uwag do projektu planu w trakcie jego wyłożenia oraz podczas dyskusji publicznej, a także 14 dni od zakończenia okresu wyłożenia, Rada Miejska w Białej w dniu 5 listopada 2010 r., podjęła stanowiącą przedmiot zaskarżenia uchwałę Nr XXXVII/411/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski – Rostkowice – Wilków. Do części tekstowej planu załączony został rysunek planu w skali 1 : 2000.
Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. A. H., reprezentowany przez radcę prawnego, wezwał Burmistrza Gminy Biała do usunięcia naruszenia prawa poprzez powtórzenie procedury uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski – Rostkowice – Wilków, co do procedur pominiętych w trakcie pierwotnego wadliwego uchwalenia oraz dokonanie stosownych zmian w zapisach uchwały, które zapewnią, iż elektrownie wiatrowe zostaną posadowione w odległości bezpiecznej od zabudowań mieszkalnych tj. przynajmniej 2000 m, zaś grunty orne będą mogły być wykorzystywane, jak to miało miejsce do tej pory, na prowadzenie działalności ornej.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. A. H., wniósł w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., NR 142 poz. 1591 ze zm.) skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Białej z dnia 5 listopada 2010 r., Nr XXXVII/411/10, domagając się stwierdzenia jej nieważności wraz z zasądzeniem kosztów postępowania według załączonego wykazu kosztów. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15, art. 14 ust. 3, art. 16 ust. 1, art. 17 pkt 3 ustawy, § 12 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 164 poz. 158) – zwanego dalej rozporządzeniem, w zw. z art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 pkt 9, art. 16 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 pkt 6c ustawy, art. 39 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 2, art. 42 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 2, art. 51 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 2 Konstytucji oraz § 4 pkt 1. rozporządzenia, § 7 pkt 4, § 12 pkt 19 rozporządzenia, art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy w zw. z Dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącą się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Dz.U. UE L. 02.189.12), naruszenie przepisów uchwały nr XXXIII/235/05 Rady Miejskiej w Białej z dnia 30 czerwca 2005 r., § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r., w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908). Zdaniem skarżącego, w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały z naruszeniem powyższych przepisów doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Skarżący wyjaśnił, iż grunty rolne stanowiące jego własność położone są w bezpośrednim obrębie oddziaływania projektowanych elektrowni wiatrowych i w bezpośrednim sąsiedztwie (ok. 5 m), na terenie objętym zaskarżonym planem, natomiast tereny, na których posadowiony został jego dom i zabudowa gospodarcza znajdują się na granicy projektowanego oddziaływania tj. w odległości 500 – 600 m. W tym kontekście skarżący podniósł, że przewidziana planem budowa elektrowni wiatrowych znajduje się w zbyt bliskiej odległości od jego nieruchomości oraz innych siedlisk ludzkich, co uzasadnia twierdzenie, że takie przeznaczenie gruntów stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Nadto według jego oceny, tak bliskie położenie elektrowni wiatrowych spowoduje spadek wartości jego nieruchomości wskutek pozbawienia ich waloru kulturowo – turystycznego, a także ograniczy swobodę ich użytkowania. Zaznaczył, iż negatywne oddziaływanie turbin elektrowni uniemożliwi mu także prowadzenie chowu bydła i ich wypasania. Zarzucając naruszenie art. 39 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 17 ust. 9 ustawy skarżący wskazał, iż obwieszczenie z dnia 2 września 2009 r., nie zawierało informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym została ona wyłożona do wglądu. Skarżący zarzucił także brak poinformowania społeczności lokalnej o przystąpieniu do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego, jak również o wyłożeniu planu do wglądu, co w konsekwencji uniemożliwiło im zgłoszenie do planu jakichkolwiek uwag. W tym zakresie zarzucił brak dowodów uprawdopodobniających fakt w/w ogłoszeń. W przedmiotowej skardze szeroko komentowane były również zastrzeżenia skarżącego odnoszące się do braku przeprowadzenia przez organ konsultacji społecznych, w trybie przewidzianym w uchwale Rady Miejskiej w Białej z dnia 30 czerwca 2005 r., nr XXXIII/235/05 w sprawie trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami. W ocenie skarżącego przygotowana do planu prognoza oddziaływania na środowisko zawierała znaczące braki dyskwalifikujące ten dokument jako źródło informacji. Brak w niej bowiem było danych jakościowych, ilościowych i gatunkowych, wykonania elementarnych badań, a także analizy wariantów alternatywnych. Zastrzeżenia strony skarżącej budziła również przeprowadzona prognoza w zakresie wpływu inwestycji na zdrowie ludzi. Skarżący pod tym względem wyraził swoje wątpliwości do przyjętych przez organ kryteriów wyznaczających do 500 m strefę oddziaływania. Wskazując na wadliwą lokalizację farm wiatrowych zwrócił uwagę na negatywne skutki zbyt bliskiej ich lokalizacji oraz nadmiernej koncentracji. Zauważył, iż mapa planu nie została sporządzona w normatywnie przewidzianej skali 1 : 1000, a w skali 1 : 2000, pomimo że z planu jak i z uzasadnienia nie wynikało, aby zaistniały szczególne okoliczności powodujące konieczność sporządzania planu w przyjętej przez organ skali. Wskazując na naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ustawy podniósł, iż organ w trakcie sporządzania uchwalonego planu nie uwzględnił postanowień studium. Uzasadniając zarzut dotyczący zapisów planu zaakcentował naruszenie art. § 118 w zw. z art. 143 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej, w zakresie w jakim plan zawiera powtórzenia definicji aktów normatywnych rangi ustaw. Wskazując na nieprecyzyjne określenie sposobu użytkowania gruntów oznaczonych jako RR i RR(EW) podał, że realizacja inwestycji związanych z energetyką wiatrową na terenach przekraczających 0,5 ha wiąże się z koniecznością uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne.
W odpowiedzi na skargę Gmina Biała wniosła o oddalenie skargi jak również o zasądzenie kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia interesu prawnego, organ wskazał, iż gmina podejmując zaskarżoną uchwałę kierowała się przede wszystkim interesem publicznym społeczności ogólnopaństwowej i regionalnej. Podał, iż wykonując postanowienia uchwały pozyskał on od potencjalnego inwestora A Sp. z o.o. następującą dokumentację: "Inwentaryzacja chiropterologiczna terenu farmy wiatrowej w Białej", "Monitoring ornitologiczny – przedrealizacyjny obszaru planowanej lokalizacji farmy elektrowni wiatrowej w rejonie miejscowości "Olbrachcice", "Ocena i waloryzacja siedlisk przyrodniczych na terenie lokalizacji wiatrowych w okolicach Olbrachcic i Solca w gminie Biała", którą następnie wykorzystano w trakcie opracowania projektu planu łącznie z opracowaniem ekofizjolograficznym sporządzonym dla miasta i gminy Biała (2007 r.) oraz opracowaną ekofizjografią problemową obejmująca "Analizę i waloryzację krajobrazu terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych na obszarze gminy Biała, w rejonie Krobusz – Gostomia – Solec, Biała – Olbrachcice i Browniec Polski – Rostkowice – Wilków (2009 r.). Mając na uwadze powyższą dokumentację wskazał, że zakres opracowań przedplanistycznych był zatem znacznie szerszy niż wymagał tego art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w związku z czym organy władz samorządowych podjęły wszelkie dostępne prawem działania służące ochronie w/w lokalnego interesu publicznego, w tym szczególnie zapewniły szeroką podstawę merytoryczną do podejmowania decyzji przestrzennych związanych z ochroną lokalnych walorów środowiska przyrody, krajobrazu oraz ludzi. Co do zarzutu dotyczącego braku zgodności zaskarżonego planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Biała organ podniósł, iż Rada Miejska w Białej stwierdziła tę zgodność na etapie uchwalania planu miejscowego. Organ przyznał także, że realizując przyjęte strategiczne cele polityki przestrzennej w zakresie kształtowania struktury przestrzennej w sposób zapewniający ochronę i wykorzystanie walorów środowiska przyrodniczego dopuścił się w planie przyjęcia większej wysokości elektrowni wiatrowych (170m) niż ustalone to zostało w studium (150m), co jednakże podyktowane zostało uwzględnieniem niskich walorów środowiska, przyrody i krajobrazu obszaru objętego planem, a także bezpieczeństwem mieszkańców jak i wstępnym wynikom mocy elektrycznej wiatru. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy, organ wskazał, iż w związku z tym, iż na terenie oznaczonym symbolem RR(EW) plan dopuszcza m.in. sytuowanie farmy wiatrowej ( § 24 ust. 1 pkt 2 uchwały) liczącej nie więcej niż 17 szt., ustalona lokalizacja jest obowiązującym planem, a zatem nie zmienia przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, a jedynie na tym ostatnim zmienia sposób jego zagospodarowania poprzez dopuszczenie infrastruktury technicznej, jaką stanowią elektrownie wiatrowe. Odpierając zarzut dotyczący zastosowanej w planie skali 1 : 2000 zamiast 1 : 1000 organ wskazał, iż powyższe podyktowane zostało zwiększeniem czytelności jego ustaleń oraz ułatwieniem posługiwania się nim. W ocenie organu w planie obejmującym głównie tereny użytkowane rolniczo, a więc linie rozgraniczające tereny o różnych sposobach użytkowania lub różnych zasadach gospodarowania oraz ich symbole literowe zagubiłyby się w skali 1 : 1000. Nadto ich wydruk przy skali 1 : 1000 byłby cztery razy większy, stanowiąc 232 kartek formatu A4, wymiary ok. 4,6 x 4,0 i powierzchnię ok. 18,4 m2. W tym zatem znaczeniu organ uznał zastosowaną na planie skalę 1 : 2000 za prawidłową i racjonalną. Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 17 pkt 3 ustawy podniósł, że wnioski złożone do planu, zostały rozpatrzone przez Burmistrza Białej zgodnie zawartymi w tym przepisie wymogami. Co do natomiast niezastosowania tych samych procedur dotyczących ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzenia planu i procedur związanych z wyłożeniem planu do publicznego wglądu organ wskazał, iż zarówno przy procedurze przystąpienia do sporządzenia planu jak i procedurze związanej z wyłożeniem planu do publicznego wglądu, Gmina Biała ogłosiła w miejscowej prasie o tych faktach (przystąpienia do sporządzenia planu jak i też wyłożenie planu), obwieściła również o tych zdarzeniach. Nadto w sposób zwyczajowy przyjęty w gminie Biała przekazała sołtysom miejscowości Browiniec Polski, Rostkowice, Wilków zawiadomienia o przystąpieniu do sporządzenia planu jak i też o wyłożeniu planu z poleceniem wywieszenia na tablicy ogłoszeń, a czynności te zostały przez sołtysów tych miejscowości (Browiniec Polski, Rostkowice, Wilków) w całości wykonane. W ocenie organu postawiony zarzut dotyczący naruszenia wymogów art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy, jest błędny ponieważ dotyczy on procedury lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalenia warunków zabudowy, a konkretnie procedury wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Przepis ten nie ma zatem żadnego związku z art. 17 pkt 6c ustawy, bowiem organem właściwym do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (uzyskiwaną w procedurze sporządzania planu miejscowego w przypadkach tego wymagających), nie jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t.Dz.U.2004. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Organ nie zgodził się z zarzutem dotyczącym braku w ogłoszeniu z dnia 2 września 2009 r. o przystąpieniu do sporządzenia projektu planu miejscowego, informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy podając, że na etapie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego brak było dokumentacji sprawy, o której mowa w art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w związku z czym nie było też konieczności informowania o możliwości zapoznania się z nią. Nadto podkreślał, że organ opracowujący projekt planu miejscowego wypełnił wymogi art. 39 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zamieszczając informację o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy w ogłoszeniu o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Tym samym umożliwił zapoznanie się z niezbędną dokumentacją sprawy. Organ zwrócił również uwagę na fakt dwukrotnego umożliwienia składania wniosków i uwag do projektu planu w procedurze prowadzonej z udziałem społeczeństwa do przedmiotowego planu, w związku z czym postawiony w tym zakresie zarzut braku zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu uznał za całkowicie chybiony. Nie zgodził się także z przedstawioną przez skarżącego oceną dotyczącą wartości merytorycznej oraz rzetelności informacji zawartych w "Strategicznej prognozie oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski - Rostkowice - Wilków", sporządzonej przez dr K. B., zważając w tym zakresie na fakt jej uzgodnienia i uwzględnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Opolu (pismo [...] z dnia 02.10.2009r.) oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Prudniku (pismo nr [...] z dnia 08.09.2009r). Wypowiadając się w zakresie obniżenia wartości nieruchomości skarżącego organ wyjaśnił, że zaskarżony plan nie został sporządzony jako zmiana planu obowiązującego, lecz jako nowy plan, tak więc domniemany spadek wartości nieruchomości należy rozpatrywać w stosunku do istniejącego użytkowania terenów. Wywodził, że w związku z tym, że plan nie zmienił przeznaczenia terenu, w stosunku do stanu istniejącego, i w dalszym ciągu umożliwia korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób, (zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem), to w konsekwencji nie nastąpi wzrost ani też spadek wartości nieruchomości. W ocenie organu brak jest też podstaw do twierdzenia, że w wyniku uchwalenia planu miejscowego doszło do istotnego ograniczenia możliwości użytkowania nieruchomości skarżącego. Argumentował, że podnoszony przez skarżącego problem potencjalnego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowej, planowanej do usytuowania nieopodal jego nieruchomości użytkowanej rolniczo, nie ograniczy mu korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób, a jego interes prawny przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, jest chroniony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami odrębnymi. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 6 ust 1 pkt 2 lit. a uchwały organ wskazał, że wyłącznie na terenie oznaczonym symbolem RR(EW), (§ 24 ust. 2 uchwały) dopuszczono usytuowanie farmy wiatrowej (zdef. w § 5 pkt 4 uchwały), dróg dojazdowych (zdef. w § 5 pkt 2 uchwały) oraz masztu z urządzeniami do pomiaru mocy energetycznej wiatru. Jako bezzasadny uznał też zarzut dotyczący nie spełnienia przez rysunek planu, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały Nr XXXVII/411/10 Rady Miejskiej w Białej z dnia 5 listopada 2010r., wymogów § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U.2003. Nr 164, poz.1587) wskazując, iż oznaczono na nim granice administracyjne gminy Biała oraz granice administracyjne sołectw tj. sołectwa Browinic Polski, Rostkowice i Wilków, wraz z ich przebiegiem. Nie zgodził się z zarzutami braku w dokumentacji prac planistycznych uchwały o uchwaleniu planu wraz z załącznikami i uzasadnieniem oraz nie respektowania przepisów prawa nakazujących uwzględnienie wymagań ochrony zdrowia mieszkańców. W ocenie organu chybiony był również zarzut dotyczący naruszenia uchwały nr XXIII/235/05 Rady Miejskiej w Białej z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Biała, albowiem przedmiotowy plan został uchwalony zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z czym nie było potrzeby prowadzenia konsultacji, które byłoby tylko dublowaniem czynności określonych w/w ustawie. Wyjaśnił, iż zawężenie przyjętej w zaskarżonej uchwale definicji "infrastruktury technicznej" wyłącznie do sieci uzbrojenia terenu posłużyć miało do zapewnienia jednoznacznego ustalenia planu stosownie do jego specyfiki.
Odnosząc się do odpowiedzi organu skarżący, w piśmie z dnia 5 listopada 2011 r., podtrzymał w całości żądania i twierdzenia podniesione w skardze. W uzasadnieniu do przedmiotowego pisma skarżący w dalszym ciągu argumentował, iż doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Zarzucając niezgodność ustaleń planu ze studium, wskazał, iż w planie nie uwzględniono zakazu, ujętego w studium lokowania farm wiatrowych, na gruntach oznaczonych jako R1 – "obszary rolne o wysokich walorach produktywnych lokalizowania elektrowni wiatrowych". Nadto podniósł, że w zaskarżonym planie zmieniono dopuszczalne granice wielkości projektowanych elektrowni wiatrowych ze 150 m do szczytu śmigła ujęte w studium do 170 m + 3%. Podał, iż w planie nie uwzględniono zakazu lokalizowania elektrowni wiatrowych na terenach zagrożonych silną erozją. W ocenie skarżącego stanowiska archeologiczne znajdą się w bezpośredniej strefie oddziaływania elektrowni wiatrowych. Zarzucił, iż organ dokonał ustalenia wpływu projektowanych elektrowni wiatrowych na awifaunę w oparciu o przedstawioną przez inwestora dokumentację - inwentaryzacje chiropterologiczną, monitoringi ornitologiczne oraz oceny siedlisk przyrodniczych realizacji dyspozycji ujętej w studium przy czym zwrócił uwagę, iż w studium ujęto wymóg przeprowadzenia całorocznego i szerokiego monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego. W tym zakresie wytknął organowi, iż przedstawiona przez inwestora, a więc podmiotu osobiście zainteresowanego podjęciem uchwały, dokumentacja posłużyła następnie organowi do sporządzenia prognozy oddziaływania na projekt inkryminowanej uchwały. W ocenie skarżącego powyższa okoliczność podważa nie tylko niezależność organu, ale przede wszystkim dyskredytuje przedstawione na wstępie twierdzenia jakoby kierował się on interesem publicznym. W dalszym ciągu podtrzymał stanowisko co do konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne wskazując, iż realizacja inwestycji związanych z energetyką wiatrową na terenach przekraczających 0,5 ha wiąże się z koniecznością uzyskiwania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na przeznaczenie gruntów na cele nierolne. Nie zgodził się także z postawioną tezą organu dotyczącą wykonania przez Radę ciążącego na niej obowiązku rozpatrzenia wniosków do planu. Odnosząc się do przyjętej w planie skali 1 : 2000 skarżący podniósł, iż nie zaistniały jakiekolwiek obiektywne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność sporządzenia planu w takie skali. Skarżący twierdził, iż skoro na etapie przystąpienia do podjęcia inkryminowanej istniało założenie podjęcia uchwały z uwzględnieniem lokalizacji farmy wiatrowej to niewątpliwie istniała również stosowna dokumentacja, informacja taka powinna zatem zostać zawarta w obwieszczeniu z dnia 2 września 2009 r. Nie zgodził się z twierdzeniem strony przeciwnej jakoby inkryminowana uchwała nie zmieniała sposobu użytkowania nieruchomości należących do skarżącego, wbrew bowiem stanowisku organu w sposób istotny został ograniczony jego zakres możliwości swobodnego użytkowania nieruchomości. Odnosząc się do konieczności przeprowadzenia konsultacji społecznych zgodnie z wymaganiami uchwały nr XXXIII/235/05 Rady Miejskiej w Białej z dnia 30.06.2005 r. podniósł, iż działania organu nosiły co prawda w sobie znamię działania odpowiadającego częściowo obowiązującym przepisom prawa, nie odpowiadały one jednak rzeczywistym potrzebom danej sytuacji organ zatem nie wywiązał się w sposób należyty ze swych normatywnych zobowiązań i nie przeprowadził rzetelnych konsultacji społecznych.
Odpowiadając na replikę strony skarżącej organ, pismem z dnia 25 listopada 2011 r., podniósł, iż nieruchomość skarżącego leży w obszarze objętym planem, a skarżący nie wykazał, by przewidziane w planie elektrownie wiatrowe wywierały na niego negatywny wpływ.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący, w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 r., wskazał, iż jego nieruchomości znajdują się na obszarze objętym planem, a konkretnie pomiędzy dwoma projektowanymi elektrowniami wiatrowymi.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2011 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia 25 listopada 2011 r. kolejny raz zaprzeczył, aby doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego czy też interesu publicznego w sprawie. Podał, iż organ wywiązał się w sposób należyty ze swych zobowiązań w zakresie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia w planie zakazu ujętego w studium lokowania farm wiatrowych na obszarach rolnych (R1) o wysokich walorach produkcyjnych, stanowiących użytki rolne (głównie grunty orne), czy też na terenach zagrożonych silną erozją organ wskazał, że farma wiatrowa nie jest planowana w dowolnym miejscu, ale tam, gdzie studium wyznacza obszary P2 - produkcji energii ze źródeł odnawialnych, stanowiących tereny niskiego ryzyka lokalizacji obiektów energetyki wiatrowej, na których można lokować elektrownie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przygotowanej na zlecenie inwestora dokumentacji do planu organ podniósł, iż bez znaczenia pozostaje fakt kto zlecił przeprowadzenie analiz skoro zostały one wykonane przez grupę specjalistów o odpowiednim doświadczeniu naukowym i praktycznym we wskazanej dziedzinie. Jako niezasadne uznał także twierdzenie skarżącego, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne stanowiących użytki rolne klas I - III, dotyczyć będzie zwartego obszaru gruntów pod inwestycję przekraczającego powierzchnię 0,5 ha, albowiem przestrzeń znajdująca się wokół turbiny nadal będzie wykorzystywana w produkcji rolnej, w związku z czym grunty te nie wymagają zmiany przeznaczenia. Zdaniem organu chybione jest również stwierdzenie skarżącego o zastosowaniu nieprawidłowej skali mapy stanowiącej załącznik graficzny do uchwalonego planu albowiem powierzchnia obszaru planu wynosi ok. 620 ha i w oczywisty sposób jest obszarem o znacznej powierzchni co w ocenie organu oznacza, iż zaistniał szczególny przypadek, o którym mowa w omawianym przepisie. Organ podtrzymał także stanowisko dotyczące, że na etapie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego tj. w chwili złożenia obwieszczenia z dnia 2 września 2009r., projekt planu jeszcze nie istniał, tak jak i nie istniały wymagane przepisami załączniki oraz stanowiska innych organów. Nadto zdaniem organu, zaskarżona uchwała nie dokonała również zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości skarżącego bowiem nadal może on użytkować je rolniczo, a ich walor kulturalno-turystyczny nie został obniżony, bo jest to teren typowo rolniczy oddalony od zabudowań. Organ podniósł także okoliczność, iż skarżący mając możliwość wyrażenia swojego stanowiska odnośnie projektu planu jeszcze na etapie jego uchwalania, nie złożył nigdy w tym zakresie żadnych wniosków ani uwag, jak również nie brał udziału w przeprowadzonej dyskusji.
Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r., skarżący złożył kolejną replikę do pisma organu, w którym jeszcze raz podniósł argumenty przedstawione w skardze oraz w składanych do tej pory pismach sprzeciwiając się twierdzeniom organu. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył uchwałę nr 1/20011 Zebrania Wiejskiego Sołectwa Browiniec Polski z dnia 6 marca 2011 r., w sprawie budowy zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w bezpośrednim sąsiedztwie sołectwa Browiniec Polski wraz z załączonym do niej protokołem oraz listą obecności.
W trakcie rozprawy sądowej skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte podkreślając, że swój interes prawny wywodzi z faktu, iż działka nr a mapa [...], stanowiąca grunty orne oraz działka nr b mapa [...], użytkowana jako droga, których jest właścicielem, położone są w granicach obszaru planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo tegoż o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów we wskazanych w ustawie przypadkach.
Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Pierwszym zagadnieniem, które należało rozstrzygnąć w rozpoznawanej sprawie było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżący legitymował się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Białej z dnia 5 listopada 2010 r., Nr XXXVII/411/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lokalizacji farmy wiatrowej na gruntach wsi Browiniec Polski – Rostkowice – Wilków. Procesową podstawą kwestionowania powyższej uchwały skarżący uczynił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący swój interes prawny wywiódł z uprawnień właścicielskich do nieruchomości (działka nr b m. [...], stanowiącą drogę oraz działka nr a m. [...], stanowiącą grunty rolne), znajdujących się na obszarze objętym uchwalonym planem. Przedmiotowe działki znajdują się na obszarze oznaczonym w planie RR (EW), dla którego dopuszczono sytuowanie farm wiatrowych, drogi dojazdowe, maszt z urządzeniami do pomiaru mocy energetycznej wiatru, łąki trwałe i pastwiska trwałe, a zgodnie z zasadami zabudowy i zagospodarowania terenu, zakazano sytuowania zabudowy (§ 24 ust. 3 pkt 2).
W doktrynie oraz w orzecznictwie akcentuje się, aby zarzuty skargi dotyczące uchwały zostały przez sąd administracyjny rozpoznane merytorycznie, interes prawny skarżącego musi zostać naruszony. W ten sposób wyłączone spod kontroli sądowej są skargi tych osób, których uprawnienia ani obowiązki nie zostały zmodyfikowane przez zaskarżony akt. Nie można skarżyć się na potencjalne jedynie zagrożenie dla interesu prawnego. Podmiot skarżący musi wskazać jego naruszenie polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (W. Kisiel, w: red. P. Chmielnicki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 815-816 oraz podane tam orzecznictwo, J. Zimmermann, Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego sądu Administracyjnego, w: red. H. Olszewski, B. Popowska, Gospodarka – Administracja – Samorząd, Poznań 1997, str. 615-616).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, podjęta przez Radę Miejską w Białej w dniu 5 listopada 2010 r., uchwała stanowiąca przedmiot kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu narusza obiektywny porządek prawny i interes prawny skarżącego. Skoro bowiem w niniejszej sprawie skarżący posiada nieruchomości położone bezpośrednio na obszarze objętym kwestionowanym planem i ustalenia tego planu określają w sposób wiążący przeznaczenie tych nieruchomości stanowiąc o utracie prawa do jakiejkolwiek zabudowy, to samo to wystarczy do uznania, że interes prawny skarżącego został naruszony.
Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały wykazało, że narusza ona zasady sporządzania planu miejscowego.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 z poz. 717 ze zm., dalej ustawą.) naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powoduje nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części. W powołanym przepisie ustawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzana planu" oraz "trybu jego sporządzania". Tryb sporządzania odnosi się do czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. Natomiast zasady sporządzania dotyczą całego aktu obejmującego część graficzną i tekstową zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zawartość planu miejscowego określają art. 15 ust. 1 i art. 17 pkt 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy., przedmiot określa art. 15 ust. 2 i 3, natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, skalę opracowań kartograficznych, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardy oraz sposób dokumentowania prac planistycznych) określa art. 16 ust. 1 ustawy oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 tegoż artykułu rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). W przypadku naruszenia zasad sporządzania planu ustawodawca nie wymaga, aby przedmiotowe naruszenie miało charakter istotny. Oznacza to, że każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 254).
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić trzeba, że art. 28 ust. 1 ustawy ustanowił dwie przesłanki oceny zgodności z przepisami uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego: po pierwsze, przesłankę materialnoprawną, a mianowicie uwzględnienie zasad sporządzania planu miejscowego, po drugie, przesłankę formalnoprawną, a mianowicie zachowanie procedury sporządzania planu i właściwości organu.
W rozpatrywanej sprawie podnieść należy, że Rada Miejska w Białej podejmując zaskarżoną uchwałę związana była treścią art. 20 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji tego unormowania wprowadzonej ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 130, poz. 871) zmieniającej min. ustawę z dniem 21 października 2010 r., która w art. 1 pkt 6 nadała nowe brzmienie art. 20 ust. 1 ustawy poprzez zastąpienie wyrażenia "zgodności planu ze studium" słowami "nie narusza ustaleń studium". Na mocy art. 4 ust. 2 tej ustawy nowelizującej - do procedur planistycznych nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Mając na uwadze powyższe podnieść należy, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, stwierdzenie zgodności projektu planu ze studium następuje przed uchwaleniem planu. Jeśli rada gminy uzna, że projekt planu przedstawiony do uchwalenia nie jest zgodny ze studium, może stwierdzić konieczność dokonania zmian w projekcie zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy. Stwierdzenie zgodności planu ze studium jest zatem czynnością towarzyszącą uchwaleniu planu, ale następuje przed jego uchwaleniem. Wymóg przewidziany w art. 20 ust. 1 ustawy zostanie spełniony zarówno, gdy zostanie podjęta odrębna uchwała w tym przedmiocie, jak i wówczas gdy uchwała o zgodności projektu planu z ustaleniami studium podjęta zostanie w części wstępnej uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tak: NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. II OSK 1863/2006, ONSA i WSA z 2008 r. Nr 1. poz. 14). Dokonanie tej czynności jest warunkiem uchwalenia planu, ale czynność ta nie musi przybierać formy odrębnej uchwały. Może być wyrażona także w treści planu, bądź może stanowić załącznik do uchwały o planie (patrz, między innymi wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. II OSK 1863/06).
W zaskarżonej uchwale, stwierdzenie zgodności projektu ze studium zostało umieszczone w sentencji uchwały tj. zaraz po powołaniu podstawy prawnej projektu uchwały, a przed słowami "Rada Miejska uchwala co następuje", co w istocie doprowadziło, że opisywana zgodność projektu planu ze studium nie została formalnie stwierdzona. Aby można było mówić o stwierdzeniu zgodności projektu uchwalanego planu ze studium, stwierdzenie takie winno zostać wyrażone w treści merytorycznej uchwały, które winno zostać dodatkowo oznaczone odrębnym paragrafem. Powyższe doprowadziło do naruszenia trybu procedury planistycznej poprzez pominięcie stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium. Pominięcie trybu procedury planistycznej wyczerpuje znamiona istotnego naruszenia trybu ustawy, co z kolei przesądza o nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Niezależnie od powyższego naruszenia, wyjaśnić należy, iż Sąd odniósł się do przedstawionych zarzutów skarżącego, w tym dokonał oceny zaskarżonego planu miejscowego pod względem jego zgodności z ustaleniami studium.
Podnieść należy, iż jedną z podstawowych zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest przestrzeganie zgodności treści tego planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 114/08, LEX nr 497581).
Mając na uwadze związanie organu treścią art. 20 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym sprzed w/w nowelizacji wskazać należy, iż uchwalony plan miejscowy winien być nie tylko spójny, ale i zgodny z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Biała (uchwała nr XX/235/08 Rady Miejskiej w Białej z dnia 28 listopada 2008 r.). Pojęcie "zgodności" uchwalonego planu ze studium oznacza silniejszy stopień związania niż we wcześniej używanych terminach "spójność" czy "niesprzeczność" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 114/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1028/07, opubl. w LEX nr 384313).
Tymczasem jak wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Biała, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Białej z dnia 28 listopada 2008 r., nr XX/235/08, dla obszarów oznaczonych symbolem P2 – "Obszary Produkcji Energii ze Źródeł Odnawialnych – Tereny Niskiego Ryzyka Lokalizacji Obiektów Energetyki Wiatrowej", w ramach warunków lokalizacji farm wiatrowych, dla obiektów energetyki wiatrowej, przewidziana została ich wysokość do 150 m do szczytu śmigła. W uchwalonym natomiast projekcie planu, w § 24 ust. 4 pkt 6 przyjęta została, inna niż w studium całkowita wysokość elektrowni wiatrowej, bo wynosząca 170 m +3%, mierząc od naturalnego poziomu terenu, w tym wysokość wierzy 120 m. W konsekwencji, w ocenie sądu administracyjnego, powyższe potwierdza niezgodność planu z ustaleniami studium dla przedmiotowego terenu. O powyższej niezgodności planu ze studium, poinformował zresztą sam organ w odpowiedzi na skargę, w której podał, że Rada Miejska w Białej dopuściła się w planie przyjęcia większej wysokości elektrowni wiatrowych (170m) niż ustalone to zostało w studium (150m), co jednakże podyktowane zostało uwzględnieniem niskich walorów środowiska, przyrody i krajobrazu obszaru objętego planem, a także bezpieczeństwem mieszkańców jak i wstępnym wynikom mocy elektrycznej wiatru. Podnieść należy, iż wskazane okoliczności nie uzasadniają przyjęcia innej wysokości niż, ta która w sposób wyraźny i szczegółowy określona została w studium. Stopień związania planu z ustaleniami studium zależy, w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium - silniejszy lub słabszy. Do przyjęcia innej wysokości mogłoby dojść tylko w przypadku uprzedniej zmiany tego zapisu w studium. W konsekwencji, w ocenie sądu powyższe potwierdza niezgodność planu z ustaleniami studium.
Nie jest natomiast zasadny drugi zarzut odnoszący się do braku zgodności planu ze studium, a dotyczący nieuwzględnienia zakazu ujętego w studium lokowania farm na obszarach rolnych (R1) o wysokich walorach produkcyjnych, stanowiących użytki rolne (głównie grunty orne) przydatne dla intensywnej produkcji roślinnej i zwierzęcej, o dominującej I-III klasie bonitacyjnej, czy też na terenach zagrożonych silną erozją, gdyż farma wiatrowa zlokalizowana została na obszarze, co do którego studium wyznacza obszary P2 – produkcji energii ze źródeł odnawialnych, stanowiących tereny niskiego ryzyka lokalizacji obiektów energetyki wiatrowej, na których można lokować elektrownie i tylko tam zostały one przyjęte w uchwalonym planie. W szczególności zgodnie z przedstawioną dokumentacją elektrownie wiatrowe nie są zlokalizowane na obszarach o zagrożeniu silną erozją.
Naruszeniem ustawowo określonych zasad sporządzania planu, w rozumieniu art. 28 ustawy, jest również sporządzenie planu miejscowego o skali innej niż dopuszczona przez przepisy rangi ustawowej. W tym zakresie wskazać należy na art. 16 ust. 1 ustawy stanowiący, że plan miejscowy sporządza się w skali 1:1.000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, przy czym w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2.000. Jak wynika z § 1 ust. 2 oraz z załącznika graficznego do zaskarżonej uchwały część graficzna planu sporządzona została w skali 1 : 2.000, przy czym zdaniem sądu nie zaistniała szczególna okoliczność zastosowania innej skali niż skala podstawowa 1 : 1000. Wskazać należy, iż skalę 1:5000 ustawa dopuszcza jedynie w przypadku planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy (por.: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/10; prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 76/11). Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego choć zawiera postanowienia dotyczące przeznaczenia gruntów do zalesienia (tereny oznaczone na rysunku planu symbolem ZLp) oraz wprowadza zakaz zabudowy (tereny oznaczone na rysunku planu symbolami RZ, ZN, to jednak nie został sporządzony wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy. Wskazać należy, iż w planie dla terenów sportu i rekreacji - oznaczonych w planie symbolem US przewidziana została zabudowa. Nie można też zapominać, że plan ten powstał także w celu umożliwienia lokalizacji elektrowni wiatrowych z infrastrukturą (tereny na rysunku planu symbolem RR(EW). Co za tym idzie plan miejscowy winien być sporządzony w skali 1 : 1.000. Nieuzasadnionym zatem było zastosowanie przez organ skali 1 : 2.000 wobec przyjęcia, iż obszar objęty planem stanowi znaczną powierzchnię, która w myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Zdaniem sądu administracyjnego wbrew twierdzeniom organu skala mapy planu (1 : 1000), nie uniemożliwia też prawidłowego ustalenia przeznaczenia terenu w planie, odczytu linii rozgraniczających tereny o różnych sposobach użytkowania lub różnych zasadach gospodarowania oraz ich symboli.
Nie bez znaczenia pozostaje również zarzut skarżącego dotyczący, iż przedstawiona przez inwestora, a więc podmiotu bezpośrednio zainteresowanego podjęciem uchwały, dokumentacja:"Inwentaryzacja chiropterologiczna terenu farmy wiatrowej w Białej", "Monitoring ornitologiczny – przedrealizacyjny obszaru planowanej lokalizacji farmy elektrowni wiatrowej w rejonie miejscowości "Olbrachcice", "Ocena i waloryzacja siedlisk przyrodniczych na terenie lokalizacji wiatrowych w okolicach Olbrachcic i Solca w gminie Biała", wraz z opracowaniem ekofizjolograficznym sporządzonym dla miasta i gminy Biała. (2007 r.) oraz opracowaną ekofizjografią problemową obejmującą "Analiza i waloryzacja krajobrazu terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych na obszarze gminy Biała, w rejonie Krobusz – Gostomia – Solec, Biała – Olbrachcice i Browniec Polski – Rostkowice – Wilków (2009 r.). następnie wykorzystana została do sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko. Zarówno z dyspozycji art. 17 pkt 4 ustawy, jak również z art. 51 ustawy o udostępnianiu informacji wynika, iż prognozę sporządza organ w oparciu o opracowane stosownie do stanu współczesnej wiedzy i metod oceny. W omawianej sprawie dokumentacja w oparciu, o którą sporządzono prognozę oddziaływania na środowisko sporządzona została nie przez organ, a przez inwestora. W ocenie Sądu fakt ten może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego działania organu, który w ramach własnych środków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, powinien był sporządzić wszystkie opracowania do prognozy oddziaływania na środowisko, a nie opierać się na tych które zostały przedstawione przez inwestora. Podnieść bowiem należy, iż co prawda prognoza oddziaływania na środowisko nie ustanawia powszechnie obowiązujących przepisów prawnych, nie jest bowiem aktem kierownictwa wewnętrznego, ani aktem normatywnym, tym nie mniej zawiera w swej treści dane o przewidywanych przyrodniczych skutkach gospodarowania przestrzenią poprzez które w istotny sposób może wpływać na treść samego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym na treść prawa powszechnie obowiązującego. W tym kontekście zastrzeżenie Sądu budzi również przygotowana na zlecenie inwestora prognoza skutków finansowych.
Kolejnym stwierdzonym przez Sąd uchybieniem jest brak jakiegokolwiek uzasadnienia przez organy planistyczne przyjętych w zaskarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozwiązań, co uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny czy uchwalając zaskarżoną uchwałę Rada Miejska w Białej działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, czy też przekroczyła granice przysługujących jej w tym zakresie uprawnień. Wymaga podkreślenia, iż władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru absolutnego i nie może być realizowane dowolnie. Uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rada gminy związana jest bowiem przepisami prawa, w tym prawa europejskiego, zasadami konstytucyjnymi i przepisami ustaw materialnoprawnych i tylko w tych granicach wyznaczyć można władztwo planistyczne przysługujące gminie. W myśl art. 140 kodeksu cywilnego (dalej k.c.) w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustaw i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z kolei w myśl wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasady proporcjonalności, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów bardzo wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zaznaczyć należy, iż uprawnienia przyznanego w art. 3 ust. 1 ustawy gmina nie może wykonywać dowolnie. W art. 1 ust. 2 ustawy zawarto katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina zobowiązana jest w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniać nie tylko potrzeby interesu publicznego, czy też wymagania ładu przestrzennego i potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, lecz także walory ekonomiczne przestrzeni, prawo własności, walory architektoniczne i krajobrazowe czy też wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia (art. 1 ust. 2 ustawy). Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Oznacza to konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego z jednej strony, a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli z drugiej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Bk 42/08, Lex nr 483139).
Podkreślić przy tym trzeba, iż postulat uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań prawa własności oznacza między innymi takie zagospodarowanie przestrzeni w zakresie funkcji danego terenu, które umożliwi harmonijne, optymalne w danym przypadku, warunki korzystania z prawa własności nieruchomości. Warunki takie winny sprzyjać spokojnemu, bezkonfliktowemu wykonywaniu prawa własności i w miarę możliwości eliminować ryzyko powstawania sporów sąsiedzkich na gruncie art. 144 k.c. Wprowadzenie w planie funkcji kolidujących z funkcją dotychczasową bądź wiodącą nie jest wykluczone, musi być jednak uzasadnione szczególnymi okolicznościami przemawiającymi za jej wprowadzeniem i nie może sprowadzać się wyłącznie do uwzględnienia interesu majątkowego gminy.
W zakresie, w którym plan dopuszcza budowę elektrowni wiatrowych i infrastruktury technicznej z nią związanej należy podkreślić, że grunty te będą miały inne przeznaczenie niż rolnicze. Rolniczy charakter zachowają pozostałe grunty nie zajęte pod elektrownie. Jeżeli zatem teren, na którym planuje się wzniesienie elektrowni wraz z drogami dojazdowymi do nich stanowi użytki rolne klasy I-III i jeżeli ich zwarty obszar przekracza 0,5 ha, to wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Z powyższego obowiązku nie zwalnia pismo z dnia 17 kwietnia 2007r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departament Gospodarki Ziemią. Jest to stanowisko organu, ale udzielone nie w sprawie prac planistycznych nad zaskarżoną uchwałą. Organ zatem powinien wykazać, że zwarty obszar elektrowni i dróg dojazdowych do nich nie przekracza 0,5 ha dla gruntów klasy I-III. Tylko wówczas będzie możliwe zwolnienie z obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów.
Dokonując analizy akt administracyjnych sprawy stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przed podjęciem zaskarżonej uchwały została wyczerpana procedura planistyczna określona w art. 17 ustawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Burmistrz Gminy Białej po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego ogłosił w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także przez komunikat o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wyłożył ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni. Powiadomił także (obwieszczenie z dnia 2 września 2009 r.) na piśmie, (ogłosił w prasie, na stronie internetowej BIP urzędu, obwieścił na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Białej, przekazał sołtysom miejscowości Browiniec Polski, Rostkowice, Wilków stosowne zawiadomienia) o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu.
W tym miejscu Sąd zauważa, iż nawet gdyby zarzut dotyczący braku wywieszenia obwieszczeń informacyjnych o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz o wyłożeniu zaopiniowanego i uzgodnionego projektu planu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko na tablicy ogłoszeń
w miejscowościach Browiniec Polski, Rostkowice, Wilków okazałby się zasadny to i tak nie można uznać, iż stanowiłby on istotne naruszenie trybu podejmowania uchwały, albowiem społeczność lokalna mogła dowiedzieć się o czynnościach organu w inny sposób – chociażby korzystając z internetu.
Odnosząc się do zarzutu, iż obwieszczenie z dnia 2 września 2009 r., nie zawierało informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym została ona wyłożona do wglądu, wskazać należy za organem, iż na tym etapie organ nie był w posiadaniu dokumentacji, o której mowa w art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w związku z czym nie było też konieczności informowania o możliwości zapoznania się z nią.
Podnieść należy, iż organ zorganizował także w dniu 5 października 2010 r. dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami, wyznaczając w ogłoszeniu termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogły wnosić uwagi dotyczące projektu planu, (art. 17 pkt 1, i 11 oraz art. 18 ust. 1 i 2 ustawy.). Poinformował, również wszystkich zainteresowanych udziałem w postępowaniu w sprawie strategicznej oceny oddziaływania projektu planu na środowisko o miejscu i terminie wyłożenia projektu planu wraz z niezbędną dokumentacją sprawy jak również o możliwości wnoszenia uwag i wniosków wypełniając w ten sposób również wymogi art. 39 ust. 1 pkt 2. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Z protokołu z przeprowadzenia dyskusji publicznej wynika, że dyskusja odbyła się z udziałem osoby reprezentującej inwestora, projektanta, kierownika Referatu Inżynierii Komunalnej. Skarżący nie skorzystał z przysługującego prawa do wniesienia uwag do projektu planu, a więc zarzuty skarżącego, co do prowadzenia procedury planistycznej z pominięciem jego udziału, należy ocenić jako bezzasadne.
Zważywszy na powyższe chybiony jest zarzut skarżącego odnoszący się do braku przeprowadzenia przez organ konsultacji społecznych w trybie uchwały nr XXIII/235/05 Rady Miejskiej w Białej z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Biała. W tym zakresie zgodzić należało się z twierdzeniem organu, że wobec zachowania procedury planistycznej określonej w art. 17 ustawy, nie było już potrzeby prowadzenia konsultacji w trybie w/w uchwały.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona uchwała narusza zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w istotny sposób narusza tryb sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z czym należało w oparciu o przepis art. 147 § 1 P.p.s.a., orzec jak w punkcie I sentencji wyroku. Z mocy art. 152 P.p.s.a Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło