II SA/Go 93/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant odwołany ze stanowiska komendanta komisariatu, a następnie przeniesiony do dyspozycji, który został mianowany na niższe stanowisko służbowe, zachowuje prawo do uposażenia przysługującego na poprzednio zajmowanym stanowisku?Ratio decidendi
Policjant odwołany ze stanowiska komendanta komisariatu, przeniesiony do dyspozycji i następnie mianowany na niższe stanowisko służbowe, nie zachowuje prawa do uposażenia przysługującego na poprzednio zajmowanym stanowisku po upływie sześciu miesięcy od odwołania. Ustawa o Policji reguluje tę kwestię odrębnie od przepisów dotyczących przeniesienia na niższe stanowisko, a stosunek służbowy z powołania nie korzysta z takiej samej ochrony prawnej jak stosunek z mianowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta P.K., który został odwołany ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji i przeniesiony do dyspozycji. Następnie powierzono mu pełnienie obowiązków na niższym stanowisku zastępcy dyżurnego, co wiązało się z obniżeniem uposażenia. Policjant wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o Policji, Konstytucji oraz K.p.a., w tym naruszenie prawa do zachowania dotychczasowego uposażenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi P.K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia powierzenia obowiązków służbowych oraz mianowania na stanowisko oddala skargę.
Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 6d ust. 1 oraz art. 6e ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) odwołał z dniem [...] maja 2011 r. P.K. ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji i z dniem [...] maja 2011 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji. Na czas pozostawania do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji organ ten powierzył P.K. z dniem [...] maja 2011 r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Dyżurnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji. Na dzień wydania rozkazu personalnego Nr [...] oraz w okresie pozostawania do dyspozycji przełożonego P.K. zaliczony był do 9 grupy zaszeregowania, z mnożnikiem 2,10 kwoty bazowej, tj. 3.200 zł miesięcznie i dodatkiem funkcyjnym w kwocie 995 zł miesięcznie. Przed powołaniem na stanowisko Komendanta Komisariatu Policji P.K. pełnił służbę na stanowisku Naczelnika Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji.
Po upływie sześciomiesięcznego terminu wskazanego w art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji cofnął z dniem [...] listopada 2011r. powierzenie P.K. obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji i cofnął dodatek funkcyjny I kategorii w wysokości 995 zł miesięcznie oraz mianował na stanowisko Zastępcy Dyżurnego Zespołu Dyżurnych wydziału prewencji Komendy Powiatowej Policji z uposażeniem w 6 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej, tj. 2.670 zł i przyznał dodatek służbowy w wysokości 500 zł.
Uzasadniając powyższy rozkaz personalny Komendant podał m.in., iż w oparciu o dokonaną analizę kadrową stwierdzono, że Komenda Powiatowa Policji nie dysponuje równorzędnym stanowiskiem służbowym w dziewiątej grupie zaszeregowania. Na dzień zakończenia okresu dyspozycji funkcjonariusza czyli na dzień [...] listopada 2011 r. stanowiskiem najbardziej zbliżonym do poprzednio zajmowanego przez P.K. w strukturze KPP było stanowisko zastępcy dyżurnego. W związku z powyższym Komendant powiatowy policji przeprowadził rozmowę z wymienionym funkcjonariuszem, w której poinformował go o wolnych etatach. Funkcjonariusz przyjął do wiadomości zaistniała sytuację organizacyjno-kadrową i zgodził się na mianowanie na stanowisko zastępcy dyżurnego w 6 grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem 1.75 kwoty bazowej w wysokości 2670 zł i dodatkiem służbowym w wysokości 500 zł.
Funkcjonariusz spełniał wymogi formalne do objęcia stanowiska zastępcy dyżurnego określone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz.U. Nr 123, poz. 857 ze zm.). Dodatek służbowy został przyznany na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).
Od powyższego rozkazu personalnego P.K. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zdaniem strony organ pierwszej instancji, realizując swoje prawo do sposobu kierowania jednostką i doboru współpracowników, nie może przekreślać dorobku zawodowego, a co się z tym wiąże, uposażenia podwładnych. Obniżenie uposażenia strony nastąpiło z naruszeniem art. 103 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Według P.K. żaden z przypadków przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wskazanych w art. 103 ust. 3 ustawy o Policji, (przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy oraz przeniesienie na własną prośbę) nie znajduje wobec niego zastosowania.
Ponadto odwołujący się, będący starszym oficerem (podinspektorem) z wyższym wykształceniem, wyznaczony został na stanowisko służbowe przewidziane dla korpusu aspirantów bez wymaganego wyższego wykształcenia. W tym momencie powstała podległość służbowa wynikająca ze stanowiska w stosunku do osób, dla których w przeszłości był przełożonym, piastując stanowisko Naczelnika Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji. Na stanowisko Komendanta Komisariatu policji został powołany w związku z wysoką oceną pracy na stanowisku zajmowanym wcześniej. Nadto zaskarżony rozkaz personalny stanowi przykład niegospodarności środkami publicznymi i zasobami kadrowymi jednostki.
Po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Powiatowego Policji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wskazany w art. 6e ust. 3 ustawy o Policji sześciomiesięczny okres pozostawania do dyspozycji przełożonego pozwala na określenie odwołanemu policjantowi nowego stanowiska służbowego oraz na ustalenie uposażenia związanego z tym stanowiskiem. Ustalenie uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym nie wiąże się automatycznie z pobieraniem pensji w nowo określonej wysokości, albowiem skutek związany z pobieraniem uposażenia w nowej wysokości następuje z upływem 6 miesięcznego okresu licząc od dnia odwołania ze stanowiska. Przepisy ustawy o Policji dotyczące powołania i odwoływania policjantów ze stanowisk komendantów są przepisami szczególnymi i mają zastosowanie tylko do określonej grupy stanowisk. Komendant powiatowy Policji, zgodnie z posiadanymi uprawnieniami może powołać (mianować) policjanta odwołanego ze stanowiska komendanta komisariatu Policji na inne stanowisko służbowe. Ustawa o Policji nie zawiera uregulowań prawnych określających warunki, jakim powinno odpowiadać "nowe" stanowisko służbowe, a więc czy ma to być stanowisko równorzędne z dotychczas zajmowanym, wyższe lub niższe.
Dlatego też, w stosunku do wymienionej grupy policjantów (w tym komendantów komisariatów Policji), przy mianowaniu na stanowisko służbowe nie mają zastosowania postanowienia art. 103 ust. 1 cyt. ustawy, albowiem reguluje on kwestie uposażenia policjantów przeniesionych na niższe stanowisko służbowe, a nie odwołanych. Przepis ten nie ma zastosowania także do policjantów przeniesionych na niższe stanowiska służbowe na podstawie art. 38 ust. 1 lub ust. 2 i 3 cytowanej ustawy.
W stosunku do P.K. w pełni zastosowano wskazane powyżej uregulowania prawne, albowiem po odwołaniu ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji wymieniony oficer został przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji z zachowaniem przez okres 6 miesięcy prawa do dotychczasowego uposażenia. W związku z upływem 6 miesięcznego okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji z powierzonym pełnieniem obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Dyżurnego Wydziału Prewencji KPP, dokonano przeglądu stanowisk, na które funkcjonariusz mógłby zostać mianowany i w oparciu o tą analizę stwierdzono, że w KPP brak jest stanowiska równorzędnego, zaszeregowanego w dziewiątej grupie. Jednocześnie wskazano, że na dzień zakończenia dyspozycji stanowiskiem najbardziej zbliżonym do poprzednio zajmowanego w strukturze KPP przez stronę jest stanowisko zastępcy dyżurnego. P.K. został poinformowany o wolnych etatach w KPP i możliwości uwolnienia stanowiska etatowego zastępcy dyżurnego i przyjął do wiadomości istniejącą sytuację, nie wyrażając sprzeciwu na mianowanie go na to stanowisko w 6 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej tj. 2670 złotych i dodatkiem służbowym w wysokości 500 złotych miesięcznie. Strona została zapoznana z warunkami płacowymi na tym stanowisku. Zaskarżona decyzja nie miała charakteru dowolności i podyktowana była potrzebami służby, bowiem uwzględniono zarówno brak możliwości mianowania na równorzędne stanowisko, jak też posiadane przez skarżącego kwalifikacje zawodowe oraz zdobyte w dotychczasowej służbie doświadczenie, a także wzięto pod uwagę akceptację przez P.K. zaistniałej sytuacji organizacyjno-kadrowej w KPP oraz nie sprzeciwienie się na mianowanie go na omawiane stanowisko.
P.K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
- naruszenie art. 6d ust. 1, art. 6e ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1, art. 28 ust. 1 i 1a, art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 37 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z art. 170 p.p.s.a. i postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lutego .2011 r., II SA/Bk 786/10, które miało wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które miało wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podał, iż stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem z mianowania z uwagi na definicję tego stosunku zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy o Policji i nie można twierdzić, aby istniał szczególny stosunek służbowy z powołania. Skoro stosunek służbowy policjanta składa się z mianowania na policjanta
i mianowania (powołania) na stanowisko, to wszystkie przepisy regulujące stosunek służbowy policjanta mają do niego zastosowanie i nie można ich wykładnię rozszerzać, ograniczać lub wyłączać. Wyłączenie wykładnią stosowania wobec policjantów odwołanych ze stanowisk i przeniesionych na niższe stanowisko przepisów art. 38 i art. 103 ust. 1 ustawy o Policji narusza art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Aby wyłączyć stosowanie przepisów ustawy o Policji musi o tym stanowić wyraźnie przepis ustawy o Policji, a nie wykładnia stosowana przez Sąd i Komendanta, co potwierdza również art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto komendant Policji nie może być gorzej traktowany niż zwykły policjant – zakazuje tego wyraźnie art. 32 Konstytucji. Wyrok sądu administracyjnego jak i decyzja zakazująca stosowania w sprawie skarżącego art. 38 i art. 103 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter prawotwórczy, gdyż wprowadza nowy zakaz do tych przepisów, który prawnie nie istnieje, czym narusza istniejący w doktrynie prawnej zakaz wykładni prawotwórczej zwanej również wykładnią contra legem.
Nadto zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lutego 2011 r., II SA/Bk 786/10, powierzenie obowiązków służbowych policjantowi na innym stanowisku jest decyzją administracyjną. Oznacza to, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w chwili obecnej obowiązuje, gdyż Komendant Powiatowy Policji jak i Komendant Wojewódzki Policji nie uchylił jej. Powyższe wskazuje, że zachodzą przesłanki nieważności określone w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. i które należy wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Powyższe w pełni potwierdza naruszenie wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja narusza również wskazane na wstępie przepisy K.p.a. ponieważ nie rozpatrzono sprawy wszechstronnie z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego, gdyż na skutek błędnej wykładni, poprzez naruszenie zakazu wykładni prawotwórczej, skarżącego pozbawiono prawa do zachowania uposażenia z wyższego stanowiska służbowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej sąd bada czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jego wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego rozkazu personalnego (decyzji).
Istota niniejszej sprawy sprowadza się przede wszystkim do rozstrzygnięcia, czy i jakie uprawnienia związane z zajmowanym stanowiskiem i uposażeniem zachowuje funkcjonariusz Policji odwołany ze stanowiska komendanta komisariatu Policji. Mianowanie P.K. na stanowisko Zastępcy Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji nastąpiło bowiem w czasie, gdy decyzja o odwołaniu skarżącego z funkcji Komendanta Komisariatu Policji była decyzją ostateczną.
Stosownie do treści art. 6e ust. 1 w związku z art. 6d ust. 1 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) funkcjonariusza zajmującego stanowisko komendanta komisariatu Policji można odwołać w każdym czasie. Zgodnie z art. 6e ust. 3 w związku z art. 6d ust. 1 tej ustawy policjant odwołany ze stanowiska komendanta komisariatu Policji przenoszony jest do dyspozycji komendanta powiatowego (miejskiego) Policji i przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Komendant powiatowy (miejski) Policji zgodnie ze swoimi uprawnieniami mianuje policjanta odwołanego ze stanowiska komendanta komisariatu Policji, który pozostawał w jego dyspozycji, na nowe stanowisko służbowe. Wskazany przepis nie określa precyzyjnie warunków, jakim powinno odpowiadać to stanowisko służbowe, a więc czy to ma być to samo stanowisko służbowe, jakie zajmował funkcjonariusz przed powołaniem czy też wyższe, równorzędne bądź niższe. Obowiązująca przez okres 6 miesięcy od daty odwołania ochrona wartości uposażenia jest zasadniczym przewidzianym w ustawie przywilejem przysługującym osobom odwołanym z funkcji komendanta.
W orzecznictwie sądowym ukształtował się natomiast pogląd, w myśl którego policjant obejmujący stanowisko na podstawie powołania nie ma gwarancji, że po odwołaniu z niego obejmie stanowisko równorzędne stanowisku zajmowanemu z powołania, jednakże odwołany funkcjonariusz nie traci gwarancji mianowania na stanowisko równorzędne wobec zajmowanego przed powołaniem. Przy mianowaniu wcześniej odwołanego funkcjonariusza na nowe stanowisko organ winien uwzględniać parametry stanowiska służbowego, jakie ten zajmował w służbie przed objęciem stanowiska z powołania (wyrok WSA w Warszawie z 30 lipca 2009 r., II SA/Wa 322/09, LEX nr 553239). Dokonując oceny równorzędności stanowisk służbowych lub jej braku bierze się pod uwagę nie tylko wysokość uposażenia, ale również parametry uposażenia zasadniczego, dodatek do uposażenia zasadniczego i stopień etatowy (wyroki NSA z 19 października 2007 r., I OSK 100/07, LEX nr 427893; z 30 maja 2000 r., II SA 220/00, LEX nr 56609, z 26 listopada 2010 r., I OSK 783/10, LEX nr 745323).
W sytuacji, gdy mianowanie na stanowisko równorzędne wobec stanowiska zajmowanego przed powołaniem nie jest możliwe z przyczyn organizacyjnych i w grę wchodzi mianowanie funkcjonariusza na stanowisko nie spełniające wymogów równorzędnego, mianowanie to powinno być dokonane w trybie określonym w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (wyroki NSA z 8 stycznia 2010 r., I OSK 952/09, LEX nr 595640, I OSK 864/09, LEX nr 595580). Jednym z etapów zastosowania normy przewidzianej w tym przepisie jest wynikające z art. 38 ust. 4 ustawy umożliwienie funkcjonariuszowi wypowiedzenia się co do mianowania, a w konsekwencji w kwestii dalszego trwania stosunku służbowego, bowiem gdy nie wyrazi on zgody na mianowanie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może zostać zwolniony ze służby.
Rozstrzygnięcia organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji zawierają argumentację, iż w związku z upływem 6 miesięcznego okresu pozostawania skarżącego w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji dokonano przeglądu stanowisk, na które funkcjonariusz mógłby zostać mianowany i stwierdzono, że w KPP brak było stanowiska równorzędnego, zaszeregowanego w dziewiątej grupie. Na dzień zakończenia okresu dyspozycji stanowiskiem najbardziej zbliżonym do poprzednio zajmowanego przez stronę w strukturze KPP było stanowisko zastępcy dyżurnego, o czym został on poinformowany. Skarżący przyjął do wiadomości istniejącą sytuację, nie wyrażając sprzeciwu na mianowanie na to stanowisko. Strona została również zapoznana z warunkami płacowymi na tym stanowisku. Zaskarżona decyzja nie miała zatem charakteru dowolności i mianowanie skarżącego na nowe stanowisko odpowiadało potrzebom służby i było zgodne z nabytymi przez niego w czasie służby w Policji kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym. Wysokość przyznanego stronie uposażenia jest zgodna z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatku do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1731 ze zm.), a przyjęty mnożnik kwoty bazowej odpowiada grupie zaszeregowania przewidzianej dla stanowiska zastępcy dyżurnego komendy powiatowej Policji.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji nie narusza przywołanych w niej przepisów ustawy o Policji. W szczególności nie narusza on przytoczonych wyżej art. 6d i 6e oraz art. 103 ust. 1 tej ustawy, w myśl którego policjant przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariuszy Policji przenoszonych na inne stanowisko służbowe, zaszeregowane do niższej grupy uposażenia, a nie funkcjonariuszy, którzy zostali odwołani ze stanowiska komendanta, a następnie przeniesieni do dyspozycji przełożonego, uprawnionego do odwołania ze stanowiska (podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 30 marca 2001 r., II SA 1505/00, LEX 51027 oraz z 20 listopada 2002 r., II SA 3768/01, LEX nr 151417, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 12 października 2007 r., II SA/Ke 496/07 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 19 marca 2007 r., IV SA/Gl 29/06, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl.).
Wskazane wyżej przepisy art. 6c – 6e ustawy o Policji unormowały kompleksowo zagadnienie odwoływania policjantów ze stanowisk zajmowanych na podstawie powołania, zarówno pod kątem materialnym, jak i proceduralnym. Przepisy te określają warunki odwołania, jego następstwa oraz dalsze uprawnienia policjanta, które zabezpieczają jego interesy zawodowe, to jest przeniesienie do dyspozycji, zachowanie prawa do uposażenia przez okres 6 miesięcy w wysokości przysługującej przed odwołaniem.
Brzmienie przepisu art. 6e ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że odwołanie policjanta ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania cechuje się uznaniowością organu i nie ma przy tym wymogu, aby istniały ku temu jakieś szczególne przesłanki czy powody do odwołania. Wynika to z braku ustanowienia w tym przepisie konkretnych kryteriów uzasadniających odwołanie komendanta powiatowego (miejskiego) Policji ze stanowiska przez komendanta wojewódzkiego Policji. Stosunek służbowy policjanta z powołania ma charakter organizacyjny i nie korzysta ze szczególnej ochrony prawnej, charakterystycznej dla mianowania, którego rozwiązanie możliwe jest tylko w przypadkach określonych w ustawie. Brak tej ochrony wynika z istoty samego powołania. Powołanie następuje w celu realizacji określonych zadań i wiąże się zwykle ze sprawowaniem odpowiedzialnych funkcji kierowniczych, a gwarancją realizacji tych funkcji jest pełna przydatność określonej osoby na konkretnym stanowisku służbowym. Powyższy stosunek jest nadto oparty na zaufaniu. Warunkiem powołania, obok fachowości i doświadczenia, jest bowiem także zaufanie, jakim osobę powołaną na dane stanowisko darzy organ powołujący (wyrok NSA z 28 lutego 2007 r., I OSK 325/06).
Za taką wykładnią cytowanego przepisu przemawia również użyte w nim określenie "w każdym czasie", które wskazuje na specyficzną procedurę w stosunku do ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Określenie "w każdym czasie", bez jakiegokolwiek dopełnienia materialnoprawnymi przesłankami ingerowania w stosunek służbowy, sprawia, że regulacja ta zapewnia pełną uznaniowość, a nawet bardzo szeroki zakres swobody w podejmowaniu decyzji przez uprawniony organ (podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyrokach z 12 lipca 2007 r., II SA/Wa517/07, LEX nr 447280 oraz z 30 lipca 2009 r., II SA/Wa 322/09, LEX nr 553239, a także WSA w Kielcach w wyroku z 28 maja 2010 r., II SA/Ke 241/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl.).
Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 i 1a ustawy o Policji. Przepis ten reguluje powstanie w drodze mianowania stosunku służbowego funkcjonariusza jako jednego z rodzajów stosunku administracyjnoprawnego, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, nie odnosi się natomiast do kwestii związanych z zajmowaniem przez funkcjonariusza poszczególnych stanowisk
w hierarchii policyjnej w trakcie trwania tego stosunku służbowego. W szczególności treści tego przepisu nie można odnosić do instytucji powołania i odwołania ze wskazanych w ustawie stanowisk, bowiem problematyka ta została uregulowana odrębnymi przepisami, tzn. art. 6b – 6e ustawy o Policji.
Komendant Powiatowy Policji przed upływem 12 miesięcy od przeniesienia funkcjonariusza do swojej dyspozycji, zobowiązany był więc mianować P.K. na stanowisko równorzędne z poprzednio zajmowanym, zgodne z przygotowaniem zawodowym funkcjonariusza i potrzebami służby. Przy czym przez stanowisko poprzednio zajmowane, zdaniem sądu, należy uznać stanowisko, na które P.K. był poprzednio mianowany, a więc stanowisko Naczelnika sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji (obecnie odpowiadające 9 grupie zaszeregowania). Natomiast przez stanowisko równorzędne należy rozumieć stanowisko należące do tej samej grupy zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego – Dz.U. Nr 152, poz.1732 ze zm.).
Wydany w rozpoznawanej sprawie rozkaz personalny stanowi element realizacji prerogatyw przełożonego polegających na kształtowaniu struktur podległej jednostki oraz prowadzeniu polityki kadrowej w sposób najbardziej odpowiadający efektywnej realizacji ustawowych zadań i obowiązków Policji. Ma on także na celu jak najlepsze wykonywanie zadań nałożonych na Policję przez ustawę, tj. zapewnienie ochrony, bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja bowiem tych celów następuje także poprzez kształtowanie struktur Policji oraz sytuacji kadrowej w sposób najbardziej, według założeń kierownictwa, odpowiadający potrzebom realizacji zadań i obowiązków służbowych.
W ocenie sądu, przy decyzjach personalnych organów Policji, poza kontrolą sądu pozostaje towarzysząca takim decyzjom polityka kadrowa kierownictwa Policji i słuszność jego decyzji z punktu widzenia określonych założeń, co do potrzeby obsady poszczególnych stanowisk i potrzeby ewentualnych przesunięć kadrowych (patrz także: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1295/06 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 220/07 opublikowane w internecie).
Czasowe przeniesienie skarżącego (po jego odwołaniu) do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji, miało między innymi na celu sprawne funkcjonowanie podległych przełożonemu struktur Policji, a także rzeczową ocenę przydatności skarżącego na innym stanowisku służbowym przy uwzględnieniu jego kwalifikacji, stażu oraz dotychczasowego przebiegu służby.
Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy podkreślić, że organ wydający zaskarżony rozkaz personalny obowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Podnoszone zatem przez skarżącego w trakcie rozprawy zarzuty odnośnie do faktu istnienia wolnych stanowisk w datach wcześniejszych niż data wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, nie mogły zostać uwzględnione.
Z tego obowiązku organ wywiązał się, bowiem w analiza akt sprawy wskazuje, iż dokonano przeglądu wolnych stanowisk i analizy struktury organizacyjnej jednostki celem zagwarantowania funkcjonariuszowi mianowanie go na stanowisko równorzędne stanowisku zajmowanemu przed powołaniem. Także skarżący nie kwestionuje, iż w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nie było w KPP Policji innego wolnego stanowiska, które byłoby równorzędne ze stanowiskiem zajmowanym przed jego powołaniem na stanowisko komendanta komisariatu.
Wobec powyższego podjęcie przez przełożonego decyzji o mianowaniu funkcjonariusza, pozostającego w jego dyspozycji, na stanowisko niższe od uprzednio zajmowanego na podstawie mianowania, pomimo, iż z oczywistych względów nie jest sytuacją pożądaną i budzi sprzeciw skarżącego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie narusza obowiązującego porządku prawnego.
W tym miejscu podkreślić jedynie należy, iż po odwołaniu funkcjonariusza Policji ze stanowiska służbowego, wobec braku możliwości mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko spełniające wymogi równorzędności, przy odpowiednim stosowaniu w takiej sytuacji przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, należało jak zasadnie podnosi skarżący propozycję w tym zakresie złożyć mu przy zachowaniu standardów umożliwiających jednoznaczne wypowiedzenie się co do wyrażenie zgody na mianowanie na konkretne stanowisko niższe lub nie. W aktach administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi brak jest dokumentu odzwierciedlającego przebieg takiej rozmowy Komendanta Powiatowego Policji ze skarżącym, aczkolwiek fakt jej przeprowadzenia jest między stronami bezsporny. Także zbieżnie strony twierdzą, iż skarżący w trakcie rozmowy "przyjął tę informację do wiadomości" i nie wyraził w tym zakresie sprzeciwu.
Zasadnie skarżący wywodzi, iż przebieg tak istotnej rozmowy, w świetle powyższych przepisów winien zostać potwierdzony w aktach sprawy stosownym dokumentem, w którym skarżący mógłby jednoznacznie wyrazić swoje stanowisko czy zgadza się na mianowanie na niższe stanowisko w służbie, czy też nie wyraża takiej zgody, co może wszakże skutkować zwolnieniem go ze służby w Policji. Z akt sprawy administracyjnych nie wynika czy skarżący wypowiedział się wyraźnie czy zgadza się na mianowanie na niższe stanowisko. W okolicznościach niniejszej sprawy jednak, skoro taka propozycja została skarżącemu jednoznacznie sprecyzowana i miał on możliwość wypowiedzenia się w tym zakresie, zatem miał możliwość ewentualnej odmowy zgody na mianowanie na zaproponowane stanowisko, czy też odniesienia się do tego w innej formie. Z tych powodów powyższe uchybienie, w ocenie Sądu, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 170 P.p.s.a w związku postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 786/10. W pierwszej kolejności podkreślenia bowiem wymaga, iż ukształtowana w powyższym przepisie zasada związania stron, sądu i organów prawomocnym orzeczeniem sądu dotyczy wywoływania przez to orzeczenie skutków, o których w nim mowa w zindywidualizowanej, skonkretyzowanej sprawie. Wskazane podmioty muszą zatem przyjmować, iż dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
Wskazać, należy iż przywołane w skardze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie zostało wydane w indywidualnej sprawie dotyczącej cofnięcia obowiązków służbowych oraz mianowania na stanowisko P.K., wobec powyższego nie wiązało ono w żadnym zakresie Sądu w niniejszej sprawie.
Sąd zważył, iż niezasadnie skarżący zarzuca zaskarżonemu rozstrzygnięciu wydaniem go w warunkach naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. czyli w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wskazane wyżej okoliczności sprawy jednoznacznie prowadzą do stwierdzenia, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] maja 2011r. o powierzeniu podins. P.K. – policjantowi pozostającemu w dyspozycji z dniem [...] maja 2011 r. pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku zastępcy dyżurnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji (k. 83 akt osobowych), regulował odmienną sytuację faktyczną i prawną, niż późniejszy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Ten bowiem bez wątpienia był wynikiem następstwa przekształcenia stosunku służbowego i upływu czasu pobierania uposażenia na uprzednio zajmowanym stanowisku, jak również potrzeby zapewnienia dalszej właściwej organizacji jednostki Policji. Rozkazem tym nastąpiło cofnięcie wcześniej powierzonych obowiązków, zatem uchylenie skutków w tym zakresie rozkazu personalnego nr [...] oraz mianowanie na nowe stanowisko służbowe.
Stan pozostawania funkcjonariusza Policji "w dyspozycji", w świetle przepisów ustawy o Policji- art. 37a, ma bowiem wyłącznie charakter tymczasowy, organizacyjny, pozwalający w terminie 12 miesięcy zdecydować organowi o zawodowej przyszłości funkcjonariusza z uwzględnieniem potrzeb etatowych Policji. Nie można mu zatem przypisywać jakichkolwiek cech trwałości, czy też mocy kreującej przyszłą treść stosunku służbowego.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów Konstytucji. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczność, że funkcjonariusz Policji w trakcie swej kariery zawodowej sprawował funkcję komendanta komisariatu (lub inne stanowisko obsadzane w drodze powołania) i został z niej odwołany, nie daje gwarancji zachowania w pozostałym okresie trwania stosunku służbowego uprawnień do uposażenia związanych z zajmowaniem stanowiska komendanta, a zwłaszcza tych składników uposażenia, które związane są m.in. ze szczególną odpowiedzialnością wynikającą z zajmowania danego stanowiska. Tego rodzaju składnikiem uposażenia jest właśnie dodatek funkcyjny, którego cofnięcie zaskarżonym rozkazem personalnym skarżący kwestionuje, bowiem stosownie do treści art. 104 ust. 2 ustawy o Policji policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny.
W okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na treść art. 6e ust. 3 ustawy o Policji dodatek ten przysługiwał skarżącemu po odwołaniu ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji, jedynie przez okres sześciu miesięcy od dnia odwołania. Zawarty w skardze zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, odnoszony do relacji między sytuacją prawną funkcjonariusza zajmującego stanowisko z powołania a funkcjonariusza mianowanego, nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na opisaną wyżej różnicę w zakresie stopnia ochrony prawnej stosunku z powołania i stosunku mianowania, a ściślej rzecz biorąc znikomy stopień ochrony prawnej pierwszego z wymienionych stosunków służbowych.
Akceptacja twierdzeń skarżącego, iż policjant odwołany ze stanowiska zachowuje na stałe, na zasadzie ochrony praw nabytych, prawo do swego uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem, musiałaby prowadzić do przyjęcia, że przepis art. 6e ust. 3 zdanie drugie ustawy o Policji jest zbędny w toku wykładni zmierzającej do ustalenia sytuacji prawnej funkcjonariusza odwołanego ze stanowiska. Kłóciłoby się to z jedną z podstawowych zasad wykładni prawa, w myśl której w toku ustalania treści normy prawnej należy uwzględniać wszystkie przepisy prawa odnoszące się do określonego rodzaju okoliczności faktycznych i żaden przepis nie może zostać uznany za "zbędny".
W świetle powyższych okoliczności zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny z [...] listopada 2011 r. o cofnięciu powierzenia obowiązków służbowych i dodatku funkcyjnego I kategorii oraz mianowaniu skarżącego na stanowisko wraz z przyznaniem odpowiadającej temu stanowisku wysokości dodatku służbowego, należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego takich naruszeń prawa, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło