II FSK 1625/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-27
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Anna Dumas, Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości, w przypadku złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przychodu na cele mieszkaniowe, przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła sprzedaż, czy też bieg terminu przedawnienia jest zawieszony do czasu spełnienia warunków do zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożenie oświadczenia o przeznaczeniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe nie powoduje nabycia prawa do zwolnienia podatkowego ani zmiany terminu płatności podatku. Zwolnienie staje się skuteczne dopiero po spełnieniu określonych warunków. Zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W analizowanej sprawie termin przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2008 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. Organ podatkowy dokonał takiego zaliczenia, uznając, że zobowiązanie z 2003 r. nie uległo przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organu. Podatnik w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym nieuwzględnienie przedawnienia zobowiązania z 2003 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie NSA Anna Dumas (sprawozdawca), WSA del. Lidia Ciechomska-Florek, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 35/12 w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz R. B. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic]
Wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 35/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 grudnia 2011 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z 13 grudnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z 21 lipca 2011 r., którym dokonano zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. (w kwocie 1411 zł) na poczet zaległości podatkowej skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 855,57 zł (należność główna) oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 555,43 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 (PIT-36) wykazał nadpłatę w wysokości 1411 zł. Z akt sprawy wynika również, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 21 lipca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 grudnia 2008 r., którą określono skarżącemu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego dokonanej w 1 października 2003 r., w wysokości 5.610 zł, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Gd 915/10, oddalił skargę R. B. na ww. decyzję organu drugiej instancji. Z uwagi na fakt, że na koncie skarżącego widniała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego w wysokości 5.610 zł oraz nadpłata z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 1411 zł organ podatkowy pierwszej instancji dokonał zaliczenia powstałej nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika zgodnie z brzmieniem art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.).
Odnosząc się do zarzut strony w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, na poczet którego dokonano zaliczenia powstałej nadpłaty organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie to nie przedawniło się. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 O.p., a także stanowiskiem przedstawionym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Gd 915/10) zobowiązanie to winno przedawnić się z dniem 31 grudnia 2010 r. Jednak zgodnie z zapisami art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. W związku ze skargą wniesioną przez podatnika w dniu 6 sierpnia 2010 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję wymiarową Naczelnika Urzędu Skarbowego z 18 grudnia 2008 r. określającą skarżącemu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 – bieg terminu przedawnienia został zawieszony, począwszy od dnia 6 sierpnia 2010 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 62 § 1 i § 4 O.p., art. 55 § 2 O.p. w związku z art. 76 O.p. i art. 76a § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym zaliczeniu nadpłaty wynikającej z PIT-36 za 2010 r. na poczet PPR za 07/2003 r.;
2) art. 70 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego w wysokości 5.610,00 zł z dniem 31.12.2010 r. (zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku z 5 kwietnia 2011 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 915/10);
3) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) poprzez sprzeczność ustaleń w nim zawartych z treścią ww. wyroku;
4) art. 217 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 219 O.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości Sąd wskazał, że zgodnie z treścią tego przepisu, a także stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażonym w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 915/10, powyższe zobowiązanie winno przedawnić się z dniem 31 grudnia 2010 r. Jednak zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. W związku ze skargą wniesioną przez podatnika w dniu 6 sierpnia 2010 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 21 lipca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję wymiarową Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 18 grudnia 2008 r., określającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 – bieg terminu przedawnienia został zawieszony, począwszy od dnia 6 sierpnia 2010 r. W związku z wniesioną przez skarżącego 1 sierpnia 2011 r. skargą kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 kwietnia 2011 r. brak prawomocnego orzeczenia, a zatem bieg terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie pozostaje nadal zawieszony.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przerwa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 70 § 1 O.p. w związku art. 28 ust. 2 i 3 i art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 ze zm.), poprzez błędną wykładnię w związku z art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.;
2) art. 70 § 1 i § 6 O.p. w związku z art. 62 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.
3) art. 76 § 1, art. 76a § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.;
4) art. 76 § 1 i art. 76a § 1 i art. 62 § 1, § 4 i art. 55 § 2 O.p. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
5) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) P.p.s.a. w związku z art. 76 § 1 i art. 76a § 1 i art. 62 § 1, § 4 i art. 55 § 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnej akceptacji przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego zaliczenia przez organy pierwszej i drugiej instancji nadpłaty z tytułu PIT-36 za 2010 r. w kwocie 1411 zł na poczet PPR za 07/2003 w następujący sposób: kwota – 855,57, odsetki – 555,43 zł;
6) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i 2 i art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że organy podatkowe obu instancji błędnie ustaliły, iż na podatniku ciąży zaległości podatkowa z tytułu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego, nieprawidłowo zredagowały i uzasadniły postanowienia z dnia 21 lipca 2011 r. i 13 grudnia 2011 r.;
7) art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1, § 6 pkt 2 O.p., w którym Sąd pierwszej instancji bezzasadnie uznał, iż zobowiązanie podatkowe skarżącego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2003 r. nie jest przedawnione ze względu na zwieszenie biegu terminu przedawnienia, podczas gdy w ocenie skarżącego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z ww. tytułu nie uległ zawieszeniu, a zobowiązanie to przedawniło się z dniem 31 grudnia 2008 r.;
8) art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2012 r., w którym Sąd pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny niezgodny z rzeczywistością skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy dlatego podlega uwzględnieniu.
Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 P.p.s.a., tj. zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA). W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia prawa materialnego i zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ze sobą sprzęgnięte merytorycznie, bowiem poprzez ich podniesienie skarżący dąży do wykazania, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął w drodze wykładni prawa, a następnie błędnie zastosował wynik nieprawidłowej wykładni (co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości, na poczet którego zaliczono nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyżej wskazane zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpatrywać łącznie ze względu na specyficzną sytuację, w której prawidłowa wykładnia prawa wymaga łącznego odczytania art. 70 § 1 O.p. (przepis o charakterze materialnym) oraz art. 28 ust. 2 i 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. (przepisy mieszane: materialno-procesowe).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zatem to, czy złożenie przez skarżącego oświadczenia o przeznaczeniu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości przychodu na cele mieszkaniowe warunkujące zwolnienie podatkowe, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. przedłuża okres przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazać w tym miejscu należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 kwietnia 2011r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 915/10, ocenił prawidłowość decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, określającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia przez skarżącego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w dniu 1 października 2003 r. W ww. wyroku Sąd uznał, że mając na uwadze treść art. 70 § 1 O.p., pięcioletni termin przedawnienia tego podatku zaczął biec począwszy od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął dwuletni termin płatności podatku, tj. od końca 2005 r. i upłynął z dniem 31 grudnia 2010 r. Powyższe zapatrywanie na kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości wyrażono również w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, np. w wyrokach NSA z dnia 17 stycznia 2013 r. II FSK 995/11, z dnia 16 listopada 2012 r. II FSK 737/11, z dnia 9 listopada 2012 r. II FSK 665/11, z dnia 19 czerwca 2012 II FSK 2534/10, z dnia 28 czerwca 2011 r. II FSK 311/10. Poglądów tych Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela.
Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., źródłami przychodu jest m.in. odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli to zbycie dokonane zostało przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 tej ustawy, przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł. Z przepisu art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f. wynika, że podatek od przychodu, o którym mowa w ust. 1, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, iż przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. W art. 28 ust. 3 u.p.d.o.f. przewidziano, że jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f., podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami naliczonymi od terminu płatności określonego w ust. 2 do dnia zapłaty w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.
Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych (m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego) powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., to jest z mocy prawa. Podatnik wprawdzie mógł w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży złożyć oświadczenie, że przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f., jednak tylko w przypadku wydatkowania przez podatnika przychodu we wskazanym terminie na określone w ustawie cele, przychód ze sprzedaży nieruchomości lub prawa majątkowego był zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych z mocy prawa. W przeciwnym przypadku na mocy art. 28 ust. 3 u.p.d.o.f podatek był płatny najpóźniej następnego dnia po upływie dwóch lat licząc od dnia dokonania odpłatnego zbycia wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od terminu płatności. Złożenie oświadczenia w trybie art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f nie powodowało nabycia prawa do zwolnienia podatkowego i nie powodowało zmiany terminu płatności podatku. Spełnienie bowiem łącznych warunków, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f., powodowało (w okresie obowiązywania tego przepisu) jednoczesne nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego, a zatem przepis art. 70 § 2 pkt 2 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia nabycia prawa do ulgi podatkowej do dnia wygaśnięcia tego uprawnienia, nie mógł mieć w czasie obowiązywania tego przepisu O.p. (czyli do 1 stycznia 2003 r.) zastosowania w sprawach dotyczących zwolnienia podatkowego, uregulowanego w ww. przepisie u.p.d.o.f. W rozpoznawanej sprawie tym bardziej nie zachodzą wątpliwości na tle art. 70 § 2 pkt 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r., bowiem sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez skarżącego nastąpiła 1 października 2003 r.
Złożenie oświadczenia w trybie art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f nie powodowało nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, lecz było jedynie zapowiedzią spełnienia warunków do zwolnienia. Zwolnienie stawało się skuteczne dopiero, gdy podatnik spełni określone warunki z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) u.p.d.o.f. Wśród przyczyn przerwania lub zawieszenia terminu przedawnienia wskazanych w art. 70 i 70a O.p. nie wymieniono czasu realizacji przez podatnika warunku uprawniającego do uzyskania zwolnienia podatkowego. Stąd wykładania językowa ww. przepisów Ordynacji podatkowej, poszerzona o wykładnię systemową, sięgającą do ww. przepisów u.p.d.o.f., uzasadnia konkluzję, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego - powstałe z mocy prawa - przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła sprzedaż nieruchomości lub praw majątkowych, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f. (takie stanowisko zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny: w uchwale siedmiu sędziów z dnia 23 czerwca 2003 r. FPS 1/03; w wyrokach: z dnia 11 grudnia 2008 r., II FSK 1294/07; z dnia 11 grudnia 2008 r., II FSK 1294/07; także wojewódzkie sądy administracyjne: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2008 r., III SA/Wa 425/07; WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r. I SA/Kr 805/04; WSA w Opolu w wyroku z dnia 13 maja 2009 r., I SA/Op 397/08; dostępne w CBOSA).
Reasumując dotychczasowe rozważania i odnosząc je do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego upłynął w 14 dniu od dnia dokonania odpłatnego zbycia. Podatnik dokonał sprzedaży ww. prawa w dniu 1 października 2003 r., a zatem termin płatności podatku przypadał na dzień 15 października 2003 r. Skoro zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.), to początek biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym powstało zobowiązanie podatkowe (upłynął termin płatności podatku). W rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął z dniem 31 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaaprobował błędny pogląd, powołując się na stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 915/10, zgodnie z którym pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego należało w sprawie obliczyć od końca roku, w którym minął dwuletni termin płatności zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Powyższy błąd jest wystarczający dla uchylenia zaskarżonego wyroku, bowiem zarzuty skargi kasacyjnej podważające prawidłową ocenę Sądu pierwszej instancji w ww. zakresie, są trafne.
W kontekście uznania za zasadny zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego bezprzedmiotowe stało się analizowanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględni powyższą wykładnię art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. i prawidłowo określi moment przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i 3 oraz 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło