I SA/Łd 312/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-17
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Ewa Cisowska - Sakrajda, Joanna Grzegorczyk - Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi działalność gospodarczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że wykorzystuje je wyłącznie do celów rolniczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczający do zaliczenia ich do związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkowania wyższymi stawkami podatkowymi. Nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że wykorzystuje nieruchomość wyłącznie do celów rolniczych, organy podatkowe mają obowiązek ustalić faktyczny charakter prowadzonej działalności. W przypadku braku jednoznacznych dowodów na wyłączność działalności rolniczej, a istnienia dowodów wskazujących na działalność przemysłową lub wynajem nieruchomości, stosuje się stawki właściwe dla działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka A złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2011 rok, wykazując budynki mieszkalne. Organ podatkowy zakwestionował to i wszczął postępowanie, określając wyższe zobowiązanie podatkowe, uwzględniając grunty przemysłowe, budowle i budynki związane z działalnością gospodarczą. Spółka twierdziła, że prowadzi wyłącznie działalność rolniczą i że budynki są pozostałościami po poprzednim właścicielu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że spółka jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą, co uzasadnia opodatkowanie wyższymi stawkami. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i nierozpatrzenie dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...] r. Nr [...] określającą A sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 229.566,00 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że 19 stycznia 2011 r. A Sp. z o.o. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2011 rok, wykazując do opodatkowania budynki mieszkalne o pow. użytkowej 1.536,70 m2 (opodatkowane wg stawki 0,55 zł, kwota podatku 845,19 zł). Zakwestionował je organ i wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za wskazany okres. Następnie decyzją z [...] r. Nr [...] określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 229.566,00 zł. Wymiaru podatku dokonał przede wszystkim:
1. od gruntu o pow. 18 m2 (opodatkowany przez okres 6 miesięcy, tj. od lipca do grudnia 2011 r.), będącego własnością spółki i wchodzącego w skład działki nr 1165, który odnie z zawiadomieniem o zmianach w danych Ewidencji Gruntów i Budynków z dnia 24.06.2011r., został przeklasyfikowanyna tereny zabudowy przemysłowej (Ba) – opodatkowanie wg stawki 0,77 zł/m2, kwota podatku 6,93 zł,
2. od gruntu o pow. 2.755 m2 (opodatkowane przez okres 11 miesięcy, tj. od lutego do grudnia 2011 r.), opodatkowanego wg stawki 0,77 zł/m2, (kwota podatku 1.944,57 zł), dzierżawionego od Skarbu Państwa, oznaczonego numerem ewid. działki [...], sklasyfikowanego jako tereny zabudowy przemysłowej (Ba). Grunty tej działki od 1 lutego 2011 r. przestały korzystać ze zwolnienia wynikającego z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Gminy w Rozprzy Nr XXXI/59/09 z 25 listopada 2009 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzk. Nr 375, poz. 3179), w związku z uruchomieniem gminnej oczyszczalni ścieków w Niechcicach i przekazaniem przez przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. sieci kanalizacji sanitarnej i dostawców ścieków w miejscowości A Zakładowi w R..
3. od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 614.906,00 zł, opodatkowanych wg stawki 2%, kwota podatku 12.298,12 zł. Organ wyjaśnił, że za budowle te uznane zostały będące własnością spółki, położone w N. przy ul. A 8, budowle wymienione przez podatnika w pismach z 20 czerwca i 8 lipca 2011r., tj.: wieża ciśnień o wartości rynkowej 33.794,30 zł; studnia obok byłego tartaku o wartości rynkowej 74.433,90 zł; hydrofornia o wartości rynkowej 181.989,00 zł; ogrodzenie gospodarstwa rolnego o wartości rynkowej 208.404,00 zł; oraz drogi wewnętrzne gospodarstwa rolnego o wartości rynkowej 116.285,00 zł),
4. od budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. użytkowej 11.987,95 m2, opodatkowanych wg stawki 17,50 zł/m2, (kwota podatku 209.789,12 zł) położonych w N. przy ul. A 8, oznaczonych odpowiednim numerem na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do protokołu oględzin z 12 kwietnia 2010r., tj.: pałacu o pow. użytkowej 1.256,20 m2 (nr 1), budynku rozlewu (winiarnia) o pow. użytkowej 3.975,51 m2 (nr 3), syropiarni z magazynem i łącznikiem o pow. użytkowej 833,53 m2, fermentowni (tzw. Bachus - 628,60 m2, suszarni - 889,51 m2); razem 2.351,64 m2 (nr 5), stołówki o pow. użytkowej 399,04 m2 (nr 10), siłowni o pow. użytkowej 858,47 m2 (nr 11), magazynu budowlanego o pow. użytkowej 631,80 m2 (nr 15), warsztatu mechanicznego o pow. użytkowej 487,19 m2 (nr 17), hydroforni (budynek) o pow. użytkowej 405,84 m2 (nr 14), stodoły o pow. użytkowej 1.352,72 m2 (nr 9), warsztatu o pow. użytkowej 69,90 m2 (nr 18), budynku transformatorowni o pow. użytkowej 172,20 m2 (nr 27), portierni o pow. użytkowej 27,44 m2 (nr 21).
Zaliczając te budynki do związanych z działalnością gospodarczą organ podatkowy pierwszej instancji podniósł, że w 2011 r. budynki te były własnością przedsiębiorstwa A Sp. z o.o., były to budynki niemieszkalne i były użytkowane przez podatnika, co potwierdza opinia biegłego Z. K. z dnia [...]r., oględziny nieruchomości, oświadczenie podatnika wraz z załącznikiem (zestawieniem potwierdzającym ich użytkowanie), załączone do pisma z 18 kwietnia 2011r. ewidencji środków trwałych, z której wynika, że podatnik m.in. dokonywał od nich odpisów amortyzacyjnych. Organ wskazał nadto, że w budynku gospodarczym (dla rolnictwa) - stodole, oprócz składowania siana w belach, były i są składowane zdemontowane urządzenia i maszyny wykorzystywane do produkcji przemysłowej (np. urządzenie do wytwarzania pojemników PET).
5.od budynków o pow. 122,31m2 (związanych z oczyszczaniem ścieków, dzierżawionych od Skarbu Państwa opodatkowanych przez okres 11 miesięcy, tj. od lutego do grudnia 2011r.), opodatkowanych wg stawki 17,50 zł/m2 (kwota podatku 1.962,05 zł). Organ wskazał, że z dniem 14 stycznia 2011r. przedsiębiorstwo A Sp. z o.o., w związku z uruchomieniem gminnej oczyszczalni ścieków, przekazało sieć kanalizacji sanitarnej i dostawców ścieków Zakładowi w R.. W związku z tym budynki związane z oczyszczaniem ścieków przestały korzystać ze zwolnienia wynikającego z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Gminy w Rozprzy Nr XXXI/59/09 z 25 listopada 2009 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości.
Ponadto organ pierwszej instancji wymierzył podatek od nieruchomości od:
a) budynków pozostałych o powierzchni użytkowej 828,24 m2, opodatkowanych wg stawki 4,25 zł/m2, (kwota podatku 3.520,02 zł); organ wyjaśnił, że za budynki pozostałe uznał będące własnością spółki, położone w N. przy ul. A 8, budynki, oznaczone odpowiednim numerem na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do protokołu oględzin z 12 kwietnia 2010r., które w 2011r. nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, tj.: tartak o pow. użytkowej 340,40 m2 (nr 20), magazyn spirytusu o pow. użytkowej 78,92 m2 (nr 12), garaż o pow. użytkowej 41,87 m2 (nr 26), budynek po stacji paliw o pow. użytkowej 50,90 m2 (nr 22), budynki "mieszkalne" (przylegające do tartaku) o pow. użytkowej 234,66 m2 (nr 19), budynek przylegający do budynku portierni o pow. użytkowej 81,49 m2 (nr 21).
b) budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 82,06 m2 (nr 19 na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do protokołu oględzin z 12 kwietnia 2010 r., znajdującego się na działce nr 1169, opodatkowanego wg stawki 0,55 zł/m2 (kwota podatku 45,13 zł).
Zwolnieniem od podatku od nieruchomości w 2011r. zostały natomiast objęte:
1) grunt wpisany indywidualnie do rejestru zabytków o pow. 23.585,00 m2 zwolniony na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l.,
2)budynki gospodarcze służące wyłącznie działalności rolniczej zwolnione na podstawie art. 7 ust. 4 lit. b u.p.o.l., tj. chlewnię o pow. użytkowej 646,66 m2 i słodownię o pow. użytkowej 2.354,62 m2,
3) grunty, budynki i budowle wykorzystywane do oczyszczania ścieków w styczniu 2011r. (zwolnione na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr Rozprzy Nr XXXI/59/09 z dnia 25 listopada 2009 r.).
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło, że przedmiotem sporu jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków i budowli znajdujących się na stanowiącej własność spółki nieruchomości położonej w N. przy ul. A 8. Nie dało ono wiary twierdzeniom spółki, że na przedmiotowej nieruchomości nie prowadziła ona jakiejkolwiek pozarolniczej działalności gospodarczej, a znajdujące się tam budynki i budowle wykorzystywała dla celów działalności rolniczej, która była wyłącznym przedmiotem jej działalności. Organ odwoławczy wskazał po pierwsze, że spółka A jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego (Numer [...]) i prowadzi działalność gospodarczą. Nadto z KRS wynika, iż w zakresie działalności spółki zawarta jest nie tylko działalność rolnicza. Po drugie o tym, że w 2011 r. spółka prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą, świadczyła również jej rejestracja w ewidencji Poltax i składanie przez nią w 2011 r. deklaracji VAT-7. W konsekwencji tych ustaleń, zdaniem organu drugiej instancji, wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu spółki, winny w zasadzie być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem już sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynki, budowle i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ podkreślił, że dla wymiaru podatku od nieruchomości bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, że od momentu przejęcia nieruchomości nie wykorzystywał tychże nieruchomości na cele pozarolniczej działalności gospodarczej. Co więcej, opierając się na opinii biegłego Z. K. organ ustalił, że w istocie budynki będące własnością spółki były wykorzystywane, mimo że niektóre z nich objęto decyzją o rozbiórce. Świadczyło o tym ich ujawnienie w ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa i dokonywanie odpisów amortyzacyjnych. Organ zauważył, że zgodnie z przepisami regulującymi podatek dochodowy od osób prawnych, przedmiotowe budynki (by mogły być ujęte w tej ewidencji) musiały być kompletne i zdatne do użytku. Ponadto, jak ustalił, spółka wykorzystywała swoje nieruchomości m.in. przez wydzierżawienie budowli, wchodzących w skład nieruchomości innym przedsiębiorcom (np. Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o.).
Kolegium podkreśliło nadto, iż ustalenia organów podatkowych co do opodatkowania budynków, które z uwagi na względy techniczne nie mogły być wykorzystywane do celów działalności gospodarczej, uwzględniały faktyczny sposób ich użytkowania. Dało wiarę wykorzystania na cele rolnicze części budynków gospodarczych i budowli, tj. budynków, które, w opinii biegłego, nadawały się do takiego wykorzystania i nie były budynkami przemysłowymi – chlewnia, słodownia. W przypadku budynku stodoły (uznanego w opinii biegłego za budynek mogący służyć działalności rolniczej), ponieważ przechowywano w nim zdemontowane maszyny i urządzenia służące produkcji przemysłowej, uznał tenże budynek za służący prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. W sytuacji budynków objętych decyzjami o rozbiórce zostały one opodatkowane z uwagi na ich faktyczne gospodarcze wykorzystywanie (m.in. budynek rozlewu – winiarnia).
Organ odwoławczy zauważył, że nie zachodziły w stosunku do budynku pałacu fabrykanckiego, który zgodnie z opinią rzeczoznawcy budowlanego z 2 grudnia 2010 r. został zaliczony do budynków niemieszkalnych, objętych ochroną konserwatorską, względy techniczne uniemożliwiające jego wykorzystanie. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie oględzin przeprowadzonych 26 lipca 2011 r. wynikało bowiem, że znajdowały się w nim pozostałości wyposażenia biurowego. Zatem pomimo, że budynek ten – wskutek niepoddawania go remontom – był zdewastowany, nie oznaczało to, że nie był on i nie mógł być w przyszłości wykorzystywany gospodarczo.
Nadto podkreślił, że w trakcie postępowania przed organami podatkowymi spółka nie przedłożyła dowodów, które podważałyby zgromadzone w sprawie materiały i dowody (w tym przywołaną wyżej opinię rzeczoznawcy), potwierdzające opodatkowanie budynków i budowli służących pozarolniczej działalności gospodarczej spółki.
Nie uznając za zasadny zarzutu odwołania skarżącej dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., organ wskazał, że budynek, o którym mowa w tym przepisie, musi być położony na gruntach gospodarstw rolnych i służyć wyłącznie działalności rolniczej. Zwolnienie, o którym mowa mogło być zastosowane jedynie do budynku gospodarczego, a za taki została uznana chlewnia, która nie była wykorzystywana na inne cele, oraz do budynku słodowni, w którym składowane były wyłącznie bele słomy.
Za całkowicie bezpodstawne Kolegium uznało zarzuty odwołania, dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 § 1 Op wskutek nieprzeprowadzenia istotnych dowodów na okoliczność przeznaczenia budynków posadowionych na nieruchomości w N. i niezbadania przez organ pierwszej instancji rzeczywistej sytuacji gruntu i budynków posadowionych na nieruchomości. Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji kilkakrotnie wzywał spółkę do złożenia wyjaśnień odnośnie stanowiących przedmiot opodatkowania budynków i budowli. Ze względu na brak dokumentacji budowlanej, w celu ustalenia kategorii oraz stanu technicznego stanowiących własność podatnika budynków, powołany został biegły (rzeczoznawca budowlany). O włączeniu do postępowania podatkowego opinii rzeczoznawcy Z. K., skarżąca spółka została poinformowana postanowieniem z [...]r. Była też zawiadamiana o terminach oględzin nieruchomości w N.. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał zebrany materiał dowodowy za kompletny i niewadliwy.
W skardze na tą decyzję pełnomocnik spółki A wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji tej zarzucił naruszenie:
– art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3–4 u.p.o.l. poprzez ich błędną interpretację i wadliwą wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że skoro skarżąca spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wpisanym do KRS i prowadzi działalność gospodarczą, to fakt ten rodzi określone skutki, także w zakresie prawnopodatkowym i oznacza, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu spółki, winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą,
– art. 1a ust. 1 pkt 3–4, 6 i ust. 2 u.p.o.l., wskutek błędnej wykładni, polegającej na uznaniu, że w każdym przypadku do budynku i budowli posadowionych na gruncie należącym do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą będą miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania danej nieruchomości jako gruntu i związanych z nim budynków,
– art. 180 § 1, art. 187–188 w zw. z art. 200a § 1 ust. 2 Op, poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i mające wpływ na ocenę dowodów zebranych w sprawie oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy przed organem odwoławczym, w sytuacji gdy przeprowadzenie tej rozprawy mogło przyczynić się do ujawnienia dowodów mających znaczenie dla wydawanego rozstrzygnięcia,
– art. 122, 187 § 1 i art. 180 § 1 Op, wskutek zaniechania (wobec błędnej powyższej wykładni) przeprowadzenia istotnych dowodów na okoliczność przeznaczenia budynków posadowionych na nieruchomości, niezbadania rzeczywistej sytuacji gruntu i budynków posadowionych na nieruchomości, rzeczywistych zamiarów skarżącej co do nieruchomości i budynków, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nierozważenie istotnych dowodów wskazujących na to, że budynki posadowione na nieruchomości wykorzystywane są wyłącznie w zakresie działalności rolniczej, w szczególności oparcie się w tym zakresie na jednym tylko dowodzie – opinii rzeczoznawcy Z. K. wydanej w innej sprawie aniżeli niniejsza, co więcej dotyczącej innego podmiotu niż skarżąca i zobowiązania za inny rok aniżeli rok 2011.
Zdaniem skarżącej spółki, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, jakim podatkiem winny być opodatkowane posiadane przez skarżącą budynki posadowione na gruncie stanowiącym grunt rolny i nie wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej. Skarżąca spółka stoi na stanowisku, że nie jest wystarczające ustalenie, że dana nieruchomość należy do przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o prowadzeniu działalności gospodarczej. Możliwe jest bowiem, że przedsiębiorca będzie wykorzystywał daną nieruchomość, a w konsekwencji posadowione na niej budynki, wyłącznie w zakresie działalności rolniczej, a budynki posadowione na nieruchomości będą służyły wyłącznie celom produkcji rolnej. W takiej sytuacji zastosowanie znajdzie zwolnienie o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l. Organy podatkowe są zatem zobligowane do ustalenia, czy i jaka działalność wykonywana jest na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania.
W niniejszej sprawie – zdaniem strony skarżącej – organy podatkowe zaniechały powyższych ustaleń ograniczając się wyłącznie do oględzin nieruchomości. Gdyby zaś dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych uznałyby bezspornie, że spółka zajmuje się wyłącznie działalnością rolniczą i nie prowadzi jakiejkolwiek pozarolnicznej działalności gospodarczej. Ustaliłby nadto, że skarżąca nieruchomość nabyła w 2010 r., a istniejące na jej terenie pozostałości dawnej działalności gospodarczej prowadzonej poprzedniego właściciela, nie stanowią fragmentów działalności gospodarczej skarżącej.
Skarżąca zwróciła uwagę, że wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na szereg argumentów mających świadczyć, że działalność rolnicza nie jest jedyną działalnością spółki, jednak żaden z przywołanych argumentów nie mógł w istocie prowadzić do wniosków wyprowadzonych przez organ odwoławczy.
Żadnego znaczenia dla ustalenia sposobu wykorzystania nieruchomości nie miały m.in. wskazywane przez SKO okoliczności wydzierżawiania jednego z budynków wchodzących w skład nieruchomości innemu podmiotowi gospodarczemu, a także istnienie pozostałości dawnej działalności gospodarczej (dawne maszyny i urządzenia). Wszystkie powyższe okoliczności były bowiem wynikiem działań podejmowanych przez poprzednich właścicieli nieruchomości.
Skarżąca spółka podkreśliła, że organy podatkowe nie podjęły żadnych czynności dowodowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przeznaczenia gruntu i budynków. Organy oparły się w tym zakresie na opinii rzeczoznawcy, wydanej w innej sprawie, dotyczącej innego podmiotu i zobowiązania za inny rok. Całkowicie natomiast pominęły, że teren nieruchomości stanowił teren upraw rolnych, a w wykazie ewidencji środków trwałych budynki i budowle zostały zaliczone do środków trwałych służących działalności rolnej. Nie zbadał w żadnym razie dokumentów skarżącej w zakresie niezbędnym do ustalenia, jaki był rzeczywisty zamiar spółki co do terenów i budynków posadowionych na nieruchomości.
Wadliwość skarżonej decyzji polegała wreszcie i na tym, że stosując podatek od nieruchomości en block do wszystkich budynków posadowionych na nieruchomości organ podatkowy objął nim także budynki i budowle, które ze względów technicznych nie mogły być nawet wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej (budynek pałacu, budynek uzdatnienia wody, ujęcie wody, studnia czy hydrofornia). W ocenie skarżącego, w tej sytuacji brak było nie tylko podstaw do opodatkowania podatkiem od nieruchomości położonych na terenie nieruchomości rolnej budynków, ale tym bardziej do zastosowania względem tych budynków i budowli stawki podatku właściwej nieruchomościom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wadliwa wykładnia przepisów stała się, zdaniem pełnomocnika, podstawą niezasadnego oddalenia wniosku skarżącego o przeprowadzenie rozprawy, który został złożony wobec konieczności sprecyzowania argumentacji prawnej skarżącej zaprezentowanej w odwołaniu oraz konieczności przesłuchania strony, na okoliczność podjętych i planowanych przez spółkę działań dotyczących nieruchomości, powodów dla których w części budynków znajdują się stare i nieużywane efekty dawnej działalności gospodarczej, a także podjętych i planowanych czynności zmierzających do zracjonalizowania sposobu zagospodarowania budynków i budowli posadowionych na nieruchomości do posiadanego przez skarżącą areału służącego produkcji rolnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., jak też mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.), zwanej dalej Op.
Wbrew zarzutom skargi naruszenia art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Op, materiał dowodowy niniejszej sprawy został zgromadzony i rozpoznany w sposób wszechstronny i kompletny, a zakres postępowania dowodowego jest prawidłowy. W sprawie organy przeprowadziły wszak wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych, a dopuszczone (zgodne z prawem) w art. 180 i art. 181 Op, dowody. W toku tego postępowania, co potwierdzają akta administracyjne, organ podatkowy nie ograniczył się li tylko, jak twierdzi pełnomocnik, do przeprowadzenia oględzin nieruchomości, ale włączył w poczet materiału dowodowego tej sprawy dowody zgromadzone w toku postępowania dotyczącego poprzednika przejętych przez skarżącą nieruchomości, tj. spółki C, w tym sporządzone przez właściwy organ nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno-budowlanej, protokół oględzin nieruchomości będącej wówczas własnością C i opinię z dnia 2 grudnia 2010r. na okoliczność kategorii i stanu technicznego budynków na spornej nieruchomości, przeprowadził też we własnym zakresie postępowanie wyjaśniające. W celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy organ pozyskał wypis z ewidencji gruntów, informacje wraz z danymi od Agencji Nieruchomości Rolnych co do dzierżawionej przez spółkę nieruchomości rolnej w N., przeprowadził dwukrotnie oględziny spornej nieruchomości w obecności przedstawicieli spółki, wezwał spółkę do przedłożenia ewidencji środków trwałych, kilkakrotnie do wskazania wykazu budowli będących własnością skarżącej spółki i ich wartości. W wyniku tych czynności spółka przedłożyła ewidencję środków trwałych, co do wykazu budowli i ich wartości na pierwsze wezwanie wyjaśniła, iż już złożyła wykaz środków trwałych, zaś dokumentację pozwalającą ustalić wartość dzierżawy posiada Agencja Nieruchomości Rolnych, na terenie spornej nieruchomości nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszelkie obiekty służą celom rolniczym, na drugie z kolei że organ posiada dane co do wartości wieży ciśnień z opinii rzeczoznawcy, a wartość pozostałych budowli zawiera przekazana ewidencja środków trwałych oraz że jest zmuszona do dokonania wyceny wskazanych przez organ budowli, po czym w kolejnym piśmie wskazała ich wartość zgodnie z wyceną. W kolejnym piśmie wskazała zaś na zerową wartość wszystkich obiektów Niedziałającej Rolniczej Oczyszczalni Ścieków. W następnym piśmie odwołała się do już złożonych wyjaśnień co do wartości budowli, a ponadto wskazała, iż wszystkie obiekty, z wyjątkiem drożdżowni, miały charakter rolniczy i były związane z przetwórstwem rolniczym i tylko okresowo były wykorzystywane do działalności gospodarczej. Organ odwoławczy pozyskał nadto dane właściwego dla spółki organu podatkowego w zakresie zarejestrowania działalności gospodarczej, w tym dla potrzeb podatku VAT i podatku z pozarolniczej działalności gospodrczej. Spółka była zawiadamiana o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Na zawiadomienie organu pierwszej instancji i odwoławczego nie zareagowała, nie przedstawiła też w toku postępowania podatkowego żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia co do prowadzenia na spornej nieruchomości działalności rolniczej. Również w odwołaniu ograniczyła się do polemiki z organem pierwszej instancji i gołosłownych twierdzeń co do charakteru prowadzonej działalności. W tym stanie faktycznym nie sposób zgodzić się pełnomocnikiem, twierdzącym, iż istotne dowody rolniczego wykorzystywania budynków na spornej nieruchomości nie zostały rozważone, a istotne okoliczności dla charakteru tych budynków nie zostały wyjaśnione. Tak zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokoły oględzin nieruchomości, opinia rzeczoznawcy, dane dotyczące zakresu prowadzonej przez spółkę działalności i zgłoszenia jej do opodatkowania, pozwolił organom, w ocenie Sądu, na ustalenie, iż sporne między stronami budynki podlegały, o czym będzie szczegółowo dalej, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Nie były do bowiem budynki gospodarcze wykorzystywane do działalności rolniczej. Dowodem tego jest choćby wynajmowanie części nieruchomości innemu przedsiębiorcy i osiąganie z tego tytułu dochodu. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż organy ograniczyły się wyłącznie do oględzin nieruchomości, nie podjęły żadnych działań celem ustalenia rzeczywistego przeznaczenia gruntu i budynków. Zarzut ten dowodzi nieznajomości akt administracyjnych przez pełnomocnika. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala też uznać, iż organy pominęły okoliczność, iż teren nieruchomości stanowił teren upraw rolnych, a wskazane w ewidencji środków trwałych środki służyły działalności rolniczej. Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości objęły one bowiem, jak wynika z decyzji, wyłącznie grunty sklasyfikowane jako tereny zabudowy przemysłowej. Odmiennie jednak niż skarżąca spółka oceniły okoliczność faktyczną przeznaczenia poszczególnych budynków znajdujących się na nieruchomości przy ul. A 8 w N., okoliczność ta nie jest jednakże równoznaczna z wadliwym dokonaniem ustaleń faktycznych, a tym bardziej zarzucanym w skardze ich pominięciem przy dokonywaniu tej oceny. Zresztą pełnomocnik spółki nie jest konsekwentny w swojej argumentacji, najpierw podnosi bowiem, iż organy ograniczyły się li tylko do przeprowadzenia oględzin nieruchomości, następnie zaś stwierdza, iż całkowicie pominęły one zaliczenie budynków w ewidencji środków trwałych do budynków służących działalności rolniczej oraz to, iż nieruchomość stanowi teren upraw rolnych.
Sąd nie podziela też twierdzeń pełnomocnika co do bezpodstawności wykorzystania w tym postępowaniu opinii rzeczoznawcy co do klasyfikacji i stanu technicznego budynków sporządzonej dla potrzeb innego postępowania i za rok 2010. Ustalenie okoliczności faktycznych na podstawie materiałów dowodowych z innych postępowań było dopuszczalne, zgodnie bowiem z art. 181 Op, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z przepisu tego wynika, iż Ordynacja podatkowa nie nakłada na organy podatkowe obowiązku bezpośredniego przeprowadzania dowodów, lecz zasadę pośredniości w postępowaniu dowodowym, polegającą na tym, że ustalenie stanu faktycznego jest możliwe na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ w innym postępowaniu. W konsekwencji tej zasady, materiały zgromadzone w toku postępowania karnego, są pełnoprawnym dowodem w postępowaniu podatkowym. W tym zakresie ustawodawca odstąpił od zasady bezpośredniości przeprowadzania dowodów, na korzyść zasady prawdy obiektywnej. Oznacza to w konsekwencji między innymi niemożność uczestniczenia podatnika (strony postępowania podatkowego) w przeprowadzanych dowodach, gdyż z przyczyn oczywistych nie będzie on brać udziału w czynnościach postępowania karnego nie będąc jego stroną. W tej sytuacji jedyną powinnością organów podatkowych jest umożliwienie podatnikowi wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co w niniejszej sprawie miało miejsce, jak i poddanie tak uzyskanych dowodów ocenie zgodnej z regułami art. 191 Op. Jeśli ta ocena wypadnie po myśli tych organów, nie ma żadnych przeszkód, aby na podstawie tego rodzaju dowodów budować ustalenia faktyczne w sprawie podatkowej (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2008r., I SA/Po 1057/07, LEX nr 468114, wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 października 2007r., I SA/Łd 587/07, LEX nr 390825 czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2009r., I SA/Go 908/08, LEX nr 500828). Co istotne opinia ta została sporządzona w dniu 2 grudnia 2010r., skarżąca spółka przejęła sporne obiekty z dniem przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa należącego poprzednio do C, tj. z dniem 16 grudnia 2010r., zmiana sposobu przeznaczenia obiektów budowlanych wymaga uzyskania decyzji właściwego organu zmieniającej sposób ich użytkowania, decyzja taka nie została podjęta, co nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonych dowodów i nie jest też kwestionowane przez spółkę. Przeznaczenie poszczególnych budynków nie uległo zatem zmianie od momentu sporządzenia tej opinii, a brak wskazanej decyzji wyklucza możliwość ich użytkowania w innym celu.
Nie doszło też w niniejszej sprawie do naruszenia art. 180 § 1, art. 187-art. 188 w zw. z art. 200a § 1 ust. 2 Op poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego z uwagi na odmowę przeprowadzenia wnioskowanej w odwołaniu rozprawy przez organ odwoławczy. Stosownie bowiem do przepisu § 2 art. 200a Op organ może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Rozprawa ta, jak wynika z wniosku, miała służyć przesłuchaniu strony skarżącej na okoliczność podjętych i planowanych przez spółkę działań dotyczących nieruchomości, powodów, dla których w części nieruchomości znajdują się stare i niezużyte efekty dawnej działalności gospodarczej, prowadzonych w 2009 i 2010r. działań zmierzających do przygotowania terenu do produkcji rolnej. Okoliczności te zostały, jak wynika z odwołania i protokołu oględzin nieruchomości, wyjaśnione przez samą spółkę, która konsekwentnie podnosiła, iż są to pozostałości po poprzednim właścicielu. Ponadto okoliczności te nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczą one bowiem przyszłych, bo planowanych i zamierzanych, zamierzeń spółki. Tymczasem organy, rozpoznając sprawę, obowiązane są do uwzględnienia stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania. Istotny dla wyboru stawki podatkowej jest zatem charakter spornych obiektów w danym roku podatkowym. Tak samo bez znaczenia są powody, jakimi spółka kierowała się podejmując określone działania co do nieruchomości na przyszłość.
Istotną sporną między stronami kwestię o charakterze materialno-prawnym, jaką jest opodatkowanie spornych budynków i budowli, reguluje art. 2 ust. 1 u.o.p.l. Stosownie do tegoż przepisu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zawarte w tym przepisie przedmioty opodatkowania oznaczają zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pakt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Za działalność gospodarczą należy na mocy art. 1a pakt 4 w zw. z ust. 2 pakt 1 art. 1a u.o.p.l. należy rozumieć działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Za działalność gospodarczą nie uważa się na mocy art. 1a ust. 2 pakt 1 i ust. 1 pakt 6 u.o.p.l. działalności rolniczej, tj. produkcji roślinnej i zwierzęcej, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, wedle którego ustawodawca działalność rolniczą uznaje za szczególny rodzaj działalności gospodarczej, której wykonywanie nie skutkuje zastosowaniem wyższego opodatkowania, przewidzianego dla nieruchomości związanych z innego rodzaju działalnością gospodarczą. Niezbędne jest jednak wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, iż dana nieruchomość służy wykonywaniu przez przedsiębiorcę działalności rolniczej. W przeciwnym razie nieruchomość należy kwalifikować jako wykorzystywaną do działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej co istotne oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Wymaga to przede wszystkim wykazania, że nieruchomość służy lub może służyć choćby pośrednio prowadzonej działalności gospodarczej. O tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza przy tym to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej lub okresowe wykorzystanie jej na innego rodzaju działalność nie gospodarcza, nie daje zatem podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2006r., I SA/Gd 481/05, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2006r., I SA/Bk 95/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2006r., I SA/Gd 49/04 czy L.Etel, Komentarz do art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Lex). O tym, czy podmiot jest przedsiębiorcą, czy też nie, przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców, pojęcie posiadanie nie może zaś być odnoszone tylko i wyłącznie do posiadania w rozumieniu art. 336 kc, władanie nieruchomością na innej podstawie niż określone w kc jest posiadaniem w rozumieniu analizowanego przepisu. Niektórzy przedstawiciele doktryny podkreślają, iż ustawodawca posługuje się tym terminem w celu oznaczenia ekonomicznego władztwa nad rzeczą, pozwalającego na korzystanie z niej bez względu na to, czy władztwo to jest wyrazem prawa, czy też nie jest z takim prawem związane. Sam fakt wykorzystywania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że to przedsiębiorca staje się posiadaczem tejże nieruchomości, a w związku z tym staje się ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodzić się więc należy z organem podatkowym, wedle którego sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczający do ich zaliczenia do związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkowania ich wyższymi stawkami podatkowymi. Nie sposób też zarzucić organowi błędnej wykładni wskazanych przepisów poprzez przyjęcie, iż opodatkowanie nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy podlega wyższym stawkom podatkowym niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystania nieruchomości, skoro wyłączył on spod opodatkowania niezdatne ze względów technicznych budynki, jak i budynki gospodarcze, używane wyłącznie do działalności rolniczej, co w konsekwencji oznacza, iż brał on pod uwagę przeznaczenie i sposób ich wykorzystywania.
Wskazana zasada doznaje wyjątków, wynikają one zarówno z art. 1a ust. 3, jak i art. 2 ust. 2 i art. 7 u.o.p.l. Wyjątki te obejmują po pierwsze, budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych; po drugie, są to grunty, budynki i budowle nie mogące być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych; po trzecie, są to w sposób enumeratywny wymienione w ostatnim ze wskazanych przepisów grunty i budynki. Spośród tych istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a sporne między stronami, są dwa, a mianowicie wyłączenie spod opodatkowania budynków i budowli ze względów technicznych (art. 1a pakt 3 in fine u.o.p.l.) oraz budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej.
Wobec nie zdefiniowania w analizowanej ustawie pojęcia stanu technicznego, przyjąć należy, iż ratio legis wprowadzenia przepisu art. 1a pakt 3 u.o.p.l. wynikało z przyjęcia przez ustawodawcę za zasadne zmniejszenia obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie wykorzystują i nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych, z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 października 2004r., I SA/GL 2227/03). Niższe stawki znajdują zastosowanie tylko wówczas, gdy działalność nie jest prowadzona. Jeśli natomiast podatnik działalność prowadzi, chociaż z powodu względów technicznych nie powinna być ona prowadzona, to płaci podatek według stawek najwyższych (L.Etel, Komentarz do art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Lex). Potwierdza to też potoczne rozumienie tego pojęcia oraz pomocniczo prawo budowlane. Jeśli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego można stwierdzić, iż nie może być w nim prowadzona działalność gospodarcza. Niekiedy jednak konieczne będzie odwołanie się do prawa budowlanego, nie zawsze bowiem względy techniczne są łatwe do ustalenia. Podstawą do takiego stwierdzenia nie może być przy tym li tylko decyzja organów nadzoru budowlanego (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006r., I SA/Rz 517/05). W razie wątpliwości co do stanu technicznego organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy względy techniczne faktycznie występują czy to poprzez odwołanie do właściwego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie czy opinii biegłego, który stwierdzi stan techniczny budynku. Tym samym wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane". Nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikuje go w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość, uzyskiwanych z tego budynku bezpośrednio dochodów w danym roku (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006r., II FSK 301/05). Przeprowadzenie remontu w budynku nie oznacza więc pozbawienia tego budynku związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005r., I SA/GL 760/04).
Zwolnienie od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 4 lit.b u.o.p.l. jest z kolei związane ze spełnieniem dwóch przesłanek. Pierwsza, odnosi się do budynku, który winien być budynkiem gospodarczym, o czym przesądza ewidencja gruntów i budynków. Druga zaś, nawiązuje do wykorzystania budynku, budynek gospodarczy winien bowiem służyć wyłącznie działalności rolniczej. Decydującą przesłanką zwolnienia budynków gospodarczych położonych na gruntach rolnych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest więc wykazanie faktycznego związku między prowadzeniem działalności rolniczej w znaczeniu art. 1a ust. 1 pakt 6 u.o.p.l. a sposobem ich wykorzystania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zgodzić się trzeba z organami podatkowymi, które uznały, iż skarżąca spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z załączonych akt administracyjnych, w szczególności internetowego wydruku KRS oraz informacji Naczelnika US W. T., spółka została wpisana do KRS powszechnie dostępnego jako przedsiębiorca i prowadzi działalność gospodarczą, a szeroko określony zakres jej działalności obejmuje m.in. uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, uprawy zbóż, krzewów i drzew owocowych, produkcje napojów bezalkoholowych, wód mineralnych, spożywczych, poligrafię i reprodukcję, działalność obiektów kulturalnych, transport lądowy, drogowy, roboty budowlane specjalistyczne, magazynowanie, działalność usługową, handel detaliczny, roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków, reklama, kupno sprzedaż, zarządzanie nieruchomościami itp. Przy tak szeroko określonym zakresie działalności gospodarczej spółki dla określania charakteru prowadzonej przez spółkę działalności z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie są wystarczające li tylko zapisy z KRS, w ocenie Sądu, niezbędne jest nadto ustalenie rodzaju faktycznie prowadzonej działalności gospodarczą. Analiza dowodów zawartych w aktach sprawy dowodzi, iż skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Oględziny spornej nieruchomości, w wyniku których nie stwierdzono na terenie nieruchomości jakichkolwiek śladów upraw rolnych czy chowu zwierząt itp, na co wskazywać mógł odpis z KRS, czy też pozostawania, poza ciągnikiem rolnym, niezbędnych do prowadzenia tych upraw i chowu urządzeń i maszyn rolniczych. Na nieruchomości nie było żadnych śladów wskazujących na odbywanie się ruchu, pracy maszyn czy sprzętu rolniczego. Widoczne zaś na zdjęciach duże obszary spornej nieruchomości zachwaszczone, zaniedbane, leżące ugorem dowodzą wręcz tezy przeciwnej od prezentowanej w skardze przez pełnomocnika spółki, czynią je gołosłownymi. Przeczą im z kolei znajdujące się w poszczególnych budynkach maszyny przemysłowe do produkcji napojów bezalkoholowych i wód mineralnych, która to produkcja została, jak wyżej wskazano, wymieniona w KRS jako jeden z licznych przedmiotów działalności gospodarczej. Nie sposób nie dostrzec i tego, iż spółka przejęła część zorganizowanego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 ¹ kc, tj. B spółki zoo, to zaś jak wynika z dowodów w aktach, w szczególności maszyny do ich produkcji, pakowania i butelkowania napojów, zajmowała się faktycznie produkcją napojów bezalkoholowych i wód mineralnych. Zresztą sama spółka w skardze przyznała, iż istniejące na terenie jej nieruchomości maszyny i urządzenia stanowią pozostałości dawnej działalności gospodarczej poprzedniego właściciela, którego zorganizowana część przejęła. Wskazują na to zwarte w skardze sformułowania, tj. istnienie pozostałości dawnej działalności gospodarczej (dawne maszyny i urządzenia), wszystkie wskazane okoliczności były wynikiem działań podejmowanych przez poprzednich właścicieli czy stare i nieużywane efekty dawnej działalności gospodarczej. Świadczy to o tym, iż przejęta przez skarżącą spółkę zorganizowana część przedsiębiorstwa prowadziła działalność gospodarczą, której przedmiotem była produkcja napojów bezalkoholowych i wód mineralnych. Tak określony zakres działalności nie mieści się w pojęciu działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ta jak bowiem wyżej wskazano w sposób enumeratywny wymieniała co jest przedmiotem tej działalności, w tym wykazie nie ma zaś wytwarzania napojów alkoholowych i wód mineralnych. Podnieść też należy, iż z porównania załączonych wypisów z KRS skarżącej spółki i B spółki zoo wynika, iż zakres prowadzonej przez nie obie działalności pokrywa się. Wynika z tego nadto, iż skarżąca spółka przejmując część zorganizowanego przedsiębiorstwa B przejęła również ten sam zakres jego działalności. Również właściwy dla skarżącej spółki organ podatkowy nie potwierdził prowadzenia przez nią działalności rolniczej. Z załączonego zestawienia złożonych w 2011r. przez spółkę deklaracji wynika natomiast, iż dokonywała ona sprzedaży opodatkowanej VAT, przedmiotem tej sprzedaży nie mogły być produkty rolnicze, skoro na spornej nieruchomości nie dokonywała robót związanych z uprawą, sadownictwem lub chowem zwierząt czy owadów. Nie bez znaczenia ma też i ta okoliczność, iż skarżąca spółka część budynków wynajęła innemu przedsiębiorcy i osiągała z tego tytułu przychód, który bez wątpienia nie stanowi działalności rolniczej. Fakt nie prowadzenia w 2011r. działalności rolniczej pośrednio potwierdziła sama spółka w skardze. Podnieść też należy, iż spółka zarzucając organom nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności i wnosząc o przeprowadzenie rozprawy podniosła, iż niezbędne było ustalenie podjętych i planowanych czynności zmierzających do zracjonalizowania sposobu zagospodarowania budynków i budowli posadowionych na nieruchomości do posiadanego przez skarżącą areału służącego produkcji rolnej i zbadanie, jaki był rzeczywisty zamiar spółki co do terenów i budynków posadowionych na nieruchomości. Spółka we wniosku o rozprawę wyraźnie stwierdza, że jej przeprowadzenie jest uzasadnione m.in. wyjaśnieniem działań spółki zmierzających do przygotowania terenu do produkcji rolnej. Nie bez znaczenia mają też te twierdzenia skargi, w których spółka używa czasu przyszłego. Podnosi ona, iż możliwe jest, że przedsiębiorca będzie wykorzystywał daną nieruchomość, a w konsekwencji posadowione na niej budynki, wyłącznie w zakresie działalności rolniczej, a budynki posadowione na nieruchomości będą służyły wyłącznie celom produkcji rolnej. Powyższe dowodzi, iż spółka dopiero w przyszłości zamierzała wykorzystywać sporną nieruchomość wraz z budynkami wyłącznie na cele produkcji rolnej. Dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości w danym roku istotne znaczenia ma natomiast przedmiot prowadzonej danym roku działalności przez przedsiębiorcę. Również charakter poszczególnych budynków, o czym będzie szczegółowo mowa w dalszej części uzasadnienia, wskazuje, iż nie są one gospodarczymi, wykorzystywanymi wyłącznie działalności rolniczej, lecz w większości przemysłowymi. O faktycznym prowadzeniu przez spółkę działalności przemysłowej świadczy, o czym zdaje się zapominać pełnomocnik, okoliczność przekwalifikowania przez spółkę części gruntów działki nr 1165 na tereny zabudowy przemysłowej od lipca 2011r. Zmiana części posiadanych przez spółkę gruntów z dotychczasowego przeznaczenia na przeznaczenie przemysłowe nie pozostawia wątpliwości co do charakteru prowadzonej przez spółkę w 2011r. działalności gospodarczej. Trudno zatem dać wiarę twierdzeniom pełnomocnika spółki o prowadzeniu przez spółkę wyłącznie działalności rolniczej.
Fakt prowadzenia przez skarżącą spółkę w 2011r. działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma decydujące znaczenie dla objęcia znajdujących się w jej posiadaniu budynków i budowli wyższą stawką podatkową, tj. stawką dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak bowiem na wstępie uzasadnienia podniesiono sam fakt posiadania budynków i budowli przez przedsiębiorcę jest wystarczające dla zastosowania tej stawki. Nie ma tu też znaczenia podnoszony przez spółkę argument, iż nie wykorzystuje aktualnie nieruchomości na cele pozarolniczej działalności gospodarczej choćby z uwagi na zły stan techniczny poszczególnych budynków.
Wbrew zarzutom skargi, znajdujące się na spornej nieruchomości budynki, poza budynkiem słodowni, stodoły i chlewni, będącymi budynkami gospodarczymi, oraz budynku mieszkalnego na działce nr 1169, są budynkami niemieszkalnymi i przemysłowymi. Okoliczność ta z uwagi na brak dla gminy R. ewidencji budynków oraz brak dokumentacji budowlanej tych budynków została ustalona w drodze opinii biegłego, w której biegły szczegółowo odniósł się do poszczególnych budynków. Co istotne zmiana sposobu ich użytkowania z przemysłowych na gospodarcze wymaga, stosownie do art. 71 Prawa budowlanego, wymaga zgody właściwego organu. Zgoda taka nie była udzielana, ani też nie występowano o taką zgodę. Nie bez znaczenia dla oceny klasyfikacji poszczególnych budynków ma też wynik oględzin spornej nieruchomości z dnia 19 kwietnia i 26 lipca 2011r. oraz z dnia 12 kwietnia 2010r., jak i sporządzona dokumentacja fotograficzna spornej nieruchomości. Wynika z nich, choć skarżąca zakwestionowała zapisy protokołów nie przedstawiając jednak jakichkolwiek przeciwdowodów, sposób użytkowania poszczególnych budynków oraz ich wartość. I tak, choćby w części pomieszczeń pałacu znajdują się zniszczone meble i urządzenia biurowe, znaczna ich część stanowi jednak pustostan; w części pomieszczeń winiarni znajdują się pojemniki po używanych środkach do produkcji napojów energetyzujących, butelki do napełniania, przeterminowane napoje energetyzujące; w syropiarni z magazynem i łącznikiem znajdują się pojemniki po środkach do produkcji napojów energetyzujacych, przeterminowane napoje energetyzujące, w stodole znajdują się znaczne ilości pustych butelek w specjalistycznych pojemnikach oraz plastikowe pojemniki, w części urządzenia do recyklingu butelek i przenośnik, siano zbelowane oraz magazynowane urządzenia i maszyny do produkcji przemysłowej; w słodowni – fabrycznie zapakowane na europaletach butelki do napełniania lub recyklingu, przeterminowane napoje i siano zbelowane; w budynku – magazyn zdemontowanych maszyn i urządzeń przemysłowych i ciągnik rolniczy. Wynika z nich nadto, iż budynki nie są wykorzystywane na potrzeby działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a stan techniczny budynków nie uległ zmianie w stosunku do 2010r., nie są prowadzone remonty ani rozbiórki budynków. A zatem gdyby nawet przyjąć, tak jak chce tego spółka, iż prowadziła ona na spornej nieruchomości działalność rolniczą, to i tak sporne budynki nie mogłyby zostać objęte zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pakt 4 lit.b u.o.p.l., gdyż jak wskazano wyżej nie służyły one tylko działalności rolniczej. Okoliczność składowania w niektórych z nich bel siana nie uzasadniała ich objęcia zwolnieniem, gdyż oprócz siana znajdowały się w nim np. maszyny przemysłowe. Nie sposób też dać wiary skarżącej spółce, iż wykorzystuje ona nieruchomość wyłącznie na cele rolnicze, skoro uzyskuje dochody z wydzierżawienia niektórych z budynków. Co istotne z opinii biegłego co do klasyfikacji i wartości budynków wynika wprost, iż przeznaczenie budynków istniejących na spornej nieruchomości, będącej obecnie własnością skarżącej spółki, zostało, według biegłego, ukształtowane w okresie funkcjonowania Kombinatu Przemysłowo-Rolnego "A", a z dokumentacji archiwalnej wynika, iż w skład nieruchomości wchodzą budynki przemysłowe związane z przetwórstwem, od 2007r. dzierżawcą zakładu została B spółka zoo, specjalizująca się w produkcji napojów funkcjonalnych.
Znajdujące się na spornej nieruchomości budynki, poza objętym przez organ zwolnieniem tartakiem wraz z przyległym budynkiem, magazynem spirytusu, garażem, budynkiem po stacji paliw oraz budynkiem przylegającym do portierni, nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względów technicznych. Pomimo tego, iż wymagały one remontu lub były objęte decyzją o rozbiórce, tj. winiarnia, to były faktycznie wykorzystywane przez spółkę, a ponadto zostały ujęte w złożonej przez spółkę ewidencji środków trwałych i były amortyzowane. Amortyzacji na mocy art. 16a ust. 1 pakt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podlegają zaś stanowiące własność podatnika nabyte, kompletne i zdatne do użytkowania w dniu przyjęcia do użytkowania budowle, budynki i lokale. Zresztą okoliczność faktycznego wykorzystywania niektórych budynków, pomimo decyzji rozbiórkowej, dowodzi tylko tego, iż ich stan techniczny nie powodował niemożności korzystania z nich, co z kolei uzasadnia tezę, iż podnoszona w skardze niemożność ich wykorzystywania do działalności gospodarczej nie wynikała z nie dających się usunąć przyczyn technicznych, całkowicie wyłączających na przyszłość możliwość prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Skoro zatem właściciel tych budynków wykorzystywał je i amortyzował, to w konsekwencji przyjąć należało, iż ich stan techniczny w istocie pozwalał na dokonanie remontów i przystosowanie ich do prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej. Tym samym jedynie od podjętej w tym zakresie przez skarżącą spółkę decyzji i posiadanych przez nią środków zależało to, czy – a jeśli tak, to, w jakim czasie – budynki te będą mogły być przez nią wykorzystywane dla celów gospodarczych.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało skargę oddalić.
P.Z-C
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło