IV SA/Po 48/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-25
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost - Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla elektrowni wiatrowej na gruntach rolnych klasy III i IV może zostać wydana bez wyczerpującego rozpatrzenia kwestii uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy administracji nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczącej wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne. Brak analizy tej kwestii, w szczególności w kontekście definicji "zwartego obszaru" i przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowił naruszenie art. 7 i 77 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy M. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących warunków zabudowy, w szczególności w zakresie wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji. Organy administracji uznały, że teren inwestycji nie wymaga uzyskania takiej zgody, opierając się na stwierdzeniu, że zwarty obszar przeznaczony pod inwestycję nie przekracza 0,5 ha.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. nr [...]z dnia [...] czerwca 2011r. znak [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołań A. H. C. C., B. C., J. W., B. W., A. W., A. W. od decyzji Burmistrza Gminy M. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2MW wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości S., działka nr [...]- utrzymało decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 5 października 2010 r. I.P. sp. z o.o. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na posadowieniu w miejscowości S., Gmina M. jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wyposażonej w pojedynczą trójpłatową turbinę o mocy 2 MW z wieżą o wysokości około 100 m i płatami o długości około 45 m oraz realizację infrastruktury technicznej, drogi dojazdowej i utwardzonego placu manewrowego.
Pismem z dnia 22 listopada 2010 r. zawiadomiono wnioskodawcę o wszczęciu postępowania (k. 33 akt administracyjnych).
Następnie przygotowano analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzono w niej, że wymagania określone w art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm. - dalej u.p.z.p.) są w sprawie spełnione. W analizie odniesiono się między innymi do warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wskazując, że inwestycja ma być realizowana na terenach, które w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy M. nie były objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jednak zgodnie z załączonym wypisem z rejestru gruntów oraz projektowanym zagospodarowaniem obszar przeznaczony pod inwestycję nie przekracza wielkości wymaganej ustawą do zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cel nierolny (k. 17-19 akt administracyjnych).
Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r. Burmistrz Gminy M. wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji do: Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p.), Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p.), Szefa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP, Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, Starostwa Powiatowego we W. (art. 53 ust. 4 pkt 5 i 6 u.p.z.p.), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. oraz Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. (k. 34-49 akt administracyjnych).
Organy uzgadniające nie wniosły zastrzeżeń do inwestycji, za wyjątkiem Starosty Powiatowego we W., który postanowieniem z dnia [...]grudnia 2010 r. nr [...] uzgodnił projekt decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych z zastrzeżeniem, że inwestycja wymaga zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, które należy uzyskać przez udzieleniem pozwolenia na budowę. Starosta wskazał, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2010 r. działka nr [...]określona została w ewidencji jako "RIIIa o powierzchni 6.3885 ha, RIIIb-4.5998 ha, RIVb-0.8726 ha", wobec czego jest gruntem rolnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, i dlatego wymaga zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji w trybie przepisów rozdziału 3 ustawy.
Pismem z dnia 3 marca 2011 r. zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Burmistrz Gminy M., działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 4, ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Wskazał, że inwestycja powinna być zlokalizowana na działce nr [...]w obrębie S. a przy jej usytuowaniu należy przestrzegać przepisy ustaw szczególnych. Odnosząc się do warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego organ określił parametry elektrowni wiatrowej i wskazał między innymi, że:
– tereny rolne położone w strefie oddziaływania projektowanej inwestycji pozostawia się w dotychczasowym użytkowaniu rolniczym bez prawa zabudowy na stały pobyt ludzi;
– powierzchnia zabudowy obejmująca elektrownię wiatrową z placem manewrowym i drogą dojazdową oznaczoną symbolem TW położona jest na gruntach rolnych klasy III i IV, które nie stanowią zwartego kompleksu i nie przekraczają wielkości wymagającej uzyskania zgody przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne,
– należy zachować odległości określone w postępowaniu środowiskowym zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego i emisji hałasu od istniejącej najbliżej położonej zabudowy zagrodowej lub jednorodzinnej - min. 250m oraz projektowanej zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi - min. 400m.
Burmistrz Gminy M. ustalił też szczegółowe warunki ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (pkt 2 decyzji), dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 3 decyzji) oraz dotyczące wymagań ochrony interesów osób trzecich (pkt 4 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że analiza dla terenu objętego wnioskiem wykazała spełnienie koniecznych warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W szczególności o pozytywnym rozstrzygnięciu zadecydował fakt, iż budowa elektrowni wiatrowej nie jest budynkiem, ale budowlą i w tej sytuacji warunek dobrego sąsiedztwa nie musi być spełniony. Burmistrz podkreślił między innymi, że na inwestycję uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (nr [...]). Wskazał też, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż zwarty obszar przeznaczony pod taką zmianę nie przekracza 0,5 ha gruntów klasy III.
Odwołania od decyzji złożyli J.W. B. W., A. W., A. W. A.H., C. C. oraz B. C. Podnieśli, że ich zdaniem budowle te mają powstać zbyt blisko ich miejsc zamieszkania. Wyrazili zaniepokojenie, iż hałas, infradźwięki, migotanie cienia, które występują w okolicy elektrowni wiatrowych według badań naukowych mają niekorzystny wpływ na zdrowie ludzi. Co więcej, powstanie turbin spowoduje spadek cen gruntów, zakłócenia fal telewizyjnych, nieodwracalne zmiany krajobrazu oraz zaburzenia biosystemu, a ich budowa wymagać będzie wjazdu ciężkim sprzętem na pola.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Wskazało, że zarzuty skarżących dotyczące obniżenia wartości ich nieruchomości, zakłócenia fal telewizyjnych, zmian w krajobrazie oraz zaburzenia biosystemu są niezasadne. Wymienione okoliczności należą do kategorii zdarzeń przyszłych niepewnych, a w postępowaniu nie można wykazać, że na skutek realizacji przedsięwzięcia wymienione okoliczności wystąpią. Kolegium odniosło się także do przebiegu postępowania i uznało, że przeprowadzono je prawidłowo.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniósł J. W. zarzucając jej naruszenie:
– art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez odstąpienie od ustalenia, czy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących realizacji przedsięwzięcia;
– art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wobec braku spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1;
– art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. poprzez dopuszczenie możliwości realizacji inwestycji polegającej na budowie obiektu wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii w oparciu o decyzję z art. 59 u.p.z.p.;
– art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez dopuszczenie rozbieżności pomiędzy częścią opisową i graficzną decyzji Burmistrza;
– art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji ograniczające się do stwierdzenia, że przedmiotem wniosku jest realizacja budowli, która nie wymaga ustalenia zasad dobrego sąsiedztwa oraz poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji kwestii związanej ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne i nieleśne w związku z planowaną inwestycją objętą wnioskiem;
– art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Powołując się na wymienione zarzuty J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, poza ogólną argumentacją dotyczącą poszczególnych zarzutów, podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 107 § 3 K.p.a., gdyż nie odniosło się do przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Przepis ten uzależnia dopuszczalność wydania decyzji o warunkach zabudowy od tego, aby teren, na którym ma zostać ulokowany dany obiekt, nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do tego zagadnienia, natomiast Burmistrz w uzasadnieniu stwierdził, iż zwarty obszar zajęty pod planowaną inwestycję nie przekracza 0,5 ha, a więc nie wymaga odrolnienia w myśl przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. J. W. podkreślił, że w kwestii interpretacji pojęcia "zwarty obszar" wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten wskazał, że nawet w sytuacji, gdy działki podlegające wyłączeniu w planie zagospodarowania przestrzennego z produkcji rolnej nie sąsiadują ze sobą, istnieją podstawy ku temu, aby ich obszar sumować celem sprawdzenia czy przekroczone zostało kryterium obszarowe, o jakim mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wyjaśniło, że zarówno organy obu instancji wskazały motywy, jakimi kierowano się ustalając warunki zabudowy, w tym także wyjaśniono przyczyny, dla których w sprawie nie miały zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie podniesione zarzuty okazały się zasadne.
Skarżący trafnie podnosi, że oba organy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jak i Burmistrz Gminy M. nie poświęciły należnej uwagi i nie rozpatrzyły wyczerpująco przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest pod warunkiem, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Powyższa kwestia została zupełnie pominięta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, natomiast Burmistrz Gminy M. na stronie 2 decyzji (k. 11 akt administracyjnych) ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "powierzchnia zabudowy obejmująca elektrownię wiatrową z placem manewrowym i drogą dojazdową oznaczona symbolem TW położona jest na gruntach klasy III i IV, które nie stanowią zwartego kompleksu i nie przekraczają wielkości wymagającej uzyskania zgody przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne", a w uzasadnieniu odnotował jedynie, iż "teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż zwarty obszar przeznaczony pod taką zmianę nie przekracza 0,5 ha gruntów klasy III".
Powyższe uwagi Burmistrza są zdecydowanie niewystarczające w świetle warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Po pierwsze, stwierdzenie Burmistrza rodzi wątpliwości, co do tego czy odnosiło się ono w ogóle do stanu faktycznego analizowanej sprawy. Z mapy na k. 21 akt administracyjnych wynika bowiem niezbicie, że elektrownia wiatrowa wraz z drogą dojazdową położona jest wyłącznie na gruntach klasy III, a nie klas III i IV, jak wskazał organ. Po drugie, weryfikacja wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu nie może abstrahować od regulacji zawartych w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, ze zm. - dalej: u.o.g.r.). Do tych regulacji w zaskarżonej sprawie w ogóle się nie odniesiono.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Obecnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi już wątpliwości, że przez pojęcie "zwarty obszar projektowany do przeznaczenia" należy odnosić do obszaru dokonywanej zmiany przeznaczenia (wyrok z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 738/07; z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 299/09; z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 429/09, z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 670/09 oraz z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 303/10). W takim ujęciu konieczne jest rozstrzygnięcie czy przy przeznaczaniu określonego gruntu rolnego na cele nierolnicze należy uwzględniać obszar jedynie rzeczywiście objęty projektowaną inwestycją czy będzie to obszar wyznaczony jako działka bądź działki geodezyjne. Pytanie to jest szczególnie aktualne, jeśli chodzi o inwestycje "punktowe", takie jak np. elektrownie wiatrowe czy nośniki reklamowe, które prima facie nie wpływają znacząco na możliwość rolniczego wykorzystania gruntu, na którym są lokalizowane.
Zagadnienie to było już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1826/06 oraz z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt 1086/11 (oba publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia te mogą być pomocne z punktu widzenia niniejszej sprawy, gdyż rozpatrywano w nich właśnie kwestię lokalizacji elektrowni wiatrowej i nośnika reklamowego. W powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że w przypadku decyzji lokalizacyjnych zmiana przeznaczenia dotyczy zawsze obszaru jednej lub kilku konkretnie oznaczonych działek ewidencyjnych, których dotyczą warunki zabudowy. W wyroku o sygn. akt II OSK 1826/06 Sąd zaznaczył nadto, że wykładnia art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r., zgodnie z którą "zwarty obszar projektowany" należałoby odnosić jedynie do obszaru faktycznie zajmowanego na cele nierolnicze i nieleśne, prowadziłaby do obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 61 ust. 1 pkt. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ inwestor, występujący o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej na gruncie podlegającym ochronie na mocy przepisów tej ustawy, zawsze spełniałby warunek, o którym mowa w tym ostatnim przepisie, jeżeli tylko ograniczyłby powierzchnię zabudowy do 0,5 ha. "Na użytkach rolnych możliwa byłaby wtedy realizacja każdej inwestycji, nawet niezwiązanych z produkcją rolną czy leśną o dowolnie ustalonej przez inwestora powierzchni, nieprzekraczającej 5 000 m2 bez zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia tych terenów na cele nierolnicze lub nieleśne". Podobną argumentację przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1900/08 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie uznał, iż także w planowaniu przestrzennym obszar przeznaczany na cele nierolnicze wyznaczają działki ewidencyjne, a nie powierzchnia faktycznie zajęta pod lokalizowaną w ten sposób inwestycję.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w wyżej wymienionych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obecnie bowiem działka ewidencyjna jest jedynym kryterium obszarowym, do którego można odnosić art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r., a którego stosowanie nie pozwala na obejście tego przepisu. Poza tym nie może ujść z pola widzenia fakt, że w świetle całokształtu regulacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochronę gruntów rolnych, a zwłaszcza gruntów najwyższych klas, należy traktować jako zasadę, natomiast przeznaczanie ich na cele nierolnicze (nieleśne) - jako wyjątek od tej zasady. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r. ochrona gruntów rolnych polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczania zwartych obszarów gruntów wysokiej jakości na cele nierolnicze i nieleśne, a ograniczanie to powinno być postrzegane nie tylko jako proces powodujący uszczerbek obszarowy, ale także wpływający na walory użytkowe gruntów (art. 1 u.o.g.r.).
Jak wskazano już wyżej, w tej sprawie kwestia ochrony gruntów rolnych nie została przez organy rozpatrzona i to pomimo, że projektowana inwestycja jest w większości zlokalizowana na gruntach rolnych III klasy. Ponadto droga dojazdowa biegnie przez całą długość działki i wyłącza ją z użytkowania. Obszar faktyczny projektowanej inwestycji nie jest też geodezyjnie wyodrębniony (w tej kwestii zob. powołany wcześniej wyrok II OSK 1826/06). Co więcej, w aktach sprawy administracyjnej zakończonej decyzją nr [...]oraz aktach administracyjnych pierwszej instancji nr [...]nie załączono nawet wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki objętej wnioskiem. Jedyne dane dotyczące klasy gruntów oraz powierzchni działki nr [...]znalazły się w postanowieniu Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] (k. 67 akt administracyjnych), gdzie wskazano, że działka składa się z gruntów RIIIa o powierzchni 6.3885 ha, RIIIb-4.5998 ha, RIVb-0.8726 ha". Organy rozpoznające sprawę - Burmistrz Gminy M. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie zauważyły też, że we wskazanym wyżej postanowieniu Starosta w ogóle nie odniósł się merytorycznie do kwestii podlegającej uzgodnieniu, a więc nie wypowiedział się czy teren inwestycji wymaga zgody określonej w art. 7 ust. 2 u.o.g.r., a w konsekwencji czy spełnia warunek, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Organ uzgadniający nawiązał jedynie do problemu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, co stanowi odrębne zagadnienie prawne rozpatrywane na następnym etapie procesu inwestycyjnego, to jest przez wydaniem pozwolenia na budowę (zob. art. 11 ust. 4 u.o.g.r.). Mając na uwadze, że postanowienie Starosty nie wyczerpywało merytorycznie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Burmistrz Gminy M. nie mógł być zwolniony z rozpoznania kwestii ochrony gruntów rolnych.
Z wymienionych względów konieczne było uchylenie decyzji obu instancji. Odnotowane w aktach okoliczności faktyczne sprawy wskazują bowiem, że nie można wykluczyć, iż teren inwestycji wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Istnieje zatem konieczność wnikliwego rozważenia tej kwestii w świetle art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r. z uwzględnieniem powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących kwestii rozumienia pojęcia "zwartego obszaru projektowanego".
Powyższe oznacza to, że organy naruszyły art. 7 i 77 K.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadne są też zarzuty skargi dotyczące uchybienia art. 8, 11 i art. 107 § 3 K.p.a., które skarżący przedstawił w powiązaniu z kwestią ochrony gruntów rolnych. Organy nie wyjaśniły bowiem w ogóle, dlaczego uznały, iż inwestycja na gruntach klasy III nie wymaga zgody na przeznaczenie ich na cele nierolnicze.
Odnosząc się natomiast do uzasadnienia skargi Sąd wyjaśnia, że wnioski wypływające z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 466/11 nie są adekwatne do problemu występującego w tej sprawie. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał jak należy traktować inwestycję składającą się z wielu elementów rozsianych na większym obszarze (siłowni wiatrowych), jeżeli ich lokalizacja następuje w jednym, specjalnie w tym celu przygotowywanym planie miejscowym. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast konkretnej siłowni lokalizowanej na jednej działce decyzją administracyjną. Fakt, iż inwestor planuje lokalizację innych elektrowni w okolicy nie może rzutować na tą decyzję.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów Sąd stwierdza, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że do elektrowni wiatrowych powinien mieć zastosowanie warunek dobrego sąsiedztwa określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy przepisu tego nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Nie ulega wątpliwości, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż planowana inwestycja, w postaci elektrowni wiatrowych, zalicza się do "urządzeń infrastruktury technicznej" w rozumieniu tego przepisu. Taki pogląd ugruntował się już w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2251/10; z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 310/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 532/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 758/10 - orzeczenia publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) i reprezentowany jest też w doktrynie (zob. J. Szuma, Uwarunkowania prawne elektrowni wiatrowych w Polsce [w:] Prawo ochrony przyrody a wolność gospodarcza, pod red. M. Górskiego, Łódź – Poznań 2011, s. 375). Stanowisko takie zajęły również organy obu instancji orzekające w tej sprawie. Wobec powyższego, spośród warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja powinna spełniać te wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 3–5 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p.
Nie można się też zgodzić ze skarżącym, że z samej tylko regulacji zawartej w art. 15 ust. 3 pkt 3a i art. 10 ust. 2a u.p.z.p. wynika zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z tymi przepisami w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także w planach miejscowych określa się miejsca rozmieszczenia (studia) oraz granice terenów pod budowę i stref ochronnych (plany) urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, jeżeli urządzania te są przewidywane do lokalizacji. Przepisy te dotyczą zatem wyłącznie planowania przestrzennego i nie wyłączają lokalizacji odnawialnych źródeł energii w decyzjach administracyjnych. Wniosek taki nie stoi w sprzeczności z treścią cytowanej w skardze opinii prawnej Biura Analiz Sejmowych. Z opinii tej wynika bowiem, że uwzględnienie odnawialnych źródeł energii jest obowiązkowe, jeżeli są one przewidziane w studiach i planach miejscowych. Nie wynika z niej natomiast zakaz ich lokalizacji w drodze decyzji administracyjnych, jeżeli dla danego terenu plan nie jest sporządzany.
Nietrafny jest także zarzut dotyczący sprzeczności w treści tekstowej decyzji z jej załącznikiem graficznym. To, że w decyzji zawarto warunek, że odległość elektrowni od zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej powinna wynosić minimum 250 m nie stoi w sprzeczności z ustaleniem graficznym, że odległość 250 m oznaczona jest jako oddziaływanie elektrowni. Ustalenia te są logicznie spójne, gdyż wskazują, że to właśnie zakres możliwego oddziaływania elektrowni zdeterminował zastosowanie warunku odległości od zabudowań zagrodowych i mieszkalnych.
Z wymienionych w uzasadnieniu względów Sąd doszedł do przekonania, że organy uchybiły obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w zakresie warunków ochrony gruntów rolnych, na których lokalizowana jest inwestycja. Dlatego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O wykonalności wyroku Sąd postanowił na podstawie art. 152, natomiast o kosztach postępowania - w oparciu o art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło