IV SA/Po 102/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-12
Skład orzekający: Donata Starosta, Bożena Popowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, która nie reguluje wszystkich kwestii wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, która nie reguluje wszystkich kwestii wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, narusza prawo. Brak uregulowania wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego obniżki czynszu, kryteriów dotyczących oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m², warunków zamieszkiwania kwalifikujących do ich poprawy, a także nieuprawnione ograniczenie kręgu osób ubiegających się o lokal (np. poprzez wymóg stałego zameldowania) stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w O. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Ryczywół z dnia 5 lutego 2003 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali z zasobu gminy, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym brak uregulowania wysokości dochodu uzasadniającego obniżki czynszu, kryteriów wynajmu lokali o powierzchni powyżej 80 m², warunków poprawy zamieszkiwania oraz nieuprawnione ograniczenie kręgu osób ubiegających się o lokal. Rada Gminy Ryczywół, uwzględniając zarzuty, zmieniła uchwałę. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej § 1 i § 4 załącznika nr 1.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 1 i § 4 załącznika nr 1 do uchwały oraz określono, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w tej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w O. na uchwałę Rady Gminy Ryczywół z dnia 05 lutego 2003 r. nr IV/32/2003 w przedmiocie zasady wynajmowania lokali mieszkalnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 1 i § 4 załącznika nr 1 do uchwały, 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części opisanej w punkcie 1.
Prokurator Rejonowy w O wniósł do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy w Ryczywole z dnia 5 lutego 2003 r. nr IV/32/2003 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół (dalej Uchwała) zarzucając rażące naruszenie prawa – art. 4 ust. 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, dalej uopl) przez brak uregulowania wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającej zastosowanie obniżek czynszu oraz brak kryteriów dotyczących oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m², nieokreślenie warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy, a także nieuprawnione ustalenie, że o lokal z zasobu gminy mogą ubiegać się wyłącznie osoby, które są zameldowane stale na terenie Gminy Ryczywół, nie posiadające tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego (§ 1 i § 4 Uchwały). Prokurator wskazał przywołując treść art. 4 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 2 uopl, iż uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali powinna kompleksowo i szczegółowo regulować wszystkie wskazane w upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. W zaskarżonej Uchwale brak jest koniecznych rozwiązań wskazanych w ustawie, takich jak wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniająca zastosowanie obniżek czynszu, brak określenia warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy oraz brak kryterium oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80m². Ponadto brak jest jakichkolwiek podstaw, aby do Uchwały wprowadzać unormowania, które postawią w niekorzystnej sytuacji i bezpodstawnie zróżnicują sytuacje osób znajdujących się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych, które być może kwalifikowałyby się do ubiegania się o wynajem lokalu gminnego w świetle uregulowań Uchwały, gdyby nie wprowadzono niekorzystnych dla nich postanowień. W § 4 załącznika nr 1 do Uchwały wprowadzono zapis, że "do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony lub najmu lokalu socjalnego uprawnieni są wnioskodawcy, którzy nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego i: 1) mieszkają w lokalu, w którym na jedną osobę uprawnioną do zamieszkania w tym lokalu przypada mniej niż 5 metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej lub 2) mieszkają w budynkach, co do których została wydana ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę lub 3) mieszkają w pomieszczeniach nie nadających się do zamieszkania na pobyt stały. Natomiast w § 1 załącznika nr 1 Uchwały przyjęto, że lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół wynajmowane są na pisemny wniosek mieszkańców stale zameldowanych na terenie Gminy Ryczywół, którzy mieszkają w trudnych warunkach. Takie określenie w przepisach Uchwały narusza rażąco art. 4 i art. 21 uopl. W myśl wskazanych przepisów ustawy niedopuszczalne jest wyłączenie z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego osób nie spełniających wskazanych wyżej warunków. Krąg osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu jest określony w art. 4 ust. 1 uopl. Jak wynika z tego przepisu uprawnionymi są wszyscy członkowie wspólnoty samorządowej, którzy posiadają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i którzy spełniają jednocześnie kryterium dochodowe. Powołując się na treść art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w części obejmującej § 1 i § 4 załącznika do Uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ryczywół uwzględniając zarzuty podniesione przez Prokuratora przesłała uchwałę z dnia 15 lutego 2012 nr XV/2012 r. zmieniająca uchwałę z dnia 5 lutego 2003 r. nr IV/32/2003 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół.
Pismem z dnia 10 lutego 20102 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Prokuratora o zajęcie w terminie 7 dni stanowiska w związku z treścią odpowiedzi na skargę.
W odpowiedzi Prokurator wskazał, iż pomimo wprowadzenia zmian zgodnych z wnioskami skargi, zaskarżone przepisy Uchwały winny zostać uchylone z uwagi na ochronę praw osób, którym uniemożliwiono korzystanie ze swoich praw wskutek obowiązywania sprzecznych z prawem zapisów Uchwały. Zmiana zaskarżonych przepisów Uchwały przez Radę Gminy oznacza ich wyeliminowanie ze skutkiem dopiero od daty uchylenia, podczas gdy celowe jest z uwagi na interes ewentualnych osób, których prawa zostały przez niezgodne z prawem przepisy naruszone, aby skutek ten nastąpił ex tunc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi badanie zgodności z prawem indywidualnych decyzji administracyjnych, ale również badanie zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 ppsa).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy w Ryczywole z dnia 5 lutego 2003 r. nr IV/32/2003 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół.
Podstawę prawną jej podjęcia stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 3, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej usg) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 uopl.
Na skutek wniesionej skargi przedmiotowa Uchwala w dniu 15 lutego 2012 r. została zmieniona uchwałą nr XV/2012 Rady Gminy Ryczywół. Jednak wejście w życie nowelizacji Uchwały, nawet w całości uwzględniającej zarzuty skargi i uchylającej bądź zmieniającej zakwestionowane przepisy Uchwały, nie czyni, samo przez się, bezprzedmiotowym postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej prze organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez ów sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04; wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., I OSK 368/10; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10 opubl. cbois.nsa.gov.pl; podobne stanowisko zajmuje też doktryna - por. m.in. W. Kisiel [w;] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, s. 805-806; R. Lewicka, Kontrola prawotwórstwa administracji o charakterze powszechnie obowiązującym, Warszawa 2008, s. 220). Z taką zaś sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w przypadku zaskarżonej Uchwały, która od początku jej obowiązywania stanowiła (i nadal stanowi) podstawę do zawierania (względnie odmowy zawarcia) umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uchylenie określonych przepisów uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie tych przepisów ze skutkiem od daty uchylenia (skutek ex nunc), czyli że wyeliminowane przepisy w okresie od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do daty jej uchylenia traktowane być muszą jako istniejące i wiążące. Stwierdzenie nieważności przepisów uchwały wywołuje natomiast skutki już od chwili podjęcia uchwały (skutek ex tunc). Stwierdzenie nieważności uchwały oznacza więc, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jakby nigdy nie zostały podjęte. Ta zasadnicza różnica miedzy istotą i skutkami uchylenia aktu prawa miejscowego, a stwierdzeniem nieważności w trybie kontroli sądowej, powoduje, że nie można uznać postępowania za bezprzedmiotowe (tak wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 czerwca 2008 r., II SA/Lu 320/08, ZNSA 2009/1/119).
Jak wskazano wyżej podstawę prawną zaskarżonej Uchwały stanowił m. in. przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 uopl, zgodnie z którym rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę, stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z ust. 3 tego przepisu natomiast wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności: 1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu, 2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, 3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, 4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach; 5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddawania tych spraw kontroli społecznej, 6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy; 7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m².
Punktem wyjścia dla dokonania oceny legalności zaskarżonej Uchwały winna być wykładnia norm ustawowych stanowiących podstawę prawną do podjęcia uchwały w celu ustalenia zakresu upoważnienia ustawowego. Upoważnienie dla rady gminy do uchwalania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy zawiera art. 21 ust. 1 pkt 2 uopl. W art. 21 ust. 3 uopl określono, co w szczególności winny zawierać zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Przepis ten określa materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego, a posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "w szczególności" wskazuje, iż omawiana delegacja ustawowa ma charakter otwarty, przez co należy rozumieć, że w uchwalanych przez radę gminy zasadach muszą zostać zamieszczone postanowienia odnoszące się, co najmniej do wszystkich kwestii wymienionych w tym przepisie (por. wyrok NSA z 29 września 2011 r., I OSK 1126/11).
Już zestawienie treści art. 21 ust. 3 uopl z treścią zaskarżonej Uchwały prowadzi do wniosku, że Rada Gminy w Ryczywole nie wywiązała się z ciążących na niej w tym zakresie obowiązków. Analiza treści zaskarżonej Uchwały prowadzi do wniosku, że choć w dacie podejmowania zaskarżonej Uchwały ustawodawca nakładał na gminy obowiązek uchwalania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, to jednak zaskarżona Uchwała nie regulowała kwestii wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającej zastosowanie obniżek czynszu, kryterium oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80m² ani warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy. Pominięcie któregoś z wymienionych przepisem art. 21 ust. 3 uopl elementów skutkuje brakiem realizacji upoważnienia ustawowego. Takie zaniechanie prawodawcze polega na nie wyczerpaniu delegacji ustawowej, a więc na nie uregulowaniu w danym akcie prawa miejscowego wszystkich kwestii powierzonych w upoważnieniu ustawowym prawodawcy lokalnemu. Taki stan rzeczy bez wątpienia dowodzi sprzeczności zaskarżonej uchwały z prawem. Jak wskazują, bowiem znawcy problemu w ścisłym tego słowa znaczeniu zaniechaniem prawodawczym jest bezczynność polegająca na niepodjęciu aktu prawodawczego, gdy obowiązek jego wydania przewiduje przepis prawa. Natomiast do szeroko rozumianych zaniechań prawodawczych zaliczyć należy sytuacje, gdy akt prawodawczy nie zawiera wszystkich elementów nakazanych przepisami prawa. Tego rodzaju zaniechania bez wątpienia stanowią naruszenie prawa (M.Stahl, Zaniechania prawodawcze jednostek samorządu terytorialnego, Administracja 2006 nr 1, s. 21 in.). W orzecznictwie sądowym zwraca się niekiedy uwagę na rozbieżność poglądów, formułowanych na gruncie skarg dotyczących tego naruszenia. Pamiętać jednak należy, że dokonując kontroli legalności sąd administracyjny każdorazowo obowiązany jest uwzględniać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że sprzeczność ta ma charakter istotny, zważywszy na brak instrumentu służącego przeciwdziałaniu bezczynności organu jednostki samorządu terytorialnego w omawianym zakresie.
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 uopl tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2). Jedną z takich form jest podjęcie przez radę gminy na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Pojęcie wspólnoty samorządowej zostało zdefiniowane w art. 16 ust. 1 Konstytucji RP, z którego wynika, że tworzy ją z mocy prawa ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego, w tym przypadku gminy. Takie właśnie znaczenie należy nadać pojęciu wspólnoty samorządowej użytemu w art. 4 ust. 1 uopl. Mieszkańcem gminy jest zatem każda osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terenie tej gminy. Jak wynika z tego przepisu, prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu ma każdy mieszkaniec gminy nie mający zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mający niskie dochody. Omawiana ustawa nie wprowadza innych ograniczeń wyłączających możliwość zawarcia umowy najmu lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego. Treść art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 3 uopl wskazuje, że nie wszyscy mieszkańcy gminy będą mogli ubiegać się o wynajem od gminy lokalu mieszkalnego, gdyż przeszkodę może stanowić kryterium dochodowe, które ustala rada gminy w uchwale, a także warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, stanowiące podstawowe przesłanki wynajmu lokali z zasobu gminy. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw, aby do uchwały wprowadzać – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – unormowania, które postawią w niekorzystnej sytuacji i bezpodstawnie zróżnicują sytuację osób znajdujących się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych, które być może kwalifikowałyby się do ubiegania się o wynajem lokalu gminnego w świetle uregulowań uchwały, gdyby nie wprowadzono niekorzystnych dla nich postanowień. Zasady wynajmowania lokali powinny być tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2004 r., I OSK 883/04, LEX nr 164541, wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2005 r., II SA/Wr 110/03, z dnia 22 stycznia 2008 r., IV SA/Wr 541/07, z dnia 4 grudnia 2008 r., IV SA/Wr 485/08, z dnia 12 sierpnia 2010 r., IV SA/Wr 338/10 ).
Jak trafnie zwrócił uwagę Prokurator, przepis § 1 załącznika nr 1 do zaskarżonej Uchwały, który stanowi, że lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ryczywół wynajmowane są na pisemny wniosek mieszkańców stale zameldowanych na terenie Gminy Ryczywół, którzy mieszkają w trudnych warunkach, bezpodstawnie różnicuje sytuację prawną mieszkańców, w kontekście uprawnień wynikających z zaskarżonej Uchwały. Tymczasem, gmina realizując przypisane jej zadanie własne "tworzenia warunków zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej" nie może arbitralnie, bez upoważnienia ustawowego wyłączać z grona członków wspólnoty osób, które nie posiadają zameldowania stałego. Dla przyjęcia danej osoby za mieszkańca danej gminy nie ma znaczenia fakt zameldowania ani okres jego trwania. Mieszkańcem gminy jest bowiem każda osoba fizyczna, która ma miejsce zamieszkania na terenie konkretnej gminy (art. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 16 Konstytucji RP). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie stwierdzano, że wyłączenie członka wspólnoty samorządowej z możliwości starania się o zawarcie umowy najmu z gminą, z powodu braku zameldowania (czynności materialno-technicznej) narusza przywołane wyżej przepisy oraz art. 4 ust. 1 i 2 uopl (zob. wyroki: NSA z 17 listopada 2004 r., OSK 883/04). W tej kwestii należy jeszcze podnieść, że wykładnia celowościowa przepisów określających wspólnotę samorządową wskazuje wyraźnie na potrzebę utożsamiania pojęcia "mieszkaniec gminy" z pojęciem "osoby stale zamieszkującej" na obszarze tej gminy, które to pojęcie nie jest tożsame z pojęciem "stałego zameldowania". Z kolei miejsce zamieszkania zależne jest od zamiaru (woli) konkretnej osoby, przy czym o charakterze pobytu decydują również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Z tych względów osoby, które nie posiadają stałego zameldowania na terenie gminy nie pozostają poza kręgiem członków wspólnoty samorządowej.
Odnosząc się natomiast do treści zapisu zawartego w § 4 załącznika nr 1 do zaskarżonej Uchwały, że do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony lub najmu lokalu socjalnego uprawnieni są wnioskodawcy, którzy nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu i 1) mieszkają w lokalu, w którym na jedną osobę uprawniona do zamieszkania w tym lokalu przypada mniej niż 5 metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej lub 2) mieszkają w budynkach, co do których została wydana ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę lub 3) mieszkają w pomieszczeniach nie nadających się do zamieszkania na pobyt stały, należy zgodzić się Prokuratorem, że takie określenie również rażąco narusza przepisy art. 4 i 21 uopl, bowiem z grona osób członków wspólnoty samorządowej gmina nie może wyłączać osób, które nie spełniają warunków wymienionych w § 4 załącznika nr 1 zaskarżonej Uchwały. Przyjęcie takiego rozwiązania pozbawia bowiem z góry określoną grupę mieszkańców praw do zawarcia umowy najmu, niezależnie od prawa do złożenia wniosku. Krąg osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu jest bowiem określony w art. 4 ust. 1 i 2 uopl i jak wynika z tego przepisu uprawnionymi są wszyscy członkowie wspólnoty samorządowej, którzy posiadają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i którzy spełniają jednocześnie kryterium dochodowe. Z zasady równych praw obywali wynika obowiązek równego ich traktowania przez prawodawcę w stanowionym prawie. Natomiast przepis § 4 załącznika do Uchwały w sposób nieuzasadniony według dowolnie ustalonego kryterium dotyczącego zamieszkiwanego lokalu, budynku lub pomieszczenia różnicuje tę samą kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania mieszkania z zasobu gminy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku, mając na względzie, iż w odniesieniu do stwierdzenia nieważności (części) Uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie znajduje zastosowania ograniczenie terminem rocznym, o którym mowa w art. 94 ust. 1 usg.
O wykonalności Uchwały, w części objętej stwierdzeniem nieważności orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło