VII SA/Wa 235/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwana dalej k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na instalacji wolnostojącej tablicy reklamowej typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6 x 3 m (18m²) posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 2 x 4 m, na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] [...] w dzielnicy [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W dniu 28 stycznia 2011 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła zamiar zainstalowania wolnostojącej tablicy reklamowej typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6 x 3 m (18m²) posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 2 x 4 m, na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] [...] w dzielnicy [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Prezydent [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych uzasadniając, iż zamierzona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zapadła zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz zauważył, że projektowana inwestycja ze względu na wielkość tego urządzenia, jego konstrukcję uznana musi być za wolnostojące urządzenie trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe, a więc budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] wskazał, iż do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a organ dokonujący kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinien mieć na uwadze przepis art. 5 ustawy Prawo budowlane w świetle, którego, nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu. Organ wskazał również, że wszystkie wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego budowle, w tym wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto organ zauważył, że wykonania tego typu urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie". Nie ulega bowiem wątpliwości, iż roboty budowlane związane z wykonaniem tego typu urządzenia reklamowego to budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, najistotniejsze jest aby konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, ażeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody. Organ odwoławczy wskazał, że zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem - jak wynika z projektu budowlanego - przewiduje realizację tablicy reklamowej SO o wymiarach powierzchni ekspozycji 6 x 3 m (18 m²) zamocowanej na słupie z rur stalowych utwierdzonym w żelbetonowej podstawie. Prefabrykowany fundament jest żelbetonowy blokowy z betonu B20 Mpa zbrojony stalą A-0 (St0) o wymiarach 2 x 4 m i wysokości 0,5 m o kształcie trapezowym. Dołączony do akt sprawy projekt budowlany jest projektem powtarzalnym ale został on zaadoptowany do tej konkretnej lokalizacji objętej zgłoszeniem. Wojewoda [...] podkreślił, że wielkość tego konkretnego urządzenia reklamowego, jak i sposób osadzenia związania z gruntem, świadczy o tym, iż jest to wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowego o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego zamiarem inwestora jest trwałe powiązanie z gruntem projektowanej konstrukcji. Tak projektowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji administracyjnej zarzucono naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z artykułem 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego w niniejszej sprawie, nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, gdyż dotyczą wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Skarżącej istotą problemu było ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie, zatem określenie charakteru robót budowlanych koniecznych do ich wykonania, tzn. budowy czy instalacji. Spółka podniosła, że skoro przedmiotowe urządzenie reklamowe nie stanowi obiektu szczególnie skomplikowanego technicznie to niezrozumiałe jest dla skarżącej spółki dlaczego organy uważają, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem postępowania powinno być poddane reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na których zrealizowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Do drugiej zaś grupy zaliczyć należy tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Przedmiotowa sprawa dotyczy zamiaru wykonania urządzenia reklamowego na gruncie, dlatego też kluczowym zagadnieniem jest wyjaśnienie kwestii, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy, której zrealizowanie objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, iż uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie miała ona nastąpić na budynku czy też na gruncie. W tych warunkach istotnym więc w ocenie Sądu pozostaje zdefiniowanie pojęcia "instalacji" w odniesieniu do urządzeń reklamowych. W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ppkt b wymienione ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Mając na uwadze definicję budowli określoną w treść przywołanego przepisu, stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe, wolnostojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b ustawy Prawo budowlane. Analizując pojęcie "instalacji" stwierdzić trzeba, iż ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji tego pojęcia, w przeciwieństwie do pojęcia budowy. W tej sytuacji koniecznym jest odwołanie się do słownika języka polskiego zgodnie, z którym (np. Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Bliskoznaczne pojęcie "montażu" oznacza zaś składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (tenże Słownik, tom II, str. 209). Przedstawione rozumienie zarówno pojęcia instalowania, jak i montażu odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy twór. Przenosząc przedstawione uwagi na grunt przedmiotowej sprawy oraz ustawy Prawo budowlane stwierdzić należy, że w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, a zakres prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inne będą bowiem np. prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów. To, że ustawodawca wprost w przepisach ustawy Prawo budowlane nie wprowadził takiej klasyfikacji urządzeń reklamowych, nie oznacza, iż nie wynika ona z przepisów ogólnych, jak np. art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz z regulacji zawartych w przepisach o warunkach techniczno-budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych. Stwierdzić trzeba, iż wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa stanowią wyznacznik tego, czy dany obiekt może być uznany za obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie związany trwale z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, należy także wziąć pod uwagę art. 5 ustawy Prawo budowlane w świetle, którego nie jest obojętna wielkość i cechy konstrukcyjne obiektu. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego. Należy więc po pierwsze ustalić czy planowane prace nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych dla realizacji, których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jest bowiem normą szczególną w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym, jaką stanowi art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Powyższy pogląd został zaprezentowany w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyroki z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 754/06, sygn. akt II OSK 735/08, z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt IIOSK186/07, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08. Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela to stanowisko. W niniejszej sprawie zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem - jak wynika z projektu budowlanego - przewiduje realizację tablicy reklamowej SO o wymiarach powierzchni ekspozycji 6 x 3 m (18 m²) zamocowanej na słupie z rur stalowych utwierdzonym w żelbetonowej podstawie. Prefabrykowany fundament jest żelbetonowy blokowy z betonu B20 Mpa zbrojony stalą A-0 (St0) o wymiarach 2 x 4 m i wysokości 0,5 m o kształcie trapezowym. Dołączony do akt sprawy projekt budowlany jest projektem powtarzalnym ale został on zaadoptowany do tej konkretnej lokalizacji objętej zgłoszeniem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru, (obliczenia statyczne dotyczące obciążenia wiatrem). Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Ponadto umieszczenie reklamy w konkretnym miejscu wiąże się z użyciem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane z uwagi na jej ciężar i wymiary. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem i w konsekwencji wniosły sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.