VIII SA/Wa 1107/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-22
Skład orzekający: Artur Kot, Sławomir Fularski, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?Ratio decidendi
Fakt posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego sam w sobie nie wyklucza rolnika z prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o ile posiadane gospodarstwo nie absorbuje go w takim stopniu, że uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Definicja zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie obejmuje prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organy administracji miały obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy rolnik faktycznie sprawuje opiekę i czy jego gospodarstwo pozwala na podjęcie zatrudnienia poza rolnictwem.Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pozostawania ojca w związku małżeńskim oraz na status wnioskodawcy jako rolnika podlegającego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że status rolnika wyklucza możliwość ubiegania się o świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt a, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1 i 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., zwana dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), odmówił Z. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, Z. K..
W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść obowiązującego w tej materii przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu dziecka, innym osobom na których ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem
o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ podniósł, że wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne i z tego tytułu opłaca składki na ubezpieczenie społeczne rolników w pełnym zakresie. Jednocześnie strona sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem Z. K. pomagając mu m. in. w ubieraniu się, w utrzymaniu higieny osobistej, porządkach domowych, czy też robiąc zakupy. Ojciec wnioskodawcy Z. K. pozostaje w związku małżeńskim z Z. K.. Na podstawie orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia został zaliczony do pierwszej grupy inwalidzkiej na stałe.
Organ uznał, iż wnioskodawca spełnia pozytywne przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jest bowiem osobą spokrewnioną
w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki i nie podejmuje zatrudnienia
z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Fakt pozostawania jednak przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim stanowi przesłankę wyłączającą przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia. Dodał ponadto, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia sprawy wnioskodawca nie spełniałby warunków objęcia ubezpieczeniem emerytalno - rentowym i zdrowotnym z uwagi na okoliczność podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.
We wniesionym na powyższą decyzję odwołaniu wnioskodawca wniósł
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał przy tym, że jego ojciec pozostaje
w związku małżeńskim z Z. K., która jednak z uwagi na swoją niepełnosprawność nie może sprawować opieki nad mężem. Wyjaśnił także, że rodzice nie są w stanie samodzielnie funkcjonować, dlatego też musi nad nimi sprawować opiekę.
Decyzją znak [...] z [...] października 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że określone art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przesłanki uprawniające do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego muszą być spełnione łącznie i nie może zachodzić żadna z okoliczności wyłączających prawo do przedmiotowego świadczenia określonych w art. 17 ust. 5 powołanego aktu. Jedną z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie przez osobę ubiegającą się o świadczenie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z definicją ustawową pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Praca w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu ustawy, nie stanowi zatem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W ocenie Kolegium wobec faktu, że wnioskodawca jest rolnikiem i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz opłaca stosowne składki, nie można więc uznać, że zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powoływana przez stronę przyczyna nieprowadzenia produkcji rolniczej z uwagi na nieopłacalność, nie stanowi zaś obiektywnej przesłanki uniemożliwiającej prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być uznany rolnik, który musi przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. Sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza bowiem daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne (por. wyrok NSA z 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1987/10; wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 463/10; wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/W 176/11).
W konsekwencji Kolegium za zasadne uznało stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioskodawca posiadający status rolnika nie spełnia przesłanki polegającej na niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, co stanowi podstawę do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Za nieprawidłowe uznało natomiast stanowisko organu pierwszej instancji, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r., sygn. P 27/07 oraz nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, krąg osób uprawnionych do otrzymywania przedmiotowego świadczenia został poszerzony.
Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. K..
W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podał, iż pracownicy którzy przyjmują wnioski w organie pierwszej instancji oznajmili mu, że mimo posiadania gospodarstwa rolnego i podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie ma przeszkód by przedmiotowe świadczenie otrzymał. Przepisy nie wykluczają bowiem takiej osoby, potwierdza to też pouczenie zawarte w formularzu wniosku wydanym przez organ pierwszej instancji. Jak wynika z decyzji tego organu podstawę odmownego rozstrzygnięcia stanowił jednak fakt pozostawania ojca skarżącego w związku małżeńskim, a przyznanie takiego świadczenia uwarunkowane jest posiadaniem przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczenia lekarskiego o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym skarżący zainicjował stosowne postępowanie w celu uzyskania przez jego matkę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Skarżący dodatkowo wskazał, że według dokonanej przez Dyrektora MOPS-u (który wydaje decyzję z upoważnienia organu pierwszej instancji) oceny obowiązujących w tym zakresie przepisów, fakt podlegania ubezpieczeniu rolniczemu nie stanowi przeszkody w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego
z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem, gdyż w czasie kiedy skarżący sprawuje opiekę nad rodzicami, rolnictwem zajmuje się jego żona i niepracująca [...]-letnia córka. Dlatego też skarżący wskutek wydania zaskarżonej decyzji czuje się pokrzywdzony.
Do skargi skarżący m.in. załączył kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] września 2011 r. z którego wynika, że jego matce – Z. K. ustalono od dnia [...] sierpnia 2011 r. znaczny stopień niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji
o odmowie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym ojcem – Z. K..
U podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji legło stwierdzenie, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim - stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy
o świadczeniach rodzinnych. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie stanowi - wbrew literalnemu brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a - negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad taką osobą (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt. P 27/07).
Co zaś się tyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego, to skład orzekający
w sprawie niniejszej nie podziela wykładni przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w wyniku której Kolegium doszło do przekonania, że już sam fakt bycia rolnikiem stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ odwoławczy uzasadnił bowiem odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tym, że skarżący podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników,
a zatem przysługuje mu status rolnika. Z tego też względu, zdaniem organu, skarżącego nie można zaliczyć do osób rezygnujących, czy też niepodejmujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - stosownie do art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Należy podkreślić, iż stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy nie jest odosobnione, albowiem zostało wyrażone m. in. w wyrokach: WSA w Olsztynie
z dnia 19.07.2011 r., sygn. akt: II SA/Ol 521/11, WSA w Bydgoszczy z dnia 25.05.2011 r., sygn. akt: II SA/Bd 379/11 oraz w jednym wyroku NSA z dnia 11.03.2011 r., sygn. akt: I OSK 1987/10 (dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA).
Wypada jednak zauważyć, że w orzecznictwie sądowym prezentowany jest także pogląd przeciwny, przedstawiony m. in. w wyrokach: WSA w Kielcach z dnia 11.05.2011 r. sygn. akt II SA/Ke 229/11, z dnia 11.08.2011 r. o sygn. akt: II SA/Ke 439/11, z dnia 8.09.2011 r. o sygn. akt: II SA/Ke 465/11; WSA w Bydgoszczy z dnia 30.05.2011 r., sygn. akt II SA/Bd 257/11 (dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA), który to pogląd Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela,
a zgodnie z którym fakt posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego, o ile może być on pogodzony z zagwarantowaniem należytej osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Niespornym w niniejszej sprawie pozostaje, że ojciec skarżącego jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, jak również przysługujący skarżącemu status rolnika. W przekazanych przez organ aktach administracyjnych znajduje się zaś orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z którego wynika, że matce skarżącego – Z. K. ustalono od dnia [...] sierpnia 2011 r. znaczny stopień niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie sprawy niniejszej sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy fakt bycia rolnikiem stanowi bezwzględną negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia.
Zdaniem Sądu, sam fakt posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego nie wyklucza rolnika z prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o ile posiadane przez niego gospodarstwo oraz rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje)
z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane w ww. wyroku WSA w Kielcach z dnia 8.09.2011 r.
w sprawie o sygn. akt. II SA/Ke 465/11, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie reguluje w sposób samodzielny przesłanek przyznania tego świadczenia. Mowa jest w nim o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to zaś pojęcie zostało zdefiniowane przez samego ustawodawcę w przepisie art. 3 pkt 22 ww. ustawy, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa
o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Gdyby wolą ustawodawcy był wymóg rezygnacji bądź niepodejmowania działalności polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, wówczas niewątpliwie w definicji zawartej w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostałaby taka działalność wprost wymieniona.
W tym miejscu zauważyć należy, że w przeciwieństwie do innych świadczeń rodzinnych, takich jak zasiłek rodzinny i dodatki do niego, regulując uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, ustawodawca zrezygnował z kryterium dochodowego jako warunku, od którego spełnienia uzależnione jest przyznanie świadczenia. Dlatego okoliczność, czy i jakie dochody skarżący otrzymuje z gospodarstwa rolnego nie mogą mieć wpływu na prawo do tego świadczenia. Natomiast zauważyć należy, iż często zdarza się, że posiadacze małych, niskodochodowych gospodarstw rolnych podejmują zatrudnienie poza rolnictwem. W zależności bowiem od wielkości, czy struktury gospodarstwa rolnego, nie musi ono absorbować rolnika w taki sposób, że nie jest on w stanie podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej mowa
art. 3 pkt 22 powoływanej ustawy. Takiej zaś pracy podjąć nie może, gdyż stoi temu na przeszkodzie obowiązek sprawowania pieczy nad osobą niepełnosprawną, co do której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Brak jest znajdujących uzasadnienie w obowiązujących przepisach, podstaw do uznania, że taki rolnik jest pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć bowiem należy, iż w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały wymienione wszystkie przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego świadczenia. Dokonywanie wykładni rozszerzającej te negatywne przesłanki, a polegającej na uznaniu, że żaden rolnik, bez względu na to, że mógłby i chciał podjąć zatrudnienie o jakim mowa w art. 3 pkt 22 ww. ustawy ale tego uczynić nie może z uwagi na konieczność opieki (bądź który z tego samego powodu z takiego zatrudnienia rezygnował), nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko dlatego, że jest rolnikiem, zdaniem Sądu jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP.
Podkreślić należy, że wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zawarty w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi oczywistą konsekwencję konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną; założyć bowiem należy, że wykonywanie takiej opieki, wobec osoby ze wskazaniami opisanymi szczegółowo w art. 17 ust. 1 pkt 3, wymagającej wielu czynności pielęgnacyjnych o różnych porach dnia i nocy, nie jest możliwe w sytuacji, gdy opiekun pozostaje w zatrudnieniu, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 ustawy, które z oczywistych względów absorbuje znaczną część jego czasu. Taka sytuacja nie musi natomiast co do zasady zachodzić w przypadku opiekuna, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego (i jednocześnie nie jest zatrudniony poza rolnictwem), jeżeli okoliczność ta nie powoduje jego osobistego zaangażowania
w pracę w gospodarstwie w takim wymiarze, który uniemożliwia sprawowanie bieżącej i stałej opieki nad osobą niepełnosprawną.
Przechodząc ponownie na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu przede wszystkim wskazać należy, że organy obu instancji nie podjęły wszelkich kroków do jej wyczerpującego wyjaśnienia, nie zebrały bowiem i nie rozpatrzyły w całości materiału dowodowego, który może mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Po pierwsze organy nie wyjaśniły czy małżonka osoby wymagającej opieki (matka skarżącego) może takiej opieki się podjąć. Jest to o tyle istotne, że skarżący podnosi, iż jego matka nie jest w stanie sprawować tej opieki z uwagi na posiadany znaczny stopień niepełnosprawności. Po drugie organy nie podjęły nawet próby wyjaśnienia czy bezsporny fakt posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego pozwalałby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a pracy takiej nie podejmuje tylko właśnie z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Organy nie ustaliły nawet wielkości tego gospodarstwa, co również może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Właściciel lub posiadacz nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych nie przekraczających 2 ha przeliczeniowych może bowiem uzyskać na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) status bezrobotnego, tj. osoby która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Po trzecie - co najbardziej istotne w niniejszej sprawie - organy nie wyjaśniły czy skarżący rzeczywiście, faktycznie tak jak wskazuje w swoim oświadczeniu osobiście sprawuje codzienną opiekę nad swoim niepełnosprawnym ojcem. W celu sprawdzenia powyższego organy nie podjęły jednak żadnych kroków, które umożliwiłyby ewentualną weryfikację składanego przez skarżącego oświadczenia w tym zakresie. Od wyjaśnienia zaś tej okoliczności zależy czy skarżącemu można przyznać świadczenie o które się on ubiega. Działając w ten sposób organy niewątpliwie uchybiły art. 7 i 77 Kpa, a to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, jak
i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z ww. naruszeniem przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Te uchybienia przesądzają o konieczności uchylenia ww. decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego
w sprawie oraz uwzględnieniu przedstawionej powyżej wykładni przepisów ustawy
o świadczeniach rodzinnych, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło