II GSK 1027/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-29
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Kuba, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak danych w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej w dniu kontroli, mimo późniejszego uzupełnienia, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak danych w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej w dniu kontroli, uniemożliwiający weryfikację stosowania nawozów zgodnie z programem, jest równoznaczny z nieprowadzeniem rejestru i stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności, nawet jeśli dane zostały uzupełnione później. Obowiązek prowadzenia rejestru na bieżąco jest kluczowy dla możliwości weryfikacji zobowiązań beneficjenta.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. Ł. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Kontrola wykazała brak wpisów w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej dotyczących ilości stosowanych nawozów. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1206/11 w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 14 lutego 2012 r. oddalił skargę W. Ł. (zwanego także: wnioskodawcą, skarżącym) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2010 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wpłynął wniosek W. Ł. o przyznanie płatności na rok 2010 wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. W dniu [...] grudnia 2010 r. inspektorzy przeprowadzili kontrolę podstawowych wymagań związanych z realizacją programu rolnośrodowiskowego, natomiast w dniu 10 marca 2011 r. kontrolę powierzchni wytypowanych działek rolnych. Raporty z kontroli przekazano producentowi (w celu zapoznania się z wynikami inspekcji) oraz Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w G. W. Ł. wniósł w dniu [...] marca 2011 r. pisemne oświadczenie o uzupełnieniu rejestru działalności rolnośrodowiskowej na podstawie prowadzonych notatek. Kontrola w zakresie powierzchni działek rolnych nie wykazała żadnych nieprawidłowości.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. wnioskodawcy przesłano poprawiony raport z czynności kontrolnych z dnia [...] marca 2011 r., w którym przywrócony został kod pokontrolny 03 - rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. W odpowiedzi producent wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w poprawionym protokole, natomiast Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował producenta o podtrzymaniu wyników kontroli.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G., po rozpatrzeniu wniosku W. Ł. orzekł o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.
Organ wydając decyzję powołał się m. inn. na przepisy art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64 poz. 427 ze zm.) dalej; ustawa o wspieraniu, art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), § 2 ust. 1, § 4 ust. 2 pkt. 2, § 7 pkt 1, § 27 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009 r., rozporządzenie, w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 i Nr 214, poz. 1349 ze zm.). art. 10 ust. 3, art. 16 ust. 2, ust. 5, ust. 6, art. 18 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74, z późn. zm.), art. 15 ust. 1, art. 17, art. 26 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...) (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.) dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, art. 12 ust. 1 lit. d i ust. 3, art. 23, art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE), 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 2 grudnia 2009) dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Organ wydając decyzję wskazał, że producent nie wywiązał się z zobowiązania do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, co zgodnie z § 27 ust. 6 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. skutkuje odmową przyznania płatności na dany rok.
Wnosząc odwołanie W. Ł. podniósł, że w raporcie z pierwszego etapu kontroli inspektorzy na stronie 18 w ustaleniach końcowych wpisali kod GR5 – uchybienie szczegółowe, natomiast w formularzu kontroli wymogów wspólnych dla wszystkich pakietów i wariantów kontrolujący zaznaczyli, że rolnik nie prowadził rejestru dla całego gospodarstwa w odniesieniu do nawozów naturalnych i mineralnych. Jego zdaniem taki rejestr był prowadzony i został udostępniony do wglądu inspektorom w dniu [...] grudnia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W odniesieniu do zarzutu nieuprawnionego poprawiania przez Biuro Kontroli na Miejscu raportu kontroli z dnia [...] marca 2011 r. organ II instancji uznał postępowanie BKM za zgodne z obowiązującymi przepisami oraz procedurami w zakresie prowadzenia kontroli na miejscu, ponieważ podpisanie protokołu z czynności kontrolnych bezpośrednio po zakończeniu kontroli, nie stanowi przeszkody dla wprowadzenia zmian, czy korekt w raporcie podczas jego kontroli formalnej, przy czym warunkiem obowiązywania poprawionego raportu jest jego przesłanie producentowi rolnemu celem zapoznania się z wniesionymi korektami oraz umożliwienia wniesienia ewentualnych zastrzeżeń, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce.
Odnosząc się do uznania przez Kierownika BP w G. braku szczegółowych informacji o nawożeniu za jednoznaczne z brakiem prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że beneficjent powinien dołożyć należytej staranności, aby wypełnić warunki na jakich przyznano mu pomoc. Jednym z takich warunków jest prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z instrukcją wypełniania rejestru. Oznacza to, że niezastosowanie się do instrukcji skutkuje narażeniem się na zarzut nieprawidłowego prowadzenia rejestru. Wskazano na brak stosownych zapisów w rejestrze odnośnie dawek i rodzajów zastosowanych nawozów co uniemożliwiło zweryfikowanie inspektorom poziomu nawożenia określonego w planie rolnośrodowiskowym, a w konsekwencji czyniło niemożliwym ocenę realizacji przez producenta programu rolnośrodowiskowego.
Ponadto organ wyjaśnił, że wnioskodawca był zawiadomiony o kontroli, a zatem miał czas, aby przygotować wszystkie dokumenty niezbędne podczas kontroli. Takim dokumentem był rejestr działalności rolnośrodowiskowej, który powinien być prowadzony na bieżąco, a fakt późniejszego przedstawienia prawidłowo prowadzonego rejestru działalności rolnośrodowiskowej, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż nie odzwierciedla stanu faktycznego stwierdzonego w dniu kontroli tj. w dniu [...] grudnia 2010 r.
Na decyzję organu II instancji W. Ł. wniósł skargę do WSA w B., podnosząc, że rejestr działalności rolnośrodowiskowej był prowadzony w jego gospodarstwie i został udostępniony do wglądu inspektorom w dniu [...] grudnia 2010 r. Fakt ten został potwierdzony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, że rejestr może zostać zakwalifikowany jako nierzetelny, lecz nie upoważnia do stwierdzenia jego całkowitego braku. Ponadto uznał, że przesłany w maju 2011 r. kolejny raport z kontroli, na str. 6 został sfałszowany i zaparafowany z datą [...] maja 2011 r. bez wiedzy i zgody strony, co doprowadziło do manipulowania zgromadzoną dokumentacją na niekorzyść wnioskodawcy. Podniósł, że właściwe w sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa, nie przewiduje 100% sankcji za nierzetelne prowadzenie rejestru. Ponadto skarżący nie zgodził się z ustaleniami poczynionymi przez organ odwoławczy, jakoby inspektorzy podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2010 r. zastosowali kod 03, ponieważ na str. 18 raportu z czynności kontrolnych widnieje kod GR5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2012 r. oddalił skargę W. Ł. Za okoliczność bezsporną uznano, że [...] grudnia 2010 r., w pierwszym etapie kontroli stwierdzono, że rolnik nie dokonuje wpisów dotyczących ilości stosowanych nawozów, uniemożliwiając obliczenie dawek azotu zastosowanych w całym gospodarstwie. Po przeprowadzonej kontroli raport uzupełniono, co znalazło odzwierciedlenie w protokole z [...] marca 2010 r.
Oceniając podane okoliczności na tle obowiązującego stanu prawnego podkreślił, że rolnik przystępując do programu rolnośrodowiskowego podejmuje zobowiązanie stosowania reguł określonych przez odpowiednie procedury. Z obowiązku takiego mogą producenta zwolnić jedynie zdarzenia mające charakter siły wyższej lub inne o charakterze nadzwyczajnym. Natomiast, zdaniem Sądu I instancji brak danych w rejestrze nie wystąpił z powołanych powodów ani nie został w sposób przekonywujący usprawiedliwiony. W wyniku kontroli może dojść do wykrycia niezgodności, której skutkiem może być zastosowanie odpowiednio – zmniejszenia lub wykluczenie pomocy.
W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy uznając, że brak danych w dniu kontroli należy zakwalifikować jako przypadek podpadający pod dyspozycję § 27 pkt 6 rozporządzenia. Podczas kontroli w grudniu 2010 r. stwierdzono brak stosownych danych w rejestrze. Kontrola z marca 2011 r. miała ustalić inne okoliczności niż ta, którą przeprowadzono w grudniu 2010 r. Ewentualne poprawki i uzupełnienia danych w terminie późniejszym nie są kwalifikowane jako nieistotne, czy stanowiące podstawę do zmniejszenia płatności. Są zatem przykładem nieprawidłowego wywiązywania się przez przyszłego beneficjenta z przyjętych zobowiązań skutkującym wykluczeniem płatności. Podobnie sposób odnotowywania ustaleń poczynionych przez organ w czasie kontroli nie wpływa na zasadnicze ustalenie, że przystępując do kontroli [...] grudnia 2010 r. rolnik nie zawarł w rejestrze stosownych danych pozwalających na weryfikację prawidłowości wykonania przyjętych na siebie zobowiązań.
Z tych względów Sąd I instancji uznał, że organ wydając decyzję odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowych nie naruszył przepisów prawa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł W. Ł. zaskarżając powyższe orzeczenie w całości i zarzucając:
– naruszenie przepisów postępowania (art. 133 p.p.s.a.) poprzez wydanie orzeczenia bez pełnego oparcia na zgromadzonym w sprawie materiale;
– naruszenie prawa materialnego poprzez błędną subsumpcję normy zawartej w § 27 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy".
W związku z powyższym, skarżący na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w B. do ponownego rozpoznania. A także o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w wysokości zgodnej z normami przepisanymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zaskarżona do WSA decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowo sporządzonej dokumentacji. Ponieważ w dniu kontroli [...] grudnia 2010r. na polu skarżącego zalegała gruba powłoka śniegu kontrolujący nie byli w stanie dokonać weryfikacji prawidłowości udokumentowanego stanu nawożenia pola. W związku z tym kontrola została zakończona dnia [...] marca 2011r. i jeszcze tego dnia strony podpisały bez zastrzeżeń raport. Następnie powołując się na § 7 pkt 3, pkt 4 i 5 "Rozporządzenia MRiRW" autor skargi kasacyjnej wskazał, że dokument z dnia [...] maja 2011r. nie został sporządzony zgodnie z wymogami Rozporządzenia MRiRW i posłużenie się nim przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji jest rażącym naruszeniem prawa. Konsekwencją naruszenia przepisów postępowania przez Sąd wskutek uchybienia art. 133 p.p.s.a. poprzez zignorowanie podstawowego zarzutu skarżącego – wydanie decyzji na podstawie nierzetelnego dowodu oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku przyczyn nieuwzględnienia zarzutu wydania decyzji na podstawie nierzetelnej dokumentacji, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego kasator wskazał, że Sąd pierwszej instancji wyeksponował fakt, że notatki z prac przy nawożeniu były w dniu [...] grudnia 2010r. umieszczone na osobnych kartkach, zamiast wpisane do rejestru i wyciągnął z niego błędny wniosek, że było to równoznaczne z nieprowadzeniem tego rejestru w ogóle. Drugi etap kontroli miał zweryfikować rzeczywisty stan nawożenia gleby, gdyby organ przyjął już w dniu [...] grudnia 2010r., że skarżący nie spełnia wymogów i na podstawie § 27 pkt 6 rozporządzenia MRiRW nie przysługuje mu płatność rolno środowiskowa w danym roku, to przeprowadzenie drugiego etapu kontroli w dniu [...] marca 2011r.nie miałoby już sensu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ) dalej: p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która – co należy podkreślić – w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa ( z uwzględnieniem podziału na jednostki redakcyjne, jeżeli taki podział występuje), które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36).
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a.
Pierwszy zarzut dotyczący "naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez obrazę przepisu art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia bez pełnego jego oparcia na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym" nie odpowiada wymogom prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 133 p.p.s.a. zawiera trzy jednostki redakcyjne, a każda z niech obejmuje zupełnie inne sytuacje. Stosownie do paragrafu drugiego tego artykułu sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, a zgodnie z paragrafem trzecim rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Ani z okoliczności sprawy, ani z uzasadnienia zarzutów skarżącego nie wynika, aby wyrok został wydany z uchybieniem warunków zawartych w § 2 i 3 tego przepisu. Z kolei paragraf pierwszy określa moment, w którym dopuszczalne jest wydanie wyroku, wskazuje, kiedy wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym, określa także moment istotny dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Nakładając obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy ustawodawca nakazuje uwzględnić stan faktyczny istniejący w momencie wydania decyzji. Wskazuje również, że sąd administracyjny nie może samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych ( por. postanowienie NSA z 13 października 2009r., sygn. akt II GSK 844/09, opubl. LEX nr 573545 i przytoczone w nim orzecznictwo). Sąd nie uchybia zatem art. 133 § 1 p.p.s.a., nawet jeśli pominie niektóre zebrane w sprawie dowody. Ponadto zaakceptowanie odmiennej oceny materiału dowodowego przeprowadzonej przez organy, a krytycznie przyjętej przez stronę nie oznacza, że nie orzekał on na podstawie akt sprawy ( por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007r., sygn. akt I FSK 549/06, opubl. w LEX nr 354647 oraz wyroku z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt FSK 2/04, ONSA i WSA z 2004 r., nr 1, poz. 6). Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. działał w zgodzie z zasadami wynikającymi z omawianego przepisu, nie dokonując w szczególności własnych ustaleń, korzystał z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego dokonana przez skarżącego i uznanie przez niego raportu z kontroli za "nierzetelny", nie oznacza, że Sąd pierwszej instancji inaczej oceniając ten raport naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a.
Nie można też uznać za trafną argumentacji wnoszącego skargę kasacyjną, podaną w uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa procesowego, w której wskazuje na przepisy "Rozporządzenia MRiRW", bez podania jakichkolwiek danych umożliwiających identyfikację tego aktu prawnego. Jednocześnie wskazana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej treść poszczególnych paragrafów tego rozporządzenia, nie odpowiada treści analogicznych przepisów ( zawartych w odpowiadających numeracją paragrafach) rozporządzenia Rady Ministrów wskazanego w punkcie drugim skargi, co oznacza, że chodzi o inny akt. Takie zredagowanie zarzutu uniemożliwia zatem ustosunkowanie się do niego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie jest także trafny zarzut skargi kasacyjnej sformułowany w jej uzasadnieniu, iż zaskarżony wyrok został wydany z obrazą art. 141§ 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania. W judykaturze prezentowany jest pogląd, że wskazany przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09). Ponadto przyjmuje się, że aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07). Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej uzasadnienie to zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazuje również jaki stan faktyczny przyjęto za podstawę rozstrzygnięcia oraz wyczerpująco i jasno przedstawia stanowisko Sądu, pozwalając na dokonanie pełnej kontroli instancyjnej przez Sąd drugiej instancji, a stronie na wdanie się w spór. WSA wskazał bowiem, opierając się nie tylko na znajdującym się w aktach protokole kontroli, ale w oparciu o całokształt materiału dowodowego, że w dniu kontroli tzn. [...] grudnia 2010r. stwierdzono, że rolnik nie dokonuje wpisów do raportu dotyczących ilości stosowanych nawozów. Po przeprowadzonej kontroli raport ten uzupełniono, co znajduje odzwierciedlenie w protokole z [...] marca 2010r. Tych okoliczności skarżący w zasadzie nie kwestionuje, a argumentacja podana na poparcie drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji pozwoliło stronie wdać się w spór.
Wobec tego, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieskuteczne, należy przejść do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego – w oparciu o stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także i ten zarzut, podnoszący dokonanie błędnej subsumcji normy wynikającej z przepisu § 27 pkt 6 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. pod ustalony stan faktyczny jest nietrafny, a kontrola decyzji administracyjnej dokonana w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa.
Zgodnie z ww. § 27 pkt 6 rozporządzenia jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o której mowa w § 4ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku. Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że deklarując przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego producent rolny przyjmuje na siebie zobowiązania do spełnienia wszystkich prawnych wymogów otrzymania płatności. Jednym z nich jest obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru działalności rolnośrodowiskowej zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego ( § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Prowadzone w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Jeśli w wyniku kontroli dochodzi do wykrycia niezgodności, to jej skutkiem może być odpowiednio zmniejszenie lub wykluczenie pomocy, przy czym stosownie do art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 " W uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu zmniejszenia, gdy z uwagi na swój rozmiar, zasięg i trwałość, przypadek niezgodności może być uznany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie są jednak uznawane za drobne." W ustawie o wspieraniu w art. 2 pkt 2 wskazuje się, że przez niezgodność należy rozumieć niezgodność w rozumieniu art. 2 pkt. 36 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ( poprzednio analogicznie brzmiący art. 2 pkt 35 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zgodnie z którym "niezgodność" oznacza wszelką niezgodność z wymogami oraz normami.
Celem prowadzenia rejestru rolnośrodowiskowego jest możliwość zweryfikowania stosowanych dawek nawozów, w tym nieprzekraczanie dawek azotu w stosunku do wymagań określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia dla pakietu rolnictwo zrównoważone. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że brak danych w prowadzonym przez rolnika rejestrze uniemożliwia realizację przyjętego celu oraz kontroli należytego stosowania nawozów na gruntach rolnych, które mają znaczenie dla zdrowia. Wobec tego zasadnie organy administracji podciągnęły brak danych w rejestrze w dniu kontroli pod przypadek podpadający pod dyspozycję § 27 pkt 6 rozporządzenia i uznały za równoznaczny z nieprowadzeniem rejestru.
Nie zmienia tej oceny okoliczność, że dane te zostały uzupełnione później, skoro obowiązkiem beneficjenta programu rolnośrodowiskowego było prowadzenie rejestru na bieżąco ( na formularzu udostępnionym przez Agencję), tak, aby stosowne informacje mogły zostać zweryfikowane w dniu kontroli na miejscu, pod kątem przyjętych na siebie przez rolnika zobowiązań.
Pozostała argumentacja skargi kasacyjnej zawarta w uzasadnieniu zarzutu drugiego stanowi polemikę z przyjętym przez Sad stanem faktycznym i zmierza w istocie do podważenia tego stanu faktycznego. Nie może to stanowić skutecznego uzasadnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., FSK 568/04, ONSA WSA 2005, nr 4, poz. 67; por. także wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., II OSK 209/05, LEX nr 206991).
Z tych wszystkich przyczyn NSA, uznając skargę za bezzasadną, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. dostąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega rozpoznaniu przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło